SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
MRHAYILI/MGWENGWENI 2024
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 100
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-11.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2024 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 11 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isindebele. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 307.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
TJHEJA:
• Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi
ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.
• Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana
ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko.
1.1 Amabhudangwami ngekusasa lami.
I-eseyi Ecocako/Ehlathululako
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule amabhudangwakhe ngekusasa
lakhe.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
nakatlola indabakhe. [50]
1.2 Ngabona ngezenzo bona angisafuneki.
I-eseyi Ecocako/ Ehlathululako
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule izenzo ezamvezela
bona akasafuneki.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
nakatlola indabakhe. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.3 Ngabhaleliswa budlelwano obungasimnandi nombelethami.
I-eseyi Ehlathululako
Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule okungasimnandi okwenzeka
phakathi kwakhe nombelethakhe nokwambhalelisa ukuphumelela.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
ngezehlakalo ezenze bona kungabi nobudlelwano obumnandi
nombelethakhe. [50]
1.4 Utitjhere odlale indima eqakatheke khulu epilwenami.
I-eseyi evezako/Eveza imizwa yomtloli
Le yi-eseyi lapho otlolako aveza khona indlela azizwa ngayo ngesihloko
anikelwe sona.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngendima
eqakathekileko eyadlalwa ngutitjhere epilwenakhe.
• Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngelihlathulula imizwa nalokho
okusengqondwenakhe ngesihlokwesi.
• Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele
atjhegeze abuyele emva ezintweni utitjhere lo amsiza ngazo. [50]
1.5 Ubuhle nobumbi obavezwa kuqinteliswa kwamakhambo ngesikhathi se-
Lockdown.
I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako
• Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu amahle
namambi alethwa kuqinteliswa kwamakhambo ngesikhathi se-Lockdown.
• Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona
azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle
namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.6 Abantu abanengi sebaphelelana iinhliziyo khulu ephasini esiphila kilo.
Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi.
I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi
azokutlola ngalo, aveze ngendlela abantu abanengi sebaphelelana
iinhliziyo ngakho ephasini nofana aphikise ngokuveza bona abantu
batlhogomelana kangangani.
• Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe
nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni
kwendabakhe.
Ukutshwaya/Ukurhumutjha iinthombe.
Ohlolwako kumele:
• Anikele i-eseyakhe isihloko esiyifaneleko.
• Ahlathulule i-eseyakhe ngananyana ngiyiphi indlela kodwana ikhambelane
nesithombe.
• Akhethe nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi okhambelana nesithombe.
• Ahlanganise ukuhlathululwa kwendaba nesithombe.
• Atlole ngesikhathi esifaneleko. [50]
1.7 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako
aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako
angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko
ngesithombe asikhethileko.
Kilesisithombe kubonakala abantu bemibala ehlukeneko batjengisa
ibambiswano/ukusekelana. [50]
1.8 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako
aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako
angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko
ngesithombe asikhethileko.
Kilesisithombe kubonakala abafundi abafunda ngesiqhema. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YOBUNGANI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani:
• Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako
siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi
ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa
nakubalwa inani lamagama.
• Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu,
umzawakho; njll.
• Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma,
Baba; njll.
• Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani.
Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi.
Akucocwa iindaba ezinengi.
• Ohlolwako akahlathulule khudlwana emzimbeni amaphuzu akhambisana
nomnqopho awuveze esingenisweni.
• Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke
abangaziko ngapho; njll.
• Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi
umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho.
Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe
ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana
ninomuntu omtlolelako. [30]
2.2 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/
yangokomthetho:
• Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngendlela ehle neyamukelekako.
Isiphande sokuthoma siba ngesaloyo otlolako begodu sitlolwa
ngesandleni sokudla phezulu. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga
ekutlolwe ngalo incwadi.
• Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko. Ngalokho-
ke otlolako kufanele atlole isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi
kokutlola isiphande sesibili.
• Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu esitlolwa ngalindlela:
Nomzana/Kosikazi/Kosazana nofana Nom.Kkz./Ksz.
• Tlola isihloko salokho otlola ngakho ngamagabhadlhela.
• Esingenisweni tlola umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi.
• Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.
• Iba nesilayeliso.
• Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana
iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. [30]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.3 I-AJENDA NAMAMINITHI WOMHLANGANO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-ajenda:
• Iba nesikhathi, indawo nelanga okuzokubanjwa ngalo umhlangano.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa amaminithi womhlangano:
• Aba sesikhathini esidlulileko.
• Aveza iimphakamiso neenqunto ezithethweko.
• Amagama walabo abathule iimphakamiso nabasekelileko angatlolwa.
• Ayatlikitlwa ekugcineni. [30]
2.4 I-INTHAVYU
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-inthavyu:
• Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo,
amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni
ngaphambi kwegama laloyo okhulumako.
• Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha. [30]
IMITLOMELO YESIGABA B: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
UMBUZO 3
3.1 ISIKHANGISO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa isikhangiso:
Isikhangiso kufanele:
• Sibe namaqhinga wokudosa nokwenzisa angenzasi.
- Ukuhluthula itjhejo (Attention) lofundako.
- Ukugcina itjisakalo (Interest) kiloyo ofundako.
- Ukukhanukeja (Desire) komkhiqizo.
- Ukudosa umthengi bona enze/athenge (Act) okuthileko.
• Sibe nemininingwana yomkhiqizo okhangiswako, isib. Njengomkhiqizo
othileko, ikhamphani ethileko, iminyanya ethileko, njll.
• Sifake isiqubulo sekhamphani nofana somnyanya.
• Kutlolwe isihloko salokho okukhangiswako ngamaledere amakhulu/
amagabhadlhela.
• Sifake iinthombe nemibala ekhanyako ukuze udose amehlo wabantu.
• Sisebenzisa ilimi elimumethe umqondo wokudosa/wokuyenga/
wokurogela/wokudlelezela/wokwenzisa/imiqondo yelimi eliliqiniso nofana
elimbono, njll.
• Sisebenzisa isitayela nephimbo elifanele abamukelilwazi besikhangiso. [20]
3.2 UMALANGENI/IDAYARI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umalangeni/idayari:
• Kumele oyitlolako atlole ilanga phezulu.
• Kumele itlolwe ngelimi lomuntu okhulumako.
• Kumele itlolwe ibe sesikhathini sanje.
• Kuyenzeka itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko nesikhathini esizako.
• Kumele kutlolwe iingaba ezifitjhani.
• Kusetjenziswa ilimi elitjhaphulukileko. [20]
3.3 IMILAYELO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa imilayelo.
• Ukulayela umuntu ukobana enze into ethileko ngendlela ethileko.
• Imilayelo ayibe mifitjhani inembe ingarari olayelwako.
• Kumele ilandelwe njengombana injalo. [20]
IMITLOMELO YESIGAB C: 20
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA -Ukuphendula -Ukuphendula okuhle khulu. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume
Izinga eliphezulu
okudluleleko. -Kunobufakazi nokukhula okwanelisako. okungakajami ndawonye. endleleni khulu.
(Ukuphendula) -Imiqondo ehlakaniphileko, kwendaba okubonakalako. -Imiqondo ekhambelanako -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha
Ukuhleleka kwemiqondo netjengisa ukukhula. -Ukuhleleka okuhle khulu nekholisako. -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko.
yokuhlela -Ukuhleleka okudluleleko nokukhambelana -Kunokuhleleka bokuhleleka -Imiqondo
nokukhambelana kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nokukhambelana ebuyabuyelelweko.
Ukulemuka komnqopho,
kwesingeniso, umzimba nesiphetho. okulingeneko kwesingeniso, umzimba -Imiqondo engakahleleki
abamukelilwazi nobujamo.
nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko.
nesiphetho.
30 IMITLOMELO
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula okudluleleko -Ukuphendula okuhle. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
kodwana kutlhayela -Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa.
Izinga eliphasi
amatshwayo wendaba nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni eliphasi. -Imiqondo
ehle. -Kunokuhleleka -Imiqondo izwakala/ -Imiqondo ayikahlangani engakhambelaniko
-Imiqondo ekhulileko nokukhambelana okuhle ikhambelana begodu ayikanqophi. nengakafaneli.
nenokuhlakanipha. kwesingeniso, umzimba ngokulingeneko. -Kunokuhleleka -Imiqondo enganatlha
-Kunokuhleleka nesiphetho. -Kunokuhleleka okungakhambelani nengazwakaliko.
nokukhambelana okuhle nokukhambelana nesingeniso, umzimba
kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba nesiphetho.
nesiphetho. nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 9 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela
NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama ezingakafaneli khulu,
nelihle ngokudluleleko, umnqopho, umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho abamukelilwazi
Izinga eliphezulu
Iphimbo, irejista, elinemba umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
isitayela abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba ngokulingeneko. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela
nelwazimagama -Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe kuhle -Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
elifanele umnqopho, kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi okwethula ihlathululo. -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
abamukelilwazi ngokudluleleko. akunamphoso khulu, -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi -Ilimi elingazwakaliko.
nobujamo. -Ihlelo nesipelinghi zimbalwa. kuneemphoso ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi
Ukukhethwa esinganamphoso khulu. -Kutlanywe kuhle khulu. -Kutlanywe -Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi
kwamagama, -Kutlanywe kuhle ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. ngokudluleleko.
ukusetjenziswa ngokudluleleko. elilingeneko. -Kutlanywe ngokusezingeni
kwelimi, imithetjhwana, eliphasi ngokudluleleko.
iimphumuzi, ihlelo 13 10 7 4
nesipelinghi.
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elincani
15 IMITLOMELO
nelihle elinemba umnqopho, umnqopho, nelisezingeni eliphasi
Izinga eliphasi
umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo elingakafaneli umnqopho,
nobujamo. -Ilimi liyanemba ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi
kusezingeni elihle khulu. ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
-Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi
esinganamphoso ezinengi. kuneemphoso kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi khulu
-Kutlanywe ngokudluleleko. ezinengana. khulu. khulu.
-Kutlanywe kuhle. -Kutlanywe -Kutlanywe ngokusezingeni
ngokusezingeni eliphasi. eliphasi ngokudluleleko
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo neminye -Amatshwayo
Amatshwayo nemininingwana nemininingwana nemininingwana kuvezwe imininingwana yesakhiwo nemininingwana efunekako
wetheksthi. eqakathekileko ngesakhiwo evezweko kukhambelana ngokulingeneko. sendaba kuvezwe kuyatlhayela
Ukwakhiwa sendaba. kuhle. -Kunokukhambelana ngokusisekelo. -Ukwakhiwa kwemitjho
kweengaba nemitjho -Kunokukhambelana -Kunokukhambelana okulingeneko kwendaba. -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso
nokuquntulwa okuhle ngokudluleleko okuhle kwendaba. -Imitjho neengaba neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu.
kwamagama ngendlela kwendaba. -Imitjho neengaba kwakheke -Indaba isazwakala kancani. -Indaba ayinamqondo.
engasiyo. -Imitjho neengaba kwakheke ngendlela ehle. ngokulingeneko
kwakheke ngendlela ehle -Indaba isanikela
5 IMITLOMELO ngokudluleleko. umqondo.
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula okungaphezu -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa
kwalokho okulindelweko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo lamatshwayo wetheksthi.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela wetheksthi. -Akunakukhambelana
kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana -Kunokunqopha kwemiqondo.
-Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. begodu usekelwe kuhle okulingeneko okukhona kodwana -Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana -Umtlolo unqophile. ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko okunengi kuphambene isihloko imbalwa
kanye nobujamo. -Kunokukhambelana -Kunemininingwana nemiqondo. nesihloko. khulukhulu.
kokumunyethweko esekela isihloko. -Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi
18 IMITLOMELO nomqondo. -Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. isihloko imbalwa. amatshwayo nemithetho
-Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana -Isakhiwo sifanele -Kunobutjhapha yesakhiwo.
ngokudluleleko yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko kodwana obukhona obubonakala
imininingwana esekela okuncazana. kunokungakhambelani. emithethweni
isihloko iveziwe. nematshwayeni
-Isakhiwo esifaneleko wesakhiwo.
nesinembako.
ILIMI, ISITAYELA NOKU- 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele ngokulingeneko kuwufanele kancani akukhambelani
kufanele abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, nomnqopho,
umnqopho/umphumela, -Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo.
abamukelilwazi nobujamo. ngokunembako begodu -Ihlelo lisetjenziswe -Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso zehlelo
-Ukusetjenziswa kwelimi belihleleke kuhle khulu. ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi -Kuneemphoso zehlelo ezinengi khulukhulu
nemithetjhwana yokutlolwa -Kuneemphoso ezincani kuhle. ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezenza bona ihlathululo
kwelimi. khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ingazwakali nakancani.
-Ukukhethwa kwamagama
anemba umnqopho.
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
wokutlola nesipelinghi.
12 IMITLOMELO
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula okungaphezu -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa
kwalokho okulindelweko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo lamatshwayo wetheksthi.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela wetheksthi. -Akunakukhambelana
kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana -Kunokunqopha kwemiqondo.
-Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana -Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana -Umtlolo unqophile. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi kuphambene isihloko imbalwa
kanye nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana nemiqondo. nesihloko. khulukhulu.
kokumunyethweko esekela isihloko. -Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi
12 IMITLOMELO nomqondo. -Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. isihloko imbalwa. amatshwayo nemithetho
-Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana -Isakhiwo sifanele -Kunobutjhapha yesakhiwo.
ngokudluleleko yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko kodwana obukhona obubonakala
imininingwana esekela okuncazana. kunokungakhambelani. emithethweni
isihloko iveziwe. nematshwayeni
-Isakhiwo esifaneleko wesakhiwo.
nesinembako.
ILIMI, ISITAYELA NOKU- 7–8 5–6 4 3 0–2
EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama kuwufanele Nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama Nelwazimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele ngokulingeneko kuwufanele kancani akukhambelani
kufanele umnqopho/ abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, nomnqopho,
umphumela, abamukelilwazi -Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo.
nobujamo. ngokunembako belihleleke -Ihlelo lisetjenziswe -Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso zehlelo
-Ukusetjenziswa kwelimi kuhle khulu. ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi -Kuneemphoso zehlelo ezinengi khulukhulu
nemithetjhwana yokutlolwa -Kuneemphoso ezincani kuhle. ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezenza bona ihlathululo
kwelimi. khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ingazwakali nakancani.
-Ukukhethwa kwamagama
anemba umnqopho.
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
wokutlola nesipelinghi.
8 IMITLOMELO
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Question paper