Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

MemorandumisiNdebele FALGrade 12202411 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2024

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) MRHAYILI/MGWENGWENI 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-11. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA: • Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko. • Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Amabhudangwami ngekusasa lami. I-eseyi Ecocako/Ehlathululako Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule amabhudangwakhe ngekusasa lakhe. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.2 Ngabona ngezenzo bona angisafuneki. I-eseyi Ecocako/ Ehlathululako Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule izenzo ezamvezela bona akasafuneki. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.3 Ngabhaleliswa budlelwano obungasimnandi nombelethami. I-eseyi Ehlathululako Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule okungasimnandi okwenzeka phakathi kwakhe nombelethakhe nokwambhalelisa ukuphumelela. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana ngezehlakalo ezenze bona kungabi nobudlelwano obumnandi nombelethakhe. [50] 1.4 Utitjhere odlale indima eqakatheke khulu epilwenami. I-eseyi evezako/Eveza imizwa yomtloli Le yi-eseyi lapho otlolako aveza khona indlela azizwa ngayo ngesihloko anikelwe sona. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngendima eqakathekileko eyadlalwa ngutitjhere epilwenakhe. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngelihlathulula imizwa nalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi. • Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele atjhegeze abuyele emva ezintweni utitjhere lo amsiza ngazo. [50] 1.5 Ubuhle nobumbi obavezwa kuqinteliswa kwamakhambo ngesikhathi se- Lockdown. I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako • Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu amahle namambi alethwa kuqinteliswa kwamakhambo ngesikhathi se-Lockdown. • Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.6 Abantu abanengi sebaphelelana iinhliziyo khulu ephasini esiphila kilo. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi. I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze ngendlela abantu abanengi sebaphelelana iinhliziyo ngakho ephasini nofana aphikise ngokuveza bona abantu batlhogomelana kangangani. • Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. Ukutshwaya/Ukurhumutjha iinthombe. Ohlolwako kumele: • Anikele i-eseyakhe isihloko esiyifaneleko. • Ahlathulule i-eseyakhe ngananyana ngiyiphi indlela kodwana ikhambelane nesithombe. • Akhethe nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi okhambelana nesithombe. • Ahlanganise ukuhlathululwa kwendaba nesithombe. • Atlole ngesikhathi esifaneleko. [50] 1.7 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala abantu bemibala ehlukeneko batjengisa ibambiswano/ukusekelana. [50] 1.8 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala abafundi abafunda ngesiqhema. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani: • Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu, umzawakho; njll. • Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma, Baba; njll. • Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi. • Ohlolwako akahlathulule khudlwana emzimbeni amaphuzu akhambisana nomnqopho awuveze esingenisweni. • Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke abangaziko ngapho; njll. • Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana ninomuntu omtlolelako. [30] 2.2 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/ yangokomthetho: • Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngendlela ehle neyamukelekako. Isiphande sokuthoma siba ngesaloyo otlolako begodu sitlolwa ngesandleni sokudla phezulu. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga ekutlolwe ngalo incwadi. • Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko. Ngalokho- ke otlolako kufanele atlole isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili. • Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu esitlolwa ngalindlela: Nomzana/Kosikazi/Kosazana nofana Nom.Kkz./Ksz. • Tlola isihloko salokho otlola ngakho ngamagabhadlhela. • Esingenisweni tlola umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi. • Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe. • Iba nesilayeliso. • Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. [30] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 I-AJENDA NAMAMINITHI WOMHLANGANO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-ajenda: • Iba nesikhathi, indawo nelanga okuzokubanjwa ngalo umhlangano. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa amaminithi womhlangano: • Aba sesikhathini esidlulileko. • Aveza iimphakamiso neenqunto ezithethweko. • Amagama walabo abathule iimphakamiso nabasekelileko angatlolwa. • Ayatlikitlwa ekugcineni. [30] 2.4 I-INTHAVYU Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-inthavyu: • Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo, amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako. • Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni ngaphambi kwegama laloyo okhulumako. • Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha. [30] IMITLOMELO YESIGABA B: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA UMBUZO 3 3.1 ISIKHANGISO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa isikhangiso: Isikhangiso kufanele: • Sibe namaqhinga wokudosa nokwenzisa angenzasi. - Ukuhluthula itjhejo (Attention) lofundako. - Ukugcina itjisakalo (Interest) kiloyo ofundako. - Ukukhanukeja (Desire) komkhiqizo. - Ukudosa umthengi bona enze/athenge (Act) okuthileko. • Sibe nemininingwana yomkhiqizo okhangiswako, isib. Njengomkhiqizo othileko, ikhamphani ethileko, iminyanya ethileko, njll. • Sifake isiqubulo sekhamphani nofana somnyanya. • Kutlolwe isihloko salokho okukhangiswako ngamaledere amakhulu/ amagabhadlhela. • Sifake iinthombe nemibala ekhanyako ukuze udose amehlo wabantu. • Sisebenzisa ilimi elimumethe umqondo wokudosa/wokuyenga/ wokurogela/wokudlelezela/wokwenzisa/imiqondo yelimi eliliqiniso nofana elimbono, njll. • Sisebenzisa isitayela nephimbo elifanele abamukelilwazi besikhangiso. [20] 3.2 UMALANGENI/IDAYARI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umalangeni/idayari: • Kumele oyitlolako atlole ilanga phezulu. • Kumele itlolwe ngelimi lomuntu okhulumako. • Kumele itlolwe ibe sesikhathini sanje. • Kuyenzeka itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko nesikhathini esizako. • Kumele kutlolwe iingaba ezifitjhani. • Kusetjenziswa ilimi elitjhaphulukileko. [20] 3.3 IMILAYELO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa imilayelo. • Ukulayela umuntu ukobana enze into ethileko ngendlela ethileko. • Imilayelo ayibe mifitjhani inembe ingarari olayelwako. • Kumele ilandelwe njengombana injalo. [20] IMITLOMELO YESIGAB C: 20 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA -Ukuphendula -Ukuphendula okuhle khulu. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume Izinga eliphezulu okudluleleko. -Kunobufakazi nokukhula okwanelisako. okungakajami ndawonye. endleleni khulu. (Ukuphendula) -Imiqondo ehlakaniphileko, kwendaba okubonakalako. -Imiqondo ekhambelanako -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha Ukuhleleka kwemiqondo netjengisa ukukhula. -Ukuhleleka okuhle khulu nekholisako. -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko. yokuhlela -Ukuhleleka okudluleleko nokukhambelana -Kunokuhleleka bokuhleleka -Imiqondo nokukhambelana kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nokukhambelana ebuyabuyelelweko. Ukulemuka komnqopho, kwesingeniso, umzimba nesiphetho. okulingeneko kwesingeniso, umzimba -Imiqondo engakahleleki abamukelilwazi nobujamo. nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko. nesiphetho. 30 IMITLOMELO 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Ukuphendula okudluleleko -Ukuphendula okuhle. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko kodwana kutlhayela -Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa. Izinga eliphasi amatshwayo wendaba nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni eliphasi. -Imiqondo ehle. -Kunokuhleleka -Imiqondo izwakala/ -Imiqondo ayikahlangani engakhambelaniko -Imiqondo ekhulileko nokukhambelana okuhle ikhambelana begodu ayikanqophi. nengakafaneli. nenokuhlakanipha. kwesingeniso, umzimba ngokulingeneko. -Kunokuhleleka -Imiqondo enganatlha -Kunokuhleleka nesiphetho. -Kunokuhleleka okungakhambelani nengazwakaliko. nokukhambelana okuhle nokukhambelana nesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nesiphetho. nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 9 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama ezingakafaneli khulu, nelihle ngokudluleleko, umnqopho, umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho abamukelilwazi Izinga eliphezulu Iphimbo, irejista, elinemba umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. isitayela abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba ngokulingeneko. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela nelwazimagama -Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe kuhle -Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi elifanele umnqopho, kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi okwethula ihlathululo. -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. abamukelilwazi ngokudluleleko. akunamphoso khulu, -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi -Ilimi elingazwakaliko. nobujamo. -Ihlelo nesipelinghi zimbalwa. kuneemphoso ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi Ukukhethwa esinganamphoso khulu. -Kutlanywe kuhle khulu. -Kutlanywe -Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi kwamagama, -Kutlanywe kuhle ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. ngokudluleleko. ukusetjenziswa ngokudluleleko. elilingeneko. -Kutlanywe ngokusezingeni kwelimi, imithetjhwana, eliphasi ngokudluleleko. iimphumuzi, ihlelo 13 10 7 4 nesipelinghi. -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elincani 15 IMITLOMELO nelihle elinemba umnqopho, umnqopho, nelisezingeni eliphasi Izinga eliphasi umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo elingakafaneli umnqopho, nobujamo. -Ilimi liyanemba ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi kusezingeni elihle khulu. ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli. -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi esinganamphoso ezinengi. kuneemphoso kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi khulu -Kutlanywe ngokudluleleko. ezinengana. khulu. khulu. -Kutlanywe kuhle. -Kutlanywe -Kutlanywe ngokusezingeni ngokusezingeni eliphasi. eliphasi ngokudluleleko ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo neminye -Amatshwayo Amatshwayo nemininingwana nemininingwana nemininingwana kuvezwe imininingwana yesakhiwo nemininingwana efunekako wetheksthi. eqakathekileko ngesakhiwo evezweko kukhambelana ngokulingeneko. sendaba kuvezwe kuyatlhayela Ukwakhiwa sendaba. kuhle. -Kunokukhambelana ngokusisekelo. -Ukwakhiwa kwemitjho kweengaba nemitjho -Kunokukhambelana -Kunokukhambelana okulingeneko kwendaba. -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso nokuquntulwa okuhle ngokudluleleko okuhle kwendaba. -Imitjho neengaba neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu. kwamagama ngendlela kwendaba. -Imitjho neengaba kwakheke -Indaba isazwakala kancani. -Indaba ayinamqondo. engasiyo. -Imitjho neengaba kwakheke ngendlela ehle. ngokulingeneko kwakheke ngendlela ehle -Indaba isanikela 5 IMITLOMELO ngokudluleleko. umqondo. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula okungaphezu -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa kwalokho okulindelweko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela wetheksthi. -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana -Kunokunqopha kwemiqondo. -Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. begodu usekelwe kuhle okulingeneko okukhona kodwana -Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana -Umtlolo unqophile. ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko okunengi kuphambene isihloko imbalwa kanye nobujamo. -Kunokukhambelana -Kunemininingwana nemiqondo. nesihloko. khulukhulu. kokumunyethweko esekela isihloko. -Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi 18 IMITLOMELO nomqondo. -Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. isihloko imbalwa. amatshwayo nemithetho -Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana -Isakhiwo sifanele -Kunobutjhapha yesakhiwo. ngokudluleleko yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko kodwana obukhona obubonakala imininingwana esekela okuncazana. kunokungakhambelani. emithethweni isihloko iveziwe. nematshwayeni -Isakhiwo esifaneleko wesakhiwo. nesinembako. ILIMI, ISITAYELA NOKU- 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama -Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele ngokulingeneko kuwufanele kancani akukhambelani kufanele abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, nomnqopho, umnqopho/umphumela, -Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. ngokunembako begodu -Ihlelo lisetjenziswe -Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso zehlelo -Ukusetjenziswa kwelimi belihleleke kuhle khulu. ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi -Kuneemphoso zehlelo ezinengi khulukhulu nemithetjhwana yokutlolwa -Kuneemphoso ezincani kuhle. ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezenza bona ihlathululo kwelimi. khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ingazwakali nakancani. -Ukukhethwa kwamagama anemba umnqopho. -Ukusetjenziswa kwamatshwayo wokutlola nesipelinghi. 12 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula okungaphezu -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa kwalokho okulindelweko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela wetheksthi. -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana -Kunokunqopha kwemiqondo. -Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana -Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana -Umtlolo unqophile. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi kuphambene isihloko imbalwa kanye nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana nemiqondo. nesihloko. khulukhulu. kokumunyethweko esekela isihloko. -Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi 12 IMITLOMELO nomqondo. -Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko iveziwe. isihloko imbalwa. amatshwayo nemithetho -Isakhiwo sihleleke kuhle kodwana -Isakhiwo sifanele -Kunobutjhapha yesakhiwo. ngokudluleleko yoke esinokungakhambelaniko ngokulingeneko kodwana obukhona obubonakala imininingwana esekela okuncazana. kunokungakhambelani. emithethweni isihloko iveziwe. nematshwayeni -Isakhiwo esifaneleko wesakhiwo. nesinembako. ILIMI, ISITAYELA NOKU- 7–8 5–6 4 3 0–2 EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama kuwufanele Nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama Nelwazimagama -Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele ngokulingeneko kuwufanele kancani akukhambelani kufanele umnqopho/ abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, nomnqopho, umphumela, abamukelilwazi -Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. ngokunembako belihleleke -Ihlelo lisetjenziswe -Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso zehlelo -Ukusetjenziswa kwelimi kuhle khulu. ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi -Kuneemphoso zehlelo ezinengi khulukhulu nemithetjhwana yokutlolwa -Kuneemphoso ezincani kuhle. ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezenza bona ihlathululo kwelimi. khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ingazwakali nakancani. -Ukukhethwa kwamagama anemba umnqopho. -Ukusetjenziswa kwamatshwayo wokutlola nesipelinghi. 8 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all