Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
2015
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 100
Imemorandamu le inamakhasi ali-17.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2015, 17 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2015 · isindebele. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 17
- File size
- 1.7 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 17
This exam
NSC June Exam 2015
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 11 questions
- Question 1.7Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 2.1Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting30 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA
UMBUZO 1
1.1 I-eseyi Ecocako (Narrative)
Ngagcina mhlokho ukuthathela omunye umuntu phasi.
Le yi-eseyi lapho umtloli nofana umdembi ademba ngesehlakalo esithileko
esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa
ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
Kuqakathekile ukuthi nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube
yindaba ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli we-eseyi le usebenzisa
isikhathi esidlulileko.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Ngikuphi okukwenze bona umnyaze.
- Izinto ezilethe itjhuguluko epilwenakhe.
- Izinga esele akilo namhlanje.
- Isifundo osifundileko ngokunyaza omunye umuntu.
Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50]
1.2 I-eseyi Ecocako (Narrative)
Itheknoloji seyithuthukise amaphilwethu ngeendlela ezinengi.
Le yi-eseyi lapho umtloli nofana umdembi ademba ngesehlakalo esithileko
esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa
ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko
kuqakathekile ukobana nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe akube
yindaba ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli we-eseyi le usebenzisa
isikhathi esidlulileko.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Iinsetjenziswa zetheknoloji.
- Okuhle ngetheknoloji.
- Isikhathi sokusetjenziswa kwetheknoloji.
- Ukusetjenziswa kwetheknoloji ngendlela efaneleko.
- Ituthuko elethwe yitheknoloji emaphilweni wethu.
Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
1.3 I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective)
Ukuba khona komuntu lo epilwenami kungisize khulu.
Le yi-eseyi lapho otlolako anikela imizwakhe ngokubakhona komuntu lo
epilwenakhe.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Ubujamo bekuthomeni bepilo.
- Ubudisi ahlangabezane nabo.
- Ukufuna isizo.
- Indlela amsize ngayo umuntu lo.
- Ukutjhuguluka kwezinto epilweni.
- Isifundo asitholako ngesizo lomuntu lo.
Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50]
1.4 I-eseyi evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective)
Iintjhijilo neenqabo elutjheni lanamhlanje zibangwa kungahloniphi.
Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. Otlolako-ke
kulapho abeka khona imibonwakhe, abeke tjhatjhalazi iintjhijilo neenqabo
ezibangwa kungahloniphi kwelutjha lanamhlanje.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Umtlhago ebaqalana nawo.
- Ubudisi bepilo.
- Imiphumela yokungalaleli ababelethi/abantu abadala.
- Imiphumela yokwenza izinto ezingaphezu kweminyakabo ngebanga
lokungahloniphi.
Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50]
1.5 I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako (Discursive)
Ubuhle nobumbi bokufunda sele umdala.
I-eseyi le ihlobene khulu ne-eseyi ephikisako. Okufanako kukobana kiyo
yomibili imihlobo le otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukobana
e-eseyini emahlangothimabili otlolako kulindeleke bona atlole ngemibono
yomibili. Silindele bonyana asivezele ubuhle nobumbi bento acoca ngayo.
Umtloli angafikelela esiphethweni esithileko ekugcineni kwe-eseyakhe
kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe ngokulinganako
endabeni. Umtlolo kumele uzwakale ungathathi hlangothi. Kumele kuvezwe
iintatimende ezizwakala kuhle. Lapha otlolako uveza ubuhle nobumbi bento
ethileko anikelwe yona esihlokweni, kufanele anikele amaphuzu avumelana
nesihloko nalawo aphikisana naso.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
Ubuhle
- Uthola ilwazi ebewunganalo.
- Uyathuthuka ngokwamakghono wokufunda.
- Awusabi nobudisi ngezinto ezifuna umuntu ofundileko.
- Ukuzimisela ngokuzeleko.
Ubumbi
- Awubi nesikhathi esaneleko.
- Ukuba nezinto ezinengi esele uqalene nazo.
- Ukuba nobudisi bokubekezela nawubhalelwako.
- Ukudana ulahlekelwe kukuzithemba.
- Ukwehla kwezinga lokucabanga. [50]
1.6 I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye (Argumentative)
50/50 sesiyalingana kwanjesi.
I-eseyi ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni
atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane
naso. Umbono womtloli kumele ucace kusukela ekuthomeni bekube
sekugcineni kwendabakhe.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
Abavumelana nesihloko.
- Imisebenzi engenziwa ngiwo woke umuntu.
- Isizo elivela ebantwini.
- Amakghono abomma abanawo.
- Izinto ezenza abantu balingane.
Abaphikisana nesihloko.
- Imisebenzi engeze yenziwa bomma.
- Ikolelo yokobana eminye imisebenzi kufanele yenziwe bobaba.
- Amakghono abobaba abanawo.
- Amasiko afanele alandelwe mindeni. [50]
1.7 1.7.1 Kilesisithombe umfundi angatlola i-eseyi ecocako nanyana
ehlathululako. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-
eseyi ovezwa ngotlolako. Utshwaya ngokulandela amaphuzu
alindeleke ngaphasi kwalowo mhlobo we-eseyi ngokuqala kilo
mhlahlandlela.
Kilesisithombe kubonakala kunodade ophukelwe yikoloyi.
Umfundi angatlola:
- Ngobungozi bokuphukelwa yikoloyi uwedwa umumuntu
wengubo.
- Ukungabi nelwazi lokulungisa ikoloyi.
- Ukutlhoga isizo lamsinyana.
- Ukuqakatheka kokuba nelwazi elibanzi ngekoloyi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
1.7.2 Kilesisithombe umfundi angatlola i-eseyi ecocako nanyana
ehlathululako. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we-
eseyi ovezwa ngotlolako. Utshwaya ngokulandela amaphuzu
alindeleke ngaphasi kwalowo mhlobo we-eseyi ngokuqala kilo
mhlahlandlela.
Kilesisithombe kubonakala abantu bengubo badlala indima
kezokwakha.
Umfundi angatlola:
- Imihlobo yamabizelo engakajayeleki ebantwini bengubo.
- Ukukhetha ibizelo olithandako.
- Ukungaziqaleli phasi kwabantu bengubo.
- Ukubekwa phambili kwabantu bengubo kezemisebenzi.
- Iintjhijilo abantu bengubo abahlangabezana nazo.
- Ukwakhiwa kwezindlu ze-RDP.
- Ukusiza abantu abatlhagako ngokubakhela izindlu. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YOBUNGANI
Umhlobo lo wencwadi utlolwa mumuntu otlolela isihlobo sakhe. Kungaba
mngani, umzala, ubaba, umalume, njll.
- Kumele incwadi iqaliswe emnganini.
- Kumele ihlukaniswe ngeengaba.
- Iphimbo nerejista yencwadi kumele ibe ngeyobungani.
- Amaphuzu alandelako angafakwa:
• Ihlathululo yokuthokoza.
• Uzizwa bunjani wena.
• Umfundasimahla awutholako.
Ilwazi elilandelako kumele lifakwe encwadini yobungani:
- Kumele utlole isiphande esisodwa saloyo otlolako.
- Kumele ibe nesilotjhiso, isib. Mngani/Madzela/Bafunani; njll.
- Isigaba ngasinye asimumathe umqondo owodwa.
- Kumele amaphuzu alamane kuhle, amaphuzu wokuthokoza awavele.
- Kumele ibe nesilayeliso.
- Incwadi yobungani inesiphetho, isib. Ngimi umnganakho; uZenzile. [30]
2.2 IKULUMO-PENDULWANO
Le yikulumo eba hlangana nabantu ababili abakhuluma ngento ethileko.
Nakhu okumele abafundi bakutjheje nabatlola lelihlobo lomtlolo:
- Isakhiwo sekulumo-pendulwano.
• Amagama wesikhulumi ngasinye.
• Ikholoni ngemva kwegama lesikhulumi ngasinye kuze kuyokuphela
ikulumo-pendulwano.
- Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa.
- Kumele kube nesingeniso (akulotjhiswana).
- Kumele kube nomzimba, nesiphetho.
Abafundi bangafaka hlangana lokhu okulandelako:
- Ubungozi bokuthengisa iindakamizwa.
- Ukuqakatheka kokuba nerhwebo elisemthethweni.
- Imiphumela emimbi emphakathini elethwa ziindakamizwa.
- Iiyeleliso ngepilo yabantu abathengisa iindakamizwa. [30]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
2.3 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA
Okuqakathekileko:
- Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulukeze.
- I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo ibe mihle
ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo.
- Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
- Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombe-ngqondo, sihlathulule
nanyana sibe nezwelo.
- Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-
athikili.
- I-athikili kufanele iveze ibizo lomtloli.
- I-athikili kufuze ivuse ilulukezo njengomkhangiso ikhuthaze abayifundako
bona bayifunde.
- I-athikili kufanele itlolwe ngamakholomu.
- Iindima akukafuzi bona zibe zide.
- Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
• Iphaliswano lawuphi umdlalo?
• Bewudlalelwa kuphi?
• Bewudlalwa ngaliphi ilanga?
• Bewudlalwa bobani?
• Ngibaphi abonongorwana abathunjiweko?
• Ngisiphi isifundo ositholileko ngalokho akwenzileko? [30]
2.4 IKULUMO EHLELEKILEKO
- Ikulumo ehlelekileko yikulumo elungiselelwa kusese nesikhathi. Kutjhejwa
abamukeliwazi, begodu nesihloko kumele sikhambelane nalokho
oyokukhuluma ngakho.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
• Iindlela ezingalandelwa ukuze uphumelele.
• Ukutjheja iinqabo ezenza ungaphumeleli.
• Amagama wokukhuthaza. [30]
IMITLOMELO YESIGABA B: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
UMBUZO 3
3.1 IKARADA LESIMEMO
Ikarada lesimemo ngilokho okusetjenziswa ekumemeni abantu kungaba
ngabatjhidelene nawe nanyana abaqakatheke khulu ekwenzeni umnyanya
lowo uphumelele.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Amagama walabo abatjhadako.
- Ilanga lomtjhado.
- Indawo lapho kunomtjhado.
- Isikhathi ekuthonywa ngaso nesikhathi sokudla.
- Umuntu omemako.
- Abantu abamenywako. [20]
3.2 IPOSIKARADA
Le ngenye indlela yokuthintana ngokutlola phasi ikulumo efitjhani.
Ngokuvamileko iposikarada lithunyelwa mumuntu alithumela emuntwini
amaziko. Iba nesiphande sinye saloyo othunyelwako, esitlolwa
ngakwesokudla phezulu la kutlolwa khona isiphande sotlola incwadi
yobungani. Ngemva kwesiphande, ngenzasana kutlolwa isilotjhiso esingaba
libizo lalowo otlolelwako bese kuthoma indaba efitjhani edluliselwa kiloyo
ethunyelwa kuye. Othumela iposikarada ulayelisa ngebizo lakhe elaziwako
ngaphandle kwesibongo.
Umfundi angaveza lokhu kokulandelako:
- Thenga umgodla wepuphu yakwaSuper B.
- Uzakufumana iphepha lokungenela ngaphakathi.
- Phendula imibuzo ebuzwe ephephenelo.
- Ulithumele esiphandeni sakwaSuper B Maize Meal.
- Lalela ihlelo labathumbileko emrhatjhweni iKwekwezi FM njalo ngeLesibili
ntambama ngaphambi komdlalo womoya. [20]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 9 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
3.3 IMILAYELO
Imilayelo yikulumo etjela umuntu bonyana akenzeni, kuphi, nini, njani
njalonjalo. Lekulumo itlolwa phasi. Ukuze ifeze umnqopho kufanele
izwisiseke, ingarari, isebenzise ilimi elizwakalako begodu ingabi mide khulu
ukuze lowo olayelwako azokwazi ukuyilandela.
Umfundi angaveza okhunye kokulandelako:
- Sijuguje ngaphambi kobanyana usisele.
- Sisele kanye ngelanga entambama.
- Sisele ngesigobho esikhulu.
- Sibeke ngesiqandisini emva kokusivula.
- Sisele besiphele.
- Ungaseli utjwala nawusiselileko.
- Usisele sele udlile.
- Siyalalisa ungatjhayeli nawusiselileko. [20]
IMITLOMELO YESIGAB C: 20
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA
[50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya indaba yephepha lesi-3, Isigaba A.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKNOKUHLELA 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
- Ukuphendula -Iimpendulo zihleleke - Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume
(Ukuphendula) okudluleleko. kuhle, okwanelisako. okungakajami endleleni khulu.
Ukuhleleka kwemiqondo yokuhlela -Imiqondo zikhambelana khulu - Imiqondo ekhambelanako ndawonye. -Imiqondo enganatlha
Ukulemuka komnqopho, ehlakaniphileko, evusa begodu zimnandi. nekholisako. -Imiqondo nengazwakaliko.
Izinga eliphezulu
imiqondo netjengisa -Kunobufakazi - Kunokuhleleka engakanqophi. - Imiqondo engakahleleki
abamukelilwazi nobujamo
ukukhula. nokukhula okulingeneko -Ubufakazi obuncani nengakhambelaniko.
-Ukuhleleka okudluleleko okubonakalako. nokukhambelanako bokuhleleka
30 AMAMAKSI nokukhambelana -Isingeniso, umzimba nesihloko, umzimba nokukhambelana.
kwesingeniso, umzimba nesiphetho kuhleleke nesiphetho.
nesiphetho kuhle begodu
kuyakhambelana.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula - Ukuphendula -Ukuphendula okwanelisako -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
Izinga eliphasi
okudluleleko kodwana okuhlelwe kuhle. kodwana okunganatlha. okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa.
kutlhayela amatshwayo -Imiqondo ekarisako -Imiqondo iyakhambelana okusezingeni eliphasi. -Imiqondo engakhambelaniko
wendaba ehle. nekhambelanako. ngokulingeneko. -Imiqondo nengakafaneli.
-Imiqondo ekhulileko - Kunokuhleleka -Kunokuhleleka ayikahlangani -Imiqondo enganatlha
nenokuhlakanipha. nokukhambelana nokukhambelana begodu ayikanqophi. nengazwakaliko.
-Kunokuhleleka okuhle kwesingeniso, okulingeneko, -Abukho ubufakazi
nokukhambelana okuhle umzimba nesiphetho. kwesingeniso, bokuhlela.
ngokudluleleko umzimba nesiphetho.
kwesingeniso, umzimba
nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalinga
ni
ILIMI, ISITAYELA NOKU- 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
EDITHA. -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista
Iphimbo, irejista, isitayela kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama nesitayela ezingakafaneli
nelwazimagama elifanele elifaneleko nelihle elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, khulu umnqopho,
Izinga eliphezulu
umnqopho, abamukelilwazi ngokudluleleko, elinemba abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo.
nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela
Ukukhethwa kwamagama, nobujamo. lisetjenziswe okwethula ihlathululo. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
ukusetjenziswa kwelimi, -Ukusetjenziswa kwelimi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
imithetjhwana, iimphumuzi, kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengana. kuneemphoso ezinengi. -Ilimi elingazwakaliko.
ihlelo nesipelinghi. ngokudluleleko. akunamphoso khulu. -Kutlanywe -Kutlanywe -Ihlelo nesipelinghi
-Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe kuhle. ngokusezingeni ngokusezingeni eliphasi. kuneemphoso ezinengi
esinganamphoso. elilingeneko. khulu.
-Kutlanywe kuhle -Kutlanywe
ngokudluleleko. ngokusezingeni eliphasi
khulu.
13 10 7 4
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
Izinga eliphasi
kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama
15 AMAMAKSI elifaneleko nelihle elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni
elinemba umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo eliphasi elingakafaneli
abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba begodu ngokulingana. umnqopho, abamukelilwazi
-Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe -Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo.
kusezingeni elihle khulu. ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. -Ukusetjenziswa kwelimi
-Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli.
esinganamphoso. kuneemphoso ezimbalwa. kuneemphoso ezinengi. -Ihlelo nesipelinghi
-Kutlanywe kuhle khulu. -Kutlanywe kuhle. -Kutlanywe kuneemphoso ezinengi
ngokusezingeni eliphasi. khulu.
-Kutlanywe
ngokusezingeni eliphasi
khulu.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 12 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Amatshwayo wetheksti. -Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye -Amaphuzu afunekako
Ukwakhiwa kweengaba nemininingwana nemininingwana nemininingwana anembako akhona. ayatlhayela.
nemitjho. eqakathekileko yesakhiwo yesakhiwo sendaba. eveziweko iyakhambelana. -Ukwakhiwa kwemitjho -Ukwakhiwa kwemitjho
sendaba. -Kunokukhambelana -Imitjho neengaba neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso
-Kunokukhambelana okuhle. kwakhiwe kuhle. -Indaba isazwakala ezinengi khulu.
5 AMAMAKSI okuhle ngokudluleleko -Imitjho neengaba -Indaba isanikela kancani. -Indaba ayinamqondo.
kwendaba. kunikela umqondo. umqondo.
-Imitjho kanye neengaba
kwakheke ngendlela ehle
ngokudluleleko.
IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 13 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15-18 11-14 8-10 5-7 0–4
NESAKHIWO
-Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo begodu kutjengisa ilwazi Ukungabi khona kwelwazi
okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
-Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana
nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana kodwana okunengi kwemiqondo.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka -Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu usekelwe okulingeneko kuphambene –Imininingwana esekela
lamatshwayo kuhle ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko nemiqondo. nesihloko. isihloko imbalwa.
kwemibono.
wetheksthi. -Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo
-Umtlolo unqophile. isihloko. esekela isihloko nemithetho yesakhiwo.
- Umnqopho, abamukelilwazi, -Kunokukhambelana -Isakhiwo esifaneleko isihloko iveziwe. imbalwa.
amatshwayo/imithetjhwana kanye kokumunyethweko kodwana - Isakhiwo sifanele -Imithetho eqakathekileko
nobujamo nomqondo. esinokungakhambelaniko ngokulingeneko yelimi isetjenziswe ngendlela
-Isakhiwo sihleleke kuhle okuncazana. kodwana ekungasiyo.
begodu yoke imininingwana kunokungakhambelani. -Kunobutjhapha
esekela isihloko iveziwe. obubonakalako.
-Isakhiwo esifaneleko
15 AMAMAKSI
nesinembako.
ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 10-12 8-9 6-7 4-5 0–3
EDITHA
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista,isitayela
umnqopho/umphumela, nelwazimagama kuwufanela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama
abamukelilwazi nobujamo. khulu umnqopho, kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele akukhambelani
-Ukusetjenziswa kwelimi kanye abamukelilwazi kanye umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi kanye kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi
nemithetjhwana. nobujamo. kanye nobujamo. abamukelilwazi kanye kanye nobujamo.
-Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso ezinengi khulu
-Ukukhethwa kwamagama.
ngokunembako begodu lihleleke -Ihlelo lisetjenziswe kodwana -Kuneemphoso zehlelo ezenza bona ihlathululo
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo kuhle khulu. ngokunembako azilimazi ihlathululo. ezenza ingazwakali nakancani.
wokutlola nesipelinghi. -Akunamphoso. begodu lihleleke kuhle. bona ihlathululo ingazwakali.
10 AMAMAKSI - Akunamphoso ezinengi.
IRENJI YAMAMAKSI 25–30 19-23 14–17 9-12 0–7
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 14 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa
okudluleleko, okungaphezu khulu okutjengisa ilwazi okulingeneko okutjengisa ngokusisekelo begodu ukungabikho kwelwazi
Ukuphendula kanye kwalokho okulindelweko elihle lamatshwayoo ilwazi lamatshwayoo kutjengisa ilwazi lamatshwayo wetheksthi
nomqondo; -Imiqondo ehlakaniphileko wetheksthi wetheksthi lamatshwayo -Akunakukhambelana
Ukuhlelwa kwemiqondo; nekhulileko -Nqophile – -Akunakudzimelela wetheksthi kwemiqondo.
Amatshwayo/Imithetjhwana -Ilwazi elingeneleleko akunakuphuma, isihloko Nokukhambelana -Kunokunqopha -Mininingwana embalwa
kanye nobujamo lamatshwayo wetheksthi sisekelwe kuhle okulingeneko okukhona kodwana esekela isihloko
-Umtlolo unqophile ngendlela enobukghoni kokumunyethweko okunengi kuphambene -Akakasebenzisi
12 AMAMAKSI -Kunokukhambelana begodu nemiqondo -Imininngwana embalwa imithetho edingekako
kuokumunyethweko kunemininingwana -Eminye imininingwana eskela isihloko namkha isakhiwo
nomqondo esekela isihloko isekela isihloko -Usebenzise imithetho
-Kuhlathululwe kuhle -Isakhiwo esifaneleko -Isakhiwo esifanele eqakathekileko
begodu yoke esinokungakhambelanik ngokulingeneko, kodwana ngendlela embi
imininingwana isekela o okuncazana kunokungakhambelani -Ubutjhapha
isihloko obubonakalako
-Isakhiwo esifaneleko
nesinembako
ILIMI, ISITAYELA NOKU- 7–8 5–6 4 3 0–2
EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, -Iphimbo, irejista,
ilwazimagama elifanele isitayela, ilwazimagama ilwazimagama kufanele isitayela, ilwazimagama isitayela, ilwazimagama
Iphimbo, irejista, isitayela, umnqopho, abamukelilwazi kufanele khulu umnqopho, abamukelilwazi kufanele kancani akukhambelani
ilwazimagama elifanele kanye nobujamo umnqopho, kanye nobujamo umnqopho, nomnqopho,
umnqopho, -Kuyanemba ngokwehlelo abamukelilwazi kanye -Zikhona iimphoso zehlelo abamukelilwazi kanye abamukelilwazi kanye
nokumunyethweko; begodu kwakhiwe kuhle nobujamo -Ilwazimagama elifanelelko nobujamo nobujamo
Ukusetjenziswa kwelimi -Akunamphoso -Ihlelo linemba -Iimphoso azilimazi -Ihlelo elingakafaneli -Kuzele iimphoso begodu
nemithetjhwana; ngokwekghono ihlathululo elinemphoso ezimbalwa akuzwisisakali
Ukukhethwa kwamagama; elithileko begodu -Ilwazimagama -Ilwazimagama
Ukusetjenziswa lakhiwe kuhle elitlhayelako alikawufaneli umnqopho
kwamatshwayo nesipelinghi -Ilwazimagama elihle -Ihlathululo ivimbekile -Ihlathululo ayizwakali
khulu kwamambala
8 AMAMAKSI -Kanengi akunamphoso
IRENJI YAMAMAKSI 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
-km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 15 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 16 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 17 DBE/2015
SCE – Imemorandamu
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper