Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

MemorandumisiNdebele FALGrade 12201517 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2015, 17 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2015 IMEMORANDAMU IMITLOMELO: 100 Imemorandamu le inamakhasi ali-17. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA UMBUZO 1 1.1 I-eseyi Ecocako (Narrative) Ngagcina mhlokho ukuthathela omunye umuntu phasi. Le yi-eseyi lapho umtloli nofana umdembi ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. Kuqakathekile ukuthi nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe kube yindaba ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli we-eseyi le usebenzisa isikhathi esidlulileko. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Ngikuphi okukwenze bona umnyaze. - Izinto ezilethe itjhuguluko epilwenakhe. - Izinga esele akilo namhlanje. - Isifundo osifundileko ngokunyaza omunye umuntu. Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50] 1.2 I-eseyi Ecocako (Narrative) Itheknoloji seyithuthukise amaphilwethu ngeendlela ezinengi. Le yi-eseyi lapho umtloli nofana umdembi ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko kuqakathekile ukobana nanyana umfundi ayisusela ehloko i-eseyakhe akube yindaba ekholwekako. Ngokuvamileko umtloli we-eseyi le usebenzisa isikhathi esidlulileko. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Iinsetjenziswa zetheknoloji. - Okuhle ngetheknoloji. - Isikhathi sokusetjenziswa kwetheknoloji. - Ukusetjenziswa kwetheknoloji ngendlela efaneleko. - Ituthuko elethwe yitheknoloji emaphilweni wethu. Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 1.3 I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective) Ukuba khona komuntu lo epilwenami kungisize khulu. Le yi-eseyi lapho otlolako anikela imizwakhe ngokubakhona komuntu lo epilwenakhe. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Ubujamo bekuthomeni bepilo. - Ubudisi ahlangabezane nabo. - Ukufuna isizo. - Indlela amsize ngayo umuntu lo. - Ukutjhuguluka kwezinto epilweni. - Isifundo asitholako ngesizo lomuntu lo. Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50] 1.4 I-eseyi evezako/Eveza Imizwa Yomtloli (Reflective) Iintjhijilo neenqabo elutjheni lanamhlanje zibangwa kungahloniphi. Le yi-eseyi lapho otlolako aba nombono bese unikela imizwakhe. Otlolako-ke kulapho abeka khona imibonwakhe, abeke tjhatjhalazi iintjhijilo neenqabo ezibangwa kungahloniphi kwelutjha lanamhlanje. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Umtlhago ebaqalana nawo. - Ubudisi bepilo. - Imiphumela yokungalaleli ababelethi/abantu abadala. - Imiphumela yokwenza izinto ezingaphezu kweminyakabo ngebanga lokungahloniphi. Tjheja: I-eseyi le ingaba ngehlathululako godu. [50] 1.5 I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako (Discursive) Ubuhle nobumbi bokufunda sele umdala. I-eseyi le ihlobene khulu ne-eseyi ephikisako. Okufanako kukobana kiyo yomibili imihlobo le otlolako ubeka imibonwakhe. Umehluko okhona kukobana e-eseyini emahlangothimabili otlolako kulindeleke bona atlole ngemibono yomibili. Silindele bonyana asivezele ubuhle nobumbi bento acoca ngayo. Umtloli angafikelela esiphethweni esithileko ekugcineni kwe-eseyakhe kodwana imibono evumako nephikako kufanele yethulwe ngokulinganako endabeni. Umtlolo kumele uzwakale ungathathi hlangothi. Kumele kuvezwe iintatimende ezizwakala kuhle. Lapha otlolako uveza ubuhle nobumbi bento ethileko anikelwe yona esihlokweni, kufanele anikele amaphuzu avumelana nesihloko nalawo aphikisana naso. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/2015 SCE – Imemorandamu Ubuhle - Uthola ilwazi ebewunganalo. - Uyathuthuka ngokwamakghono wokufunda. - Awusabi nobudisi ngezinto ezifuna umuntu ofundileko. - Ukuzimisela ngokuzeleko. Ubumbi - Awubi nesikhathi esaneleko. - Ukuba nezinto ezinengi esele uqalene nazo. - Ukuba nobudisi bokubekezela nawubhalelwako. - Ukudana ulahlekelwe kukuzithemba. - Ukwehla kwezinga lokucabanga. [50] 1.6 I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye (Argumentative) 50/50 sesiyalingana kwanjesi. I-eseyi ephikisako ifuna otlolako athome ngokukhetha ihlangothi esihlokweni atlola ngaso. Otlolako angakhetha ukuvumelana nesihloko nofana aphikisane naso. Umbono womtloli kumele ucace kusukela ekuthomeni bekube sekugcineni kwendabakhe. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: Abavumelana nesihloko. - Imisebenzi engenziwa ngiwo woke umuntu. - Isizo elivela ebantwini. - Amakghono abomma abanawo. - Izinto ezenza abantu balingane. Abaphikisana nesihloko. - Imisebenzi engeze yenziwa bomma. - Ikolelo yokobana eminye imisebenzi kufanele yenziwe bobaba. - Amakghono abobaba abanawo. - Amasiko afanele alandelwe mindeni. [50] 1.7 1.7.1 Kilesisithombe umfundi angatlola i-eseyi ecocako nanyana ehlathululako. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we- eseyi ovezwa ngotlolako. Utshwaya ngokulandela amaphuzu alindeleke ngaphasi kwalowo mhlobo we-eseyi ngokuqala kilo mhlahlandlela. Kilesisithombe kubonakala kunodade ophukelwe yikoloyi. Umfundi angatlola: - Ngobungozi bokuphukelwa yikoloyi uwedwa umumuntu wengubo. - Ukungabi nelwazi lokulungisa ikoloyi. - Ukutlhoga isizo lamsinyana. - Ukuqakatheka kokuba nelwazi elibanzi ngekoloyi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 1.7.2 Kilesisithombe umfundi angatlola i-eseyi ecocako nanyana ehlathululako. Otshwayako uyeleliswa bona atjheje umhlobo we- eseyi ovezwa ngotlolako. Utshwaya ngokulandela amaphuzu alindeleke ngaphasi kwalowo mhlobo we-eseyi ngokuqala kilo mhlahlandlela. Kilesisithombe kubonakala abantu bengubo badlala indima kezokwakha. Umfundi angatlola: - Imihlobo yamabizelo engakajayeleki ebantwini bengubo. - Ukukhetha ibizelo olithandako. - Ukungaziqaleli phasi kwabantu bengubo. - Ukubekwa phambili kwabantu bengubo kezemisebenzi. - Iintjhijilo abantu bengubo abahlangabezana nazo. - Ukwakhiwa kwezindlu ze-RDP. - Ukusiza abantu abatlhagako ngokubakhela izindlu. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI Umhlobo lo wencwadi utlolwa mumuntu otlolela isihlobo sakhe. Kungaba mngani, umzala, ubaba, umalume, njll. - Kumele incwadi iqaliswe emnganini. - Kumele ihlukaniswe ngeengaba. - Iphimbo nerejista yencwadi kumele ibe ngeyobungani. - Amaphuzu alandelako angafakwa: • Ihlathululo yokuthokoza. • Uzizwa bunjani wena. • Umfundasimahla awutholako. Ilwazi elilandelako kumele lifakwe encwadini yobungani: - Kumele utlole isiphande esisodwa saloyo otlolako. - Kumele ibe nesilotjhiso, isib. Mngani/Madzela/Bafunani; njll. - Isigaba ngasinye asimumathe umqondo owodwa. - Kumele amaphuzu alamane kuhle, amaphuzu wokuthokoza awavele. - Kumele ibe nesilayeliso. - Incwadi yobungani inesiphetho, isib. Ngimi umnganakho; uZenzile. [30] 2.2 IKULUMO-PENDULWANO Le yikulumo eba hlangana nabantu ababili abakhuluma ngento ethileko. Nakhu okumele abafundi bakutjheje nabatlola lelihlobo lomtlolo: - Isakhiwo sekulumo-pendulwano. • Amagama wesikhulumi ngasinye. • Ikholoni ngemva kwegama lesikhulumi ngasinye kuze kuyokuphela ikulumo-pendulwano. - Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. - Kumele kube nesingeniso (akulotjhiswana). - Kumele kube nomzimba, nesiphetho. Abafundi bangafaka hlangana lokhu okulandelako: - Ubungozi bokuthengisa iindakamizwa. - Ukuqakatheka kokuba nerhwebo elisemthethweni. - Imiphumela emimbi emphakathini elethwa ziindakamizwa. - Iiyeleliso ngepilo yabantu abathengisa iindakamizwa. [30] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 2.3 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA Okuqakathekileko: - Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulukeze. - I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo ibe mihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo. - Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako. - Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombe-ngqondo, sihlathulule nanyana sibe nezwelo. - Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku- athikili. - I-athikili kufanele iveze ibizo lomtloli. - I-athikili kufuze ivuse ilulukezo njengomkhangiso ikhuthaze abayifundako bona bayifunde. - I-athikili kufanele itlolwe ngamakholomu. - Iindima akukafuzi bona zibe zide. - Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: • Iphaliswano lawuphi umdlalo? • Bewudlalelwa kuphi? • Bewudlalwa ngaliphi ilanga? • Bewudlalwa bobani? • Ngibaphi abonongorwana abathunjiweko? • Ngisiphi isifundo ositholileko ngalokho akwenzileko? [30] 2.4 IKULUMO EHLELEKILEKO - Ikulumo ehlelekileko yikulumo elungiselelwa kusese nesikhathi. Kutjhejwa abamukeliwazi, begodu nesihloko kumele sikhambelane nalokho oyokukhuluma ngakho. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: • Iindlela ezingalandelwa ukuze uphumelele. • Ukutjheja iinqabo ezenza ungaphumeleli. • Amagama wokukhuthaza. [30] IMITLOMELO YESIGABA B: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA UMBUZO 3 3.1 IKARADA LESIMEMO Ikarada lesimemo ngilokho okusetjenziswa ekumemeni abantu kungaba ngabatjhidelene nawe nanyana abaqakatheke khulu ekwenzeni umnyanya lowo uphumelele. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Amagama walabo abatjhadako. - Ilanga lomtjhado. - Indawo lapho kunomtjhado. - Isikhathi ekuthonywa ngaso nesikhathi sokudla. - Umuntu omemako. - Abantu abamenywako. [20] 3.2 IPOSIKARADA Le ngenye indlela yokuthintana ngokutlola phasi ikulumo efitjhani. Ngokuvamileko iposikarada lithunyelwa mumuntu alithumela emuntwini amaziko. Iba nesiphande sinye saloyo othunyelwako, esitlolwa ngakwesokudla phezulu la kutlolwa khona isiphande sotlola incwadi yobungani. Ngemva kwesiphande, ngenzasana kutlolwa isilotjhiso esingaba libizo lalowo otlolelwako bese kuthoma indaba efitjhani edluliselwa kiloyo ethunyelwa kuye. Othumela iposikarada ulayelisa ngebizo lakhe elaziwako ngaphandle kwesibongo. Umfundi angaveza lokhu kokulandelako: - Thenga umgodla wepuphu yakwaSuper B. - Uzakufumana iphepha lokungenela ngaphakathi. - Phendula imibuzo ebuzwe ephephenelo. - Ulithumele esiphandeni sakwaSuper B Maize Meal. - Lalela ihlelo labathumbileko emrhatjhweni iKwekwezi FM njalo ngeLesibili ntambama ngaphambi komdlalo womoya. [20] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 9 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 3.3 IMILAYELO Imilayelo yikulumo etjela umuntu bonyana akenzeni, kuphi, nini, njani njalonjalo. Lekulumo itlolwa phasi. Ukuze ifeze umnqopho kufanele izwisiseke, ingarari, isebenzise ilimi elizwakalako begodu ingabi mide khulu ukuze lowo olayelwako azokwazi ukuyilandela. Umfundi angaveza okhunye kokulandelako: - Sijuguje ngaphambi kobanyana usisele. - Sisele kanye ngelanga entambama. - Sisele ngesigobho esikhulu. - Sibeke ngesiqandisini emva kokusivula. - Sisele besiphele. - Ungaseli utjwala nawusiselileko. - Usisele sele udlile. - Siyalalisa ungatjhayeli nawusiselileko. [20] IMITLOMELO YESIGAB C: 20 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya indaba yephepha lesi-3, Isigaba A. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKNOKUHLELA 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 - Ukuphendula -Iimpendulo zihleleke - Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume (Ukuphendula) okudluleleko. kuhle, okwanelisako. okungakajami endleleni khulu. Ukuhleleka kwemiqondo yokuhlela -Imiqondo zikhambelana khulu - Imiqondo ekhambelanako ndawonye. -Imiqondo enganatlha Ukulemuka komnqopho, ehlakaniphileko, evusa begodu zimnandi. nekholisako. -Imiqondo nengazwakaliko. Izinga eliphezulu imiqondo netjengisa -Kunobufakazi - Kunokuhleleka engakanqophi. - Imiqondo engakahleleki abamukelilwazi nobujamo ukukhula. nokukhula okulingeneko -Ubufakazi obuncani nengakhambelaniko. -Ukuhleleka okudluleleko okubonakalako. nokukhambelanako bokuhleleka 30 AMAMAKSI nokukhambelana -Isingeniso, umzimba nesihloko, umzimba nokukhambelana. kwesingeniso, umzimba nesiphetho kuhleleke nesiphetho. nesiphetho kuhle begodu kuyakhambelana. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Ukuphendula - Ukuphendula -Ukuphendula okwanelisako -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko Izinga eliphasi okudluleleko kodwana okuhlelwe kuhle. kodwana okunganatlha. okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa. kutlhayela amatshwayo -Imiqondo ekarisako -Imiqondo iyakhambelana okusezingeni eliphasi. -Imiqondo engakhambelaniko wendaba ehle. nekhambelanako. ngokulingeneko. -Imiqondo nengakafaneli. -Imiqondo ekhulileko - Kunokuhleleka -Kunokuhleleka ayikahlangani -Imiqondo enganatlha nenokuhlakanipha. nokukhambelana nokukhambelana begodu ayikanqophi. nengazwakaliko. -Kunokuhleleka okuhle kwesingeniso, okulingeneko, -Abukho ubufakazi nokukhambelana okuhle umzimba nesiphetho. kwesingeniso, bokuhlela. ngokudluleleko umzimba nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2015 SCE – Imemorandamu IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 AMAMAKSI] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalinga ni ILIMI, ISITAYELA NOKU- 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 EDITHA. -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista Iphimbo, irejista, isitayela kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama nesitayela ezingakafaneli nelwazimagama elifanele elifaneleko nelihle elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, khulu umnqopho, Izinga eliphezulu umnqopho, abamukelilwazi ngokudluleleko, elinemba abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi -Ilimi liyanemba begodu -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilwazimagama elitlhayela Ukukhethwa kwamagama, nobujamo. lisetjenziswe okwethula ihlathululo. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi ukusetjenziswa kwelimi, -Ukusetjenziswa kwelimi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. imithetjhwana, iimphumuzi, kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengana. kuneemphoso ezinengi. -Ilimi elingazwakaliko. ihlelo nesipelinghi. ngokudluleleko. akunamphoso khulu. -Kutlanywe -Kutlanywe -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe kuhle. ngokusezingeni ngokusezingeni eliphasi. kuneemphoso ezinengi esinganamphoso. elilingeneko. khulu. -Kutlanywe kuhle -Kutlanywe ngokudluleleko. ngokusezingeni eliphasi khulu. 13 10 7 4 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela Izinga eliphasi kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama kanye nelwazimagama 15 AMAMAKSI elifaneleko nelihle elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni elinemba umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo eliphasi elingakafaneli abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba begodu ngokulingana. umnqopho, abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi lisetjenziswe -Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli. esinganamphoso. kuneemphoso ezimbalwa. kuneemphoso ezinengi. -Ihlelo nesipelinghi -Kutlanywe kuhle khulu. -Kutlanywe kuhle. -Kutlanywe kuneemphoso ezinengi ngokusezingeni eliphasi. khulu. -Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulu. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 12 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Amatshwayo wetheksti. -Kuvezwe amatshwayo -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu amanye -Amaphuzu afunekako Ukwakhiwa kweengaba nemininingwana nemininingwana nemininingwana anembako akhona. ayatlhayela. nemitjho. eqakathekileko yesakhiwo yesakhiwo sendaba. eveziweko iyakhambelana. -Ukwakhiwa kwemitjho -Ukwakhiwa kwemitjho sendaba. -Kunokukhambelana -Imitjho neengaba neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso -Kunokukhambelana okuhle. kwakhiwe kuhle. -Indaba isazwakala ezinengi khulu. 5 AMAMAKSI okuhle ngokudluleleko -Imitjho neengaba -Indaba isanikela kancani. -Indaba ayinamqondo. kwendaba. kunikela umqondo. umqondo. -Imitjho kanye neengaba kwakheke ngendlela ehle ngokudluleleko. IRENJI YAMAMAKSI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: -km/hl- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-/-st-/-ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 13 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15-18 11-14 8-10 5-7 0–4 NESAKHIWO -Ukuphendula okudluleleko, -Ukuphendula okuhle khulu -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo begodu kutjengisa ilwazi Ukungabi khona kwelwazi okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko -Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela -Kunokunqopha okukhona -Akunakukhambelana nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana kodwana okunengi kwemiqondo. -Ukubuthelelwa nokuhleleka -Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu usekelwe okulingeneko kuphambene –Imininingwana esekela lamatshwayo kuhle ngendlela enobukghoni. kokumunyethweko nemiqondo. nesihloko. isihloko imbalwa. kwemibono. wetheksthi. -Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo -Umtlolo unqophile. isihloko. esekela isihloko nemithetho yesakhiwo. - Umnqopho, abamukelilwazi, -Kunokukhambelana -Isakhiwo esifaneleko isihloko iveziwe. imbalwa. amatshwayo/imithetjhwana kanye kokumunyethweko kodwana - Isakhiwo sifanele -Imithetho eqakathekileko nobujamo nomqondo. esinokungakhambelaniko ngokulingeneko yelimi isetjenziswe ngendlela -Isakhiwo sihleleke kuhle okuncazana. kodwana ekungasiyo. begodu yoke imininingwana kunokungakhambelani. -Kunobutjhapha esekela isihloko iveziwe. obubonakalako. -Isakhiwo esifaneleko 15 AMAMAKSI nesinembako. ILIMI,ISITAYELA KANYE NOKU- 10-12 8-9 6-7 4-5 0–3 EDITHA -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista,isitayela umnqopho/umphumela, nelwazimagama kuwufanela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama abamukelilwazi nobujamo. khulu umnqopho, kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele akukhambelani -Ukusetjenziswa kwelimi kanye abamukelilwazi kanye umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi kanye kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi nemithetjhwana. nobujamo. kanye nobujamo. abamukelilwazi kanye kanye nobujamo. -Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Kuneemphoso ezinengi khulu -Ukukhethwa kwamagama. ngokunembako begodu lihleleke -Ihlelo lisetjenziswe kodwana -Kuneemphoso zehlelo ezenza bona ihlathululo -Ukusetjenziswa kwamatshwayo kuhle khulu. ngokunembako azilimazi ihlathululo. ezenza ingazwakali nakancani. wokutlola nesipelinghi. -Akunamphoso. begodu lihleleke kuhle. bona ihlathululo ingazwakali. 10 AMAMAKSI - Akunamphoso ezinengi. IRENJI YAMAMAKSI 25–30 19-23 14–17 9-12 0–7 ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: -km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 14 DBE/2015 SCE – Imemorandamu ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO -Ukuphendula -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula kutjengisa okudluleleko, okungaphezu khulu okutjengisa ilwazi okulingeneko okutjengisa ngokusisekelo begodu ukungabikho kwelwazi Ukuphendula kanye kwalokho okulindelweko elihle lamatshwayoo ilwazi lamatshwayoo kutjengisa ilwazi lamatshwayo wetheksthi nomqondo; -Imiqondo ehlakaniphileko wetheksthi wetheksthi lamatshwayo -Akunakukhambelana Ukuhlelwa kwemiqondo; nekhulileko -Nqophile – -Akunakudzimelela wetheksthi kwemiqondo. Amatshwayo/Imithetjhwana -Ilwazi elingeneleleko akunakuphuma, isihloko Nokukhambelana -Kunokunqopha -Mininingwana embalwa kanye nobujamo lamatshwayo wetheksthi sisekelwe kuhle okulingeneko okukhona kodwana esekela isihloko -Umtlolo unqophile ngendlela enobukghoni kokumunyethweko okunengi kuphambene -Akakasebenzisi 12 AMAMAKSI -Kunokukhambelana begodu nemiqondo -Imininngwana embalwa imithetho edingekako kuokumunyethweko kunemininingwana -Eminye imininingwana eskela isihloko namkha isakhiwo nomqondo esekela isihloko isekela isihloko -Usebenzise imithetho -Kuhlathululwe kuhle -Isakhiwo esifaneleko -Isakhiwo esifanele eqakathekileko begodu yoke esinokungakhambelanik ngokulingeneko, kodwana ngendlela embi imininingwana isekela o okuncazana kunokungakhambelani -Ubutjhapha isihloko obubonakalako -Isakhiwo esifaneleko nesinembako ILIMI, ISITAYELA NOKU- 7–8 5–6 4 3 0–2 EDITHA -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, -Iphimbo, irejista, ilwazimagama elifanele isitayela, ilwazimagama ilwazimagama kufanele isitayela, ilwazimagama isitayela, ilwazimagama Iphimbo, irejista, isitayela, umnqopho, abamukelilwazi kufanele khulu umnqopho, abamukelilwazi kufanele kancani akukhambelani ilwazimagama elifanele kanye nobujamo umnqopho, kanye nobujamo umnqopho, nomnqopho, umnqopho, -Kuyanemba ngokwehlelo abamukelilwazi kanye -Zikhona iimphoso zehlelo abamukelilwazi kanye abamukelilwazi kanye nokumunyethweko; begodu kwakhiwe kuhle nobujamo -Ilwazimagama elifanelelko nobujamo nobujamo Ukusetjenziswa kwelimi -Akunamphoso -Ihlelo linemba -Iimphoso azilimazi -Ihlelo elingakafaneli -Kuzele iimphoso begodu nemithetjhwana; ngokwekghono ihlathululo elinemphoso ezimbalwa akuzwisisakali Ukukhethwa kwamagama; elithileko begodu -Ilwazimagama -Ilwazimagama Ukusetjenziswa lakhiwe kuhle elitlhayelako alikawufaneli umnqopho kwamatshwayo nesipelinghi -Ilwazimagama elihle -Ihlathululo ivimbekile -Ihlathululo ayizwakali khulu kwamambala 8 AMAMAKSI -Kanengi akunamphoso IRENJI YAMAMAKSI 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: -km-/hl-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-/st-/- ed- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 15 DBE/2015 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 16 DBE/2015 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele iLimi lokuThoma lokweNgeza (FAL)/P3 17 DBE/2015 SCE – Imemorandamu Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all