Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESIBINI (P2)
2018
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 70
Le memorandam inamaphepha ali-14.
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2018 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exams 2018, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC June Exams · 2018 · isixhosa. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exams
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 425.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC June Exams 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 1.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 2.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 2.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)17 marks
- Question 3.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)18 marks
- Question 3.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)52 marks
Show all 16 questions
- Question 4.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 4.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 5.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 5.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 6.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 6.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 7.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 7.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)17 marks
- Question 8.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 8.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
1. Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
enye.
2. Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga,
ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le
yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.
3. Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
ekunonjolwe ngayo kwimemo.
4. Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
inqaku ngokufanelekileyo.
5. Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
acaphule, makangohlwaywa.
6. Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye
u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
yeyona nto mayinikwe ingqalelo.
7. Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye LULUVO/
YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe ingqalelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela
ISICATSHULWA A
1.1 1.1.1 Kungokuba usaxoxiswa ngokufunyaniswa engekho kwigumbi lakhe
lokulala ngobusuku bangoMgqibelo.√√ (2)
1.1.2 Yokuba ngumntu odumileyo ekusoloko kuthethwa ngaye.√√ (2)
1.1.3 Ngokuchanekileyo kuba ubengugqirha ophum'izandla onyanga
izifo ezincanyiweyo. √√ (2)
1.1.4 EFort Hare√ (1)
1.1.5 UThamsanqa namapolisa babaxhwarhela, bathi bakungena
evenkileni bababamba.√√ (2)
1.1.6 Yokuba uMpumelelo aqhele ukuzisebenzela.√√ (2)
1.1.7 Ngowokuba uYolisa makabe ngunozala kaMpumelelo. √√ (2)
1.1.8 B√/B. ULungile watshata noMebhelina√/ULungile watshata
noMebhelina.√ (1)
1.1.9 Ngokuba ubukrwada bukaNomakhwezi nokulunga kukaLungile
kwenze ukuba kudaleke impixano eqhubele phambili ibali.√√ (2)
1.1.10 Yokuba ngokwentlalo yesiNtu akabikho umntwana oyinkedama
bekhona abantu√√/yokuba ukungabinabazali akusosithintelo
kwimpumelelo yomntu. √√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
KUNYE
ISICATSHULWA B
1.2 1.2.1 Sesokuba wathenga ootsotsi ukuba baye kutshisa ivenkile
yakwaNtsibande.√√ (2)
1.2.2 Wamxelela ukuba iincwadi zevenkile zihlala ezibhankini
nasemagqwetheni.√√ (2)
1.2.3 Yokuba uThamsanqa uzithembile√√/akoyiki nto√√/akoyiki
ngokoyikiswa.√√ (2)
1.2.4 AbakwaMakwetshu babesithi laa venkile ililifa labo ngoko ke
ayifanelanga ukuba ithengiselwe uLungile.√
Abahlali baseGliblands babesithi uLungile akafanelanga
kuyithengiselwa laa vekile kuba akangomZulu√/babesithi uLungile
akayonzalelwane yaseThekwini ngoko ke akafanelanga
kuthengiselwa laa venkile.√ (2)
1.2.5 Amashishini akhula anempumelelo.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/2018
SCE – Imemorandam
1.2.6 Osicaba√ kuba ubonakalisa icala elinye/akaguquki√ nanjengoko
engakhange aguquke kwisimo sakhe sobukrwada kwade
kwayimini yakhe yokugqibela.√ (3)
1.2.7 Sikwinqanaba lovuthondaba√ kuba izinto kwesi siganeko
zikwinkcochoyi √, nanjengoko esi siganeko sokubanjwa
kwabatsotsi sikhokelele ekutshiselweni kukaNozililo ongumchasi.√ (3)
1.2.8 Ngowokuba ubomi bungamahlandinyuka√√/iimeko zobomi
ziyaguquguquka√√/impumelelo isentabeni.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE –MAP Ngani
ISICATSHULWA C
2.1 2.1.1 Kungokuba wayewuthanda kakhulu kwaye wawuza kube uboniswa
okokugqibela.√√ (2)
2.1.2 Eyokuba ebemele ukucaphuka kakhulu.√√ (2)
2.1.3 Ngokuchanekileyo kuba nangona wayexelelwa ngabantu
ngobudlalani bukaEddie wayengafuni kuyikholelwa loo nto iyinyani
kuba wayethandana naye noLulama Zuma.√√ (2)
2.1.4 Uye kwaSis' MamKhey.√ (1)
2.1.5 Ngokuya kuqonda emapoliseni ukuba uza kukhululwa nini
uLinda√√/ngokunika uHlobo iinkcukacha malunga neendwendwe
zaseMoonglow ezazihambele kwaLinda ngomhla uHlobo
awafumana ngawo ivolovolo kaLinda eyayikade ilahlekile√√/
ngokuthi ngomhla wokuxoxwa kwetyala likaLinda ibenguye yedwa
uDuma okhoyo kwizihlalo zabaphulaphuli.√√ (2)
2.1.6 Yokuphanda ukuba akukho mntu wesibini wayenokuthi kanti naye
uthenge idyasi yemink efana nekaLinda Monti, aze afumane igama
lakhe ukuba ukhona.√√ (2)
2.1.7 Wawusithi ukuba kunokwenzeka into kuEddie, uLinda aze
agqithisele itape recorder kaEddie emapoliseni.√√ (2)
2.1.8 B√/B UThembisa Ntlokonkulu wabanjelwa ukunxila√/UThembisa
Ntlokonkulu wabanjelwa ukunxila.√ (1)
2.1.9 Ngokuba ubukho bukaEddie obuthiyileyo ububi nenkohlakalo
noThembisa Ntlokonkulu olimenemene kwenze ukuba kudaleke
impixano eliqhubele phambili ibali.√√ (2)
2.1.10 Eyokuba ubugewu abuhlawuli√√/eyokuba ubugewu abunamandla
ukudlula umthetho√√/eyokuba imigewu ayizimeli kuphele.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ISICATSHULWA D
2.2 2.2.1 Kungokuba ucinga ukuba uLinda nguye obulele uEddie Maga
noLulama Zuma.√√ (2)
2.2.2 Yeyokuba UNkosikazi Hobe ufumene ukuba uNkosikazi Hobe (2)
usaphila wanikwa nedilesi yakhe. √√
2.2.3 Yokuba iqinisekile imantyi ngolwazi enalo malunga nezityholo
ezibekwa uLinda Monti.√√ (2)
2.2.4 LolweTape Recorder uEddie awayinikwa nguJoe Bumba.√
Lulwazi ngenenekazi elilelinye elalinxibe iMink Coat.√ (2)
2.2.5 Kukufumaneka kwesiqinisekiso sokuba i'Tape Recorder' igcinwe
kule ndawo√/kukufumaneka kwe'Tape Recorder' equlethe
ubungqina bababulali baka Eddie noLulama.√ (1)
2.2.6 Ongqukuva√ kuba unawo onke amacala obuntu√ nanjengoko
eguquka kwisimo sakhe sokuba linenekazi lodumo
elizihloniphileyo, asele utywala eshibhini, anxile de angazazi√/
akukhathazeka.√ (3)
2.2.7 Sikwinqanaba lokujiya kwezinto√ kuba impixano iya ikhula√ xa
ubungqina obekukholelwa ukuba buyinyani buphikiseka kuvela
izikroba kuphando lukaHlobo.√ (3)
2.2.8 Ngowokuba akukho nto ifihlakala kude kuphele.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
UMBUZO 3: UMONWABISI – ZA Japhta
ISICATSHULWA E
3.1 3.1.1 Kungokuba wayebaleka impatho embi awayeyifumana
kuMamTolo.√√ (2)
3.1.2 Yokuba wayengengomfundi ubalaseleyo√√/wayengagqamanga.√√ (2)
3.1.3 Ngokungachanekanga kuba uMonwabisi ubonakalise ubukhali
bengqondo nanjengoko enze amacebo okuvusa amashishini
kaThandabantu awayebhanga, awakhulise ngempumelelo,
anda.√√ (2)
3.1.4 NguMthatha.√ (1)
3.1.5 Waye akabaqeqesha besakhula ngokuthi angabafundisi
umsebenzi esenza uMonwabisi isicaka sabo√√/wayesoloko
ebathethelela ebenza ngcono kunabanye√√/wayeziquma izenzo
zabo ezingalunganga.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/2018
SCE – Imemorandam
3.1.6 Yokuqinisekisa ukuba uMonwabisi uza kulukhathalela lonke
usapho lukaThandabantu. √√/ Wayefuna ukuqonda ukuba
ukulungele na ukuba nguSomashishini kwaye uza kukwazi na
ukuqhuba amashishini. √√ (2)
3.1.7 Wawusithi nantoni na afuna ukuyiqonda malunga nala mashishini
aze aye kulo.√√ (2)
3.1.8 B √/B UMonwabisi waphumelela isidanga eYunivesithi√/
UMonwabisi waphumelela isidanga eYunivesithi. √ (1)
3.1.9 Ngokuba inkohlakalo kaMamTolo ingquzulene lula nothando
lwabantu olukuThandabantu kwaza oko kwaqhubela phambili
ibali.√√ (2)
3.1.10 Yeyokuba ubunkedama abumthinteli umntu ukuba angafikeleli
kumanqwanqwa aphezulu obomi.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
KUNYE
ISICATSHULWA F
3.2 3.2.1 Sesokuba wayenengqumbo ngakuThixo ngenxa yokubhubha
kukaGcinumzi.√√ (2)
3.2.2 Wathi abazali bakhe nguMamTolo noThandabantu.√√ (2)
3.2.3 Yokuba sele ezisola ngesenzo sakhe sokuqumbela uYehova
ngokufa konyana wakhe.√√ (2)
3.2.4 Kwehla ingeniso kumashishini akhe√
Kwaphuncuka izimilo zabantwana bakhe.√ (2)
3.2.5 Kwehla inkxaso ababemnika yona abantu kumashishini akhe,
atsho abhanga.√ (1)
3.2.6 Ongqukuva√ kuba uneempawu zobuntu ngokupheleleyo unawo
onke amacala obuntu√, nanjengoko eguquka kwisimo sakhe
sokuba nobubele nokuthanda uThixo azale yingqumbo
akubhujelwa ngumntwana.√ (3)
3.2.7 Sikwinqanaba lokusonjululwa kwezinto√ kuba zonke iingxaki
ebezikho ziyasombululeka√, nanjengoko impixano ibikho
kuThandabantu naphakathi kwakhe nabantu isonjululwa.√ (3)
3.2.8 Ngowokuba ekunyamezeleni ukho umvuzo.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 4: NDIYEKENI – DM Jongilanga
ISICATSHULWA G
4.1 4.1.1 Uze kucela uMadala ukuba amthethelele kwintlanganiso yekomiti
eza kuxoxa ngaye. √√ (2)
4.1.2 Eyokuba imeko ethile inamathela umntu omnye. √√ (2)
4.1.3 Ngokuchanekileyo kuba ubengacenga uMawonga wema
kwisigqibo sokuba makarhoxe emsebenzini. √√ (2)
4.1.4 YiNxarhuni. √ (1)
4.1.5 Wathethisa uMawonga embonisa intlungu alubeke kuyo usapho
lwakhe nobungozi azifake kubo. √√ (2)
4.1.6 Yokungena esihlalweni sobunqununu eNobutho. √√ (2)
4.1.7 Ngowokuba makaqinisekise ukuba isitulo sikaZanele
nesikaMawonga mazingqamane ukuze bajongane.√√ (2)
4.1.8 B√/B UMawonga walala endleleni onakalelwe yimoto√/UMawonga
walala endleleni onakalelwe yimoto.√ (1)
4.1.9 Ngokuba ukuphixanisa kukaMaziko nenzondo kaNdila zenze
ukuba kudaleke impixano eqhubele phambili ibali. √√ (2)
4.1.10 Lolokuba ukuthanda imali ngokugqithisileyo kungunozala wobubi.
√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
KUNYE
ISICATSHULWA H
4.2 4.2.1 Akasakwazi ukulawula umzimba wakhe ogqitywe butywala. √√ (2)
4.2.2 Wathi akanakubhenqa tshoba, azithobe isidima. √√/ ndoyika
ukwembula ingubo yomntu hleze ndolame√√/ ndicinga ukuba
yeyona nto iya kumfaka elwagcibeni√√ (2)
4.2.3 Yokuba isidima sikaMawonga sihlile akasenaxabiso lobutitshala
ngokwendlela aziphethe ngayo. √√ (2)
4.2.4 Umpimpe uNdila/ Mawonga ngokunxila esikolweni, watsho
wagxothwa. √ (2)
Uhlohle uNdila umoya wempindezelo ngakuMawonga. √
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/2018
SCE – Imemorandam
4.2.5 Sesokuzibulala kukaMawonga. √ (1)
4.2.6 Ongqukuva√ kuba uneempawu zobuntu gqibi√ nanjengoko
eguquka kwisimo sakhe sokungamthandi uMawonga aphele sele
esitsho nangomlomo wakhe ngoku sele engasenamali ukuba
ebesele emthanda. √ (3)
4.2.7 Sikwinqanaba lovuthondaba√ kuba impixano ifikelela kwiqondo
lokugqibela√ nanjengoko emva koku kuqhubeka apha kulandela
isiganeko sokuzibulala kukaMawonga impixano yethe, kubekho
injikaphethu ebalini. √ (3)
4.2.8 Ngowokuba impindezelo ijikela umniniyo. √√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA – M Mlokoti
ISICATSHULWA I
5.1 5.1.1 Kungenxa yokutshintsha kwesimo sikaDina osuke wangumntwana
ohamba esithubeni. √√ Kungenxa yokuzivalela kukaDina egumbini
lakhe engathethi namntu. √√ / Kungokuba uDina wayeselehlala
kwaThambolenyoka amaxesha amaninzi. √√
[Nayiphi kwezi] (2)
5.1.2 Yeyokuba abazali baya kuhlala bemphethe njengomntwana
nokuba yena sele ezibona emdala. √√ / Eyokuba uNoyongo ufuna
uDina angakhathaleli abazali bakhe. √√
[Nayiphi kwezi] (2)
5.1.3 Ngokungachanekanga kuba ukuhlala kwakhe kwaThambolenyoka
ebekuhlawulela ngokuba enziwe athengise ngomzimba√√/kuba
igumbi alinikiweyo belikwalelokuqhuba ishishini lokuthengisa
kwakhe ngomzimba.√√ (2)
5.1.4 YiKapa.√ (1)
5.1.5 Yeyokuba amapolisa kunye noDina athatha abasebenzi
bakaNyoka abenza ukuba bajikele uNyoka babengamangqina
enkundla wabe uNyoka uyabanjwa. √√/ (2)
5.1.6 Yokumbophelela kumkhuba wokuthengisa ngomzimba ukuze
angakwazi ukuphuma.√√ Yokumqhatha efuna ibe ngathi
ngumsebenzi uDina aza kuwenza. √√ (2)
5.1.7 Wokuba uNoyongo makawaxelele amapolisa yonke into ayaziyo
ngoThambolenyoka noshishino lwakhe.√√ (2)
5.1.8 B √/B UGxalaba waqala wacela umtshato kuNoyongo√/UGxalaba
waqala wacela umtshato kuNoyongo.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/2018
SCE – Imemorandam
5.1.9 Ngokuba ukuba nomqolo nokumela inyani kukaDina nenkohlakalo
kaThambolenyoka eqhutywa kukunyolukela imali kwenza ukuba
bangquzulane kutsho kudaleke impixano eqhubele phambili
ibali.√√ (2)
5.1.10 Yeyokuba abantu ababhinqileyo bayaxhatshazwa ukwenza
inzuzo√√/Abantu ababhinqileyo xa bemile bekulwa ukuxhatshazwa
kwabo imeko yabo iyatshintsha.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
KUNYE
ISICATSHULWA J
5.2 5.2.1 Sesokunkqangisa uNyoka efuna ukondlelwa abantwana.√√ (2)
5.2.2 Wathi uThambolenyoka asiyongxaki yakhe yekaNoyongo kuba
nguye omqhelise iziyobisi√√/wathi asiyongxaki yakhe kuba kudala
emyala uNoyongo ukuba makazinkinkishe iziyobisi xa ebanika.√√ (2)
5.2.3 Yokuba uDina uzimisele ukumlwa uThambolenyoka.√√/ Inika
ingcinga yokuba ukhathazekile, ucaphukile kwaye unenzondo. √√ (2)
5.2.4 Ziintsuku aza kuphangela ngazo uDina evekini√/ngumvuzo aza
kuhlawulwa wona√/yindawo yokuhlala nokutya kwamahala.√
(Nasiphi isibini kwezi.) (2)
5.2.5 Sesokuba wazifumanela umsebenzi onguwo wokuba yithawutha
ezibhasini.√/Watsho uKuku walingqina lokuqala lokubambisa
uThambolenyoka. √ (1)
5.2.6 Ongqukuva√ kuba uneempawu zomntu gqibi√ nanjengoko aye
waguquka kwisimo sakhe sokuxhasa imisebenzi emibi
kaThambolenyoka wasebenzisana namapolisa njengengqina
lokumbambisa.√ (3)
5.2.7 Sikwinqanaba lokujiya kwezinto√ kuba impixano iya ikhula√ uDina
uzimisele ukuziphindezela kuThambolenyoka ngokubhenca
inkohlakalo yakhe.√ (3)
5.2.8 Ububi obuyekelweyo buzala obunye ububi√√/akudingeki bantu
baninzi kufuneka nje umntu omnye onomqolo ukulwa ububi.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
UMBUZO 6: NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa
6.1 'NDAKUYICELA IVUTHIWE' – LL Ngewu
ISICATSHULWA K
6.1.1 Kungokuba kwakusweleke utata wakhe kwafuneka ukuba ancedise
uMaVumisa ekukhuliseni abantakwabo.√√ (2)
6.1.2 Yomntu osela kakhulu utywala/othanda utywala.√√ (2)
6.1.3 Kuyichaza ngokuchanekileyo kuba wayebaphendula kakubi abantu
abamxoxisela indlela anxiba ngayo.√√ (2)
6.1.4 EThekwini. √ (1)
6.1.5 Wayenenjongo yokuzikhupha ekuthatheni uxanduva lukaninazala
obuya ngobusuku yonke imihla.√√ (2)
6.1.6 Wazicelela, wazilobolela, elobola kunina wentombi wawaxelela
aMaNdlambe sele ewugqibe yedwa umcimbi wekhazi.√√ (2)
6.1.7 Sesokuba enxiba ngokungandilisekanga engumfazi.√√ (2)
6.1.8 B√/B UMaVumisa wasweleka engekho uNozukile√/UMaVumisa
wasweleka engekho uNozukile. (1)
6.1.9 Ngokuba ukumela kukaMluleki izithethe namasiko nokungazisi so
kukaQolwana kudale ukruthakruthwano nempixano eziqhubele
phambili ibali.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
6.1.10 Lolokuba umntu otyeshela amasiko nezithethe kwintlalo kaNtu
ungena kwiingxaki ezingathethekiyo.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
KUNYE
6.2 'ITUTU LASETIKITIKI' – LL Ngewu
ISICATSHULWA L
6.2.1 Sesokuba wayegxothiwe kwisikolo sakuCingco.√√ (2)
6.2.2 Yathi uThobile uyageza uthi ngoku afundisayo abe ehleka.√√ (2)
6.2.3 Yeyokuba uThobile uphindela kwizenzo zokuba izinto zabantu.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/2018
SCE – Imemorandam
6.2.4 Wayetyelela abagulayo nababanjiweyo√/waba kwiqela labantu
abaphuhlisa intlalo yabantu.√ (2)
6.2.5 Sesokuba agxothwe esikolweni eCwele.√ (1)
6.2.6 Ongqukuva√ kuba uneempawu zobuntu ngokupheleleyo unawo
onke amacala obuntu, √ uye waguquka kwisimo sakhe sobututu
wagqibela sele esenza imisebenzi emihle, wanguKhonzisizwe
negama abizwa ngalo.√ (3)
6.2.7 Sikwinqanaba lokujiya kwezinto√ kuba impixano iyakhula√,
nanjengoko isimo sikaThobile sobusela sisiya sixaka.√ (3)
6.2.8 Ngowokuba kungathi kanti umntu enesimo esibi nje akazenzi
uyagula.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO C: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/2018
SCE – Imemorandam
ICANDELO D: ISIHOBE
UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S Maputi nabanye
7.1 'IMBONGI' – KN Manciya
7.1.1 'ingcibi'√ (1)
7.1.2 Yimfano-zandi.√ (1)
7.1.3 Kungokuba inobuchule bokuchonga isigama esifanelekileyo kuloo
nto ithetha ngayo√√/inobuciko obubodwa bokubeka
ngokufanelekileyo oko ithetha ngako.√√ (2)
7.1.4 Iluveza ngokuthi imbongi ayivalwa mlomo kwaye ingumavula
kuvaliwe.√√ (2)
7.1.5 Kungokuba inesiphiwo sokufumana imiyalezo kwabangasekhoyo
iyigqithisele kwabasaphilayo√√/inesiphiwo sokuthonga ukuze
idibanise abantu abangasekhoyo nabaphilayo ngemiyalezo
eyifumeneyo.√√ (2)
7.1.6 Yimfundo.√ (1)
7.1.7 Nqwa neletola√, yeyokuba imbongi njengetola ibona izinto
ezifihlakeleyo ezinokwenzakalisa isizwe.√ (2)
7.1.8 Kwisitanza sesi-3 ngowokuba imbongi ayithuli kusonakala
ayinqandwa ngabaphilayo kuba idlulisa imiyalezo yabangasekhoyo
√ kanti kwisitanza sesi-4 ngowokuba imbongi ithula kuphela
ngokomyalelo ewufumana kwabangasekhoyo.√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
7.1.9 Ngumbongo-nkcazo√ kuba uyachaza√ nanjengoko umbongo
wonke uchaza iimpawu nemisebenzi yembongi.√ (3)
7.1.10 Imbongi yonwabile√/ichulumancile√ kuba isebenzisa isigama
esincomayo, umzekelo 'nguchul' ukunyathela' 'yinjinga'
'yingcungcu' 'ngumavula-kuvaliwe'.√ (2)
7.2 'UNJINGALWAZI PT MTUZE' – Z Mtumane
7.2.1 Sisikhahlelo.√ (1)
7.2.2 B√/B uNjingalwazi ufunde phesheya√/uNjingalwazi ufunde
phesheya.√ (1)
7.2.3 Eyokuba uNjingalwazi wayefunda ephangela.√√/eyokuba
uNjingalwazi wayefunda kwizikolo ezingena emalanga.√√/
Wayefunda ehlala apho kwakungekho mbane.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/2018
SCE – Imemorandam
7.2.4 Yomibini le miqolo inamagama amane.√√/Umqolo we-16 ulingana
nowe-17 ngenani lamagama.√√ (2)
7.2.5 Luxwesiso.√/luphindaphindo oluxwesileyo.√ (1)
7.2.6 Kukudala isingqisho.√ (1)
7.2.7 Kunconywa igalelo labazali bakhe kwindlela abamkhulise
bamqeqesha ngayo, galelo elo lidula kwimisebenzi yakhe.√√ (2)
7.2.8 Inkaba√ (1)
7.2.9 Ngoweliso√/ngowokubona√, uphuhlisa ukukhawuleza kwendlela
awafuduka ngayo eMetele.√ (2)
7.2.10 Eyokuba baziinzalelwane zaseAfrika.√√ (2)
7.2.11 Umntu waziwa ahlonitshwe ngemisebenzi yakhe.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
UMBUZO 8: VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela
8.1 'FUNZELA ENZULWINI' – SSM Mema
8.1.1 'idabi'√ (1)
8.1.2 Igxininisa ukuba oku ikubhekisa kubantu abatsha bebonke√√/idabi
lobomi ethetha ngalo imbongi alikhethe sini kulutsha.√√ (2)
8.1.3 Ngokuthi ubomi ngumzamo kosind' amakroti. √√ (2)
8.1.4 Kungokuba ebomini kuze uphumelele kufuneka uziqeqeshe wena
siqu ukwazi ukuzeyisa.√√ (2)
8.1.5 Inyama ayifuni kuthotyozwa√/ayifuni ukuba lidini lokuzisa
impumelelo√/ayifuni kulinda ijonge inzaliseko.√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya lwamkeleka.) (1)
8.1.6 Yimfano-zandi.√ (1)
8.1.7 Axel' isikhukukazi √
Ngokufana nesikhukukazi sona singembi nzulu.√ (2)
8.1.8 Kwisitanza sesi-5 ngowokuba umntu makabeneenjongo ebomini
asebenze nzima ukulwa nemiqobo ephambi kwakhe ukuze
azifezekise√ kanti kwisitanza sesi-6 ngowokuba umntu ofuna
impumelelo ufanele ukuba azinxweme kwabo bangazimiselanga
ntweni.√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/2018
SCE – Imemorandam
8.1.9 Ngumbongo- nkuthazo√ kuba imbongi iyakhuthaza√ nanjengoko
ikhuthaza abantu ukuba basebenze nzima nangokuzinikela ukuze
baphumelele ebomini.√ (3)
8.1.10 Imbongi yonwabile√/ichulumancile√kuba isebenzisa isigama
esincomayo, umzekelo 'Sinelunda' 'kuqhayisa' 'ngendityibela'. (2)
8.2 'INTABA KANDODA' – LS Ngcangata
8.2.1 Kukukhahlela.√ (1)
8.2.2 B√/Intaba kaNdoda ikwisizwe samaZulu√/
Intaba kaNdoda ikwisizwe samaZulu. √ (1)
8.2.3 Eyokuba le ntaba inendima ebalulekileyo kwindalo√√/le ntaba
ibukwa nayindalo.√√ (2)
8.2.4 Umqolo we-13 nowe-14 iyalingana ngenani lamagama√√/yomibini
le miqolo inamagama amahlanu. √√ (2)
8.2.5 Luphindaphindo oluthe ngqo.√ (1)
8.2.6 Kukudala isingqisho.√ (1)
8.2.7 Isizwe samaXhosa siyazidla asizoyikiseli ngale ntaba ngenxa
yokuba inembali kuso.√√ (2)
8.2.8 Ngoweliso√/ngowokubona√, uphuhlisa ubude bale ntaba
obulunxibelelwano nezulu.√ (2)
8.2.9 unqwenelo√ (1)
8.2.10 Zinike imbali ngamaXhosa aselephila kwelemimoya.√√ (2)
8.2.11 Le ntaba ililifa kumaXhosa kuba igcine imbali yawo.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO D: 35
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2019 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC June Exams 2018 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2018 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper