Skip to content

isiZulu HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

MemorandumisiZulu HLGrade 1220248 pages

Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the November 2024 NSC, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) LWEZI 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA AMAMAKI: 70 Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayisi-8. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo eyenza athole amamaki. . 4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO IQINISO/UMBONO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo eyenza athole amamaki. 5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe. 8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: A. UKhethi/A (okuwuhlamvu oluphelele) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA UMBHALO A (OFUNDWAYO) 1.1 INingizimu Afrika ihlaselwe isihlava sokuba nabantu abayiziqhwaga ezihlukumeza umphakathi. ✓ (1) 1.2 • Iziqhwaga zivele zifohlise itekisi lazo✓ • Zeqa umugqa ngenkani zilayishe kuqala. ✓ • Azinqeni ukuthulula bonke abagibeli bangene etekisini lazo iziqhwaga. ✓ • Kwesinye isikhathi ziphoqa bonke abashayeli ukuthi bakhokhe isamba semali esithile njalo ngosuku. ✓ (Okubili kwalokhu) (2) 1.3 Osomabhinisi abasafufusa babhekene nengwandla yeziqhwaga ezifuna umsebenzi ngodli. Lezi ziqhwaga zizingela abantu abasuke bethole amathenda okwenza noma yimuphi umsebenzi. Ziyabaphoqa ukuthi bazinike ingxenye yomsebenzi.✓✓ (2) 1.4 • Zifuna ukuthi lona othole ithenda azikhokhele isamba semali uma enqaba ukwenza abakushoyo zimisa nse umsebenzi, ungaqhubeki. ✓ • Kuphinde kuhlukumezeke nomphakathi obukade uzohlomula ngokulungiselwa izingqalasizinda nokuthola umsebenzi. ✓ • Lezi ziqhwaga zivimbela intuthuko elethwa nguhulumeni, ✓ • Iziqhwaga zibuye ziqedele abasuke bethole amathenda omsebenzi. ✓ (4) 1.5 C/ Ukuhlupheka. ✓ (1) 1.6 Ngicabanga ukuthi kungaba nemiphumela ehlukene. / Kungaba nomphumela omuhle ngoba abantu bendawo bangasebenza ngokuzimisela ukuthuthukisa indawo yabo. Kungaba nomphumela omubi ngoba lezo zikole ezisebenzisa abantu bendawo kuphela zingalahlekelwa ulwazi obelungalethwa abanye othisha abaqhamuka kwezinye izindawo. ✓ ✓ (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2) 1.7 Inhloso yombhali walesi siqephu uzama ukufundisa noma ukuqwashisa abantu ngemikhuba eyenziwa ngabanye abantu abafuna ukuzinothisa bona. Uzama ukuvukuza/ukugqugquzela umphakathi ukuba ubhukule uzame ukuvikela intuthuko elethwa nguhulumeni ezindaweni abahlala kuzona. Uzama ukuxwayisa imiphakathi ukuthi lezi zenzo zingaphazamisa amathuba okuthuthukisa umnotho ngoba abatshalizimali bazokwesaba ukugembula ngemali yabo.✓✓ (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka 1.8 Uzama ukuxwayisa labo abangavumelani nalokhu okufunwa yiziqhwaga ngoba bangagcina sebebulawa noma kuhlukunyezwe imindeni yabo. ✓✓ (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2) 1.9 Ngicabanga ukuthi uveza ukuthi laba bantu abazama amabhizinisi emiqasho bayalahlekelwa ngoba inzuzo okungabe bayayithola abayitholi. Enye ingxenye yemali eningi ithathwa yizo lezi ziqhwaga. ✓✓ (2) 1.10 Ngiyazwelana nabo ngoba uma laba bantu bengazama ukuthatha izinyathelo bangazithola sebeba nyamanambana. Lezi ziqhwaga zingababulala noma zibaphilise kabi.✓✓ (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) NOMA Angizwelani nalo mphakathi ngoba uyababukela laba bantu abenza lezo zenzo ezimbi. Ziningi izinto ebezingenziwa ngumphakathi ukuzama ukunqanda lesi sihlava.✓✓ (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2) UMBHALO B (OBUKWAYO) 1.11 Okwenzeka esithombeni soku-1 kunomuntu obanjwa ngabantu besilisa ababili ngesidlozana eduze kwetekisi, abanye abantu besilisa bayabukela.✓✓ (2) 1.12 Okungumehluko wukuthi esithombeni sesi-2 kunomuntu ophethe isibhamu ngesandla ekhomba umnini sitolo. ✓ Esithombeni sesi-3 kunabantu abenza umsebenzi onzima baxova udaka. (2) 1.13 Umqondo oqukethwe yile mibhalo yomibili iyefana ngoba kukhulunywa ngokubhikisha. EMBHALWENI A esigabeni sesi-3 kukhulunywa ngokuhlangana kweziqhwaga zisebenzisa izingane zesikole ukuxosha nokubhikishela othisha abangebona bendawo.✓✓ EMBHALWENI B esithombeni sesi-4 kunabantu abasha ababhikishayo, baphethe uqwembe olunemibhalo yalokho abakufunayo. ✓✓ (4) 1.14 Ngicabanga ukuthi uhulumeni angahlela izimbizo/ imihlangano nalezi ziqhwaga ngoba basuke baziwa laba bantu abenza lo mkhuba, axoxisane nabo nangobungozi ababudalayo ikakhulukazi emnothweni wezwe. Uma beqhubeka nokungalaleli umthetho uthathe indawo yawo, baboshwe. (Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2) AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO UMBHALO C Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama akho 1 Izikole ezigudle ugu zinenkinga yabafundi 1 Abafundi bayeqa ezikoleni ngenhloso abaphuma isikhathi sokuphuma yokuyobhukuda olwandle. kwesikole singakashayi beyobhukuda olwandle. 2 Abafundi baphutha ukuya emagunjini 2 Abanye abafundi abayi emagunjini okufunda ngoba besuke beyobamba okufundela ngenhloso yokuyosebenza amatoho okusebenza emasimini kulezo okwesikhashana ezingadini zikole ezakhe eduze kwamapulazi. zasemapulazini. 3 Izingane zeqa esikoleni ukufuna 3 Abafundi baphuma ngokungemthetho ukuyokwenza amadili anhlobonhlobo ngesikhathi sesidlo sasemini ukuya okuzijabulisa. emadilini ahlukene okungcebeleka. 4 Baningi abangawuhloniphi lo mthetho 4 Ukungawuhloniphi umthetho yingakho abafundi beqa beyocwila kwabadayisayo kwenza abafundi beqe ezinkambeni zikaFaro. baye kophuza utshwala. 5 Izikole ezakhe eduze kwenxanxathela 5 Abafundi bashiya izifundo ukuze baye yezitolo ziba nenkinga yabafundi ezitolo beyothwalela labo abasuke abashiya izifundo ukuze beyoqhuba bethenge izimpahla eziningi. izinqola ezithwala izimpahla zabathengi. 6 Kuvamile ezikoleni ukuthola abafundi 6 Sekuwumkhuba ojwayelekile ukuthola behamba beyohlala emuva kwezindlu abafundi beshiya izifundo ukuze zokuzikhulula ngesikhathi sokufunda beyothamela isigcaki emuva ngenhloso yokuthamela ilanga kwezindlu zangasese nokuyobhema nokuphafuza ugwayi. ugwayi. 7 Okushaqisa kakhulu isenzo sabanye 7 Isenzo esethusa kakhulu yileso abantu abadala abaye bafike emahhovisi sokuphuma becelwa ngobaba abadala esikole bezocela abafundi bethi abathandana nabo ababizwa ngama bangabazali babo kanti bangamasoka ʹblesserʹ. abizwa ngama ‘blesser’. Abafundi bayeqa ezikoleni ngenhloso yokuyobhukuda olwandle. Abanye basuke beyosebenza okwesikhashana ezingadini zasemapulazini. Abafundi baphuma ngokungemthetho ngesikhathi sesidlo sasemini ukuya emadilini ahlukene okungcebeleka. Ukungawuhloniphi umthetho kwabadayisayo kwenza abanye beqe bayophuza utshwala. Sibabonile nabanye beshiya isikole singakaphumi ukuze baye ezitolo beyothwalela labo abasuke bethenge izimpahla eziningi. Sekuwumkhuba ojwayelekile ukuthola abafundi beshiya izifundo ukuze beyothamela isigcaki emuva kwezindlu zangasese nokuyobhema ugwayi. Isenzo esethusa kakhulu yileso sokuphuma becelwa ngobaba abadala okuthiwa ngama ʹblesser. ʹ [Inani lamagama =70] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ANNEXURE A Indlela yokumaka ukufingqa Ukumaka lo mbuzo wokufingqa kweyeme ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana nomyalelo. • Ukwabiwa kwamamaki: o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu elilodwa). o Amamaki ama-3 awolimi. o Amamaki esewonke: 10. • Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba kunjalo. o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini. o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini. o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini. • Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba kunjalo: o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi. o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi. • Ukubalwa kwamagama: o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe. o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama awasebenzisile. o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (70), kumele kufundwe amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engabe esabhekwa amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo. QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H). AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI INDLELA YOKUMAKA: • Isipelingi: o Impendulo eyigama elilodwa mayinikezwe iphuzu noma ngabe isipelingi sinamaphutha, ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo wempendulo. o Uma impendulo idinga umusho ophelele, umfundi akanikwa imaki uma impendulo yakhe inamaphutha ezakhiweni zolimi okubuzwe ngalo. o Lapho kubuzwe khona isifinyezo, impendulo mayibe nezimpawu zokuloba ezifanelekile. Isb: Umnumzane – Mnu. • Izakhiwo zemisho mazibhalwe ngokufanelekile kulandelwa uhlelo nezakhiwo zolimi futhi zibhalwe zibe imisho ephelele/ ngokomyalelo onikeziwe. • Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma ephelele kanje: C / Imizuzwana engama-60 (okuwuhlamvu oluphelele) UMBUZO 3 3.1 Kukhangiswa umdlalo owumqhudelwano wamahhashi i-Durban July. ✓ (1) 3.2 Lezi zimpawu zisetshenziselwe ukugqamisa izinga lo mdlalo okulo nokuthi uhanjelwa ngabantu abathile abanolwazi lokusebenzisa lezi zinkundla ezahlukene zokuxhumana./Okunye ukuveza ukuthi kushesha kangakanani ukuzitholela ithikithi ngokusebenzisa u-Twitter, Facebook kanye noWhatsapp njengoba abantu bephuthuma kulezi zinkundla. ✓✓✓ (3) 3.3 Indlela yokukhangisa esetshenziswe kulesi sikhangisi ukufaka usaziwayo kuyindlela yokunxenxa abantu ukuba bakuthakasele ukuza kulo mjaho ngoba bazobona osaziwayo ababathandayo. / Abantu bazozibona nabo besezingeni elifana nelosaziwayo.✓✓ (2) 3.4 Amaphanta ayakujabulela ukuba senkundleni yamahhashi ukuze azibonele bukhoma egabavula. ✓✓ (Neminye imisho enembayo iyokwamukeleka) (2) 3.5 Umbhali walesi sikhangisi usebenzise kahle lezi zithombe ngobuhlakani ukukhangisela izethameli ezehlukene. Usebenzise isithombe samahhashi ukukhangisela amaphanta, labo abathanda ukubhejela umjaho wamahhashi. Aphinde asebenzise isithombe esinosaziwayo/abantu abadle ingqephu ngenhloso yokukhangisela labo abazifelayo ngengqephu nokuzijabulisa. ✓✓ (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Lwezi 2024 NSC – Umhlahlandlela wokumaka UMBUZO 4 4.1 Umuzwa wokubhuqa / wokujabula / wokukloloda wozwelo njengoba behlekisa ngomfana owiswe yibhayisikili, ✓✓ (2) 4.2 Izibiyelo ezingefani zisetshenziselwe ukugqamisa izenzo ezingefani ezivezwa abalingiswa njengoba besiveza ngokucabanga nangokuphimisa amazwi.✓✓ (2) 4.3 C.✓/Iyachaza ibuye ilandise ✓ (1) 4.4 La magama agudlisela ukuthi akubanga lula ukufunda ukugibela ibhayisikili, nabo bawa / uyamduduza✓ (1) 4.5 Ngicabanga ukuthi le midwebo isetshenziselwa ukukhombisa ukuthi laba balingiswa bayanyakaza. ✓✓ (2) 4.6 Isigejana samagama adwetshelwe kule khathuni sethula umuzwa wokukloloda / wokungazwelani noma ukujabula njengoba lo obehamba ngebhayisikili usewile. ✓✓ (2) [Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka] [10] UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI 5.1 Sisetshenziselwe ukuveza umqondo wokukhomba indawo /lapho kutholakala khona isiphandla.✓ (1) 5.2 Wonke umuntu angesigqoke lesi siphandla uma ethanda. ✓ (1) 5.3 Uthe umelusi akayiboni insizwa kulo mhlambi abuye nawo. ✓✓ (2) 5.4 Leli gama lisetshenziselwe ukufanisa ubuqhawe phakathi komuntu ohlabene empini nalowo ozizwa ephumelele empilweni. ✓✓ (2) 5.5 A/ Ukuchaza.✓ (1) 5.6 Siyahlonishwa lesi siphandla ngoba asikhishwa nje noma yinini, size sizinqamukele.✓ (1) 5.7 Lisetshenziselwe ukulekelela igama elilandisayo/eliyisenzo ʹ‘asifake’ nokuveza ukuthi umuntu akazikhetheli nje ukugqoka isiphandla kungekho (2) sidingo. ✓✓ AMAMAKI ESIQEPHU C: 30 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu HL

View all