Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2024
LIFE SCIENCES P2
AMANQAKU: 150
IXESHA: 2½ Iiyure
Eli phepha lemibuzo linamaphepha ayi16.
Hosted by www.ecexams.co.za.
Skip to contentAll 2024 papers 
%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--056e47d6-2126-48a7-b13d-b4af9641a5a9/v1-d5502c6f8d24b3731b50/card.webp)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--bcc5f9b8-cec0-4ce9-b98f-a2f48f66b8c4/v1-800d585f48d6bd696b96/card.webp)
%202024%20Question%20Paper%20X05_hlayiso.com_--14c6bb83-399b-4f65-858d-915e1e99c43f/v1-e21abc406ac2b6028579/card.webp)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--4fc6ccbd-0c7e-4401-885a-2cf93f82dfd5/v1-499a43c2f8a8d4c117a2/card.webp)

View all





Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP
Grade 12 Life Sciences Paper 2 question paper from the Eastern Cape Prelim Exam 2024, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Life Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024. Question paper, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2024
- Exam period
- Eastern Cape Prelim Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
Questions in this paper
- Question 1.1GENETICS AND INHERITANCE18 marks
- Question 1.2DNA: THE CODE OF LIFE9 marks
- Question 1.3GENETICS AND INHERITANCE12 marks
- Question 1.4GENETICS AND INHERITANCE8 marks
- Question 1.5EVOLUTION9 marks
- Question 2.1DNA: THE CODE OF LIFE13 marks
Show all 15 questions
- Question 2.2DNA: THE CODE OF LIFE5 marks
- Question 2.3GENETICS AND INHERITANCE1 marks
- Question 2.4GENETICS AND INHERITANCE9 marks
- Question 2.5GENETICS AND INHERITANCE11 marks
- Question 3.1GENETICS AND INHERITANCE9 marks
- Question 3.2EVOLUTION9 marks
- Question 3.3EVOLUTION7 marks
- Question 3.4EVOLUTION11 marks
- Question 3.5EVOLUTION14 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
IMIYALEZO NEENKCUKACA
Funda imiyalelo elandelayo ngenyameko ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.
1. Phendula YONKE imibuzo.
2. Bhala zonke iimpendulo kwiNCWADI YOKUPHENDULELA.
3. Qala umbuzo ngamNYE kwiPHEPHA ELITSHA.
4. Nombola iimpedulo ngokuchanekileyo ngokwendlela esetyenzisiweyo kweli
phepha lemibuzo.
5. Bonisa iimpendulo zakho ngokwemiyalelo yombuzo ngamnye.
6. YONKE imizobo MAYENZIWE ngepensile ze ulebhelishe ngeinki ebhlowu
okanye emnyama.
7. Zoba iidayagram, iitheybhile okanye iitshati xa ucelwa ukuba wenze njalo
KUPHELA.
8. Iidayagram zeli phepha lemibuzo AZIZOTYWANGA ngokwesikeyile.
9. UNGALISEBENZISI iphepha legrafu.
10. Sebenzisa ikhalityhuleyitha engeprogranywanga, iprothektha nekhampasi,
apho kukho imfuneko.
11. ZONKE iikhalityhuleyishini mazisondezwe kwiindawo eziMBINI zedesimali.
12. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 3
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 Iindlela ezahlukileyo zinikiwe njengeempendulo ezinokuchaneka
zokuphendula imibuzo elandelayo zinikiwe. Khetha impendulo echanekileyo
ze ubhale unobumba kuphela (A–D) ecaleni kweenombolo zemibuzo (1.1.1
ukuya ku 1.1.9) kwiINCWADI YOKUPHENDULELA, umzekelo 1.1.10 D.
1.1.1 ‘Iifektha’ ezahlukileyo ezilawula iimpawu ezahlukileyo zezinto
ezahlukeneyo, azohlukanisi enye kwenye nangayiphi na indlela, kwaye
zizilungelelanisa ngokuzimeleyo ngexesha lokwenziwa kwegamete.
Oku kubhekiselele kwi ...
A Mendel’s Principle of Segregation.
B Mendel’s Principle of Independent assortment.
C Lamarck’s ‘law’ of the inheritance of acquired characteristics.
D Chance fertilisation.
1.1.2 Iimultiple allele zibakhona xa ...
A iallele enye ikhontrola i-inherirtence yejini.
B iiallele ezimbini zikhontrola i-inheritance yejini.
C iiallele zifuzwe kubazali bobabini.
D ngaphezulu kweeallele ezimbini zikhontrola i-inheritance yejini.
1.1.3 Zingaphi iinitrogenous bheyisi ezifumaneka kwiprotheni eyenziwe nge-
66 amino acid?
A 198
B 22
C 132
D 66
1.1.4 Umahluko phakathi kwestructure seenucleic acid.
DNA RNA
A Double-stranded molecule Single-stranded
B Contains the nitrogenous Contains the nitrogenous base,
base, uracil thymine
C Straight structure Helical structure
D Shorter molecule Longer molecule
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
4 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
1.1.5 Idayagram engezantsi ibonisa iphase kwicell division.
Iphase ekwidayagram engentla yi …
A prophase II
B telophase II
C telophase I
D Telophase
IMIBUZO 1.1.6 NO1.1.7 ISEKWE KWIDNA PROFILING ENGEZANTSI.
A B C D E F
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 5
1.1.6 Abazali bomntu B ngu …
A A no F.
B C no E.
C A no E.
D D no F.
1.1.7 Yeyiphi ENYE kwiindlela ezilandelayo engasetyenziselwa iDNA
profilingi?
A Kufaniso lweetissue zokufakelwa kwelungu.
B Kuxilongo lweeinherited disorder.
C Ukuveliswa konyango lweeinherited disorder.
D Kubungqina bebhayoloji kumatyala olwaphulomthetho.
1.1.8 Iidiploid chromosome khompozishini yamadoda aphilileyo yi ...
A 44 autosomes + XX gonosomes.
B 22 autosomes + Y gonosomes.
C 22 autosomes + XY gonosomes.
D 44 autosomes + XY gonosomes.
1.1.9 Imutation inokuba nemiphumela elandelayo:
(i) Ikhowudi yeamino acid efanayo
(ii) Itshintshe iprotheyini eyenziweyo
(iii) Ibangele izifo kwiorganism
(iv) Ingabonakaliswa kwiphenotype yeorganism
(v) Yandise amathuba okusinda
Yeyiphi ENYE kwiindibanisela ezingentla eyenzeka kuphela ngenxa
yeemutation eziyingozi?
A (i), (ii) no (iv)
B (ii) no (v)
C (iii) kuphela
D (ii) no (iii)
(9 x 2) (18)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
6 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
1.2 Nika ibhayolojikhali them echanelekileyo yenkcazelo ngaNYE
kwezilandelayo. Bhala igama kuphela ecaleni kwenombolo yemibuzo (1.2.1
ukuya ku1.2.9) ENCWADINI YOKUPHENDULELA.
1.2.1 Ukumelwa kwenani, imilo kunye nokucwangciswa
kweechromosomes kwinucleus yesomatic cell
1.2.2 Indawo ye-extra nuclear DNA kwiiplant cell kuphela
1.2.3 Ipoyinti yokudibana yeenon-sister chromatid xa ziovalephana
kwicrossing over
1.2.4 Uhlobo lwegazi oluneerecessive allele ezimbini
1.2.5 Indawo yejini kwichromosome
1.2.6 Istrandi seDNA apho iinucleotide zincamathela khona ukwakha
iDNA strandi esitsha
1.2.7 Imeko eboniswa yichromosome eyongezelelweyo kwindawo u21
1.2.8 Uhlobo lweebhondi ezibamba iinitrogenous bheyisi kwiDNA
molecule
1.2.9 Imeko yecell apho kukho iseti enye kuphela yeechromosome
(9 x 1) (9)
1.3 Bonisa ukuba iinkcazelo ezikuKHOLAM I zisebenza kuA KUPHELA, kuB
KUPHELA, kuA noB okanye AKUKHO NANYE kwiiayithem ezikuKHOLAM
II. Bhala uA kuphela, uB kuphela, uA noB okanye akukho naye ecaleni
kweenombolo yemibuzo (1.3.1 ukuya ku 1.3.3) ENCWADINI
YOKUPHENDULELA.
KHOLAMNI I KHOLAMNI II
1.3.1 Uhloblo lwevariation olukhoyo A: Co-dominance
kwiindidi zegazi B: Discontinuous variation
1.3.2 Icytokinesis yenzeka kabini A: Meiosis
B: Mitosis
1.3.3 Ukungabikho kweeblood clotting A: Haemophilia
factor B: Colour-blindness
(3 x 2) (6)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 7
1.4 Igrowth hormone ibalulekile ekukhuthazeni ukukhula kwamathambo kunye
nezihlunu. Inokuveliswa kubantu abangenokuyivelisa, okanye abayivelisa
kancinci le hormone kusetyenziswa irecombinant DNA theknoloji.
IHUMAN GROWTH HORMONE PRODUCTION KUSETYENZISWA
IRECOMBINANT DNA THEKNOLOJI.
Structure X
1.4.1 Xela ibiotechnology prosesi eboniswe ngasentla. (1)
1.4.2 Chaza istructure X esifumaneka kwibhaktheriya cell esetyenziswe
kwiprosesi engentla. (1)
1.4.3 Xela iiorganic catalyst ezisetyenziselwa ukusika istructure X. (1)
1.4.4 Nika inzuzo ibeNYE:
(a) Yokusetyenziswa kwegrowth hormone ziimbaleki (1)
(b) Yeprosesi echazwe kuMBUZO 1.4.1 kubantu abanesifo seswekile (1)
1.4.5 Chaza iimpawu eziMBINI zeebhaktheria ezenza ukuba zilungele
ukusetyenziswa kwiprosesi engentla. (2)
1.4.6 Chaza ubeMNYE umsebenzi oqwalaselweyo weziphelo ezincangathi
njengoko kuboniswe kwiprosesi engasentla. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
8 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
1.5 Idayagram engezantsi ibonisa iimodeli ezimbini ezisetyenziselwa ukucacisa
itheory ye-evolution.
1.5.1 Chaza i-evolutionary theory KUMODELI 2. (1)
1.5.2 Xela oososayensi abaBINI abeza netheory ye-evolution
EKUMODELI 2. (2)
1.5.3 Yeyiphi i-evolutionary MODEL u 1 okanye 2:
(a) Ebonisa utshintsho oluncinci ngokucotha kwizinto eziphilayo
ukusuka kwenye igeneration ukuya kwenye? (1)
(b) Exhaswa kukungabikho kwetransitional fosili? (1)
(c) Exhaswa ngusosayensi oweza netheory of evolution by
natural selection? (1)
1.5.4 Chaza okwenzekayo kwispecies kwiindawo A noB KWIMODELI 2,
ngokulandelelana. (2)
1.5.5 Chaza uhlobo lwe-evolution apho kukho utshintsho kuphawu
lwespecies esithile ngokuhamba kwexesha. (1)
EWONKE AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 9
ICANDELO B
UMBUZO 2
2.1 Idayagram engezantsi ibonisa iDNA molecule kunye nephase kwimeiosis.
B
A
E
C
D
DAYAGRAM1
DAYAGRAM 2
2.1.1 Yeyiphi iphase yemeiosis emelwe KUDAYAGRAM 2? (1)
2.1.2 Xela:
(a) Indawo C (1)
(b) Igama eliquka ichromosome B kunye no-E (1)
(c) Iphase kwimeiosis apho indawo A yohlukana khona
(1)
2.1.3 Zingaphi iichromatids ezineDNA efanayo evela kwiichromosome
ezihlikihlwe mnyama KUDAYAGRAM 2? (1)
2.1.4 Chaza ukwakhiwa kwenucleotide KUDAYAGRAM 1. (2)
2.1.5 Nika igama kwaye uchaze ukubaluleka kweprosesi eyenzeka kwi-
DNA ngexesha leinterphase ze ikhokelele ekubonakaleni kwe-
chromosome KUDAYAGRAM 2. (3)
2.1.6 Chaza indima yendawo D kwimetaphase I yemeiosis. (3)
2.2 Xela igama kwaye uchaze iprosesi apho itRNA idlala indima ekwakhiweni
kweprotheni. (5)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
10 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
2.3 Funda isicatshulwa esingezantsi.
Igene Therapy yindlela yezonyango esebenzisa igenetic material ukuthintela
kwaye izifo ezifana necystic fibrosis, isifo sesickle cell kunye nokuguga kwe-
macular. Kwimacular degeneration iiretina cell zonakele. Ezi genetic
diseases zibangelwa zii gene mutation kwiDNA molecule ekhokelela
ekwenzekeni kweeprotheni ezineziphene. Kwigene therapy, iindawo
zemutant gene ezilandelelanayo ziyasuswa kwiDNA ze zithathelwe indawo
zijini echanekileyo ezilandelelanayo. Iistem cell zisetyenziswa ukudlulisa ijini
ecanekileyo elandelelanayo ukuvelisa iprotheni esebenzayo.
2.3.1 Xela ZibeMBINI iisource apho iistem cell zinokufunyanwa khona (2)
2.3.2 Nika sibesiNYE isifo sokubona eyenzelwe ukusinyanga I gene
therapy. (1)
2.3.3 Igenetic mutation yenzeke kwisection yemolecule yeDNA njengoko
kuboniswe ngezantsi.
Original sequence TTT TCA GGT ACG CAC
Mutated sequence TTT TCA GGT ACC CAC
Base triplet 1 2 3 4 5
Bhala I namba ye base triplet ebonakalisa I gene mutation. (1)
2.3.4 Itheyibhile engezatsi ibonakalisa iicodon kunye nee amino acid
ezizikhowudelayo.
CODONS AMINO ACIDS
AAA Lysine
GAG Glutamic acid
CAC Histidine
UGC Cysteine
ACU Threonine
AGU Serine
GAU Aspartate
UGG Tryptophan
UUU Phenylalanine
CCA Proline
GUG Valine
(a) Nika iamino acid ye base triplet 5 kuMBUZO 2.3.3. (1)
(b) Cacisa igene therapy ingalulungisa njani ulandelelwano olu mutated
ukwenza iprotheyini esebenzayo. (3)
(c) Zoba idayagram yemolecule ethwala I message e khowuded ye
protein synthesis enee complementary codon ezichanekileyo ze
base triplet 2. (4)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 11
2.4 I-Leigh syndrome yiautosomal recessive genetic disorder enqabileyo
echaphazela icentral nervous system kubantwana abancinci. Le meko
inokuchaphazela nabantu abadala kwaye kwiimeko ezininzi ikhokelela ekufeni
kwabantwana besebancinane.
Ipedigree dayagram engezantsi ibonisa ukufuzwa kwale disorder kusapho.
I-allele b isetyenziselwa abantu abachaphazelekayo.
A B
C D E G F
H I J K L M
KEY
Unaffected male
Unaffected female
Affected male
2.4.1 Ithetha ntoni iterm autosomal recessive? (2)
2.4.2 Bhala iLETTER yomntwana ekunokwenzeka ukuba afe kwi F2
generation. (1)
2.4.3 Chaza indlela umntwana okhankanywe kwiQUESTION 2.4.2
achaphazeleke ngayo kwiLeigh syndrome. (2)
2.4.4 Chaza iMendelian law of dominance ekhoyo kwiiphenotype zabantu
ngabanye K, L kunye no-M. (1)
2.4.5 Cacisa impendulo yakho kwiQUESTION 2.4.4. (3)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
12 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
2.5 IFragile X syndrome yisex linked dominant inheritance. Iallele ebangela le
meko yidominant-XR, ngelixa abantu abangenayo ifragile X syndrome
banerecessive allele Xr.
2.5.1 Chaza iphenotype yomntu onegenotype XRXr. (2)
2.5.2 Cacisa isizathu sokuba amadoda namabhinqa babe namathuba
alinganayo okuba nefragile X syndrome. (2)
2.5.3 Indoda enegenotype XRY itshata nomfazi onegenotype XrXr.
Sebenzisa igenetic cross ukucacisa iprobability yokuba esi sibini sibe
nonyana onefragile X syndrome. (7)
[50]
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 13
UMBUZO 3
3.1 Emahasheni, ibay hair coat colour (B) idominant kwi black hair coat colour (b),
kunye ne smooth hair (H) idominant kwi-curly (h).
Umfama uye waabrida iblack hair coated horses ezine curly hair ubomi bakhe
bonke kwaye zonke iifoals (inzala) zisoloko zikhangeleka njengabazali bazo nge
black hair coat ene curly hair.
3.1.1 Nika isizathu esiNYE sokuba lo ngumzekelo wedihybrid cross. (1)
3.1.2 Chaza uhlobo lokukhetha olwavumela umfama ukuba abride iiblack
hair coated horses ezine curly hair bonke ubomi bakhe. (1)
3.1.3 Cebisa ESINYE isizathu sokuba umfama abride iiblack hair coated
horses ezine curly hair iigenerationi ezininzi. (1)
3.1.4 Xela igenotype:
(a) Yomzali wehashi eline black hair coat ene curly hair (2)
(b) Ye gametes zehashi eliheterozygous kuzo zombini ihair colour ne
hair type (2)
3.1.5 Chaza iphenotyhic ratio ye offspring eyakufumaneka ukuba amahashe
amaBINI aheterozygous kwiicharacteristic zombini aye acroswa. (2)
3.2 Funda esi sicatshulwa singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.
IAfrican penguin population (iSpheniscus demersus) yehlile eMzantsi Afrika
kwaye linokuba ngabikho ngo2035. Oku kungenxa yokulahleka kwendawo
yokuhlala kunye nokuloba ngokugqithisileyo kokutya kwabo okuphambili,
iisardini (ipilchardi). Ii African penguin zasezikhuphisana ngeendawo zokuloba
zorhwebo eKapa neesardines. Iindawo zokuloba zorhwebo zixabisa iibhiliyoni
zeerandi kwaye ziqeshe abantu abaninzi.
IiSardine yisource yokutya okuneprotein engaxabisi kakhulu kwaye ivunwa
ngobuninzi kwinyanga ka March ukuya kuMeyi eMzantsi Afrika ekwalixesha
lokukhwelana kwepenguin yaseAfrika. Ngexesha lokukhwelana zombini
iintlobano zeAfrican penguin zenza izandi ezivakalayo ukubiza amaqabane azo.
Abalondolozi bendalo bafuna ukuba urhulumente anciphise inani leesardini
ezivunwa ziindawo zokuloba zorhwebo.
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
14 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
3.2.1 Nika ubungqina kwisicatshulwa obuchaza ukuba ipenguin yaseAfrika
iya kutshabalala kwixesha elizayo. (1)
3.2.2 Ngokwesicatshulwa:
(a) Chaza izizathu eziBINI zokuncipha kwenani le African penguin. (2)
(b) Chonga zibeMBINI iireproductive isolating mechanism ezikhoyo
kwiiAfrican penguin (2)
3.2.3 Chaza indlela ukunciphisa inani leesardines ezivuniweyo:
(a) Kunokunciphisa uqoqosho (2)
(b) Kunokunceda kakuhle iipenguin zaseAfrika (2)
3.3 Chaza ukuba senzeka njani ispecies esithsa kwi geographic barrier. (7)
3.4 U Little Foot yi-fossil ye-hominid eyafunyanwa kwimiqolomba yaseSterkfontein
nguProffesor Ron Clarke Amathambo we little foot abonisa ukuba le fossil
yayineempawu ezininzi ezifana nezo zifumaneka ebantwini.
ANATOMICAL STRUCTURES OF THE GENUS THAT LITTLE FOOT
BELONGS TO
Cranium
Little Foot skull
C
A B D
3.4.1 Lithini igama eliscientific le Little Foot? (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024) LIFE SCIENCES P2 15
3.4.2 Bhala I letter ebonisa ukuba igenus:
(a) Yayineecanines ezincinci (1)
(b) Ispinal column yayingena kwi skull vertically ukunceda
kwibipedalism (1)
(c) Zazifana iiforelimb zazo nezabantu (1)
3.4.3 Chaza indlela istructure B esibonisa ngayo le genus itshintshe kakhulu
kune primitive ape kodwa itshintshe kancinci kunabantu. (2)
3.4.4 Chaza ukubaluleka kwenguqu kubungakanani be-cranium be little foot
kobabantu banamhlanje. (2)
3.4.5 I little foot isetyenziswa njengobungqina befossil kwi ‘Out-of-Africa’
hypothesis.
(a) Xela obuNYE ubungqina obuhamba ne ‘Out-of-Africa’
hypothesis. (1)
(b) Cacisa ukuba iifossil zegenus ye Little Foot zisetyenziswa njani
kwi ‘Out-of-Africa’ hypothesis. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
16 LIFE SCIENCES P2 (EC/SEPTEMBA 2024)
3.5 ILaetoli footprints yi3,6 million old fossil eyafunyanwa yipalaeontologist uMary
Leakey eTanzania. Ishape yeenyawo neenzwane ibonisa ukuba ezi footprints
zenziwa yibipedal hominid ancestor eyayikwazi ukuma nkqo.
Kwaqhutywa uphando ukufumanisa ukuba aba bantu benza iLaetoli footprints
bahamba besebenzisa ibipedalism efana neyomntu okanye intshukumo efana
ngakumbi neye-ape (i-bent-knee, i-bent-hip).
Inkqubo yaba ngolu hlobo lulandelayo:
• Ubunzulu bokuba iinzwane zacinezela kuthuthu lweenyawo zeLaetoli
ezigciniweyo zalinganiswa kwaye zabhalwa.
• Abathathi-nxaxheba abasibhozo abangabantu bacelwa ukuba bahambe
esantini kwaye ubunzulu beenyawo zabo balinganiswa kwaye babhalwa.
• Abathathi-nxaxheba abangabantu emva koko bacelwa ukuba balinganise
(ukukhuphela) ukuhamba kweeapes ngokusebenzisa intshukumo (bent-
knee, bent-hip") efana neyeape ngokuhamba esantini.
• Ubunzulu beenzwane zabo balinganiswa kwaye babhalwa.
Iziphumo zophando zibhalwe kwigraph engezantsi.
3.5.1 Chaza injongo yolu phando. (1)
3.5.2 Xela ukuba i idependent variable yaamentwa njani kolu phando. (1)
3.5.3 Nika abemaTHATHU amanyathelo okucwangcisa olu phando. (3)
3.5.4 Nika izizathu eziBINI zokuba olu phando lungathathwa njengento
engathembekanga. (2)
3.5.5 Nika uhlobo lweefootprint ezinobunzulu obude beenzwane. (1)
3.5.6 Inkulu izihlandlo ezingaphi I toe depth ye human-like bipedalism xa
ithelekiswa ne Laetoli footprint. Bonisa ZONKE izibalo. (2)
3.5.7 Zoba itheyibhile ebonisa inkcukacha ekwigrafu. (4)
[50]
EWONKE AMANQAKU ECANDELO B: 100
EWONKE AMANQAKU: 150
Akuvumelekanga ukufotokopa Tyhila iphepha
Hosted by www.ecexams.co.za.
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Life Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Memo
%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--056e47d6-2126-48a7-b13d-b4af9641a5a9/v1-d5502c6f8d24b3731b50/card.webp)
Memorandum
Life Sciences Grade 12 P2 Gauteng Prelim 2024 Memo (English)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--bcc5f9b8-cec0-4ce9-b98f-a2f48f66b8c4/v1-800d585f48d6bd696b96/card.webp)
Question paper
Life Sciences Grade 12 Gauteng June 2024 QP (Eng)
%202024%20Question%20Paper%20X05_hlayiso.com_--14c6bb83-399b-4f65-858d-915e1e99c43f/v1-e21abc406ac2b6028579/card.webp)
Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 Gauteng Prelim 2024 QP (Eng)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--4fc6ccbd-0c7e-4401-885a-2cf93f82dfd5/v1-499a43c2f8a8d4c117a2/card.webp)
Question paper
Life Sciences Grade 12 P1 NSC June 2024 Question Paper (Eng)

Question paper
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP (Afr)
More from Grade 12 Life Sciences

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 Memo (Afr)

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 1 Free State Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Free State Mock 2025 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2025 Memo

Memorandum