Skip to content

siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

MemorandumsiSwati HLGrade 1220158 pages

Grade 12 siSwati HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) 2015 IMEMORANDAMU EMAMAKI: 70 Lememorandamu inemakhasi la-8. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA A: SIVISISO Imemorandamu yekumaka sivisiso: • Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni lemidze ngobe injongongco kuvisisa. • Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe. • Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala. • Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile. • Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/2015 SCE – Imemorandamu UMBUTO 1 1.1 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI A 1.1.1 Chudze manikiniki tindzala totimbili/bebangakagcokeli kwala. (1) 1.1.2 Usuke agcoke kahle/ kamnandzi/ timphahla takanokusho/ amuhle/ timphahla letibitako/ timphahla letisezingeni lelisetulu. (1) 1.1.3 Ekhatsi bekugcwele mfi. (1) 1.1.4 Bebasebentisa emakhumbi njengobe kutsiwa nawo abekhona/ ngetimoto. (1) 1.1.5 Abefuna kuyewubona umcimbi wemntfwanakhe labamkhokhela imali minyaka yonkhe ngobe bekabatjele kutsi sewenta i-LLB/ bekalandzele laMatse. (1) 1.1.6 Uyimvela kancane/awentiwa njalo nje/awukavami. (1) 1.1.7 B/Tembatfo tidula kakhulu. (1) 1.1.8 Bebayolandza emathikithi/ emakhadi abo abenetinombolo letisemuva/ kulapho tinombolo letisemathikithini abo betitsi abahlale khona. (1) 1.1.9 Labanye bate bafe/ bendlule emhlabeni/ bashone bangakawuboni lomcimbi. (2) 1.1.10 Emakhaya (emaplasini), etabelweni/etindzaweni tekuvakasha/ ebukhosini/. Luhlobo lwetindlu lolwakhiwa lube yindilinga/ njengendumba bese lufulelwa ngetjani, futsi nemnyango wakhona mncane, nawungena kufanele uguce ngemadvolo. (2) 1.1.11 Lithikithi ulitfola nangabe unemntfwana logcokako, Langa akamange amnike unina simemo saseNyuvesi ngobe yena abengagcoki ngalelo langa/ akakaphotfuli/ akakacedzi tifundvotakhe. (2) 1.1.12 Imele imikhakha yemfundvo lehlukahlukene labayenta eNyuvesi yaKazulu, leyo bafundzi labaphotfule kuyo/ ikhomba kwehlukahlukana kweticu. (2) 1.1.13 Imibono itawehluka. Labanye batawutsi akamange aphumelele/ aphotfule etifundvweni takhe tekucala/Labanye batawutsi akafundzi umane uhleti nje lapha eNyuvesi. (2) 1.1.14 Imibono itawehluka. Labanye batawutsi wamfihlela ngobe amhlonipha. Labanye batawutsi ngobe amdzelela. Labanye batawutsi akananhlonipho ngobe akazange amnike unina lithikithi. Labanye batawutsi akaketsembeki ngoba ebengamtjeliemaciniso unina. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 1.2 TIMPHENDVULO TETHEKSTHI B 1.2.1 Kuphumelela etifundvweni takhe/kucedza kufundza/kuma netintfombi/kwetfweswa ticu/sitifiketi lasiphetse. (Imibono itawehluka) (1) 1.2.2 Ugcoke emajazi etifundvo letiphakeme./ugcine acedzile eNyuvesi/ ujabulile/kusebenta kahle. (Imibono itawehluka). (1) 1.2.3 Hulumende angabasita ngekubanika imifundzate bachube tifundvo tabo/angabasita ngekubakhela tikhungo temfundvo lephakeme. (Naleminye imibono yemukelekile). (1) 1.2.4 Litiko Lemfumdvo Lephakeme Nekucecesha/ litiko letemfundvo. (1) 1.2.5 Kusebenta matima etifundvweni/kwenta wonkhe umsebenti wesikolo/kutimisela emsebentini wesikolo/kuba neliphupho lekuyewufundza enyuvesi. (Kubili kwaloku) (2) 1.2.6 (a) Theksthi A, ukhuluma ngaLanga aseNyuvesi, nesitfombe saTheksthi B sikhuluma ngemfana aseNyuvesi nebangani bakhe/Theksthi A ukhuluma ngetigcoko taseNyuvesi, naTheksthi B ukhomba umfana nebangani bakhe bagcoke tigcoko tasenyuvesi/Omabili lamatheksthi akhuluma ngemcimbi wekwetfwesa ticu. (2) (b) Theksthi A ukhuluma ngebafati nelijaha kantsi Theksti B unemfana nebangani bakhe/Bantfu labakuTheksthi A abaveli, ababonakali kantsi bantfu labakuTheksthi B bayabonakala/ Theksthi A ucoca ngemcimbi wekwetfwesa ticu kantsi Theksthi B uveta bantfu labetfweswe ticu/ A injabulo yebafundzi ayibonakali kahle kantsi B injabulo yebafundzi (2) ibonakala ebusweni bakhe. [30] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako: • Kwabiwa kwemamaki: o Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki labelwa liphuzu ngalinye). o Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi. o Samba semamaki: 10. • Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: o 1–3 emaphuzu langenamaphutsa nika 1 limaki. o 4–5 emaphuzu langenamaphutsa nika 2 emamaki. o 6–7 emaphuzu langenamaphutsa nika 3 emamaki. • Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe kunjalo etheksthini: o 6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi. o 1–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1 limaki lelulwimi. CAPHELA: • Sibalo semagama: o Labamakako kumele bacinisekise linani lemagama lelisetjentiswe esifinyetweni. o Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama lasetjentisiwe. o Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike ekugcineni kwemusho wekugcina ngetulu kwalawo lemisiwe, uyekele incenye lesele yesifinyeto. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/2015 SCE – Imemorandamu UMONGO WESIFINYETO EMAPHUZU LABALULEKILE LEKUMELE AVELE ESIFINYETWENI LESITINDZIMA: (Umhlolwa akavete emaphuzu lasikhombisa lakhombisa kutsi LaHleta akamhloniphi umyeni wakhe, Dlomo). LaHleta abehamba angatiwa kutsi uyephi angambikeli Dlomo. Akazange alungisele Dlomo tintfo lahamba nato ngesikhatsi abe ati kutsi ikhumbi itamshiya. LaHleta abeyiphendvula kabi indvodza yakhe ungatsi ayisuye umyeni wakhe, akhomba kungayihloniphi. LaHleta utsandzana nemlumbi longumakhwapheni wakhe lomupha imali lenyenti. LaHleta abetsetsa nendvodza yakhe embikwebantfwana, angenandzaba kutsi batawutsini. Wafaka timphahla taDlomo lahamba nato eplasitikini tibe tikhona tikhwama tigcwele indlu. LaHleta watfukutselela Dlomo ngekusebentisa sikhwama labesibekele kutsi utawubaleka ngaso nakaya ngesheya nemlumbi wakhe. Sicashunwa Emagama emhlolwa 1 'NaboTiletsile ngakufuna kwate kwaba 1 Tiletsile abehamba angatiwa kutsi bovu emehlo kantsi bewushonephi.' uyephi angambikeli Dlomo. 2 'Solo ngimele wena unginike letintfo 2 Akazange alungisele Dlomo tintfo lengihamba nato.' lahamba nato ngesikhatsi abe ati kutsi ikhumbi itamshiya. 3 'Ungiphendvula ngatsi angisuye 3 LaHleta abeyiphendvula kabi umyeni wakho, ugcwele indzelelo futsi indvodza yakhe ungatsi ayisuye awungihloniphi.' umyeni wakhe, akhomba kungayihloniphi. 4 'Udzelela Dlomo nje, lomakhwapheni 4 LaHleta utsandzana nemlumbi wemdzeshi umetsembise lizulu longumakhwapheni wakhe nemhlaba.' lomupha imali lenyenti. 5 'Batsetsa bahhwilitisana kwate 5 LaHleta abetsetsa nendvodza kwakhala ngisho nebantfwana.' yakhe embikwebantfwana, angenandzaba kutsi batawutsini. 6 'Tembatfo taDlomo betiwashiwe 6 Wafaka timphahla taDlomo watitsatsa LaHleta watifaka eplastikini lahamba nato eplasitikini tibe laka-OK, kantsi tikhwama tingaka lapha tikhona tikhwama tigcwele indlu. ekhaya, atinamsebentisi.' 7 'Kwamtfukutselisa kakhulu loko LaHleta 7 LaHleta watfukutselela Dlomo ngobe abefuna kufaka takhe timphahla ngekusebentisa sikhwama kuleso sikhwama nangabe sekaya labesibekele kutsi utawubaleka phesheya emdzeshini wakhe.' ngaso nakaya ngesheya nemlumbi wakhe. [10] (Nalamanye emaphuzu lasetheksthini emukelekile). SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA C: TAKHI NETIMISO TELULWIMI Imemorandamu yekumaka SIGABA C. • Sipelingi/Lupelomagama:  Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/ lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja inshokutsi yalelo gama.  Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.  Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/ timphawu letifanele. • Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni. • Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. UMBUTO 3 3.1 Uliphutsa ngobe loku kwenteka ngeNgongoni kuphela. (1) 3.2 Kutsatsa likhadi lasebhangi/kusebentisa likhadi lasebhangi ngenyanga yaDisemba/yengongoni/ sikhutsata kutsi bantfu basebentise likhadi kunekuphatsa imali., njll. (1) 3.3 Emarandi latinkhulungwane letilikhulu nemashumi lasihlanu/ likhulu nemashumi lasihlanu etinkhulungwane temarandi. (1) 3.4 Kutfola leminye imininingwane lengakafakwa kulesikhangisi letfolakala ngelucingo/kwati kabanti ngesikhangisi, njll. (1) 3.5 Yelishumi nakubili/ yekugcina emnyakeni/ 12. (1) 3.6 IMpumalanga. (1) 3.7 YiNgongoni. (1) 3.8 D/Bantfu basedolobheni. (1) 3.9 Imibono itawehluka. Kumele bakhetse kulemiklomelo lengenhla (R20 000/ (2) luhambo lweliviki/ emakhemera edijithali/ema iPod. [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/2015 SCE – Imemorandamu UMBUTO 4 4.1 Nakubongwa intfo lenhle nobe lemnandzi lekutiwa nayo/nawemukela umuntfu lofika aphetse lokutsite. (1) 4.2 Indlala isigubha emehlo. (1) 4.3 Kati ulala etiko. (1) 4.4 Akunakudla. (1) 4.5 D/Letsintsa imiva. (1) 4.6 Ngempela utawubuya sewugugile/sewukhulile/sewumdzala/sewondzile. (1) 4.7 Luvelomagama loluveta lutsandvo, 'Mfana wami.' Kusho kutsi uyamtsandza lomfana/uyamteketisa. (2) 4.8 Usho kutsi busha bakhe bonkhe utabucitsa eJozi aze abuye asagugile/ asakhulile/asamdzala/sekanempandla. (2) [10] UMBUTO 5 5.1 Bafundzi labatimiselako, emagama abo atawugcinwa elubondzeni. (1) 5.2 Cha Intfutfuko yelive ngeke/angeke ibe khona/ayinawubakhona. (1) 5.3 Kuyatfokotisa kubona bafundzi labanenshisekelo ngemfundvo yabo/Dokotela Khumalo ukhombisa kubeseka kakhulu bafundzi bakamatekuletjeni. (Kunye kwaloku). (1) 5.4 Bafundzi batawunikwa tipho nangabe/uma batawusebenta ngekutimisela. (1) 5.5 Sisebente njengesikhombabito lesigcizelelako. (1) 5.6 Bafundzi baceliwe/bacelwe kutsi bafundze emabhuku abo. (1) 5.7 Kukhokhwa imisho lekuletindlela tesento letikubakaki: 5.7.1 Kuhlalela bomakhalekhukhwini nebantfwababo akusiti. (1) 5.7.2 Batawuhamba batibuka emacala nasebabuya khona. (1) 5.8 Dokotela utjela bantfwabakhe kutsi bafundze kute baphumelele ngemalengiso. (2) [10] SAMBA SESIGABA C: 30 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati HL

View all
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo | Hlayiso