Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)
BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)
2016
MEMORANDAMU
MARAGA: 100
Memorandamu uyu u na masia¾ari a 13.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Skip to contentAll 2016 papers 





View all
/Tshivenda%20FAL%20P1%20Nov%202024--caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83/v1-28533a2e6859a5915c95/card.webp)




Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Memo
Grade 12 Tshivenda FAL Paper 3 memorandum from the May June 2016, 13 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Tshivenda Fal · Grade 12 · May June · 2016 · tshivenda. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Tshivenda FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Tshivenda
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- May June
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 315.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
May June 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 2 DBE/2016
SCE– Memorandamu
PFESESANI:
• Tshifhinga tsho¾he vha tshi ¾ola maanea a vhusiki, vha tea u shumisa rubriki iyi (BAMMBIRI ¼A VHURARU 3).
• Maraga dza 0–50 dzo khethekanywa dza bva zwipi»a zwi¾anu (5) zwihulwane zwa ¾halusamaimo.
• Kha khritheria dzi angaredzaho Zwi re Ngomu, Luambo na Tshitaila, tshi¿we na tshi¿we tsha izwo zwipi»a zwa ¾halusamaimo
tsho khethekanywa tsha bva zwipi»a zwivhili: tshipi»a tsha nṱha na tsha fhasi, tshiṅwe na tshi¿we tshazwo tsho faredza
maraganyangaredzi dzo tshi teaho u ya nga u tevhekana hazwo.
• Tshivhumbeo tshone a tshi kwamei nga heyi khethekanyo ya maimo a n¾ha na a fhasi.
KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA
[MARAGA 50]
Khritheria Zwa nṱhesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/vhu Vhukoni ha fhasi U sa kona
fushaho/ho linganelaho
ZWI RE NGOMU & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
VHUPULANI (NV) -Mihumbulo i -Phindulo yo lundwa -Phindulo i fushaho -Phindulo i shaedzaho -Phindulo yo polikaho
gobolaho/¾okonyaho i sa tshidele vhukuma -Mihumbulo yo ndunzhendunzhe tshoṱhe
(Zwo ¿waliwaho na vhambedzwi/ -Zwi yelana tshoṱhe na lunzhedzana lwo -Mihumbulo yo -Mihumbulo yo
mihumbulo) lavhelelwiho ṱhoho nahone zwa linganelaho nahone zwi a vhilinganaho, nahone ṱanganaho nahone i si na
Nzudzanyo ya mihumbulo na
Maimo a n¾ha
-Mihumbulo ya vhu¾ali, i takadza tendisea i si na vhusiki ha sia
vhupulani/ ¾okonyaho nahone yo -Hu na vhu¾anzi ha -Zwo dzudzanywa nahone mu½e -Ndi phambananadzo,
U dzhiela nzhele ndivho, vha vhibvaho mihumbulo yo vhibvaho zwa dovha zwa lunzhedzana -Vhu¾anzi vhu si gathi zwo sokou dovhololwa
¾anganedzaho mafhungo na -Zwo dzudzanywa -Zwo dzudzanywa lwo linganelaho/lu fushaho, ha nzudzanyo na u -A zwo ngo dzudzanywa
nyimele. nahone zwa dovha zwa nahone zwa dovha zwa hu tshi katelwa lunzhedzana zwo nahone a zwi na
lunzhedzana tshidele lwa lunzhedzana tshidele lwa marangaphanḓa, mutumbu teaho. ndunzhendunzhe.
MARAGA 30 tsho¾he, hu tshi katelwa tsho¾he, hu tshi katelwa na magumo/mupendelo.
marangaphan»a, marangaphanḓa,
mutumbu na mutumbu na
magumo/mupendelo. magumo/mupendelo.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 3 DBE/2016
SCE– Memorandamu
RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA [MARAGA50] (i ya phan»a)
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ndi zwa n¾hesa, fhedzi -Zwo lundwa tshidele -Phindulo i a fusha fhedzi -Phindulo yo anzaho -A hu na ndingedzo ya u
zwo ri shaedzinyana -Mihumbulo i yelanaho, i hu na vhu¾udze¾udze hu¿we u sa yelana ha fhindula ¾hoho/mbudziso
musutshelo wa maanea o takadzaho vhu khakhisaho mu¾o»o mafhungo -U polika tsho¾he na u sa
lundwaho tshidele lwa -Zwo dzudzanywa -Mihumbulo yo dzudzanywa -Mihumbulo i vho tsha tea lwa tsho¾he
Maimo a fhasi
tsho¾hetsho¾he nahone zwa dovha zwa lwa ndinganelo nahone i a sumbedza u liana na u -A zwi na sia nahone zwo
-Mihumbulo yo vhibva lunzhedzana zwavhuḓi, tendisea »a»isa vhilingana.
ya lundwa lwa vhu¾ali hu tshi katelwa -Hu na hu¿we u fusha ha -U shaedza vhu¾anzi
-Zwo dzudzanywa marangaphan»a, nzudzanyo na ha nzudzanyo na
nahone zwa dovha zwa mutumbu na ndunzhendunzhe, hu tshi ndunzhendunzhe zwo
lunzhedzana tshidele lwa magumo/mupendelo . katelwa marangaphan»a, teaho.
tsho¾he, hu tshi katelwa mutumbu na
marangaphan»a, magumo/mupendelo.
mutumbu na
magumo/mupendelo.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 4 DBE/2016
SCE– Memorandamu
KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA
[MARAGA 50] (i ya phan»a)
Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/vhu Vhukoni ha fhasi U sa kona
fushaho/ho linganelaho
LUAMBO, TSHITAILA NA 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
U DZUDZANYA (LTD) -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Luambo a lu pfali
tshitaila na »ivhaipfi zwo tshitail »ivhaipfi zwo tshitaila »ivhaipfi zwo tea tshitaila »ivhaipfi zwo -Thouni, redzhis¾ara,
Thouni, redzhis¾ara na tea tsho¾hetsho¾he ndivho, tea vhukuma ndivho, ndivho, vha ¾anganedzaho tea zwi¾uku ndivho, vha tshitaila »ivhaipfi a
»ivhaipfi zwo teaho vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho mafhungo na nyimele ¾anganedzaho mafhungo zwo ngo tea ndivho,
ndivho/zwiitei na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele -U shumiswa ho teaho ha na nyimele vha ¾anganedzaho
Maimo a n¾ha
Munanguludzo wa maipfi -Luambo ndi lwa -Luambo lu a ṱokonya luambo u bveledza -Ho shumiswa luambo mafhungo na nyimele
Kushumisele kwa luambo na vhu»ifulufheli ha n¾hesa, lu nahone thouni yo ¾halutshedzo lwa mutheo/fhasi -U ho¾efhala ha
milayo, zwiga zwa u vhala, nyanyulaho tsho¾he shumiswaho ndi i -Thouni yo tea -Thouni na kushumisele »ivhaipfi zwo anzesa
girama, mupeleṱo -Lu a gobola nahone lwo nyanyulaho -U pfumiswa ha luambo ho kwone kwa maipfi a zwo lune u pfala ha
pfuma u dzangelwa ha -Hunzhi a hu na shumiswa u khavhisa zwi re ngo tea mafhungo zwa si tsha
MARAGA 15 thouni vhukhakhi ha girama ngomu. -¶ivhaipfi ndi yo konadzea na khathihi/
-A hu na vhukhakhi ha na mupele¾o shaedzaho vhukuma. zwa vho kon»a
girama na mupeleṱo -Lwo lundwa tshidele vhukuma.
-Lwo lundwa nga tshikili vhukuma.
tsha ma¾hakhe¾hakheni.
13 10 7 4
-Luambo ndi lwa n¾ha -Luambo lu a kunga na -U shumiswa ha luambo ho -Luambo lwo shumiswa
vhukuma u nyanyula linganelaho, fhedzi hu tshi lwa u sa kona
Maimo a fhasi
-Lu a gobola nahone lwo -Thouni ndi yo teaho, i »i vha na vhu¾udze¾udze -A hu na kana hu tou
pfuma u dzangelwa ha nyanyulaho -Hu¿we u shumiswa ha vha na zwi¾uku¾uku zwi
thouni -Vhukhakhi vhu¾uku luambo ho teaho nga u sumbedzaho
-A hu na vhukhakhi ha ha girama na mupele¾o angaredza, fhedzi u muvanganyo wa
girama na mupeleṱo -Zwo lundwa tshidele dzangelwa ha luambo ndi ha mafhungo/mitaladzi
-Lwo lundwa nga tshikili vhukuma. fhasi. -¶ivhaipfi yo ho¾efhala
tsha ma¾hakheni. lwa tsho¾he.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 5 DBE/2016
SCE– Memorandamu
KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA
[MARAGA 50] (i ya phan»a)
Khritheria Zwa nṱhesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/vhu Vhukoni ha fhasi U sa kona
fushaho/ho linganelaho
TSHIVHUMBEO (T) 5 4 3 2 0–1
-Kubveledzele kwa ¾hoho -Kubveledzele kwa -Kubveledzele kwa ¾hoho na -Dzi¿we mbuno ndi dzi -Hu na u shaedza ha
Zwi¾alusi zwa tshibveledzwa kwa n¾hesa ¾hoho kwo vhudodombedzi zwo tea pfadzaho mbuno dzo teaho
Kubveledzelwe kwa phara na -Vhudodombedzi ha lunzhedzanaho -Mafhungo/Mitaladzi, phara -Mafhungo/Mitaladzi na -Mafhungo/Mitaladzi na
tshivhumbeo tsha ma¾hakhe¾hakheni -Vhudodombedzi ha zwo fha¾wa lu fushaho phara zwi »i vha na phara zwo »ala
mafhungo/mitaladzi -Mafhungo/Mitaladzi, ¾hoho hu pfadzaho -Maanea o »i faredza zwi vhukhakhi vhukhakhi
phara zwo fha¾wa na u -Mafhungo/Mitaladzi, pfadzaho/tendiseaho. -Fhedzi maanea a kha »i -Maanea ha na
MARAGA: 5 lundwa lwa n¾hesa phara zwo vangwa lu pfala naho hu na mudzio/ha pfadzi.
tsho¾hetsho¾he. pfadzaho. vhukhakhi.
MARAGANYANGAREDZI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 6 DBE/2016
SCE– Memorandamu
KHETHEKANYO YA B NA C: RUBRIKI YA U ¹OLA ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI [MARAGA 30]
Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/ho Vhukoni ha fhasi U sa kona
linganelaho/vhu fushaho
ZWI RE NGOMU, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
VHUPULANI NA -Phindulo ndi ya -Phindulo ndi yavhu»i -Phindulo ndi i -Phindulo ndi ya -Phindulo i sumbedza
TSHIVHUMBEO (NVT) ma¾hakhe¾hakheni, i sa vhukuma, i bvukululaho fushaho/linganelaho mutheo/fhasi, i u shaya n»ivho ya
vhambedzwi n»ivho yo dziaho ya vhukuma, i bvukululaho bvukululaho n»ivhonyana zwi¾alusi zwa lushaka
Zwo ¿waliwaho na -Mihumbulo ya vhu¾ali, yo zwi¾alusi zwa lushaka lwa n»ivho yo dziaho ya ya zwi¾alusi zwa lushaka lwa tshibveledzwa
mihumbulo vhibvaho tshibveledzwa zwi¾alusi zwa lushaka lwa lwa tshibveledzwa -¹halutshedzo yo
Nzudzanyo ya mihumbulo na -N»ivho yo ¾an»avhuwaho -O fara vhu¾ala/sia ¼one -A tshibveledzwa -Hu na u polika hu¿we hu dzumbama, u polika
vhupulani tsho¾he ya zwi¾alusi zwa hu na u polika -Ho ngo tou fara vhu¾ala vhonalaho naho o fara ndi hu hulwane
U dzhiela nzhele ndivho, vha lushaka lwa tshibveledzwa -Zwi re ngomu na hone tsho¾he lini – hu na u vhuṱala -A hu na u farana ha
ṱanganedzaho mafhungo na -Ku¿walele kwo tou fombe mihumbulo zwo polika hu¿we hu vhonalaho -Zwi re ngomu na zwi re ngomu na
nyimele kha sia ¼one lunzhedzana -Zwi re ngomu na mihumbulo a zwo ngo tou mihumbulo
Phindulo na mihumbulo -Zwi re ngomu na -Zwo ¾an»avhudzwa lwa mihumbulo zwo »i farana tsho¾he lini -Zwidodombedzwa
Nzudzanyo ya mihumbulo na mihumbulo zwo lunzhedzana tsho¾he, zwidodombedzwa lunzhedzana -Zwidodombedzwa zwi¾uku¾uku zwi
vhupulani -Zwo ¾an»avhudzwa lwa zwo¾he zwi tikedza ¾hoho -Zwi¿we zwidodombedzwa zwi¾uku zwi tikedza ¾hoho tikedza ¾hoho
U dzhiela nzhele ndivho, vha tsho¾he, zwidodombedzwa -Tshivhumbeo ndi tsho zwi tikedza ¾hoho -Hu na u shaedza hu -A ho ngo tevhedzwa
¾anganedzaho mafhungo na zwo¾he zwi tikedza ¾hoho teaho naho hu na -Nga u angaredza, vhonalaho ha kushumisele milayo yone ya
tshivhumbeo/milayo na -Tshivhumbeo ndi vhukhakhi vhu¾uku. tshivhumbeo ndi tshone, kwa milayo na tshivhumbeo tsha
nyimele. tshonetshone tsho teaho fhedzi hu na u polika tshivhumbeo tshibveledzwa.
tshibveledzwa. hu¾uku. -¹hahelelo/U shaedza ndi
hu soliseaho.
MARAGA 18
LUAMBO, TSHITAILA NA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
U SEDZULUSA (LTS) -Thouni, redzhis¾ara, tshitaila -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara,
na »ivhaipfi, ndi zwi teaho tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi,
Thouni, redzhis¾ara, ndivho/u lwa ma¾hakhe¾hakheni zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho zwi¾uku ndi zwi sa ananiho na
nyanyula, tshitaila, vha ndivho, vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho ndivho, vha ¾anganedzaho ndivho, vha
¾anganedzaho mafhungo na mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele ṱanganedzaho
nyimele -Girama ndi yoneyone -Nga u angaredza, girama -Hu na hu¿we vhukhakhi -Girama yo shaedza, i na mafhungo na nyimele
Munanguludzo wa maipfi nahone yo fha¾wa tshidele ndi yone nahone yo ha girama vhukhakhi ho vhalaho -Zwo »ala vhukhakhi
Zwiga zwa mu¿walo na -A hu na vhukhakhi. fha¾wa zwavhu»i -¶ivhaipfi i a -¶ivhaipfi ndi yo nahone zwo ṱanganana
mupele¾o -¶ivhaipfi ndi yavhu»i fusha/linganela shaedzaho vhukuma -¶ivhaipfi a i tei
vhukuma -Fhedzi vhukhakhi vhu re -¹halutshedzo yo ndivho na khathihi
MARAGA 12 -Hunzhi a hu na hone a vhu thithisi thithisea. -¹halutshedzo yo
vhukhakhi. ¾halutshedzo. ho¾efhala tsho¾he.
MARAGANYANGAREDZI 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 7 DBE/2016
SCE– Memorandamu
KHETHEKANYO YA B NA C: RUBRIKI YA U ¹OLA ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI [MARAGA 20]
Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/ho Vhukoni ha fhasi U sa kona
linganelaho/vhu fushaho
ZWI RE NGOMU, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
VHUPULANI NA -Phindulo ndi ya -Phindulo ndi yavhu»i -Phindulo ndi i -Phindulo ndi ya -Phindulo i sumbedza
TSHIVHUMBEO (NVT) ma¾hakhe¾hakheni, i sa vhukuma, i bvukululaho fushaho/linganelaho mutheo/fhasi, i u shaya n»ivho ya
vhambedzwi n»ivho yo dziaho ya vhukuma, i bvukululaho bvukululaho n»ivhonyana zwi¾alusi zwa lushaka
Phindulo na mihumbulo -Mihumbulo ya vhu¾ali, yo zwi¾alusi zwa lushaka lwa n»ivho yo dziaho ya ya zwi¾alusi zwa lushaka lwa tshibveledzwa
Nzudzanyo ya mihumbulo vhibvaho tshibveledzwa zwi¾alusi zwa lushaka lwa lwa tshibveledzwa -¹halutshedzo yo
U dzhiela nzhele ndivho, vha -N»ivho yo ¾an»avhuwaho -O fara vhu¾ala/sia ¼one -A tshibveledzwa -Hu na u polika hu¿we hu dzumbama, u polika
¾anganedzaho mafhungo na tsho¾he ya zwi¾alusi zwa hu na u polika -Ho ngo tou fara vhu¾ala vhonalaho naho o fara ndi hu hulwane
tshivhumbeo/milayo na nyimele lushaka lwa tshibveledzwa -Zwi re ngomu na hone tsho¾he lini – hu na u vhuṱala -A hu na u farana ha
-Ku¿walele kwo tou fombe mihumbulo zwo polika hu¿we hu vhonalaho -Zwi re ngomu na zwi re ngomu na
MARAGA 12 kha sia ¼one lunzhedzana -Zwi re ngomu na mihumbulo a zwo ngo tou mihumbulo
-Zwi re ngomu na mihumbulo -Zwo ¾an»avhudzwa lwa mihumbulo zwo »i farana tsho¾he lini -Zwidodombedzwa
zwo lunzhedzana tsho¾he, zwidodombedzwa lunzhedzana -Zwidodombedzwa zwi¾uku¾uku zwi
-Zwo ¾an»avhudzwa lwa zwo¾he zwi tikedza ¾hoho -Zwi¿we zwidodombedzwa zwi¾uku zwi tikedza ¾hoho tikedza ¾hoho
tsho¾he, zwidodombedzwa -Tshivhumbeo ndi tsho zwi tikedza ¾hoho -Hu na u shaedza hu -A ho ngo tevhedzwa
zwo¾he zwi tikedza ¾hoho teaho naho hu na -Nga u angaredza, vhonalaho ha kushumisele milayo yone ya
-Tshivhumbeo ndi vhukhakhi vhu¾uku. tshivhumbeo ndi tshone, kwa milayo na tshivhumbeo tsha
tshonetshone tsho teaho fhedzi hu na u polika tshivhumbeo tshibveledzwa.
tshibveledzwa. hu¾uku. -¹hahelelo/U shaedza ndi
hu soliseaho.
LUAMBO, TSHITAILA NA U 7–8 5–6 4 3 0–2
SEDZULUSA (LTS) -Thouni, redzhis¾ara, tshitaila -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara,
na »ivhaipfi, ndi zwi teaho tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi,
Thouni, redzhis¾ara, ndivho/u lwa ma¾hakhe¾hakheni zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho zwi¾uku ndi zwi sa ananiho na
nyanyula, tshitaila, vha ndivho, vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho ndivho, vha ¾anganedzaho ndivho, vha
¾anganedzaho mafhungo na mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele ṱanganedzaho
nyimele -Girama ndi yoneyone -Nga u angaredza, girama -Hu na hu¿we vhukhakhi -Girama yo shaedza, i na mafhungo na nyimele
Munanguludzo wa maipfi nahone yo fha¾wa tshidele ndi yone nahone yo ha girama vhukhakhi ho vhalaho -Zwo »ala vhukhakhi
Zwiga zwa mu¿walo na -A hu na vhukhakhi. fha¾wa zwavhu»i -¶ivhaipfi i a -¶ivhaipfi ndi yo nahone zwo ṱanganana
mupele¾o -¶ivhaipfi ndi yavhu»i fusha/linganela shaedzaho vhukuma -¶ivhaipfi a i tei
vhukuma -Fhedzi vhukhakhi vhu re -¹halutshedzo yo ndivho na khathihi
MARAGA 8 -Hunzhi a hu na hone a vhu thithisi thithisea. -¹halutshedzo yo
vhukhakhi . ¾halutshedzo. ho¾efhala tsho¾he.
MARAGANYANGAREDZI 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 8 DBE/2016
SCE – Memorandamu
ADENDAMU/MEMORANDAMU
KHETHEKANYO YA A: MAANEA
MBUDZISO 1
KHETHEKANYO YA A: MAANEA
1.1 Ndo vha ¾hanzi yavho. Mbuletshedzo
-Mu¿wali u buletshedza zwi¾u¾uwedzi
nga vhu»alo.
-Mu¿wali u ola tshifanyiso tsha zwine
a khou amba ngazwo muhumbuloni
wa muvhali.
Nganetshelo
-Aya ndi maanea ane mu¿wali a
anetshela zwi¾u¾uwedzi.
-Zwi anetshelwaho zwi tea u kunga na
u tendisea.
-Mafhungo a hone a ¿walwa nga
tshifhinga tsho fhelaho.
-Magumo a songo »oweleaho a fhedza
tshi¾ori zwavhu»i.
Mbuletshedzo
-Mu¿wali u buletshedza zwi¾u¾uwedzi
nga vhu»alo.
-Mu¿wali u ola tshifanyiso tsha zwine
a khou amba ngazwo muhumbuloni
wa muvhali.
A u vhuisa muhumbulo
-Afha mu¿wali u vhuisa mihumbulo a
i ½ea vhuµipfi na u nyanyuwa hawe.
-U vhuisa mihumbulo u yelana na
mi¼oro kana lutamo lwawe.
-Mu¿wali u kona u dzhia sia ¼ine a
khou ¼i imelela.
1.2 Afurika Tshipembe, shango ¼a lupfumo Nganetshelo
lwo dzumbamaho. -Aya ndi maanea ane mu¿wali a
anetshela nga ha lupfumo lwo
dzumbaho lwa Afurika Tshipembe.
-Zwi anetshelwaho zwi tea u kunga na
u tendisea.
-Mafhungo a hone a ¿walwa nga
tshifhinga tsho fhelaho.
-Magumo a songo »oweleaho a fhedza
tshi¾ori zwavhu»i.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 9 DBE/2016
SCE – Memorandamu
Mbuletshedzo
-Mu¿wali u buletshedza lupfumo lwo
dzumbamaho Afurika Tshipembe.
-Mu¿wali u ola tshifanyiso tsha zwine
a khou amba ngazwo muhumbuloni
wa muvhali.
A u vhuisa muhumbulo
-Afha mu¿wali u vhuisa mihumbulo a
i ½ea vhuµipfi na u nyanyuwa hawe.
-U vhuisa mihumbulo u yelana na
mi¼oro kana lutamo lwawe.
-Mu¿wali u kona u dzhia sia ¼ine a
khou ¼i imelela.
1.3 ºwalani maanea ane a thoma nga U vhuisa muhumbulo
maipfi haya: Zwino ndo zwi humbula -Afha mu¿wali u vhuisa mihumbulo a i
... ½ea vhu»ipfi na u nyanyuwa hawe.
-U vhuisa mihumbulo u yelana na
mi¼oro kana lutamo lwawe.
-Mu¿wali u a kona u dzhia sia ¼ine a
khou ¼i imelela.
Nganetshelo
-Aya ndi maanea ane mu¿wali a
anetshela tshi¾ori kana zwiwo zwo no
bvelelaho.
-Zwi anetshelwaho zwi tea u kunga na
u tendisea.
-Mafhungo a hone a ¿walwa nga
tshifhinga tsho fhelaho.
-Magumo a songo »oweleaho a fhedza
tshi¾ori zwavhu»i.
1.4 Zwa vhudavhidzano ha musalauno ... A u haseledza
ndi dakalo tshililo. -Afha mu¿wali u imelela masia
mavhili u lingana.
-Mu¿wali ha tei u dzhia sia.
1.5 Ndi tshone tshifhinga tsho teaho uri U ¾a¾a khani
Afurika Tshipembe ¼i vhe na -Afha mu¿wali u vha e na n»ila yawe
muphuresidennde wa mufumakadzi. ine a vhona zwithu ngayo.
¹a¾ani. -Mihumbulo yawe i tea u vha khagala
u bva mathomoni u swika magumoni.
-Mu¿wali u sumbedza u imelela ¼i¿we
sia/fhungo.
-Mu¿wali u tikedza vhukuma fhungo
¼ine a khou ¾o»a ¼i tshi tendiwa.
-Mu¿wali u sumbedza vhukhwi½e ha
fhungo ¼ine a khou ¼i imelela.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 10 DBE/2016
SCE – Memorandamu
1.6.1 Tshifanyiso Nganetshelo.
- Mu¿wali u anetshela nga ha ndau.
-Mafhungo a hone a ¿walwa nga
tshifhinga tsho fhelaho.
-Magumo a songo »oweleaho a fhedza
tshi¾ori zwavhu»i.
Mbuletshedzo.
-Afha mu¿wali a nga buletsha nga ha
ndau.
A u haseledza.
- Hu nga haseledzwa nga ha vhuvha
ha ndau.
U ¾a¾a khani.
- Hu nga ¾a¾iwa khani nga ha
tshifanyiso itsho tsha ndau.
1.6.2 Tshifanyiso Nganetshelo.
-Mu¿wali a nga ¿wala nga ha
tshitediamu kana nyito dzo no itea
hone.
Mbuletshedzo.
-Hu nga buletshedzwa nga ha
tshitediamu
A u haseledza.
-Vhagudi vha nga haseledza nga ha
nyito dzo no itwa tshitediamu.
U ¾a¾a khani.
-Hu nga ¾a¾iwa khani nga ha
masiandaitwa a no bvelela
tshitediamu.
1.6.3 Tshifanyiso Nganetshelo.
-Muṅwali u anetshela nga ha ¼iivha/ lufuno
lwa u funa zwi½oni.
Mbuletshedzo.
-U buletshedza nga ha ¼iivha.
A u haseledza.
-U haseledza nga ha ¼iivha.
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 11 DBE/2016
SCE – Memorandamu
KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI
MBUDZISO 2
2.1 ADZHENDA NA MAAMBIWA A MU¹ANGANO.
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo
• Dzina ¼a dzangano.
• Datumu, tshifhinga na fhethu ha mu¾angano.
• U ¾anganedza na pfarelo.
• Mafhungo a takuwaho kha minetse dza mu¾angano wo fhiraho.
• Zwite¿wa zwi no o ambiwa.
μ
[30]
2.2 VHURIFHI HA VHUKONANI.
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo:
• Vhurifhi ha vhukonani vhu na »iresi nthihi.
• Vhurifhi ha vhukonani vhu na theshano.
• Vhu na marangaphan»a.
• Vhu tea u vha na mutumbu.
• Vhu tea u vha na nyonesano.
• Vhu tea u vha na magumo.
• Hu tea u vha na ndunzhendunzhe ya mafhungo u bva mathomoni u
swika magumoni.
• Tshivhumbeo tsha luambo tshi µo shanduka zwi tshi ya na ndivho. [30]
2.3 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo
• Madzina a mufu nga vhuµalo.
• ¶uvha ¼e a lovha nga¼o.
• Tshivhalo tsha vhana vhe a vha sia.
• Fhethu he vha vha vha tshi shuma hone.
• ¶uvha ¼ine vha µo vhulungwa nga¼o. [30]
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 12 DBE/2016
SCE – Memorandamu
2.4 TSHIPITSHI TSHA FOMA·A
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo:
• U thoma u ¿wala tshitaela tshine tsha »o shumiswa, tshi no sumbedza
uri zwo itea lini,ngafhi, ngani na ndivho, nnyi na mini.
• Mu¿wali u kunga vhathetshelesi.
• U fha¾a mbuno zwavhu»i wo litsha u shumisesa maipfi nga n»ila yo
kalulaho lune a sala a si tshe na ndeme.
• U linganya tsatsaladzo na u ½ea n»ila dza khwi½e dza kuitele kwa
zwithu.
• Magumo ndi a ndeme, a si manweledzo a zwe zwa ¿walwa. [30]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 30
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 13 DBE/2016
SCE – Memorandamu
KHETHEKANYO YA C: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI/
ZWA TSUMBEDZI/ZWA MAFHUNGO
MBUDZISO 3
3.1 PHOSI¹ARA
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo:
• ¹hoho.
• I fanela u ¿walwa nga n»ila i no kunga.
• I nga vha na tshifanyiso.
• A yo ngo tea u lapfesa.
• U pfufhifhadzwa nga zwiga zwi re na ndeme fhedzi. [20]
3.2 POSIKARA¹A
Zwi lavhelelwaho
Tshivhumbeo:
• U rumela mulaedza nga poswo.
• ¶iresi ya mu¿walelwa.
• Mulaedza u tea u vha mupfufhi.
• Luambo lu tea u vha lwo livhaho. [20]
3.3 MASIA
Zwi lavhelelwaho
¹ho»ea:
• U shumisa ¼imudi ¼a ndaela.
• A tea u vha na ndunzhendunzhe kha zwo ¿walwaho.
• U shumisa nomboro na buletse u sumbedza mutevhe.
• A tea u angaredza mulaedza wa ndeme.
• A tea u pfesesea.
• A ¿walwe nga luambo lu swikelelwaho nga vhathu vhanzhi. [20]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 20
MARAGAGU¹E: 100
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 May June 2016 Memo

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 May June 2016 Memo

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 May June 2017 Memo

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 May June 2016 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 May June 2016 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 May June 2017 Question Paper
More from Grade 12 Tshivenda FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023 24
/Tshivenda%20FAL%20P1%20Nov%202024--caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83/v1-28533a2e6859a5915c95/card.webp)
Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper