Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2021 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LARA 2021 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: Awara 3 Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/Lara 2021 NSC NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. He¼i bammbiri ¼i na khethekanyo MBILI: KHETHEKANYO YA A: Maanea (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa Vhudavhidzani (2 x 25) (50) 2. Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI u bva kha KHETHEKANYO YA A na MBILI u bva kha KHETHEKANYO YA B. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo. 4. Thomani KHETHEKANYO IºWE NA IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (sa tsumbo ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/maipfi a re khii), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane i fanela u RANGELA phindulo ya½u. 6. Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa uri ni tale mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he. 7. Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho: KHETHEKANYO YA A: U ya kha minetse ya 100 KHETHEKANYO YA B: U ya kha minetse ya 80 (2 x 40) 8. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¹hoho i SONGO dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi. 10. ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/Lara 2021 NSC KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO YA 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u ya kha a 450. ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga. 1.1 Ri nga ri mini, ndi zwa ano ma»uvha. [50] 1.2 Dzhatsha ¼o vuswaho nga tshitzhili tsha Corona. [50] 1.3 U anda ha mabulayo a vhafumakadzi nga vhafunwa vhavho ano ma»uvha. [50] 1.4 Thekhino¼odzhi – shaka ¼ashu, swina ¼a vhanzhi. [50] 1.5 Zwo dina nge vhe ndi lushie, a pfa o nyadzea vhukuma. [50] 1.6 Vha¿we vhashu vha nga ri, 'Dakalo ¼i fhira vhu¾ungu,' ngeno vha¿we vha tshi nga ri, 'Vhu¾ungu vhu fhira dakalo.' ¹a¾ani ni tshi ima na muthihi wa mihumbulo iyo i hanedzanaho. [50] 1.7 Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u, kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso TSHITHIHI ni kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga (1.7.1 kana 1.7.2). PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga. 1.7.1 [Tshi bva kha http://www.google.images] [50] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/Lara 2021 NSC 1.7.2 [Tshi bva kha http://www.google.images] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/Lara 2021 NSC KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO YA 2  Fhindulani mbudziso MBILI kha dza rathi dzi tevhelaho.  Vhulapfu ha mutumbu wa phindulo i¿we na i¿we vhu vhe maipfi a u bva kha a 180 u ya kha a 200.  Dzhielani nzhele zwi tevhelaho: - Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaila. - Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo. - Tshivhumbeo.  ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga. Tsumbo: 2.1 VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A) 2.1 VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A) Makhadzi wa½u vha na ¿wana ane u khou vha ¼isa mbilu nga n¾hani ha zwiito zwawe. Vho edzisa nga n»ila dzo¾he uri vha wane thuso, fhedzi muzwala wa½u ha tami u vhuya n»ilani. Hone fulufhelo ¼avho ¼o sala kha inwi vhunga e muzwala wa½u. Zwino inwi ¿walani vhurifhi ni tshi vha ½ea ngeletshedzo ya u alafha iyo mikhwa. [25] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Masindi we na vha ni tshi thusana nae kha u londota zwisiwana afha kusini kwa Ma»adzhe o dzhenelwa nga mavemu vha mu huvhadza lwa u sia vhathu. Kha vhathu vha afha kusini, ndi inwi ni no¾he ane na mu »ivhesesa. Vha mu¾a vho ni ta uri ni ¿wale nganeavhutshilo yawe. Zwino inwi ¿walani nganeavhutshilo ine ya »o vhalwa nga »uvha ¼a tshihumbudzo na mbulungo yawe. [25] 2.3 ATHIKILI YA MAGAZINI Tshitzhili tsha Corona tsho shandukisa maitele a zwithu zwikoloni zwashu. Zwino inwi ¿walani athikili ya magazini ni tshi khou buletshedza zwidodombedzwa zwo¾he zwi teaho u itwa zwikoloni hu u shavha u pha»aladza tshitzhili itshi. [25] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/Lara 2021 NSC 2.4 INTHAVIYU Ramabindu ane a wanala kha wadi ya muvhundu wa ha½u, ndi muthu wa vhuthu. Inwi sa mu¿we wa vharangaphan»a vha Khoro ya Lushaka o ni humbela uri a ni inthavuwe hu u itela uri a wane khathihi na u »ivha zwine a nga thusa ngazwo lushaka. ºwalani inthaviyu ye ya vha hone vhukati ha½u na uyo ramabindu. [25] 2.5 MUVHIGO WA FOMA·A Inwi ni mu¿waleli wa hamasipala, we a rumiwa u ya mu¾anganoni une wa khou amba nga ha tshinyalelo yo vhangwaho nga mi»alo ya mvula. Zwino ¿walani muvhigo wa uyo mu¾angano une na »o u livhisa kha ½e»orobo wa ha masipala wa ha½u. [25] 2.6 VHURIFHI HA TSHIOFISI (FOMA·A) Shangoni ¼a ha½u hu na vhupo vhu songo bveledziswaho hune mahokoko a »ibandutshedza hone. U thivhela uho vhugevhenga, inwi ni na bono naho ¼a u hu shandukisa ha vha tsimu ya vhulimi ha miroho. U itela uri ni kone u hu shumisa, ni fanela u ¿wala vhurifhi ha khumbelo no vhu livhisa kha Khoro ya Lushaka, ni tshi khou ¾an»avhudza bono ¼a½u ¼a ndimo. Zwino inwi ¿walani vhurifhi uho ni vhu livhise kha Khoro ya Lushaka. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa