Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2020 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LARA 2020 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: Awara 2½ Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 7. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/Lara 2020 SC/NSC NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO MBILI: KHETHEKANYO YA A: Maanea (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa Vhudavhidzani (2 x 25) (50) 2. Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha KHETHEKANYO YA A, na MBILI kha KHETHEKANYO YA B. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo. 4. Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (sa tsumbo ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/maipfi a re khii), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane i fanela u RANGELA phindulo ya½u. 6. Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa uri ni tale mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he. 7. Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho: KHETHEKANYO YA A: U ya kha minetse ya 80 KHETHEKANYO YA B: U ya kha minetse ya (2 x 35) 70 8. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¹hoho i songo dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi. 10. ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/Lara 2020 SC/NSC KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO YA 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga. 1.1 Ndo mu hangwela naho … [50] 1.2 Maan»a nga u pfana ndi mutheo wa lushaka. [50] 1.3 ºwalani maanea ane a fhela nga maipfi a tevhelaho: '… nangoho ndo tenda uri khokhonya i ¼a maan»a ayo.' [50] 1.4 Mu»agasi tshililelwa nga vho¾he, tshi¼i tsha vha sa londi. [50] 1.5 Mulomo, thandululo ya u swimana. Ni nga ¿wala ni tshi ima na, kana na hanedzana na ¾hoho. [50] 1.6 Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u, kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso ni kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga (1.6.1, 1.6.2 kana 1.6.3), ni kone-ha u ½ea maanea a½u ¾hoho yo teaho. PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga. 1.6.1 [Tshi bva kha www.google.images] [50] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/Lara 2020 SC/NSC 1.6.2 [Tshi bva kha www.google.images] [50] 1.6.3 [Tshi bva kha www.google.images] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/Lara 2020 SC/NSC KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO YA 2  Fhindulani mbudziso MBILI kha ¾hoho dzi tevhelaho.  Vhulapfu ha mutumbu wa phindulo ya½u vhu tea u vha maipfi a u bva kha a 180 u swika kha a 200.  Dzhielani nzhele zwi tevhelaho: o Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaela. o Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo. o ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga, sa 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU. 2.1 VHURIFHI HA TSHISHAKA/INIFOMA·A Vhumatshelo ha½u vhu zwan»ani zwa malume a½u vhunga vhe vhone vha ni itelaho tshumelo dzo¾he afho tshikoloni. Ano ma»uvha malume a½u vha vhonala vhe muthu ane a vha na mbilaelo malugana na zwiitwana zwa½u afho tshikoloni. Zwiitwana izwi zwi sumbedza hu si na nyan»ano vhukati ha½u na vhagudisi zwine zwa nga fhedza zwo thithisa kushumele kwa½u afho tshikoloni tshine na dzhena khatsho. Inwi vha ¿waleleni lu¿walo ni tshi khou vha ¾alutshedza zwo bvelelaho, khathihi na u vha fhulufhedzisa maga a u »ibvisa kha mikhwa iyo i songo »aho. [25] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Inwi ni Mu¿waleli wa Khorombusi ya Vhadzulapo. Zwino Mudzulatshindulo wayo we na vha ni tshi shumisana zwavhu»i nae, o lovha. Vha lushaka vha »ivha e inwi ane na mu »ivhesa vhunga no aluwa no¾he. Inwi ¿walani nganeavhutshilo yawe ine na »o i vhala nga »uvha ¼a mbulungo. [25] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/Lara 2020 SC/NSC 2.3 ADZHENDA NA MAAMBIWA A MU¹ANGANO Khorombusi ya Tshikolo tsha Vhurumelwa yo fara mu¾angano malugana na nzudzanyo ya fhungo ¼a u vusuludza tshikolo tsho vhaiswaho nga »umbumazwikule ¼e la vha hone. Afho fhasi no ½etshedzwa adzhenda ya mu¾angano uyo. I sedzuluseni nga vhuronwane uri ni »o kona u fhindula mbudziso yo »isendekaho khayo. ADZHENDA YA MU¹ANGANO 1. U vula 2. U ¾anganedza vhathu 3. Vhathu vho »aho na vho kundelwaho 4. U vhalwa ha maambiwa a mu¾angano wo fhiraho 5. U ¾anganedzwa ha maambiwa 6. A bvaho kha maambiwa 7. Maambiwa a »uvha 7.1 ………. 7.2 ……….. 7.3 ………. 7.4 ………. 7.5 ……….. 8. A¼a na a¼a 9. Datumu ya mu¾angano u »aho 10. U vala. Kopololani adzhenda ya mu¾angano yo ½etshedzwaho afho n¾ha. Ni lavhelelwa u »isikela tshipi»a tsha maambiwa a »uvha (7.1–7.5) tsha½u, na konaha u ¿wala maambiwa a mu¾angano (minetse dza mu¾angano) o fhelelaho. [25] 2.4 MUFHINDULANO Nga hone vhufuwafuwa ha½u, ni na mmbwa ya½u Tshama¾o ye na i fuwa afho hayani. ·i¿we »uvha Tshama¾o yo tswa makumba a khuhu dza mudzulatsini wa½u. Zwenezwi zwiito zwa mmbwa ya½u zwo ita uri muhura/mudzulatsini wa½u a »e mu»ini wa ha½u o halifha vhukuma. Inwi ¿walani mufhindulano we wa vha hone vhukati ha½u na mudzulatsini. [25] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 7 DBE/Lara 2020 SC/NSC 2.5 RIVIYU Inwi ni mu¿we wa vhadzudzanyi vha Matambwa a Thelevishini, zwino hu na ¼i¿we ¼a matambwa ¼ine ¼a khou tea u tambiwa. Thimu ya½u yo ni humbela uri ni ¼i sedzuluse (rivuwe) ¼i sa athu u yo ¾aniwa. Inwi ¿walani riviyu iyo. [25] 2.6 MUVHIGO Vhaswa vha muvhunduni wa ha½u vha na maitele a songo »aho a u ya ki¼iniki vha tshi khou »ilwadza khole. U rali hu u itela u wana philisi uri vha sike ngadzo zwidzidzivhadzi. Vha Muhasho wa zwa Mutakalo vho humbula uri hu vhe na tshivhidzo tsha u amba nga ha ayo maitele mavhi. Inwi sa Mudzulatshidulo wa Khoro ya Vhagudi, tshikolo tsho ni humbela uri ni ye u vha tshipi»a tsha itsho tshivhidzo. ºwalani muvhigo une na »o u ½ekedza ¹hohoyatshikolo tsha ha½u. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa