NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2022
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
AMANQAKU: 70
IXESHA: iiyure 2
Olu viwo lunamaphepha ali-12.
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





isiXhosa HL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2022 QP
Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the September Preparatory Exams 2022, 12 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2022. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 785.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
September Preparatory Exams 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Memo
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)30 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
IMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:
ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda (30)
ICANDELO B: Isishwankathelo (10)
ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (30)
2. Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.
3. Phendula YONKE imibuzo.
4. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
5. Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.
6. Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ezinonjolwe ngayo
kwiphepha lemibuzo.
7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.
8. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
9. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:
ICANDELO A: Imizuzu engama-50
ICANDELO B: Imizuzu engama-30
ICANDELO C: Imizuzu engama-40
10. Bhala ngokucacileyo nangokucocekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA
Funda IZICATSHULWA A no B ezingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuzo.
ISICATSHULWA A
INDAWO YOMFAZI EBOMINI
1 ‘MANENEKAZI, MANYANANI! UBUNYE BAMANENEKAZI BUNGA-
MANDLA!, UMZI KWINENEKAZI UYINTOLONGO! MAKUKHULULEKWE!’
La ngamazwi athe kulo lonke ihlabathi ashunyayelwa ngabasetyhini
abatsha ziintambo kukufuna inkululeko kwigunya lendoda. Mhlawumbi
ungomnye wala manenekazi, okanye uneyakho indlela ovakalelwa ngayo 5
ngale nkululeko ifunwayo.
2 Kule mihla ibhinqa linokuba ngumlimi, linokuba ngusomajukujuku, linokuba
ngumfundisi, linokuba ngumpolitiki. Ewe, ibhinqa leminyaka yoo-1990
lingabonwa nakowuphi na umsebenzi, kunjalonje kungabikho mntu uthe
nqa yiloo nto, kodwa kwakungasoloko kunjalo. Abafazi bafumaneka 10
kwezona zikhundla ziphakamileyo zobupolitika kumazwe amaninzi.
Amanye amazwe abalaseleyo ehlabathi – i - Indiya, elakwaSirayeli
nelaseBhritani, xa sendisenza umzekelo – kutshanje ebekhokelwa
ngabantu basetyhini. Simele sivume ukuba uninzi lweenguqu ezibangelwe
ngumbutho wenkululeko yabafazi zibe luncedo kokubini kumabhinqa 15
nakumadoda. Ehlabathini jikelele kuye kwakho intswela-bulungisa
kwindlela abaye baphathwa ngayo abantu ababhinqileyo. Ngenene kuyinto
entle ukuba abafazi bangabukulwa ngokucalulwa kwiindawo zemisebenzi,
okanye naphi na. Abantu basetyhini abanakuphathwa ngokungathi
abangobantu njengamadoda bona kwiminqweno yabo nakwimfuneko 20
yokuba banconywe ngezinto abazenzayo.
3 Imigudu yokufuna inkululeko yomntu wasetyhini ayizanga neentsikelelo
kuphela. Kukho abathe bazibuza ukuba akungebi na kanti eminye
yemigudu yokufuna inkululeko yomntu wasetyhini seyigabadele? Bona
ngokwabo abafazi abathile baye bacinga nzulu ngengozi yokufuna 25
ukukhululeka kwigunya lendoda. Khawucinge ngale migudu igabadeleyo
ilandelayo yabafazi abafuna ukukhululeka ‘kubukhoboka basekhitshini’.
Abafazi abalwela amalungelo abo bathi, ukuze ube ukhululekile
ngokwenene umfazi ufanele abe negunya elipheleleyo ngomzimba wakhe,
kuquka negunya lokusitshabalalisa isisu asithweleyo xa engasifuni. Lo 30
mnqweno wabo 'wokufana namadoda’ ekuzaleni ube yenye yezinto
ezibangele ukwanda kokuqhomfa. Nkqu neBhayibhile ayisindanga
kwingqumbo yabalwela amalungelo abafazi. Bambi abalwela amalungelo
wabafazi bayityhola iBhayibhile ngokuthi isesesona sixhobo sinamandla
sokubagcina 'endaweni yabo' abafazi, kwaye bayayithandabuza ukuba into 35
esetyenziswa ngaloo ndlela inokuba liLizwi likaThixo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
4 Cinga ngeziphumo eziye zabakho zokunkqangaza ukuba maku-
khululekwe ngabafazi kwigunya lendoda. Iintlobo ezithile zomhlaza
zazifudula zihlasela kakhulu amadoda kunabafazi ngenxa yomkhwa wawo
wokutshaya nowokusela. Kodwa ekubeni ngoku abafazi emazweni 40
amaninzi beye bakhululeka kwiminyaka yakutshanje, baza baziva
bekhululekile ukuba nabo batshaye, basele kanye njengamadoda,
umhlaza uye wamninzi kakhulu ebafazini. Kwowu! Kokungakanani oku
ukuzimisela–ukuba umntu angade akufele kangako ukukhululeka
endodeni? Ukunxanelwa inkululeko akubayekanga abafazi bengenazi- 45
nkathazo, ingakumbi emizini yabo. Abafazi abathe balusabela ubizo
lokuba baphume 'ebukhobokeni' bemizi yabo baye baqhawukelwa
yimitshato, latsho lantinga inani lemitshato eqhawulwayo mihla le.
Ngaphandle koko, baya besanda oomama abaphangela ngokupheleleyo,
suka bazifumane bentsintsitheka phantsi kwemithwalo emibini 50
yemisebenzi ejonge bona yonke – owasekhaya nowasempangelweni.
5 Imeko yaphaya emsebenzini wempangelo ayimyeki ingamchukeli umfazi.
Abanye abayithandi intlebendwane esisonka semihla ngemihla
emsebenzini, abaluthandi uchuku lwase-ofisini, abaluthandi ukhuphiswano
olulapho nokungathembeki okwenziwa ngabanye. Wambi amabhinqa aye 55
azizisulu zokufunwa isondo emsebenzini, ekhathazwa ngamadoda
asebenza nawo okanye ngabaqeshi ngokwabo. Abafazi abaninzi
abaphangelayo bayivuma ngokuphandle inyaniso yokuba ukufunw' isondo
emsebenzini kuyingxaki enkulu. Bathi wofika beqotyelw’ iliso ngamadoda,
bedlaliswa ngokutswetywa, kuzikhuhlwa kubo ngokungeyomfuneko, 60
basongelwe nangokugxothwa ngabaqeshi babo ukuba abavumi nesondo.
6 Enye ingxaki yabafazi abaphangelayo kukuba umsebenzi ubaqoba
badinwe babe yiqhiya. Kanti ungacingi ukuba ukuthwala kwabo omnye
umsebenzi wangaphandle phaya empangelweni phezu kwalo wasendlwini
kubenza abayeni babo bancedise kwimisebenzi yomfazi yasendlwini 65
ngenxa yokuba naye umfazi ngoku uyaphangela. Ukuqobeka komfazi
ngale ndlela kunokuzala lukhulu ukuba uqhubeka ewuthwala yedwa loo
mthwalo ixesha elide. Abafazi abazamileyo ukukwenza oku bayivuma
ngokuphandle inyaniso yokuba umsebenzi wasekhayeni ugqibela uyekiwe
nje kwaphela. Xa ungumzali kufuneka ukuba ungaphangeleli abantwana 70
bakho nje kuphela, kukwafuneka ube nexesha elaneleyo lokuba kunye
nabo. Oomama abaphangelayo ke bazithethelela ngelithi okubalulekileyo
asibobude bexesha olichitha ukunye nabantwana koko zizinto ozenza
kunye nabo kwelo xeshana ulifumeneyo lokuba kunye nabo ekhayeni.
7 Akuthandeki ukubona abafazi becinezelwa, kodwa ke amadoda nabafazi 75
abamele babe selugqatsweni. Omnye uvala indawo ethile kubomi bomnye.
[Sicatshulwe kwincwadi ethi RHWEBA UBULUMKO, ebhalwe ngu O.S. Dzingwa, amaphepha 59–
63, saze sahlelwa]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5
ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
[Sicatshulwe kwi-intanethi www.googlesearch.com]
IMIBUZO: ISICATSHULWA A
Jonga kumhlathi woku-1.
1.1 Chonga igama elibonakalisa ukubopheleleka kwamanenekazi emizini. (1)
1.2 Kukuthini ukutsha ziintambo? (1)
Jonga kumhlathi wesi-2.
1.3 Xela izinto zibe-2 anokuba zizo umntu olibhinqa kule mihla ngokwalo mhlathi. (2)
1.4 Xela umsebenzi wesifanekiso-zwi kweli binzana lilandelayo:
‘... mntu uthe nqa ...’ (1)
1.5 Ngqina ukuba abantu basetyhini banaso isakhono sokukhokela ilizwe. (1)
Jonga kumhlathi wesi-3.
1.6 Siveza ntoni esi sivakalisi silandelayo ngemigudu yokufuna inkululeko yomntu
wasetyhini?
‘Imigudu yokufuna inkululeko yomntu wasetyhini ayizanga neentsikelelo
kuphela.’ (2)
1.7 Lityhila ntoni igama elibhalwe ngqindilili ngendlela avakalelwa ngayo umbhali
ngeminye imigudu yenkululeko yabafazi?
'Khawucinge ngale migudu igabadeleyo ilandelayo yabafazi abafuna ...' (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
Jonga kumhlathi wesi-4.
1.8 Khetha impendulo engangqinelaniyo:
Ukukhululeka kwabafazi kwandise inani labafazi:
A Abatshayayo
B Abaselayo
C Abakrexezayo
D Abaqhawula imitshato (1)
1.9 Lizisa ntsingiselo ni igama elikrwelelwe umgca kulo mhlathi? (2)
Jonga kumhlathi 5.
1.10 YINYANI okanye BUBUXOKI into yokuxhatshazwa ngezesondo kwabantu
ababhinqileyo? Xhasa impendulo yakho. (2)
1.11 Ngcebiso ni onokuyinika umntu obhinqileyo oxhatshazwa ngezesondo
emsebenzini? Nika zibe mbini. (2)
Jonga kumhlathi 6.
1.12 Ucinga ukuba kunganaziphumo zini ukuqobeka kwabafazi emisebenzini
baphinde bamelwe ngumsebenzi wekhaya? Cacisa. (2)
1.13 Shwankathela lo mhlathi ngesivakalisi esinye. (2)
Jonga kwitekisi yonke.
1.14 Ucinga ukuba esi sicatshulwa singenza umahluko ekuguquleni iingqondo
zamadoda axhaphaza amanina? Xhasa impendulo yakho. (2)
IMIBUZO: ISICATSHULWA B
1.15 Kwenzeka ntoni kulo mfanekiso ukwesi sicatshulwa? (1)
1.16 Ingaba abantu abangootata banomdla koko bakuxelelwa ngumntu
ongumama kulo mfanekiso? Xhasa impendulo yakho. (2)
1.17 Phawula ngendlela umzobi womfanekiso amsebenzise ngayo umntu
ongumama ukulwa ucalucalulo ngokwesini emisebenzini. (2)
ISICATSHULWA A no B
1.18 Ucinga ukuba lo mfanekiso ukwisicatshulwa B ungqinelana nowuphi
umhlathi wesicatshulwa A? Xhasa impendulo yakho. (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA NGAMAZWI AKHO
ISICATSHULWA C
QAPHELA:
1. Funda ngocoselelo esi sicatshulwa singezantsi singeendlela zokuphucula
igalelo lamanina kwinkqubela-phambili yeLizwe, uze usishwankathele
ngamazwi akho ungacaphuli kwitekisi.
2. Impendulo yakho mayingadluli kumagama angama-70.
3. Shwankathela ngokomhlathi kuphela, kodwa isishwankathelo sakho
masiquke iingongoma ezi-7.
4. Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli.
5. Akulindelekanga ukuba ubhale isihloko sesishwankathelo.
6. Qaphela indlela echanekileyo yokusetyenziswa kolwimi, iimpawu zobhalo
nococeko.
UKUPHUCULA INDIMA YOOMAMA ELIZWENI
1 Kufanelekile ukuba abantu abangoomama badlale indima ebalulekileyo
ekuphuculeni inkqubela-phambili ehlabathini jikelele. Oku kubangelwa kukuba
ngabona banamandla nexesha elininzi ekuphuculeni izimo zabo basakhulayo,
kuquka amakhwenkwe namantombazana eLizwe. Kubalulekile ke ngoko ukuba
oomama bafumane inkxaso yokuba babe namalungelo wokuncedisa
ngokukhululekileyo kwinkqubela-phambili yeHlabathi.
2 Oku kungenzeka ngokuba banikwe ilungelo elipheleleyo lokuzithabathela
izigqibo nabo njengabantu, ngaphandle kwefuthe lamadoda. Oomama ngabantu
abadalwe bohluka kootata kodwa oko akutsho ukuba ingqondo yabo ingaphantsi
kweyootata. Uya kufumanisa ukuba izigqibo ezininzi kuninzi lwemizi zivela
koomama. Imizi emininzi inesidima ngenxa yokuba kukho abantu abangoomama
abancedisa abayeni babo ekwakheni nasekuthabatheni izigqibo ezizizo.
3 Oyena ndoqo kukunika abantwana abangamantombazana imfundo ekwizinga
lomntu wonke kungajongwanga sini. Oko kuya kumkhuthaza umntwana
oyintombazana ukuba naye azibone enenxaxheba enkulu ekufuneka ayidlale
eLizweni. Amaxesha amaninzi ikwangawo amantombazana athi abe nezakhono
kanye kule misebenzi bekufudulwa kusithiwa yeyamadoda.
4 Xa sijonga inani lamakhosikazi kwizikhundla eziphezulu lisephantsi kakhulu.
Amakhosikazi aphangelayo mawanikwe amathuba wokuphucula izakhono zawo
ukuze nawo akwazi ukukhuphisana ngokulinganayo nootata kwiimeko
zemisebenzi. Lo nto iya kunceda ukuba nawo akwazi ukubamba izikhundla
eziphezulu emisebenzini.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
5 Inkululeko namalungelo wamabhinqa mawabekwe phambili xa kuchotshelwe
imicimbi edla iLizwe. Oko kuyakuhlala kukhumbuza abo basabambelele
kundalashe ukuba amaxesha aguqukile. Amabhinqa mawahlonitshwe nawo
njengabantu, angajongelwa phantsi kuba engamabhinqa. Intlonipho izala enye
intlonipho. Siya kukhula isizwe esihlonipha amanina waso, kuba nawo aya
kuziva enelunda ngesizwe sawo.
6 Kubalulekile ukuba amanina athabathe inxaxheba kwimibutho yezopolitiko,
angacalulwa ngokwesini. Imibutho yezopolitiko inenxaxheba yokuthabatha
izigqibo ezichaphazela intlalo yoluntu. Amanina ngawona anamanani aphezulu
kule mibutho, kodwa anikwa izikhundla ezingabalulekanga. Kusekho amazwe
ehlabathi angazange akhokelwa ngumntu ongumama. Oko kungumnqa xa
sijonge indima edlalwa ngamanina kule mibutho.
7 Ukhuseleko lwamanina kufanele lube luxanduva lomntu wonke. Oku
kunganqanda ukuxhatshazwa nokubethwa kwamanina. Isizwe esixhaphaza
amanina sisemngciphekweni wokulahlekelwa ngabona bantu babalulekileyo
ekukhuleni kwezoqoqosho lweLizwe.
[Sicatshulwe kwi-intanethi www.googlesearch saguqulelwa esiXhoseni, saze sahlelwa]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3: UKUHLALUTYA INTENGISO
Funda le ntengiso ingezantsi (ISICATSHULWA D) uze uphendule imibuzo esekwe
kuyo.
ISICATSHULWA D
[Sicatshulwe kwi-intanethi www.googlesearch.com, saguqulelwa saze sahlelwa]
3.1 Xela igama lemveliso ethengiswa kule ntengiso. (1)
3.2 Yintoni umsebenzi wale mveliso? (1)
3.3 Linxulumana njani ibinzana ‘Khangeleka umhle’ nomfanekiso wentombazana
kule ntengiso? (2)
3.4 Ucinga ukuba yintoni injongo yokuba umyili wentengiso asebenzise isityalo
esilikhala kule ntengiso? (2)
3.5 Cacisa unobangela wokuba umyili wale ntengiso asebenzise ifonti enkulu xa
ebhala amazwi ‘Khangeleka umhle ngokusebenzisa le mveliso, rhoqo’. (2)
3.7 Ingaba uyangqinelana nomyili wentengiso xa esithi ungakhangeleka umhle xa
uyisebenzisa rhoqo le ntengiso? Xhasa uluvo lwakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI
ISICATSHULWA E
Funda le khathuni ingezantsi ingoLutho nonina uze uphendule imibuzo esekwe kuyo.
[Icatshulwe kwi-intanethi www.zitscartoons.com, yaguqulelwa yaze yahlelwa]
4.1 Ungathi xa ujongile baphi aba bantu bakule khathuni? (1)
4.2 Nika isizathu sempendulo eku-4.1. (1)
4.3 Chaza umahluko kwindlela abanxibelelana ngayo uLutho nomama wakhe
kwisakhelo soku-1? (2)
4.4 Ingaba iyangqinelana impendulo kaLutho ekwisakhelo soku-1 nesenzo sakhe
kwisakhelo sesi-2? Xhasa impendulo yakho. (2)
4.5 Khetha impendulo echanekileyo.
Ingcingane kamama kaLutho kwisakhelo sesi-2 ibonakalisa ukuba:
A Uncamile
B Ubethiwe
C Ukruqukile
D Udikiwe (1)
4.6 Nika ubungqina bokuba umama kaLutho uyacinga kwisakhelo sesi-2. (1)
4.7 Ucinga ukuba umyili wekhathuni uphumelele ukubonisa ukuba abantwana
abangamakhwenkwe balubona iluxanduva loomama ukuhoya izitya? Xhasa
impendulo yakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 11
UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO
Funda ISICATSHULWA F, uze uphendule imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA F
UMSEBENZI WABAFAZI KWISIZWE ESINTSUNDU
1 Le nto ingumzi kukuvumelana komntu oyindoda noyinkazana ukuba bahlale
kunye, bejonge ukuncedana nokondla usapho lwabo ngokufanelekileyo
nangokwesiko, lungahleleleki ngokweenkedama. Le mvumelwano ke iza
nezinye iintsikelelo ezinje ngokwahlulelana ngomsebenzi ophathelele
kwintlalo-ntle yekhaya. Kwizizwe eziNtsundu amadoda anomsebenzi wawo 5
othe geqe njengokuba nabafazi benowabo, esingathi siwuqwalasele.
2 Umsebenzi womfazi kwaXhosa phakathi kwekhaya ekungathiwa ube
uyintloko kukupheka, ukuze indoda yakhe nabantwana bangalambi. Ibe isithi
ke yonke eminye imisebenzi ezalwa ngulo msebenzi yamkelwe ngumfazi
ivunywe ukuba yeyakhe. Njengokuba engenakho ukupheka ngaphandle 10
kwamanzi ubeyazi into yokuba ufanele athwale ingqayi imihla ngemihla aye
kukha amanzi emthonjeni. Ngokunjalo nasezinkunini ubeyazi ukuba makabe
negoqo apha ekhaya. Zingekho ke iinkuni kuthiwa licimi kuloo mzi. Loo nto ke
ithetha ukuba akuphekwa nokuba ukutya kona kuzalise uvimba.
3 Ngokukhululwa komfazi kule misebenzi inzima yangaphandle kokukhona 15
ubomi bekhaya buya kulungelana nangaphezulu bube mandi kananjalo. Indlu
iza kucocwa icokiswe nabantwana bahlanjwe bafundiswe ukuziphatha
nokwenza imisetyenzana ebalingeneyo. Umfazi woba ke ngoku uyinkosikazi
apha emzini wakhe.
[Sicatshulwe kwincwadi ethi AMAVO ebhalwe ngu: J.J.R. Jolobe, amaphepha 14–18, saze
sahlelwa]
5.1 Sisetyenziswe njani isikhombisi esibhalwe ngqindilili kumhlathi woku-1? (1)
5.2 Sibonakalisa ntoni isimamva u-ana esikrwelelwe umgca ngaphantsi kumhlathi
woku-1? (1)
5.3 Lenze msebenzi mni igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisivakalisi
esingezantsi?
‘Kwizizwe eziNtsundu amadoda anomsebenzi wawo othe geqe njengokuba
nabafazi benowabo ...’ (1)
5.4 Guqula igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi silandelayo
libe kwimo evumayo:
‘... ukuze indoda yakhe nabantwana bangalambi.’ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2022)
5.5 Libonakalisa ntoni igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi?
‘... aye kukha amanzi emthonjeni.’ (1)
5.6 Guqula esi sivakalisi silandelayo sibe kwixesha langoku:
‘Ngokunjalo nasezinkunini ubeyazi ukuba makabe negoqo apha ekhaya.’ (2)
5.7 Sebenzisa igama elibhalwe ngqindilili ngezantsi kwisivakalisi libe kwimo
yesenzi:
‘Loo nto ithetha ukuba akuphekwa nokuba ukutya kona kuzalise uvimba.’ (2)
5.8 Lungisa isiphene sobhalo kwesi sivakalisi silandelayo:
‘Ngokukhululwa komfazi kule misebenzi inzima yangaphandle kokukhona
ubomi bekhaya buya kulungelana nangaphezulu bube mandi kananjalo.’ (1)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P1 2022 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2019 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2018 QP

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P2 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P3 2022 Memo
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum