Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12202510 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2025, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2025

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2025 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 70 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 (EC/SEPTEMBA 2025) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda: • Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo). • Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempendulo yakhe. • Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani). • Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/ engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo. • Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela. • Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo. • Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 3 ISICATSHULWA A 1.1 Imidlalo idla ngokubonwa njengentshukumo yokuzonwabisa. √ / idla ngokubonwa njengomboniso apho abalandeli bavuyela amaqela abo abawathandayo. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 1.2 Imidlalo iphuhlisa izakhono zobunkokheli √ / zokuphatha iqela. √ / iphuhlisa izakhono zokuqeqesha iqela. √ / iphuhlisa ukuzithemba. √ / Ukuthabatha uxanduva √ [Naziphi na izakhono ezibini kwezi.] (2) 1.3 Yeyokuthabatha uxanduva. √√ (2) 1.4 Sibethelela ukuba isenzo senzeka macala. √√ (2) 1.5 Aquka √ (1) 1.6 Bubuxoki, abasetyhini bagqwesa kwezemidlalo bakhuthaze oontanga babo kwaye benze iqonga lonxibelelwano ngokulingana ngokwesini. √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) 1.7 C. √ / Adidas Breaking barriers. √ (1) 1.8 Inamandla okutshintsha ihlabathi √ /okukhuthaza √ /nokumanya abantu √ / ithetha nolutsha ngolwimi abaluqondayo √ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.9 Ngokomhlathi wesi-4 bafumane umoya omtsha ofuneka kakhulu kwimiphunga yabo √ bafunda indlela yokusebenza nabanye abantu ukusombulula iingxaki/ ukuthobela abasemagunyeni √ Ngokomhlathi wesi-5 ibagcina kude neziyobisi √/ amaqela emigulukudu √ nolwaphulo-mthetho √ (2) 1.10 Yinyani kuba kukho ubungqina bophononongo olwenziwe ngu Njingalwazi Cathrine Ward. √√ kwisebe lezengqondo e-UCT. / Yinyani kuba uNjingalwazi Cathrine Ward wenze uphononongo kwimithombo yobundlobongela yolutsha kunye nesisombululo eMzantsi Afrika ngo-2013 √√ ngoko ke bukho ubungqina obuphathekayo. [Nayiphi na kwezi.] (2) 1.11 Umyalezo ka Njingalwazi Cathrine Ward uthi “Abantwana mababonelelwe ngendawo ekhuselekileyo.” √√ / Abantwana mababonelelwe ngendawo ekhuselekileyo xa sele siphumile isikolo. √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila Tyhilaiphepha iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 (EC/SEPTEMBA 2025) 1.12 Asoloko ephumelela ngenqaku elinye elingumahluko kumanqaku eqela elidlala nalo. √ (1) 1.13 Ndiyangqina kuba ngokwalo mhlathi iSpringboks zasokoliswa ludonga oluluqilima lweAll Blacks kuba waphela umdlalo ngamanqaku ali-12 ku-11 we- New Zealand. √√ (2) 1.14 Yeyokuba imidlalo iyakwazi ukumanya isizwe esineentlanga ezohlukeneyo. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo.] (2) 1.15 Bonwabile √/bayavuya √/bachulumancile √ kuba bayahleka √/ bayakhwaza ngenxa yempumelelo √/ bavuyela indebe √ (2) 1.16 Ngumhlathi wesi-6 kuba kulo mhlathi kuthiwa uSiya Kolisi waphakamisa indebe ebizwa ngokuba yi Webb Ellis, kumfanekiso uSiya Kolisi/umfana uphakamise indebe. √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) 1.17 Ziphumelele kuba ngokomhlathi woku-1 ulutsha lufumana izakhono zobunkokheli nokuphatha amaqela/ ngokomhlathi wesi-6 ulutsha lugcinwa zezemidlalo kude neziyobisi, imigulukudu nolwaphulo-mthetho, nasemfanekisweni kuboniswe abantu abatsha bevuyela indebe yempumelelo. √√ (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO • Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo: o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku) o Amanqaku ama-3 olwimi o Amanqaku ewonke: 10 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo: o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1 o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2 o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa: o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi) o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA • Imo o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe. • Ubalo-magama o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo. o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila Tyhilaiphepha iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 (EC/SEPTEMBA 2025) Sebenzisa ezi ngongoma zingundoqo zilandelayo ekufuneka zibandakanywe ngabaviwa kwisishwankathelo njengesikhokelo. Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaliseni iingongoma ezingundoqo. Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo: Naziphi iingongoma ezichanekileyo ezisi-7 ezibhalwe ngokomhlathi mazimakishwe. (Izivakalisi mazinamathelane.) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1 Ukusebenzisa isakhono 1 Sebenzisa isakhono sokuphulaphulela ukuqonda xa omnye sophulaphula ngokunzulu iintetho umntu esabelana ngeembono zabanye kwiingxoxo siyimfuneko kubathabathi nxaxheba ezinoxambuliswano. kwiingxoxo ezinoxambuliswano. 2 Kulungile ukubuza imibuzo kwiingxoxo, 2 Funda ukusilinda isithethi sigqibe nangona kunjalo, silinde isithethi ukuthetha phambi kokubuza sigqibe ukuthetha, ukubonisa intlonelo umbuzo ngenjongo nembeko utsho uyiqonde nengxam zokusihlonipha. yengxoxo. 3 Zeka kade umsindo ngexesha 3 Zama kangangoko ukubanomoya leengxoxo, khon’ukuze kucace ophantsi ukwazi ukubona phakathi kobhoxayo noncedisana kwangoko abanjongo zitenxileyo nokuhambela phambili kwengxoxo. nabazimiseleyo. 4 Kuphephe ukuphila kwixesha 4 Kwazi ukucima engqondweni eladlulayo ngokugcina izixhiba yakho iimbambano zangezolo zeengxoxo nangokulanda imiba esele zeengxoxo ukuze ukwazi idlulile, kuba awusayi kulonwabela ukuphilela inamhlanje. inamhlanje ophila kulo. 5 Kuyanceda ukungathethi kakhulu 5 Mamelisisa iintetho zabanye kuxambuliswano kodwa wamkele uthethe ngokuhloniphayo xa izimvo zabanye abantu, kanti ke ungavumelani nabo okanye nokuba awuzamkeli uthule. uthule. 6 Kubalulekile ukuziqaphela iimpawu 6 Kuluncedo ukuyibamba imigaqo zemigaqo yendlela ehanjwa ziingxoxo, yeengxoxo ukunqanda ukuze ungaziboni ulixhoba uxambuliswano. loxambuliswano. 7 Kububulumko ukucela uxolo 7 Kulungile ukwehla uzithobe xa uphazamile, ungaphazamanga, nokuba wenze impazamo. umdala okanye umncinane xa nithe nangaboni ngaso-nye kwiingxoxo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 7 UBHALO NGOKOMHLATHI QAPHELA: Oku kulandelayo ngumzekelo nje kuphela. Akungommiselo kwaye makusetyenziswe ngobuchule. UMHLATHI Sebenzisa isakhono sokuphulaphula ngokunzulu iintetho zabanye kwiingxoxo ezinoxambuliswano. Funda ukusilinda isithethi sigqibe ukuthetha phambi kokubuza umbuzo ngenjongo zokusihlonipha. Zama kangangoko ukubanomoya ophantsi ukwazi ukubona kwangoko abanjongo zitenxileyo nabazimiseleyo. Kwazi ukucima engqondweni yakho iimbambano zangezolo zeengxoxo ukuze ukwazi ukuphilela inamhlanje. Mamelisisa iintetho zabanye uthethe ngokuhloniphayo xa ungavumelani nabo okanye uthule. Kuluncedo ukuyibamba imigaqo yeengxoxo ukunqanda uxambuliswano. Kulungile ukukwehla uzithobe xa wenze impazamo. [61 amagama] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila Tyhilaiphepha iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 (EC/SEPTEMBA 2025) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C • Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO 3.1 Ngamantongomane abizwa Almonds. √ zii- Almonds. √ / zii-nuts ze- Almonds. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 3.2 D. √ / Sisikhumba esishwabeneyo ebusweni nasentanyeni xa umdala. √ (1) 3.3 “zifumanele”. √ (1) 3.4 Leqa kwivenkile ekufutshane nawe ngoku!!! √√/ Zifumanele amantongomane empilo √√ (2) 3.5 Nourish the day. √ (1) 3.6 Ngumsebenzi oncedisana nokusebenza kwengqondo noxinzelelo, kuba umfundi usebenzisa ingqondo xa efunda izifundo zakhe. √√ / kuba umfundi udinga ingqondo engenaxinzelelo ukuze aphumelele kakuhle. √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) 3.7 Ndiyangqina ukuba ngenene iyasebenza le mveliso xa ndithelekisa isiqu esincinane. √ / esinciphileyo / esicekecekana sentombazana nomsebenzi wemveliso okukunciphisa ukutyeba. √ (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 9 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Kukuzamla, √ kuba kwenziwa ngumntu odiniweyo. √ / owozelayo. √ / olambileyo. √ [Nayiphi na kwezi.] (2) 4.2 Isandla sikatata sibambe esifubeni, kanti unyana uphakamise ubhontsi/ uthe sho. √√ (2) 4.3 Eyokuvasa ngokukhawulezisa eshawarini/ Eyokuvasa ngokukhawuleza √√ (2) 4.4 B √ ekhaya √ [Nayiphi na impendulo kwezi.] (1) 4.5 Ukungqengqa ngecala akhuphe amehlo endaweni yokulala ibonisa ukuba ngenene utata unxunguphele. √ / Ukuqubuda incwadi ayeke ukufunda kubonisa ukuba ngenene uxhelekile emphefumlweni. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 4.6 Ndiyaxhasa ukuba uphumelele kuba utata mdala/ngowakudala akugqiba ukuvasa uyalala, kanti unyana mncinci/mtsha/ngowalamaxesha akugqiba ukuvasa uyazikhupha nabahlobo. /Utata mdala ayimphathi kakuhle into yonyana wabo ohamba ebusuku kanti unyana mtsha uyakonwabela ukuhamba ngobusuku √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila Tyhilaiphepha iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 (EC/SEPTEMBA 2025) UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO 5.1 Sisiphawuli esino-nye ongelonani. √ (1) 5.2 Yimali. √ (1) 5.3 ekuseni √ (1) 5.4 Sisenzi esikuhlobo lokuqhubeka √ (1) 5.5 Kukubonisa ubuncinci ngokokuzalwa. √√ (2) 5.6 Wakhala uNomyayi ephazamisa intlanganiso wakhalaza usihlalo. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo.] (2) 5.7 Unomyayi wathetha nabafazi ngenimba √ emayibenye √ ngabantwana bakhe. √ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all