Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
2022
AMANQAKU: 70
IXESHA: Iiyure 2
Olu viwo lunamaphepha ali-12.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2022 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper
Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2022, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · isixhosa. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 511.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC June Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/2022
SC/NSC
IPHEPHA LEMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo LINAMACANDELO AMATHATHU:
ICANDELO A: Isicatshulwa (30)
ICANDELO B: Ushwankathelo (10)
ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (30)
2. Funda YONKE imiyalelo ngocoselelo.
3. Phendula YONKE imibuzo.
4. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
5. Krwela umgca ekupheleni KWECANDELO NGALINYE.
6. Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
kwiphepha lemibuzo.
7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.
8. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
9. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:
ICANDELO A: Imizuzu engama-50
ICANDELO B: Imizuzu engama-30
ICANDELO C: Imizuzu engama-40
10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/2022
SC/NSC
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA INTSINGISELO NOKUQONDA
Funda IZICATSHULWA A no B ezingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe kuzo.
ISICATSHULWA A
SISAFUNA NTONI NAMHLANJE KWIINCWADI?
1 Kungaba kanti kuninzi ukubethabethana kweengqondo okujoliswe ekubeni
kusafuneka na ukufunda iincwadi xa itekhnoloji inabe okwengca phandl'apha,
kodwa inyani yona ayitshintshi malunga nexabiso lokufunda iincwadi.
Ihlabathi lonke limangele ukuba xa sekukho oononkcithaxesha abayimidiya
okanye ubuxhakaxhaka bokwabelana ngezimvo, oomabonakude, oomiboniso- 5
bhanyabhanya, oo'e-books'-abaziincwadi ezifumaneka ngobuxhakaxhaka be-
intanethi, sisafuna ntoni ezincwadini ezingamaqwakuqwaku okanye
ezingamaphepha. Wenna! Musa ukulahl'imbo yakho ngophoyiyana!
2 Asizoncwadi n'esiwele ngazo ukuya kulonwabo esasingenalo? Abuzanga
neencwadi nangeencwadi na ubuxhakaxhaka esidludla nabo? 10
Besingakhwelanga kwiqegu eliyincwadi na ukuphuma kwilizwe lobukhoboka?
Ndikhumbula umfutho owawufudumeze iincoko zolutsha, amaqhawe namagqala
eli ngentsukaphi nentsingaphi ye-Afrika. Usabakhumbula oo'Ubulumko bezinja?
Yayingoobani abalinganiswa abaphambili? Koo'Animal Farm' yayingoobani?
Babesenzani koobani? Kaloku ezinye zampheka umntu wakwazi ukulibona 15
liseza iqhinga elikwafundiswe yincwadi. Amaqhakraqhakra nanamhlanje
aphekwe ziincwadi. Wawuya kuzibamba njani ungahleki ufunda uNojayithi
Wam? Yiva ndikutyele. Abafana abazama ukuzenza bahle kwiintombi
zasesikolweni babengalenzi ixesha ukuba zange bakhe bamve uShakespeare.
Phofu ke, intokazi eqale ngokwenda ingazange iye esikolweni ibivakala 20
ngokubuzisa kumyeni wayo, 'Whowu Tata, lo Shakespeare nanifunda naye na?'
Andikho lapho.
3 Ziyancwina iingcali ngefuthe elibi lobuxhakaxhaka bokwabelana ngezimvo
kumkhwa wokufunda incwadi. Zikhala ngokuba ubuxhakaxhaka bokwabelana
ngezimvo buwutyumzile umkhwa wokufunda iincwadi. UCicero indlu 25
engenancwadi uyifanisa nomzimba ongasenamphefumlo. Ndiyamngqinela.
Kwizigxeko azibekayo ngokuthathelana phezulu koluntu nobuxhakaxhaka
bokwabelana ngezimvo uthi kuyiyona nkcithaxesha ukusebenzisa la maqonga,
awanamfundiso, uzula nje kuwo ufunisa ngonobenani kuba utya ixesha
ngokothula, udlulisela kwabanye. Kushiyeka kutyiswa iinzipho ukufundwa 30
kweencwadi ngulo vutha. Hayi ke ukudika kwezishunqulelo zaphaya
ezinjengoo'sbwl'. Asinako na ukujika izinto, obu buxhakaxhaka bokwabelana
ngezimvo sibusebenzisele ukukhuthazela abantu ekufundeni? UMnumzana
uMatanzima Mweli seleqalile usoloko etsholoza kuTwitter ekhuthaza
ngokufunda iincwadi. Makangasweli mlandeli. 35
4 Ngokufunda incwadi ufumana ubunzulu, kukhule ubuntu obutsha emntwini
obengasajongelwanga ntweni. Ubusazi na ukuba uPhilani Dladla obhale incwadi
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/2022
SC/NSC
ethi, 'The Pavement Bookworm', wayeqale ngokufundela abantu iincwadi,
ebenzela irivyu, ehlala esitalatweni kwirobhothi, bemjulela ubusentana athenge
iziyobisi? Sithetha nje wawoyisa umkhuba weziyobisi, wabhala iincwadi 40
ezisuse abanye esitalatweni. Akho namabanjwa abefunda iincwadi ezijele
aphele seleziiprezidanti zamazwe. Bubandisa amazantsi ubukho bomntu
onikezela ngobutyebi obunje.
5 Sesekati ibekelwe ubisi nenyama isintsompothi sencwadi
nomabonakude. Kodwa iziphumo zophando olwenziwe kwiYunivesithi 45
yaseTohoku kubantwana abangama-276 abachitha ixesha elininzi bebukele
umabonakude, zisivula ingqondo. Zithi bayanzinyelwa kukuthetha
kwanokunxibelelana, kungakhethanga sini nabudala. Iziphumo zolunye
lwakutshanje nazo zifumanise ukuba abantwana abaminyaka imalunga
nesibini ukuya kwisithathu abachitha ixesha elide bebukele umabonakude 50
ubenzakalisa ngokutshintsha ukwakheka kwengqondo. Kwakhona kubenza
bangakwazi ukufunda, ukuqiqa futhi bafede ekuthetheni kubenzima
nokuhlalisana nabanye abantu. Iincwadi nomabonakude nangona zisengela
thungeni linye kodwa ziyahluka. Incwadi yona, inolwa-aa mbambazelo
ilwenzayo xa umzimba udutywe ziintolo zobomi kanti umabonakude umshiya 55
umntu eqwayitekile, ediniwe, asale engaqulethanga nto. Kaloku kwincwadi
uyaziphakela ukanti kumabonakude uyaphakelwa. Ummangaliso osekufundeni
incwadi ngowokuba singalikhulu labantu abayifundileyo, kodwa zahluke
iingqikelelo zethu. Alinakulityalwa igalelo labazali kwingxaki yokungafundwa
kweencwadi, bengaqondi. Okwaa kubuya bediniwe emisebenzini batefise 60
abantwana ngomabonakude, bephumla, kungabakhoboza abantwana.
6 Ukuthelekisa iincwadi nemiboniso-bhanyabhanya kufana nqwa nokuthelekisa
ama-apile nama-orenji kuba zonke ziziziqhamo nje zahlukile ngencasa.'
Nangona uninzi lwemiboniso-bhanyabhanya lusekwe ezincwadini kodwa
ayikwazi ukungena nzulu kwincwadi, iyaziqakatha iziqendu ezithile. Umfundi 65
wencwadi uzibona engene zwabha ezihlangwini zomlinganiswa ophumela
kwingxaki ethile kanti yoba sisisombululo nakobomfundi ubomi. Onombuzo
othi, kukuphi okungcono ukubukela imiboniso-bhanyabhanya nokufunda?
Impendulo ithi, zombini, kuba inye inendima eyidlalayo.
7 Ubulula bokusebenzisa ubuxhakaxhaka betekhnoloji xa kuthelekiswa 70
nokufunda iincwadi kusenza sibe ngamanxele okucinga xa sikhetha phakathi
kweencwadi eziphathwa ngesandla nezifumaneka ngobuxhakaxhaka be-
intanethi. Kweze-intanethi, ngokucofa nje iqhosha, kwikhompyutha okanye
kunomyayi, sowusothula nayiphi incwadi ofuna ukuyifunda kwezifumanekayo.
Iidijithali ziyincamisamxhelo ngokukwazi ukuzithwala zibeninzi kunomyayi 75
omnye kanti ke kulula kunjalo kodwa akufikeleli nabani kuzo. Bayalunyukiswa
abasebenzisi bezi ncwadi ze-intanethi ngokuba umbane uyathanda ukucima,
ne-intanethi inyamalale, ingafumaneki ie-book kanti incwadi yona uyifunda
umbane ukho ungekho. Khawetyise uluvo oluthi, iincwadi ziyinqwelomoya,
zinguloliwe, ziyindlela yeenqwelo, ziyindawo ekuyiwa kuyo, ziluhambo, kanti 80
zikwalikhaya, uvuke mlesi!
[Sicatshulwe kwi-City Press, 14 Februwari 2020, naku https://bestschools.org, saguqulelwa
esiXhoseni, saze sahlelwa]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/2022
SC/NSC
ISICATSHULWA B
[Ucatshulwe ku-Sowetanlive.co.za]
IMIBUZO: ISICATSHULWA A
Jonga kumhlathi woku-1
1.1 Xela okumangalise ihlabathi ngokwalo mhlathi. (1)
Jonga kumhlathi wesi-2
1.2 Inika luvo luni ngencwadi imibuzo buciko emininzi ekumhlathi wesi-2? (1)
1.3 'Kaloku ezinye zampheka umntu wakwazi ukulibona liseza iqhinga
elikwafundiswe yincwadi.'
Isiqwengana esibhalwe ngqindilili kumxholo esikuwo ngentla sinika
intsingiselo yokuba:
A Angakuqhatha lula umntu
B Awunakuqhatheka lula
C Awunakulibona tu iqhinga
D Ungasezwa ubuxoki ubona (1)
Jonga kumhlathi wesi-3
1.4 Nika isichasi segama 'umkhwa'. (1)
1.5 YINYANI/BUBUXOKI ukuba uCicero uthi makhe kuthiwe xha ngokufunda
iincwadi? Xhasa impendulo yakho. (2)
1.6 Ngqina uluvo olunomgca ngaphantsi ngokwesicatshulwa. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/2022
SC/NSC
1.7 Cacisa intsingiselo yesiqwengana esithi 'kusala kutyiswa iinzipho ukufunda'
ngokomxholo wale tekisi. (2)
1.8 Chaza izimvo ezibethabethanayo ezikulo mhlathi. (2)
1.9 Bhala isishunqulelo esidika umbhali. (1)
1.10 Uliqale phi uMnumzana Mathanzima Mweli iphulo lokukhuthaza ngokufunda
iincwadi? (1)
Jonga kumhlathi wesi-4
1.11 Ngqina ngengongoma eNYE ekulo mhlathi ukuba ukufunda incwadi
kuyabutshintsha ubomi bomntu. (1)
Jonga kumhlathi wesi-5
1.12 Nika intsingiselo yesivakalisi esibhalwe ngqindilili. (2)
1.13 Xela ingxaki ayidala kubantwana umabonakude ngokwalo mhlathi. (1)
1.14 Chaza ukuba umbhali ubonakele njani kulo mhlathi ukuba ukhuthaza
ukufundwa kweencwadi ngaphezu kokubukela umabonakude. (2)
Jonga kumhlathi wesi-6
1.15 YINYANI/LULUVO okubhalwe bukekela kulo mhlathi? Xhasa impendulo
yakho. (2)
Jonga kumhlathi wesi-7
1.16 Angafumana siphi isigxeko kumfundi umbhali wesicatshulwa ngokusebenzisa
ibinzana, 'amanxele okucinga'? (2)
IMIBUZO: ISICATSHULWA B
1.17 Chaza iindlela ezimbini abachitha ngazo ixesha abantu abasemfanekisweni. (2)
1.18 Nika umyalezo odluliswa ngumfanekiso. (2)
IMIBUZO: ISICATSHULWA A noB
1.19 Xela ukuba nguwuphi umhlathi kwisicatshulwa A ongqinelana nomfanekiso
okwisicatshulwa B. (1)
1.20 Ucinga ukuba ukuthelekisa iincwadi nobuxhakaxhaka betekhnoloji
okukwizicatshulwa A nakuB kungaphumelela ukuguqulela iingqondo zabantu
ekufundeni iincwadi? Xhasa impendulo yakho. (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/2022
SC/NSC
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2: UKUSHWANKATHELA
ISICATSHULWA C sithetha ngokuzikhusela kwiindudumo nemibane.
Shwankathela unike izinto anokuzenza umntu ukuzikhusela kwiindudumo nemibane.
QAPHELA:
1. Bhala UMHLATHI usebenzise amazwi akho kangangoko unako.
2. Isishwankathelo sakho masiquke iingongoma ezisiXHENXE singedluli
kumagama angama-70.
3. AKULINDELEKANGA ukuba ubhale isihloko xa ushwankathela.
4. Bhala phantsi inani lamagama owasebenzisileyo wakugqiba.
ISICATSHULWA C
UKUZIKHUSELA KWINDUDUMO NEMIBANE
Amajelo emozulu aseMzantsi Afrika nawaphesheya kweelwandle ayangqinelana
ngokuba ukudlalwa lizulu yinto exhaphakileyo ndawo zonke. AmaXhosa akhetha
nokuthethela phantsi ngayo kuba esoyika ukungathi ayadelela. Kulungile ukuba umntu
ngamnye azazi iindlela angakulumkela ngazo ukuhlangana nemozulu eneendudumo
nemibane. Ukumamela imozulu oku phambi kokuba uhambe kububulumko ukuze
ingakubhadi usendleleni okanye usesithubeni.
Kukho abantu abacinga ukuba izulu lidlala xa likufutshane ebantwini kuphela kanti
akunjalo. Liyadlala likude kunazo neendudumo kuba umbane wona uyakwazi
ukutshawuza zikude lee iindudumo. Kungumqathango ophambili ukuqinisekisa ukuba
umntu akakho phandle xa liduduma. Khangela indawo yokusithela ekhuselekileyo nokuba
ngumngxuma wakuva izulu lindila ungathalalisi.
Ziyabethabethana izimvo ngokhuseleko lwangaphakathi emotweni. Bakho abathi irabha
yamavili iyakhusela. Abanye bathi eli zinki libalekwayo ngabanye lilona liyingozi.
Kushiyana izikolo ekwakufundwa kuzo ukungqina oku. Kuvumelekile kwaye kungcono
ukuhlala emotweni kunokuba kwanti.
Kuyenzeka ukuba kungabikho ndawo yimbi yakuzimela okanye ungabikhosemotweni. Xa
ungenandawo zama ukuzifinyeza ubemncinci, uziquthe, ufake intloko phakathi
kwamadolo, amaqatha akho asondelelane. Ngokuzifinyeza uphungula ukurhawulwa
ngumbane, uthi nokuba ubekho uhle ngomqolo lo wakho ugobileyo ngethemba lokuba
akuyi konzakalelwa lilungu lomzimba elibalulekileyo.
Ukuhamba kwiindawo ezinamawa aphezulu, iintaba neenduli kungakufaka engozini xa
kududuma. Zikhusele ngokwehlela ngezantsi uhlale entlanjeni yona ikumhlaba ophantsi
kungenjalo uzifihle ezindongeni ukuze ungachaphazeleki zindudumo ezo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/2022
SC/NSC
Kungcono unethwe yimvula kunokuba udlalwe yinkosi. Musa ukungena phantsi komthi
okanye kwentente kuba kungakufaka engozini yokuphangwa lizulu.Qinisekisa ukuba
ukude nemithi emide ezimele yodwa. Zimela ngemithana emifutshane okanye ngelitye
elikhulu kunokusithela ngomthi omkhulu omde kwaye nawe zenze mfutshane ungabi mde
kunomthana lowo. Kanye koko kuzenza mfutshane ungaze ulale ngesisu izulu lizongoma
okanye kutshawuza imibane. Yingozi enkulu leyo.
Hambela qelele kwimisinga yamanzi namadama anamanzi. Iingcali zithi akuyonyani
ukuthi amanzi anamandla amakhulu okutsala umbane, inyani yeyokuba amanzi
awuhambisa lula nangokukhawuleza umbane xa uthe wafika kuwo.
[Sicatshulwe ku-www.saws.gov.za saza sahlelwa]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/2022
SC/NSC
ICANDELO C: IZAKHI NEMIQAGO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3: ISIBHENGEZONTENGISO
Funda esi sibhengezontengiso (ISICATSHULWA D) singezantsi uze uphendule
imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA D
[Sithathwe ku-www.shutterstock.com]
3.1 Nika zibe ziBINI izixhobo ekwenziwe ngazo umtsalane kule ntengiso. (2)
3.2 Khankanya (a) igama elisetyenziselwe ukubaxa (b) nobaxo olukwimifanekiso
kule ntengiso. (2)
3.3 Nika isizathu sokuba umthengisi asebenzise ulwimi olucengayo olungezantsi
ukuthengisa iRedBull.
'Khumbula isixhobo seentshatsheli sokuqubisana nexesha, ziwuthi qwaka,
qwaka umsebenzi.' (1)
3.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi.
Umthengisi usebenzisa ukubayimfihlelo kweRedBull, xa edala umnqweno
wokuba abathengi bayifune nakanjani ukuze ...
A banyanzeleke baye kwagqirha phambi kokuyisela.
B banqwenele ukusebenza ngaphandle kwentsokolo.
C basebenzise ingqondo phambi kokuba bathenge iRedBull.
D banqwenele ukunxiba iimpahla ezipitsayo,ezincinci. (1)
3.5 Cacisa ukuba isilogani, 'iredbull ikunik'iimpiko' sihambelana njani nomfanekiso
okule ntengiso. (2)
3.6 Ucinga ukuba umthengisi uphumelele ukumenza umthengi azibone ukuba
akanakuphila ngaphandle kwale mveliso? Xhasa impendulo yakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/2022
SC/NSC
UMBUZO 4: IKHATHUNI
Funda le khathuni (ISICATSHULWA E) ingezantsi uze uphendule imibuzo esekwe
kuyo.
ISICATSHULWA E
[Icatshulwe kwi-intanethi-www.thecomicstrips.com]
4.1 Xela ukuba unxibelelana nabani uSasa kule khathuni iyonke. (1)
4.2 Nika iindlela eziMBINI abonise ngazo umzobi kwisakhelo soku-1 nesesi-2
ukuba uSasa akasakholwanga yindlela enza ngayo. (2)
4.3 Khetha impendulo echanekileyo kwezi.
Uphawu lokhuzo olwalekiweyo kwisakhelo soku-1 lunika ingcinga yokuba
uSasa:
A Uyazingxolisa ngokudlala ngexesha
B Uyazicenga ukuba agcine ixesha
C Uyazikhuthaza ekugcineni ixesha
D Uyazonwabisa ngokugcina ixesha (1)
4.4 Chaza umahluko kulwimi alusebenzisayo uSasa kwisakhelo 1 nesakhelo 2. (2)
4.5 Ngqina ukuba ukwenza kukaSasa kuyakhabana neenjongo zakhe kule
khathuni. (2)
4.6 Ucinga ukuba umzobi angaphumelela ukudlulisa umyalezo wokuba
ubuxhakaxhaka be-intanethi buchitha ixesha? Xhasa impendulo yakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/2022
SC/NSC
UMBUZO 5: IPROZI
Funda esi sicatshulwa (ISICATSHULWA F) singezantsi esineempazamo ezithile
ezenziwe ngeenjongo uze uphendule imibuzo esekwe kuso.
ISICATSHULWA F
SIMFUNA PHI UNDONAKELE?
1 MZI kaNtu! Namhlanje ndiza nencwadi ethi, 'Iindonga Ziwelene' neyabhalwa
nguSoga Mlandu. Le yincwadi yamabali amafutshane, iphaphashwe
okokuqala ngomnyaka we-1998. Apha umbhali usihlanganisele amabali
abalisa ngeengotsitsi zobomi esidlula kuzo singabantu.
2 Urhintyela imiba esukela kumasiko kwanentlalo gabalala yoluntu, 5
ukuyokuthi xhaxhe kumabali angokuxhatshazwa kwabantu
ababhinqileyo. Kwibali elithi, 'Isifundiswa esikhulu', ityendyana
elinguLukhanyo, lisakuzibona linempumelelo yemfundo eliyizuze eMelika
lathwal'inyongo nesinyi. ULukhanyo wabuya etshintshe eyinto engaziwayo
nakowabo. Impakamo yakhe yamenza akabona mntu kwiindawo zonke 10
awayehamba kuzo ezibona njengofunde yedwa. Akutshiwo na kanene ukuba
Impumelelo yesizwe yasoloko ikulwazi abantu beso sizwe abanalo? Kuthiwa
masithini isizwe yile ndlela ayiyo lo mfana?
3 UKhonzuxolo onguyisekazi kaLukhanyo wathi esakwenza itheko lokwamkela
le dyongwana njengoko yabe ilibhongo kulo ngingqi yakhe ukubanomntwana 15
ofunde de wazuza loo mfundo inomsila, wazisola ukugeza. Umzi
waseMaJwarheni wawufile ziintloni usakuphoxwa ngunyana wawo.
ULukhanyo owayekrelekrele ebukwa ethandwa ekuhlaleni kwakhe, wayethe
xhaxhe ngemfundo efunde phesheya kweelwandle. Yinto leyo eyenza
kugcwale kwelo theko kungomncinci nomdala beze kuzibonela eso 20
sifundiswa.
[Sicatshulwe kwiSOLEZWE lesiXhosa, 17-23 Eyomqungu 2019 iphepha 11, saze sahlelwa]
5.1 Xela ukuba kutheni ibinzana 'Iindonga ziwelene' lifakwe kwiimpawu
zocaphulo. (1)
5.2 Chonga igama elixela ixesha kwisivakalisi esibhalwe ngezantsi.
Namhlanje ndiza nencwadi ethi ... (1)
5.3 Lungisa isiphene sopelo kwigama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi
sivakalisi silandelayo.
… iphaphashwe okokuqala ngabakwaLovedale Press phaya ngomnyaka
we-1998. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/2022
SC/NSC
5.4 Nika intsingiselo yebinzana 'ngeengotsitsi zobomi' njengoko lisetyenzisiwe
kwisicatshulwa. (1)
5.5 Bhala ngokuchanekileyo isifanekisozwi, u'xhaxhe' ngokomxholo wesivakalisi
esingezantsi.
... wayethe xhaxhe ngemfundo efunde phesheya kweelwandle. (1)
5.6 Xela intsingiselo eziswa zizimamva ezibhalwe ngqindilili kwesi sivakalisi
singezantsi.
UKhonzuxolo onguyisekazi kaLukhanyo wathi esakwenza itheko lokwamkela
le dyongwana ... (2)
5.7 Bhala ngokuchanekileyo igama elibhalwe ngqindilili kwesi sivakalisi
singezantsi.
Kuthiwa mazithini isizwe yile ndlela ayiyo lo mfana? (1)
5.8 Guqula esi sivakalisi sibe kwixesha langoku.
Umzi waseMaJwarheni wawufile ziintloni. (1)
5.9 Nika isithethantonye segama 'owayekrelekrele' esikumhlathi wesithathu. (1)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Question Paper

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Question Paper
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata