Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2018 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12201810 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2018 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 IMEMORANDAM AMANQAKU: 70 Le memorandam inamaphepha asi-9.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2018) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda: • Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo). • Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempendulo yakhe. • Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani). • Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo. • Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela. • Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo. • Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2018) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3 ISICATSHULWA A 1.1 Kulokroti kuyalilwa. √ (1) 1.2 Kukubonisa ubungozi bobukhalipha obungathiwanga sa sa intwana yengqondo. √√ (2) 1.3 Kulinceda ukuzisindisa ekufeni √√/ kulinceda ukuba lisinde ekubethweni √√/ kulinceda ukuba lingonzakali. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.4 Buyakhula √√/ buyanda √√/ buyaphuhla. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.5 Ubugwala luloyiko umntu athi azalwe, akhule nalo, kanti uloyiko kukoyika izinto ezithile ezingenabungozi nolunokuthi lunyangwe ngokuqhelaniswa nezi zinto ubani azoyikayo. √√ (2) 1.6 Kukuphela kweenkomo emzini ngenxa yokuba kubhatalwa ngazo amagqirha. √√ (2) 1.7 Oku kwembeko, √ isifaniso. √ (2) 1.8 Nabantu ababhinqileyo/basetyhini bayakwazi ukububonakalisa ubukhalipha xa bekhusela iintsana zabo √√/ nabantu ababhinqileyo/ basetyhini bayakwazi ukububonakalisa ubukhalipha xa besilwela amalungelo abo. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.9 Bubonakala ngokuthi inkwenkwe isoloko ibonwa ilila isiya kuxela mihla le. √ (1) 1.10 Uye akhathazeke umzali. √ (1) 1.11 C √√/ C bukhula ngamandla √√/ bukhula ngamandla. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.12 Ndingazilwela √√/ ndingamxela koontanga bakhe √√/ ndingamxela ebazalini. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.13 Ndiyavumelana, kuba igwala liyathanda ukuzigwagwisa. √√ OKANYE Andivumelani, kuba igwala lihlala lilumkele into engekehli/ lihlala livundlile. √√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2018) ISICATSHULWA B 1.14 Kukho intombazana ezigqume ubuso √√/ kukho intombazana ezifihla ubuso ngezandla √√/ kukho intombazana efihle ubuso kwakroba iliso elinye √√/ kukho intombazana enoloyiko. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.15 Ibona into elisikizi √/ ibona isilwanyana esoyikayo √/ ibona into eyoyikekayo √/ ibona umntu emoyikayo. √ (Nayiphi na impendulo echanekileyo.) (1) 1.16 Ngokuqhelaniswa nale nto iyoyikayo √√/ ngokusuka kule ndawo inale meko iyoyikayo. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.17 Sisicatshulwa A, kuba sixelelwa kabanzi ngobugwala noloyiko sitsho sicacelwe. √√ OKANYE Sisicatshulwa B, kuba sitsho sibe nomfanekiso womntu owoyikayo. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2018) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO • Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo: o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku) o Amanqaku ama-3 olwimi o Amanqaku ewonke: 10 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo: o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1 o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2 o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa: o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi) o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA • Imo o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe. • Ubalo-magama o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo. o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2018) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1. Umntu endalweni yakhe uyinikiwe 1. Kwasekudalweni kwakhe umntu udalwe le ndawo yokoyika okanye uvalo. ukuba abe nako ukoyika okanye abe nalo uvalo. √ 2. Ukoyika kuyathanda 2. Ixesha elininzi abantu bacinga ukuba ukuphazanyiswa nobugwala. ukoyika kuyafana nobugwala, kanti akunjalo. √ 3. Ubugwala bona abudibene 3. Ubugwala abufani nokoyika kuba igwala nokoyika kuba umntu oligwala lona livela kwasekuzalweni liligwala, ngumntu owaziwa njengodalwe landule ukukhulela kubo. √ wanentaka. 4. Abanye abantu boyika izigulo 4. Kukho uloyiko lwezifo ezithile ezifana ezithile, ukugula ngezifo noGawulayo kunye nempambano. √ ezinjengoGawulayo nokugula ngengqondo. 5. Kuninzi nje okoyikwayo ngumntu, 5. Kwendele ukoyika emhlabeni de abantu omnye umntu oyike ukuboleka boyike nokuboleka imali. √ imali. 6. Kuyacaca izinto ezoyikwa 6. Kufumaniseka ukuba zininzi izinto ngumntu zininzi, kodwa ezoyikwayo ngabantu kodwa kubalulekile kuyafuneka abantu bazame ukuba ziqhelwe. √ ukuhlala bezilindele ezi zinto kuba siyaphila nazo. 7. Kulungile ukuba ikhe ibekho into 7. Kwamkelekile ukuba ibekho into umntu eyoyikwayo ngamanye amaxesha. ayoyikayo ebomini bakhe ngelinye ixesha. √ UKUBHALA NGOKOMHLATHI Kwasekudalweni kwakhe umntu udalwe ukuba abe nako ukoyika okanye abe nalo uvalo. Ixesha elininzi abantu bacinga ukuba ukoyika kuyafana nobugwala, kanti akunjalo. Ubugwala abufani nokoyika kuba igwala lona livela kwasekuzalweni liligwala, landule ukukhulela kubo. Kukho uloyiko lwezifo ezithile ezifana noGawulayo kunye nempambano. Kwendele ukoyika emhlabeni de abantu boyike nokuboleka imali. Kufumaniseka ukuba zininzi izinto ezoyikwayo ngabantu kodwa kubalulekile ukuba ziqhelwe. Kwamkelekile ukuba ibekho into umntu ayoyikayo ebomini bakhe ngelinye ixesha. (70) AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2018) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C • Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO 3.1 Kumntu wonke √/ kubantu abafuna ukuzikhusela √/ kubantu abangamagwala. √ (Nayiphi na kwezi) (1) 3.2 Ligama lale ntengiso √/ ligama lesi sikolo. √ (Nayiphi na kwezi) (1) 3.3 Sinika intsingiselo yokuzenza. √ (1) 3.4 Ukutsala abantu √√/Ukutsala umdla wabantu abathanda izinto zafelefele √√/Ukujija ingqondo. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 3.5 Kukubonisa ukuba apha akucalucalulwa ngokwesini √√/ kukubonisa ukuba wonke umntu kufuneka abe nako ukuzikhusela. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 3.6 C √/ C kwinqanaba eliphakamileyo √/ kwinqanaba eliphakamileyo.√ (Nayiphi na kwezi) (1) 3.7 Kulo mfanekiso kuvezwe abantwana ababonakala bekhaliphile itsho loo nto ibonakalise ukuba ngenene kwaMaqhawe akukho gwala. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2018) UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Bakwindawo yokutyela √/ baserestyu. √ (Nayiphi na kwezi) (1) 4.2 Baphethe iimenyu √√/ kuthethwa ngokutya √√/ kukho izitulo netafile √√/ kukho umntu othatha i-odolo yokutya. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 4.3 Linika intsingiselo yokuba sele ephendule unkosikazi. √√ (2) 4.4 Sandulela isibizo √/ siphambi kwesibizo √/ Sikhokela isibizo. √ (Nayiphi na kwezi) (1) 4.5 Kulungile, kuba oko kuncedisana nempilo yomyeni wakhe. √√ OKANYE Akulunganga, kuba umntu kufanele atye into ayithandayo. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 4.6 Kukubonakalisa ukuba kufanele siyikhathalele impilo yethu √√/ kukubonakalisa ukuba amaxesha amaninzi ootata bathatyathelwa izigqibo ngoomama. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2018) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9 UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO 5.1 Isivumelanisi sentloko. √ (1) 5.2 Isikhwebu sombona ophekiweyo silula ukuchubeka kunesombona owojiweyo. √ (Nasiphi na isivakalisi esichanekileyo) (1) 5.3 Umbhali uthe isilwanyana ke bayasazi xa sivukwe bubulwanyana baso. √ (1) 5.4 AbakwaLizwi bathi bona ngamampunge yonke into. √ (1) 5.5 Umntu lo wenziwe ngokomfuziselo wengelosi. √ (1) 5.6 Yokuxhaphaka kwenkohlakalo nezenzo ezigwenxa ebantwini √√/ yokongama kobugebenga ebantwini. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 5.7 Libonakalisa into enokwenzeka okanye ingenzeki √/ libonakalisa ukungaqiniseki. √ (Nayiphi na kwezi) (1) 5.8 Kumakhaya amaninzi akulawuli nduku, mpama, nqindi namkhono wekati. √√ (2) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all