Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2023 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12202310 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2023, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2023 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10.
2 ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2023) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda. 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuya kwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI noNDIYAVUMELANA/ ANDIVUMELANI. Isizathu / ukunika ubungqina / nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANISO / LULUVO. Ukunika isizathu/ ukunika ubungqina/ ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi esipheleleyo,oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyaniswe. 6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini – amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo,makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE / OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2023) ISIXHOSA ULWIMIMOLONGEZELELWEYO P1 3 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 1.1 ISICATSHULWA 1.1.1 Angabhala ibali elifutshane ngobomi bakhe. √ (1) 1.1.2 ... wena. √ (1) 1.1.3 Akunxitywa mpahla zesikolo √ / awubuzwa xa ungayanga kumagumbi / √ okufundela √/ uzikhethela ikhosi yakho. √ / ungajuxuza ubusuku bonke kwaye awunyanzelekanga ukuba uye ezifundweni ube uziva ungenamandla. √ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.4 B. √ /uyayibona / √ B. uyayibona.√ [Nayiphi na kwezi.] (1) 1.1.5 Ufumana isidanga √/ uba yinkokheli kwisakhono asikhethileyo. √ (2) 1.1.6 Kumfundi. √ (1) 1.1.7 Kube nefuthe elibi kuba wazixakekisa ngezinto ezingabalulekanga/ ezingakhiyo. √√ (2) 1.1.8 Wenkxaso evela koolektshara. √√/ Yinkxaso evela koolektshara. √√ (2) 1.1.9 Sesokuba bayabazi ubunzima agileka kubo umfundi eyunivesiti. √√/ amava oolektshara njengabafundi. √√ (2) 1.1.10 Isenzo senzeka mihla le. √√/ Isenzo esenzeka qho √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) 1.1.11 Uthatha amanqaku. √ (1) 1.1.12 ... bade. √ (1) 1.1.13 Kungasoloko kuthethwa kakubi ngefani yakho.√√ (2) 1.1.14 Uphela unesithukuthezi ze uzibone usenza izinto ezimbi ezikuthobayo. √√ (2) Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2023) 1.1.15 Siwugqithisa ngokuchanekileyo kuba siyalela abafundi ngeemeko zaseyunivesithi. √√ OKANYE Asiwugqithisi ngokuchanekileyo kuba le ngcamango yesi sisicatshulwa ingoluvo lombhali. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) 1.2 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO 1.2.1 Intloko √/ iindlebe √ iingalo √/ izandla √/ iinyawo. √ [Nasiphi isiBINI esisemfanekisweni.] (2) 1.2.2 Simpompa igazi emzimbeni. √√ (2) 1.2.3 Masiwukhathalele umzimba wethu kuba uthwele amalungu asinika impilo. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) [30] Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2023) ISIXHOSA ULWIMIMOLONGEZELELWEYO P1 5 ICANDELO B : USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha isishwankathelo: Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo: Ulwabiwo-manqaku: • Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7( inqaku elinye ngengongoma nganye) • Amanqaku ama-3 olwimi • Amanqaku ewonke: ali-10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo: • 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. • 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. • 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. • 6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. • 4–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. • 2–3 amanqaku acatshulwe ngqo. Makanikwe amanqaku olwimi obe MABINI. Ubalo-magama: • Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. • Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. • Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2023) Iingongoma ezicatshulwe njengoko Iingongoma ezinokubhalwa zinjalo. ngumfundi. 1. Zingisa ukuze uphumelele ebomini kuba 1. Yiba nomonde kuba impumelelo impumelelo isentabeni. akufikwa lula kuyo. 2. Zinxweme usuke kwindawo ezinabantu 2. Suka kwindawo ezinabantu abangenamdla wenkqubela phambili. abangasebenzeli inkqubela phambili. 3. Sukungazithembi kuba oko kubulala 3. Musa ukuzeya kuba ubulala amandla kunciphise namandla amandla wokuya empumelelweni okucingisisa yaye kuphelisa ukuzithemba. Indlela eya empumelelweni iyacotha kwaye inomngcipheko. 4. Sukudlala ngexesha kuba ixesha 4. Musa ukuchitha ixesha kuba alimanga lona wozi sola kube uyakuzikhalela ube sakwaphukile. sewungenakwenzanto. 5. Hlala uthe qwa uphaphile kuba ubomi 5. Phapha kuba ubomi bunzima bunzima kwaye bufuna umntu bufuna umntu ophaphileyo. ophaphileyo. Xa uthe qwa akukho nto inokuze ikudlule ungayiqondanga. 6. Qiniseka ngekamva lakho kwaye 6. Qiqa ngekamva lakho kwaye ube zingisa ngalo lonke ixesha. Abantu nomonde mihla rhoqo. abaninzi babhidwa ziingxaki kunye nemiqobo ebomini balahle ithemba kuphele nokuqiniseka kubo. 7. Nyamezela nokuba imeko ithini 7. Musa ukunikezela, xhina ubeke sukunikezela beka ithemba ithemba. wophumelela kuba thina siphila ngethemba. 8. Xabisa ixesha kuba limalunga 8. Beka ixesha kuba limalunga nokuzeyisa kwishedyuli yomsebenzi nokuzeyisa kwishedyuli yomsebenzi ecwangciswe kakuhle ekufuneka ecwangciswe kakuhle ekufuneka uyilandele. Yintsikelelo enkulu uyilandele. ukujikelezwa ngabantu abaza kuxelela inyaniso nokuba iyakrakra kuba oko kukusa kwimpumelelo. Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2023) ISIXHOSA ULWIMIMOLONGEZELELWEYO P1 7 9. Zamkele ude wamkele nokuzazi 9. Zamkele wamkele iimpazamo ozenzayo ebomini neempazamo zakho. kungabukhulisa ubudlelwane bakho nesiqu sakho oko. Ubudlelwane obuninzi bumoshwa kukungazamkeli nokungazazi nokunganyaniseki, oko ke kunciphise amathuba okuphumelela ebomini. 10. Thembeka unyaniseka oko kungakusa 10. Yiba nenyani uthembeke. empumelelweni. Unganyaniseki nje kwabanye abantu, qala ngokunyaniseka kwisiqu sakho 11. Hlela okuphambili uqale ngako 11. Cwangcisa uqala ngezokuqala. ungaxubi izinto kuba uya konakalelwa bubomi. Ubomi bufuna umntu okhethayo hayi uwolela, ukuwola yonke into ebomini kuye kwaxaka uninzi lwabantu baze baphelelwa ngamandla bengeka yifezekisi iminqweno yabo. (165 Amagama) (60 Amagama) QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2023) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo • Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezi zivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3 ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 ILucky Star Pilchard √ (1) 3.2 Sichanekile kuba kule mveliso kukho itshilisi. √/ le mveliso ineetshilisi kwaye kukho nombhalo obonisa oko othi, ‘hot chilli sauce’. [Nayiphi na kwezi.] (2) 3.3 C / √ Zondle ngeLucky Star/ √ C. Zondle nge lucky star √ [Nayiphi na kwezi]. (1) 3.4 Luveza ukuba olu didi lweLucky Star lusetotini.√√ Liveza ukuba iLucky Star isetotini./ Yimveliso esetotini. [Nayiphi na kwezi.] (1) 3.5 Indawo efumaneka kuyo √/ ixabiso / √ inkcukacha zonxibelelwano lweposi nemfonomfono. √/ isilogan √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 3.6 Ikhulisa izihlunu / √ Inciphisa isifo sentliziyo. √ uba nengqondo enamandla. √ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2023) ISIXHOSA ULWIMIMOLONGEZELELWEYO P1 9 3.7 Iwuxhasa ngokupheleleyo kuba isegameni lale mveliso. √√/ Kuba umfanekiso wenkwenkwezi uyahambelana negama lale mveliso. (2) OKANYE Ayiwuxhasi ngokuphelelyo kuba abukho ubungqina obuxhasa ukuba xa isimboli ihamba negama loo nto ichaza igama ngokupheleleyo. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) [10] UMBUZO 4 IKHATHUNI 4.1 Bahlanu. √ (1) 4.2 Uphawu lokhuzo. √ (1) 4.3 Kakubi √/ kabuhlungu, √ kuba uvale mba amehlo waqinisa nezandla zangamnqindi. √ (2) 4.4 Ndiyaluxhasa kuba kule khathuni zivezwe zonke izini √√/ kuba ineendidi zabantu obhinqileyo nowesiduna √√ / bakhona abantu besini sobukhomokazi nesobuduna. √√ [Nayiphi na kwezi.] (2) 4.5 C. √/ Ngebhaso / √ C. Ngebhaso. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 4.6 ... ndi. √ (1) 4.7 Ndiyangqina kuba ibhaso liyamkhuthaza umsebenzi ade enze bhetele nangaphezulu emsebenzini wakhe. √√ OKANYE Ndiyachasa kuba abukho ubungqina obuxhasa inkuthazo eza ngebhaso emsebenzini. [Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2023) UMBUZO 5 IPROZI 5.1 5.1.1 Utitshalakazi. √ (1) 5.1.2 uza √ kunceda. √/ uya √ banceda √ [Nayiphi na kwezi.] .(2) 5.1.3 ... abadala √/ sobunjani. √ (2) 5.1.4 Isicwangciso – isibizo inkqubo – isibizo. √ (2) 5.1.5 Asoneliseki √ yindlela arekhodwa ngawo amanqaku wethu. √ (2) 5.1.6 Aba √ sebenzi / baya √ sebenza (2) 5.1.7 ... yakhe √ isimnini. √ (2) 5.1.8 B √/ ukuphela kwesivakalisi/√/B. ukuphela kwesivakalisi. [Nayiphi na kwezi.] (1) 5.2 UMFANEKISO 5.2.1 Umfana √ ubambe ileli. √ (2) 5.2.2 Kulungile ukuzithemba √√ ebomini. (2) 5.2.3 Umzingisi akanashwa. √√ (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufota eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all