Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2019 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12201916 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2019, 16 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2019 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 70 Le memorandam inamaphepha ali-9.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:  Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo).  Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempendulo yakhe.  Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani).  Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.  Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela.  Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo.  Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3 ISICATSHULWA A 1.1 Yimisebenzi enzima nekwarhabaxa.  (1) 1.2 Kubhekiselelwe ekurhaleleni icuba / ekubaweleni icuba ngamandla.  [Nayiphi na kwezi] (2) 1.3 'Kuyo yonke loo nto indoda ibiwakha umzi wayo iwugqibe, yondle usapho lwayo, ilunxibe ize kuqwela ilufundise.'  (1) 1.4 Umgangatho wentlalo ngaloo maxesha ubuphantsi kakhulu.  (2) 1.5 Ukutya okulinywe emasimini nasezitiyeni kunesondlo ngaphezulu kokutya okuphuma ezinkonkxeni. / ukutya okulinywe emasimini nasezitiyeni kokona kunika impilo. / kungokuba kunezakha mzimba.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) 1.6 Imivuzo ebihlawulwa abasebenzi bamaxesha angaphambili ibiphantsi, kanti imivuzo ehlawulwa abasebenzi banamhlanje iphezulu / imivuzo ehlawulwa abantu bangoku iyancumisa xa sithelekisa naleyo ibisakuhlawulwa ngaphambili.  [Nayiphi na kwezi] (2) 1.7 Kukubonakalisa ukuba abasebenzi bala maxesha banethamsanqa, kodwa elo thamsanqa alenzi mahluko kwiimpilo zabo. / kukubonakalisa ukuba abantu bale mihla nangona befumana imivuzo encumisayo loo mivuzo ayenzi mahluko kubomi babo. / kukubonakalisa ukuba imivuzo yabantu bale mihla ephezulu ayibonakali.  [Nayiphi na kwezi] (2) 1.8 Umbhali uveza ukuba imali engamaphepha ayibubo obona butyebi koko ingumqondiso nje wobutyebi obukhoyo obumbiwa phantsi komhlaba obugcinwe koovimba abakhulu bemali.  (2) 1.9 Xa kusithiwa ixabiso lemali lihlile sukuba lithelekiswa nexabiso lezinye iimali zamanye amazwe, ze lifumaneke liphantsi kunezinye iimali. (1) 1.10 E 'Stock Exchange'/ kwiimalike zemali.  [Nayiphi na kwezi] (1) 1.11 B. / B.Ukuyibekela ukuyenza ngomso into kuyingozi / Ukuyibekela ukuyenza ngomso into kuyingozi.  [Nayiphi na kwezi] (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2019) 1.12 Akulunganga, kuba abazukwazi ukuzenza ngokupheleleyo iingxaki ebezilinde le mivuzo. / akulunganga, kuba iphela incinci imali abayifumanayo.  OKANYE Kulungile, kuba xa beyinikwa yonke imali yabo bangaphela bengawabhatali amatyala abanawo / kulungile, kuba bangaphela bewadoja amatyala.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) 1.13 Ndifunde ukuba kumaxesha angaphambili abasebenzi babefumana imivuzo ephantsi kodwa bekwazi ukuziqabelisa iingxaki zabo, kanti kwixesha langoku abasebenzi bafumana imivuzo ephezulu kodwa abakwazi ukuziqabelisa iingxaki zabo. / ndifunde ukuba imali yeli xesha ayinaxabiso / ndifunde ukuba imali kweli xesha iphelela ezandleni.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) ISICATSHULWA B 1.14 Aba bantu bakulo mfanekiso baphila impilo ephantsi.  (2) 1.15 Isinxibo sabo,  kunye nomgangatho wendlu abemi ecaleni kwayo.  (2) 1.16 'Ezindlwini zabo babengenazimpahla zinobunewunewu nabuyokoyoko yaye nabo impahla abebeyinxiba ibiyeyexabiso elisezantsi.' / 'Umgangatho wentlalo ngaloo maxesha ubuphantsi kakhulu, abantu bephila ubomi obungenazindleko zibhekephi.'  [Nayiphi na kwezi] (2) 1.17 Impilo engcono yile iphilwa ngabantu abakwisicatshulwa B, kuba ayinazingxaki zininzi zemali / yile ikwisicatshulwa B, kuba baphila ubomi obulula. OKANYE Impilo engcono yile ikumhlathi wesi-6 kwisicatshulwa A, kuba nangona bebhatala izavenge zezindlu nezinye izinto kodwa bahlala kwiindawo ezikumgangatho ophezulu.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO  Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo: o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku) o Amanqaku ama-3 olwimi o Amanqaku ewonke: 10  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo: o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1 o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2 o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa: o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi) o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA  Imo o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.  Ubalo-magama o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo. o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2019) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1. 'Kumaxesha amandulo, kusadliwa 1. Ngexesha lakudala abantu ngendeb' endala, umntu babengangxami xa besenza izinto. ubelithatha ixesha lakhe xa ethetha naxa esenza.' 2. 'Umhambi ebexatyiswe kakhulu 2. Undwendwe beluhlonitshwa kuba kuba kaloku kuy' apha bekuncazwa kulo konke okuqhubeka bekuncwaswe iindaba zelo cala kwelo cala luvela kulo. avela kulo.' 3. 'Izithuthi ezikhawulezayo 3. Mandulo bezingekho ezi zinto bezingekho kuloo maxesha, zikhwelwayo zihamba ngesantya kuhanjwa ngeenyawo okanye esiphezulu, abantu bebexhomekeke ngamaqegu.' kwiinyawo namahashe. 4. 'Kule mihla siphila kuyo thina 4. Kwezi ntsuku ayikho into ebaluleke ixesha libalulekile kwaye nathi nexatyiswe njengexesha. silixabisile.' 5. 'Iingxaki neenkathazo ezithi 5. Zonke izinto ezixakekisa umphefumlo zihluphe umphefumlo ziye zibe nefuthe ekucingeni ziyayichaphazela intliziyo kuba nasekubetheni kwentliziyo. zimenza umntu asoloko ecinga nzulu.' 6. 'Impilo yethu iyonzakala lolu 6. Ukuhamba ngesantya esiphezulu xheshondini kuba sigqibela kwezinto kubangela abantu babe nezifo sinezifo ezinjengezi: isifo ngezifo ezinxulumene noxinzelelo sentliziyo, ...' lwegazi. 7. 'Impucuko asikwazi kwaye 7. Kunyanzelekile impucuko ikho kuba ize asinqweneli ukwahlukana nayo nendlela ephucukileyo yokwenza izinto kuba isizele nokhanyo nezinye nobomi obulula. izinto ezenze ukuba sibufumane ubomi bulula.' UKUBHALA NGOKOMHLATHI Ngexesha lakudala abantu babengangxami xa besenza izinto. Undwendwe beluhlonitshwa kuba bekuncazwa kulo konke okuqhubeka kwelo cala luvela kulo. Mandulo bezingekho ezi zinto zikhwelwayo zihamba ngesantya esiphezulu, abantu bebexhomekeke kwiinyawo namahashe. Kwezi ntsuku ayikho into ebaluleke nexatyiswe njengexesha. Zonke izinto ezixakekisa umphefumlo ziye zibe nefuthe ekucingeni nasekubetheni kwentliziyo. Ukuhamba ngesantya esiphezulu kwezinto kubangela abantu babe nezifo ngezifo ezinxulumene noxinzelelo lwegazi. Kunyanzelekile impucuko ikho kuba ize nendlela ephucukileyo yokwenza izinto nobomi obulula. [70 amagama] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C  Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO 3.1 3 circle funding.  (1) 3.2 Kubantu abadinga imali / kubantu abafuna ukuboleka imali / kubantu ababolekisa ngemali / koomatshonisa.  [Nayiphi na kwezi] (1) 3.3 Kukufuna ukubhatala amatyala / kukufuna ukuthenga oko angenako / kukufuna ukubhatalela umntwana iimali zesikolo / kukuba athenge oko akunqwenelayo.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (1) 3.4 Kukudlwengula umxhelo / kukwenza umdla / kukutsala iliso.  [Nayiphi na kwezi] (2) 3.5 Yingcinga yokuba akanamali / yingcinga yokuba uphucekile.  [Nayiphi na kwezi] (2) 3.6 B. / B. Dola yaseMerika / Dola yaseMerika.  [Nayiphi na kwezi] (1) 3.7 Unxulumana ngokuba umfanekiso uveza umntu obonakalisa ukungabi namali ngokuthi akhuphe ipokotho yebhulukhwe ngaphandle, ube umbuzo ubuza ngokungabi namali yoneleyo. / unxulumana ngokungabi namali.  [Nayiphi na kwezi] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2019) UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Unxibe ngokwahlukileyo kwabanye / sisinxibo / nguye oza nomba wentlanganiso.  [Nasiphi na isibini] (2) 4.2 Kukugxothwa kwabanye abasebenzi / ukudendwa kwenani elithile labasebenzi.  [Nayiphi na kwezi] (2) 4.3 Iphuhlisa ingcinga yokuba oomama abamelwanga ngokukuko kule ntlanganiso.  (2) 4.4 Ibonakalisa ukungamthembi / ibonakalisa ukungamthandi / ibonakalisa ukumcaphukela / ibonakalisa ukungamginyi ncam / ibonakalisa ukungamboneli ntweni.  [Nayiphi na kwezi] (1) 4.5 Inganesiphumo esibi kuba umbona njengenja.  (1) 4.6 Luluvo, kuba akho amadoda akwaziyo ukuphatha imali ukodlula abanye abafazi / luluvo, akanabungqina bupheleleyo bale ntetho yakhe.  [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9 UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO 5.1 'Kuthi kusakukhankanywa uqoqosho iingqondo zikhawuleze zicinge ngokulondolozwa kwemali ezibhankini nakwezinye iindawo zokugcina imali.' (1) 5.2 Phambi kwesibizo / sandulela isibizo / sikhokele isibizo.  (Nayiphi na kwezi) (1) 5.3 'Injongo yoqoqosho asikokulungiselela imini engaziwayo ...'  (1) 5.4 Abantwana abancinci baphulukwa ngumchamo xa belele / sasivene ukuba ze singayithethi le nto, basuka bona abafundi baphulukwa bayithetha.  (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 5.5 'Nokuba kungayiphi indlela uya kuvuya  lowo uya kuthi loo mhla wemvula umfikele ewulungiselele.' (1) 5.6 Libonakalisa ukungaqiniseki.  (2) 5.7 Liphuhlisa ukuthatha ngokungacengiyo / liphuhlisa ukuthatha kungekho mnandi / liphuhlisa ukuthatha ngolunya / liphuhlisa ukuthatha ngokungenavelwano/ liphuhlisa ukuthatha ngokungenalusini / liphuhlisa ukuthatha kabuhlungu.  (Nayiphi na kwezi) (1) 5.8 Ukuzenza wena ngokunokwakho / ukuzenza.  (Nayiphi na kwezi) (1) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all