Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2021
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-15.
Skip to contentAll 2021 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 P3 2021 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2021, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2021. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2021
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 302.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
September Preparatory Exams 2021
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 13 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting150 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.5Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
ICANDELO A: ISINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, necatshulwe kwirubhrikhi
yovavanyo, mayithathelwe ingqalelo:
• Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela
nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.
• Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
sokubhala nethoni – ingakumbi kwiCANDELO B.
• Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.
• Izakhi zolwimi kubandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.
• Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.
• Ukubunjwa kwezivakalisi.
• Ukubhalwa kwemihlathi.
• Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 3
IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA
ICANDELO A: ISINCOKO
Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha le- 9,
ele-10 nele-11 lesi sikhokelo.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO NOCWANGCISO 30
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15
ISAKHIWO 5
AMANQAKU EWONKE 50
1. Funda isincoko sonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO noCWANGCISO.
2. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.
3. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo leSAKHIWO. [50]
ICANDELO B: IMIHLATHI
Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha
le-12 lesi sikhokelo.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10
AMANQAKU EWONKE 25
1. Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
neFOMATHI.
2. Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA. (25 x 2)= [50]
QAPHELA:
• Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/zifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku
kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.
• Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.
• Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
QAPHELA:
• Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo sokumakisha
asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.
• Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko, nokuba
iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono okanye iindlela asitolika
ngayo ummakishi.
ICANDELO A: IZINCOKO
UMBUZO 1
Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama
angama-340–390 ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Abaviwa bangabhala
nangaluphi na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esicamngcayo,
esixoxayo, esivelela amacala omabini, okanye naziphina ezidityanisiweyo kwezi.
1.1 Ndingayintoni ngaphandle kwakho.
• Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/ efihlakeleyo/
bazixube iintsingiselo zeempendulo.
• Abaviwa bangachaphazela isiganeko/ iziganeko ezikhokelele kula mazwi.
• Abaviwa bangachaza igalelo lalo mntu mnye ebomini babo.
• Abaviwa bangachaza izinto abacinga ziya kubahlela ukuba bangashiywa
ngulowo mntu bamchazileyo.
• Isincoko masibe nothungelwano.
• Izimvo mazibe zeziqiqisiweyo nezixhokonxa iingcinga.
• Kufuneka ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
• Isincoko masisebenzise ifomathi ehambelana nesincoko asikhethileyo. [50]
1.2 Amaphupha angafezekanga.
• Esi sihloko singatolikwa ngokwezimvo okanye ngocamngco nzulu.
• Abaviwa bangachaza beveza ukuba yintoni na amaphupha.
• Abaviwa bangaveza ukuba anjani amaphupha angafezekanga, izizathu
zokungafezeki kwamaphupha lawo nokuba kungalungiswa njani oko.
Basenakho nokuwachaza la maphupha angafezekanga baze baveze
neziphumo zoko.
• Ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
• Isincoko masibe nothungelwano.
• Isincoko masisebenzise ifomathi ehambelana nesincoko asikhethileyo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 5
1.3 Imingeni izizithintelo nangona ikwangamanqwanqwa kwindlela eya
empumelelweni.
• Abaviwa bangachaza ukuba yintoni imingeni nemizekelo yayo.
• Abaviwa bangaveza ububi/ubuhle obuza nemingeni ekuphileni.
• Abaviwa bangabalisa ngemizekelo yabantu ababaziyo abathe
bayisebenzisa imingeni njengesithintelo/njengamanqwanqwa.
• Abaviwa bangaveza neengcebiso ngemingeni.
• Isincoko masibe nothungelelwano.
• Ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
1.4 Unyawo alunampumlo.
• Abaviwa banganika intsingiselo ethe ngqo nefihlakeleyo.
• Abaviwa bangabalisa ibali elicacisa gca ngesaci.
• Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
• Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
• Isincoko masisebenzise ifomathi ehambelana nesincoko asikhethileyo. [50]
1.5 Xabisa inkcubeko yakho.
• Bangaqala babhale bachaze inkcubeko nokuyazi kwabo.
• Mabaveze iimbono zabo ngezinto ezinokwenziwa xa ubani ebonisa
ukuxabisa inkcubeko yakhe.
• Bangabhala nangemizekelo engamabali abantu abangayixabisíyo
inkcubeko yabo bangaveza neziphumo ezingaginyisi mathe zokwenza
oko.
• Bangabhala nemizekelo yabantu abayinyembayo nabo bangayazi konke
konke inkcubeko yabo.
• Mababhale isincoko esivuthiweyo nesixhokonxa iingcinga.
• Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
• Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
• Isincoko masisebenzise ifomathi ehambelana nesincoko asikhethileyo. [50]
1.6 Izinto ezingenziwa nguRhulumente ukuphucula uqoqosho ngexesha
leKhorona
• Mabaveze iimbono zabo zezinto ezingenziwa nguRhulumente.
• Bangaqala bazobe imeko eyenziwe yiKhorona.
• Bangavelela iziphumo ezihle zezo mbono zabo.
• Mabaxoxe ngokuvokothileyo nangokuvakalayo bangagungqi kwisihloko.
• Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
• Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
• Isincoko masisebenzise ifomathi ehambelana nesincoko asikhethileyo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.7 QAPHELA: Kufuneka kukho ikhonkco elicacileyo phakathi kwesihloko
sesincoko nomfanekiso okhethiweyo.
1.7.1 Izandla neengalo ezimbini zibotshwe ngentsontelo esuka
kwifowni ephathwa ngesandla. Izandla zibonakala zigogene size
esasekhohlo sibeneendawo ezijongeka zidumbile.
• Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
efihlakeleyo/bazixube iimpendulo.
• Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.
• Abaviwa mababhale isincoko esinonamathelwano.
• Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
1.7.2 Abantu abane bame phezulu kwentaba baze abathathu kubo
babambene ngeezandla, ongaphambili kwesi sithathu wolule
isandla ebonakalisa ukufuna ukunceda omnye umntu osezantsi,
naye wolule isandla esibonakalisa ukuba ufuna ukuncedwa.
• Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
efihlakeleyo/bazixube iintsingiselo zeempendulo.
• Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.
• Abaviwa mababhale isincoko esinonamathelwano
• Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 7
ICANDELO B: IMIHLATHI
UMBUZO 2
Kulindeleke ukuba abaviwa bakhethe imihlathi ibe MIBINI kule ibuziweyo.Ubude
bempendulo nganye mabube li-100−120 amagama ngomhlathi ngamnye.Oku
kubhekisa kumxholo kuphela. Ulwimi, irejista isimbo sokubhala nethoni
masifanelane nenjongo yobhalo.
2.1 ILETA YASEBURHULUMENTENI
• Abafundi kufuneka bagxile kumba wokukhalazela impatho embi
abayifumene kunogada wevenkile yempahla.
• Ifomathi: iidilesi zimbini, yeyombhali neyalowo ubhalelwayo, umhla,
isikhundla sombhalelwa nedilesi yombhalelwa, isibuliso esichanekileyo,
umcimbi nesiphelo esichanekileyo silandelwa yifani noonobumba-
magama ombhali.
• Ithoni, irejista,isimbo sokubhala nesigama sibe sesifanelekileyo. [25]
2.2 INGXELO ESESIKWENI
• Umviwa makabhale ngokwefomathi echanekileyo.
• Makabonise ulwazi olululo ngeempawu zodidi lomhlathi.
• Umviwa makanike iinkcukacha ezichaneklleyo ngotyelelo kwikhaya
leenkedama.
• Makabhale isihloko,intshayelelo, isiqu, isiphelo, izindululo, izalathisi
nezihlomelo.
• Umviwa makathethe ngeengongoma ezinika abaphulaphuli ulwazi.
• Makasebenzise ulwimi olusesikweni.
• Makabhale igama lombhali aze asayine.
• Umviwa makabhale umhla ebhalwe yasayinwa ngayo. [25]
2.3 ISIVI NELETA EYIKHAPHAYO
Isivi:
• Iinkcukacha zalowo ucela umsebenzi.
• Imbali ngobom bakhe equka ubudala,ukuhlala njalo njalo.
• Impumelelo ngokwasemfundweni.
• Amava anawo ngomsebenzi ahambelana nesithuba eso.
• Izinto azithandayo ezinokuncedisa kolu khetho.
• Abantu abanokungqinisisa ngalowo ucela umsebenzi.
Ileta eyikhaphayo
• Mayibhalwe ngefomathi nolwimi lweleta esesikweni.
• Umxholo mawube ngumyalezo omfutshane wokugqithisa isivi
njengesizathu sokubhalwa kwayo,ukuzazisa, imfundo / amava
ahambelana nesibhengezo,ukuwufanela lo msebenzi.
• Ukuqukumbela nokusayina. [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
2.4 ILETA YOBUHLOBO
• Umviwa makagxile kuvelwano analo xa umhlobo wakhe eshiywe
ngumzali.
• Ifomathi: idilesi yombhali enomhla, isibuliso, intshayelelo, isiqu
nesiphelo esifanelekileyo,ifani yombhali ayifuneki nganto.
Makuqatshelwe idilesi yesitalato neposi azisetyenziswa kunye.
• Ulwimi olusesikweni noluhloniphayo.
• Ibhalwa ngohlobo lomhlathi. [25]
2.5 UDLIWANONDLEBE
• Makubhalwe udliwanondlebe olumalunga nobulungisa obenziwe
ngumviwa.
• Malubhalwe phakathi komviwa kunye nomsasazi woMhlobo wenene.
• Mabanike amagama esithethi ngasinye kwicala lasekhohlo.
• Makushiywe imigca phakathi kwentetho yezithethi.
• Kwintshayelelo obuza imibuzo unika imvelaphi yomntu obuzwayo.
• Kwisiqu obuzayo ubuza imibuzo esemxholweni emalunga nobulungisa
obenziwe ngumviwa.
• Iimpendulo mazicacise ngokupheleleyo.
• Umtu obuzwayo uphendula imibuzo. [25]
2.6 INQAKU LEPHEPHANDABA
• Maliveze iimbono zomviwa malunga nomba wokuxhatshazwa kwabantu
basetyhini.
• Isihloko masibe sifutshane sidlwengule umxhelo.
• Makukhankanywe igama lephephandaba.
• Inqaku malahlulwe ngokwezintlu.
• Makukhankanywe igama lombhali.
• Makuvele umhla nonyaka elibhalwe ngawo inqaku elo.
• Ithoni mayichukumise uvakalelo.
• Makabhale isihloko, intshayelelo, isiqu nesiphelo. [25]
AMANQAKU ECANDELO B: 50
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 9
QAPHELA:
o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, ICANDELO A)
o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO
Inqwanqwa eliphakamileyo
-Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani
inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela.
(Impendulo nezimvo) koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana gingci noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa kwaye
Uyondelelwaniso -Izimvo eziqiqisisiweyo, nomxholo kwaye zinomdla ngokuse-mxholweni. -Izimvo azicacanga azingqamananga
lwezimvo ezixhokonxa iingcinga zinobungqina bokuvuthwa. - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo.
nezivuthiweyo. -Ilungelelaniswe kakuhle kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye kwaye
ngokucwangcisa.
-Impendulo kakhulu kwaye kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina ziphindaphindiwe.
Ukuqonda injongo, elungelelaniswe kakuhle iyathungelana isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga
abantu ekujoliswe ngokugqwesileyo (inonamathelwano) kuquka nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani
kubo kunye nesimo enothungelwano intshayelelo, isiqu lweengcamango.
sentlalo. (enonamathelwano) ukuqukumbela/nesiphelo.
ukuquka intshayelelo, isiqu,
ukuqukumbela/nesiphelo.
30 AMANQAKU 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge
Inqwanqwa elingezantsi
kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana kubakho impendulo lokuphendula isihloko.
kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana izikhewu kwingcaciso. ayihambelani -Ayihambelani kwaphela
ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. -Izimvo ziyanamathelana nomxholo. nomxholo kwaye
wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle ngokwanelisayo kwaye -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga.
phambili. iyathungelana ziyaqinisekisa. ukungahlangani -Ayingqamananga
-Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) kuquka -Kukho ulungelelaniso nokubhidisa. nomxholo kwaphela
neziqiqisisiweyo. intshayelelo, isiqu olufumanekayo -Phantse bungabikho kwaye inobubhu-
-Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo.. nothungelwano ubungqina tyubhutyu.
ngobugcisa kwintshayelelo, isiqu bolungelelwaniso
zinothungelwano nesiphelo. nothungelwano.
(zinonamathelwano)
kuquka intshayelelo, isiqu
kunye nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo.
NOKUHLELA sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala kunye nesigama sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo
Ithoni, irejista, isimbo sokubhala, kakhulu kwinjongo, abantu ziqaqambe kakhulu zifanelekile kwinjongo, azihambelani nenjongo, sokubhala nesigama
isigama esifanelenenenjongo/nesimo
Inqwanqwa eliphakamileyo
ekujoliswe kubo nakwisimo kwinjongo, abantu ekujoliswe abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo azihambelani mpela
sentlalo. sentlalo. kubo nesimo sentlalo. nesimo sentlalo. nesimo sentlalo. nenjongo, abantu
Uchongo magama. -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi lusetyenziswa ekujoliswe kubo nesimo
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ngokufanelekileyo ngendlela ebuthathaka. sentlalo.
nemigaqo, luyachukumisa ngokufanelekile ukudlulisa umyalezo. -Ithoni nochongo -Ukusetyenziswa
Iimpawu zokubhala, igrama, upelo. ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo kwisincoko magama
-Ithoni ifanelekile. kwisigama
-Ithoni edlwengula umxhelo siphela. -Izixhobo zolwimi azifanelekanga. kunqongophele
15 AMANQAKU nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho -Isigama
zisetyenzisiwe ngokubaxekileyo de
-Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. ukuphuhlisa nokuphucula sinqongophele ungakwazi ukuqonda
segrama nopelo. -Sixongxwe kakuhle umxholo. kakhulu. okubhaliweyo.
-Sixonkxwe ngobugcisa kakhulu.
obukhulu.
13 10 7 4
-Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa kolwimi -Ukusetyenziswa kolwimi
kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala ngokwanelisayo kodwa ngokungafanelekanga.
Inqwanqwa
zolwimi ezibonakalisa ubuciko luchanekile. kusekho ukungangqinelani -Kuncinci okanye akukho
ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye apha naphaya. ukohluka – hlukana
-Akukho nasinye isiphene ichanekile. -Ubukhulu becala ithoni kwezivakalisi.
elingezantsi
segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene ifanelekile kodwa -Isigama
-Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. usetyenziso zixhobo sinqongophele
-Sixongxwe kakuhle. zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Iimpawu zodidi lwesincoko -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku asemxholweni
Ukuphuhliswa kwemihlathi ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. awakho.
nokubunjwa kwezivakalisi. -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxhlolweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi
-Izivakalisi, imihlathi zakhiwe -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi
5 AMANQAKU ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu.
nemihlathi kuyahambelana, -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume
kwahlukahlukene. sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni.
iziphene.
AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
A Umxholo nocwangciso 30
B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 15
C Isakhiwo 05
Amanqaku ewonke 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 11
ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi
-Impendulo nezimvo. -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi. lomhlathi.
nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Ayikho semxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile
-Ulungelelwaniso lwezimvo
-Ulwazi olunzulu ngeempawu nezimvo, kucaciswe kakuhle ngokupheleleyo. okungephi kwaye akakho
nokucwangcisa. zohlobo lomhlathi kakhulu kwaye neenkcukacha -Kukho ukuphambuka okusemxholweni kodwa semxholweni kwaphela.
-Injongo, abantu ekujoliswe obhaliweyo. zixhasa isihloko. okungephi emxholweni. ukuphambuka kubhalo. -Ayithungelani kumxholo
kubo, iimpawu/ imigaqo -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo -Ubukhulu becala -Akusoloko kukho nezimvo.
nesimo sentlalo. ncakasana. eneziphene ezingephi. uyathungelana umxholo uthungelwano phakathi -Zimbalwa kakhulu
-Ukuthungelana komxholo nezimvo. komxholo nezimvo. iinkcukacha ezixhasa
nezimvo. -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha isihloko.
-Icaciswe nzulu kwaye zonke ziyasixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. -Ayisetyenziswanga
iinkcukacha ziyasixhasa -Ubukhulu becala -Imigaqo eyimfuneko imigaqo eyimfuneko
isihloko. ifomathi ifanelekile yefomathi isetyenziswe yefomathi.
-Ifomathi yamkelekile kwaye kodwa kukho iziphene ngokungacacanga.
ichanekile. ezingephi. -Imigaqo engundoqo
15 AMANQAKU yefomathi yetekisi
ityeshelwe.
ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo
NOKUHLELA sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama
Ithoni, irejista, isimbo ngokukodwa kwinjongo, kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo,
sokubhala, injongo/imeko, abantu ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo
abantu ekujoliswe kubo nakwesimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo.
nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye
ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa.
Ukusetyenziswa kolwimi
lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa kolwimi -Isigama asihambelani
nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene ngokungachanekanga nenjongo.
Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akukho aziyichaphazeli kubangela iziphene -Intsingiselo
Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. ezibaxekileyo. ichaphazeleke
nopelo. -Intsingiselo ilahlekile. ngokukodwa.
10 AMANQAKU
AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO NOCWANGCISO 30
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 A B C EWONKE
0 – 30 0 – 15 0–5
C. ISAKHIWO 5 30 15 5 50
Amanqaku ewonke 50
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa imihlathi:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
A B EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 0 – 15 0 – 10
15 10 25
Amanqaku ewonke 25
Amanqaku ewonke 25 x 2 = 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 13
IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONO- UKUNCOMA/ IINDIDI ZEZINCOKO
ELISISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO NONGA UGXEKA
1. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
2. Esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/ esixoxela amacala
amabini omabini
[50] [50]
3. Esixoxayo/esicamngcayo/esibalisayo/
esichazayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
4. Esivelela amacala omabini/esixoxayo/
[50] esichazayo/esibalisayo. [50]
5. Esicamngcayo/esibalisayo/esichazayo/
esixoxayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
6. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/
esicamngcayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
7.,1 Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
7.2. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO NOCWANGCISO 30
A B C EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 0–30 0–15 0–5 50
30 15 5 50
C. ISAKHIWO 5
Amanqaku ewonke 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
14 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONONONGA UKUNCOMA IMIHLATHI
ELISISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO / UGXEKA
Ileta esesikweni
2.1 [25] [25]
2.2 [25] Ingxeloo esesikweni [25]
2.3 [25] I-sivi neleta eyikhaphayo [25]
2.4 [25] Ileta yobuhlobo [25]
2.5 [25] Udliwanondlebe [25]
2.6 [25] Inqaku lephephandaba [25]
Amanqaku
ewonke 25 x 2 [50]
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
A B EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 0–15 0–10
15 10 25
Amanqaku ewonke 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P1 2021 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P2 2021 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P3 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P3 2018 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P2 September Preparatory Exams 2021 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 September Preparatory Exams 2018 QP
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata