Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2020
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-13.
Skip to contentAll 2020 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 P3 2020 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2020, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2020. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 291.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
September Preparatory Exams 2020
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 12 questions
- Question 1.7Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)200 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.5Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI
Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, necatshulwe kwirubhrikhi
yovavanyo, mayithathelwe ingqalelo:
Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuyila, bokuhlaziya, bokuhlela
nobokulungisa iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.
Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
sokubhala nethoni – ingakumbi kwiCANDELO B.
Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.
Izakhi zolwimi kubandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.
Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.
Ukubunjwa kwezivakalisi.
Ukubhalwa kwemihlathi.
Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo: intshayelelo,
ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 3
IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA
ICANDELO A: ISINCOKO
Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko efumaneka kwiphepha lesi-9
nele-10 lesi sikhokelo.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO NOCWANGCISO 30
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15
ISAKHIWO 5
AMANQAKU EWONKE 50
1. Funda isincoko sonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO noCWANGCISO.
2. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.
3. Funda isincoko kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo leSAKHIWO.
ICANDELO B: IMIHLATHI
Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha
le-11 lesi sikhokelo.
IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UKUHLOLA
IMIQATHANGO AMANQAKU
UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10
AMANQAKU EWONKE 25
1. Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
neFOMATHI.
2. Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.
QAPHELA:
Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/zifundisiweyo ziyasetyenziswa. Oku
kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.
Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.
Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
QAPHELA:
Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo sokumakisha
asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.
Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko, nokuba
iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono okanye iindlela asitolika
ngayo ummakishi.
ICANDELO A: IZINCOKO
UMBUZO 1
Kulindeleke ukuba abaviwa babhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama
angama-340–390 (2–2½amaphepha) ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Abaviwa
bangabhala nangaluphi na udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo,
esicamngcayo, esixoxayo, esivelela amacala omabini, okanye naziphina
ezidityanisiweyo kwezi.
1.1 Izikhubekiso zindenze ndangulo mntu ndinguye.
Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/ efihlakeleyo/
bazixube iintsingiselo zeempendulo.
Abaviwa bangachaphazela isiganeko/ iziganeko ezikhokelele kula mazwi.
Abaviwa bangachaza udidi/ uhlobo lwesikhubekiso nendlela esize ngayo.
Abaviwa bangabalisa/ bangachaza iindlela izikhubekiso ezibutshintshe
ngayo ubomi babo.
Isincoko masibe nothungelwano
Izimvo mazibe zeziqiqisiweyo nezixhokonxa iingcinga. [50]
1.2 Ushishino lusisisombululo sentswelo msebenzi.
Esi sihloko singatolikwa ngokwezimvo okanye ngocamngco nzulu.
Abaviwa bangachaza beveza ukuba yintoni ushishino kunye
nentswela ngqesho.
Abaviwa bangaveza ukuba ushishino lungayiphelisa njani intswela
ngqesho.
Ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo.
Isincoko masibe nothungelwano. [50]
1.3 Ukukhululwa kwamabanjwa entolongweni phambi kwexesha.
Abaviwa bangachaza amabanjwa neemeko ezibangela akhululwe
Abaviwa bangaveza ububi/ ubuhle boku kukhululwa kwamabanjwa.
Abaviwa bangenza imizekelo yabantu ababaziyo abathe bafumana le
ngqawule
Abaviwa bangaveza neemvakalelo ezihambelena nale nkululeko.
Isincoko masibe nothungelelwano
Ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 5
1.4 Inkovu iphuma ethangeni.
Abaviwa banganika intsingiselo ethe ngqo nefihlakeleyo.
Abaviwa bangabalisa ibali elicacisa gca iqhalo.
Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo. [50]
1.5 Ubomi emva kwebanga leshumi elinambini
Bangaqala babhale ngokwenzeka kwibanga leshumi elinambini.
Mabaveze iimbono zabo ngezinto ezinokwenzeka xa ubani
seligqibile ibanga leshumi elinambini.
Mababhale isincoko esivuthiweyo nesixhokonxa iingcinga
Isincoko masibe kwixesha elizayo.
Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo. [50]
1.6 Ukulunga nokungalungi kokufunda izifundo ngolwimi lwesiXhosa
Mabaveze iimbono zabo ngobuhle nobubi bokufunda izifundo ngesiXhosa.
Bangavelela iziphumo zobuhle/ zobubi bokufunda ngesiXhosa.
Mabaxoxe ngokuvokothileyo nangokuvakalayo ngesihloko.
Isincoko masilungelaniswe sibe nonamathelwano.
Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi oluchanekileyo. [50]
1.7 QAPHELA: Kufuneka kukho ikhonkco elicacileyo phakathi kwesihloko
sesincoko nomfanekiso okhethiweyo.
1.7.1 Izicuku zeenkozo zemali ezihleli ngokobuninzi ukuqala
kwesincinci ngasekhohlo ukuya kwesikhulu ngasekunene.
Ekuggqibeleni ngasekunene iinkozo zikwisikhongozeli seglasi
esinesityalo. Phezu kwezicuku ezo kukho uphawu olubonisa
ukunyuka kobuninzi beenkozo ukuqala ngasekhohlo ukuya
ngasekunene.
Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
efihlakeleyo/ bazixube iimpendulo.
Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.
Abaviwa mababhale isincoko esinonamathelwano
Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
1.7.2 Amanqindi amabini asondeleneyo,lize inqindi ngalinye libe
nobuso obunenkangeleko yomntu othethela phezulu okomntu
onomsindo.
Abaviwa banganika impendulo enentsingiselo ethe ngqo/
efihlakeleyo/bazixube iintsingiselo zeempendulo.
Abaviwa mabaqwalasele umfanekiso ngokupheleleyo.
Abaviwa mababhale isincoko esinonamathelwano
Kulindeleke ulwimi nolwakhiwo lwezivakalisi ezichanekileyo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
ICANDELO B: IMIHLATHI
UMBUZO 2
Kulindeleke ukuba abaviwa bakhethe imihlathi ibe MIBINI kule ibuziweyo.Ubude
bempendulo nganye mabube li-100−120 amagama (angama-20–25 emigca)
ngomhlathi ngamnye.Oku kubhekisa kumxholo kuphela. Ulwimi, irejista isimbo
sokubhala nethoni masifanelane nenjongo yobhalo.
2.1 ILETA YASEBURHULUMENTENI
Abafundi kufuneka bagxile kumba wokucela ukuphelisa ezi
nkampu zokwazisa abafundi abatsha.
Ifomathi: iidilesi zimbini, yeyombhali neyalowo ubhalelwayo, umhla,
isikhundla sombhalelwa nedilesi yombhalelwa, isibuliso esichanekileyo,
umcimbi nesiphelo esichanekileyo silandelwa yifani noonobumba-
magama ombhali.
Ithoni, irejista,isimbo sokubhala nesigama sibe sesifanelekileyo. [25]
2.2 IRIVYU
Umviwa makaveze iimbono zakhe buqu adandalazise indlela ayibona
ngayo incwadi engathathi cala lithile.
Makavelele iingongoma eziphambili ezifana negama lombhali/ isihloko
sencwadi/ igama lompapashi.
Ithoni, irejista, isimbo sokubhala nesigama masibe sesifanelekileyo. [25]
2.3 I-OBHITSHUWARI
Mabakhankanye igama lomntu nefani yakhe,umhla wokuzalwa, indawo
azalelwe kuyo nabazali bakhe.
Mabakhankanye imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo.
Mabakhankanye izinto ezibalulekileyo malunga nobomi bakhe
Mayivele ngokucacileyo indima yakhe njengemnvumi yodumo eyaziwayo.
Mabakhankanye nonobangela wokusweleka kwakhe.
Mabaxele abantu abashiywa ngasemva namazwi okumkhapha.
Mayibhalwe kwijelo lomntu wesithathu.
Mayibhalwe ngethoni emncomayo nengamgxekiyo umfi.
Makasebenzise ulwimi oluchukumisayo noluhloniphayo.
Angavala ngomyalezo wovelwano. [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 7
2.4 INQAKU LEPHEPHA-NDABA
Maliveze iimbono zomviwa malunga nomba wokubaluleka kokuba
nesakhono sokusetyenziswa kwekhompyutha.
Isihloko masibe sifutshane sidlwengule umxhelo.
Makukhankanywe igama lephephandaba.
Inqaku malahlulwe ngokwezintlu.
Makukhankanywe igama lombhali.
Makuvele umhla nonyaka elibhalwe ngawo.
Ithoni mayichukumise uvakalelo.
Makabhale isihloko, intshayelelo, isiqu nesiphelo. [25]
2.5 INTETHO ESESIKWENI
Abaviwa mabazinike zicace izimvo ngomba wentetho (intetho mayibe
yeyasenkonzweni, umsitho ube ungosuku lootata.
Makusetyenziswe ifomathi yentetho.
Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, imo, injongo,
abaphulaphuli noko aza kuthetha ngako.
Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla.
Makalungelanise izigxeko zakhe nezincomo anazo.
Umxholo mawube ngowokubhiyozela umhla wootata
Makasebenzise ulwimi olunondileko nolukhuthazayo
Makasebenzise ithoni etyala umoya wokuvuyisana [25]
2.6 INGXOXO YABABINI
Makubhalwe ingxoxo ephakathi kwabantu ababini (Igosa lakwaMasipala
nomhlali).
Makayibhale ingxoxo njengoko isenzeka.
Mabanike amagama esithethi ngasinye kwicala lasekhohlo.
Makushiywe imigca phakathi kwentetho yezithethi.
Ingxoxo mayibe ngendima edlalwe nguMasipala. [25]
AMANQAKU ECANDELO B: 50
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2020)
Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 8
ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, ICANDELO A)
o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO
Inqwanqwa eliphakamileyo
-Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixongxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo
inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano ayihambelani nomxholo
(Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. kwaphela.
nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokuse-mxholweni. -Izimvo azicacanga -Izimvo ziyabhidisa
Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaye azingqamananga
nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. kwaphela nomxholo.
lwezimvo
-Impendulo -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina -Azicacanga kwaye
ngokucwangcisa. elungelelaniswe kakuhle kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso kwaye ziphindaphindiwe.
Ukuqonda injongo, ngokugqwesileyo iyathungelana nesiphelo. nothungelwano -Azilungelelaniswanga
abantu ekujoliswe enothungelwano (inonamathelwano) lweengcamango. kwaye azithungelani.
kubo kunye nesimo (enonamathelwano) kuquka intshayelelo, isiqu
sentlalo. ukuquka intshayelelo, isiqu, ukuqukumbela/nesiphelo.
ukuqukumbela/nesiphelo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
30 AMANQAKU -Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixongxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge
kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko.
Inqwanqwa elingezantsi
kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela
ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye
wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga.
phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga
-Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela
neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhu-
-Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelaniso ubungqina tyubhutyu.
ngobugcisa olufumanekayo bolungelelwaniso
zinothungelwano nothungelwano nothungelwano.
(zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo.
kunye nesiphelo.
A Umxholo nocwangciso 30
B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 15
C Isakhiwo 05
Amanqaku ewonke 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3 9
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo.
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo
Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama
Inqwanqwa eliphakamileyo
sokubhala, isigama kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela
ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu
esifanelenenenjongo/nesimo
sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo
sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo.
Uchongo magama. ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa
Ukusetyenziswa kolwimi luyachukumisa ngokufanelekile -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwisigama
nemigaqo, ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele
Iimpawu zokubhala, igrama, -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de
upelo. nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda
-Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo.
15 AMANQAKU segrama nopelo. -Sixongxwe kakuhle sinqongophele
-Sixonkxwe ngobugcisa kakhulu. kakhulu.
obukhulu.
13 10 7 4
-Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa
kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi
Inqwanqwa
zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga.
ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye
akukho ukohluka –
elingezantsi
-Akukho nasinye isiphene ichanekile. naphaya.
segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi.
-Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama
-Sixongxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele
zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Iimpawu zodidi lwesincoko -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku
Ukuphuhliswa kwemihlathi ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho.
nokubunjwa kwezivakalisi. -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxhlolweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi
-Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi
5 AMANQAKU zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu.
nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume
kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni.
kwahlukahlukene. iziphene.
AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi
-Impendulo nezimvo. -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi. lomhlathi.
-Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Ayikho semxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile
-Ulwazi olunzulu ngeempawu nezimvo, kucaciswe kakuhle ngokupheleleyo. okungephi kwaye akakho
lwezimvo nokucwangcisa.
zohlobo lomhlathi kakhulu kwaye neenkcukacha -Kukho ukuphambuka okusemxholweni kodwa semxholweni kwaphela.
-Injongo, abantu obhaliweyo. zixhasa isihloko. okungephi emxholweni. ukuphambuka kubhalo. -Ayithungelani kumxholo
ekujoliswe kubo, iimpawu/ -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo -Ubukhulu becala -Akusoloko kukho nezimvo.
imigaqo nesimo sentlalo. ncakasana. eneziphene ezingephi. uyathungelana umxholo uthungelwano phakathi -Zimbalwa kakhulu
-Ukuthungelana komxholo nezimvo. komxholo nezimvo. iinkcukacha ezixhasa
nezimvo. -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha isihloko.
-Icaciswe nzulu kwaye zonke ziyasixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. -Ayisetyenziswanga
iinkcukacha ziyasixhasa -Ubukhulu becala -Imigaqo eyimfuneko imigaqo eyimfuneko
isihloko. ifomathi ifanelekile yefomathi isetyenziswe yefomathi.
-Ifomathi yamkelekile kwaye kodwa kukho iziphene ngokungacacanga.
ichanekile. ezingephi. -Imigaqo engundoqo
15 AMANQAKU yefomathi yetekisi
ityeshelwe.
ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama
Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke ngokukodwa kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo,
sokubhala, injongo/imeko, kwinjongo, abantu ekujoliswe ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo
abantu ekujoliswe kubo kubo nakwesimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo.
nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye
ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa.
Ukusetyenziswa kolwimi
lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa kolwimi -Isigama asihambelani
nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene ngokungachanekanga nenjongo.
Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akukho aziyichaphazeli kubangela iziphene -Intsingiselo
Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. ezibaxekileyo. ichaphazeleke
nopelo. -Intsingiselo ilahlekile. ngokukodwa.
10 AMANQAKU
AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3 11
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO NOCWANGCISO 30
A B C EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 0 – 30 0 – 15 0–5
30 15 5 50
C. ISAKHIWO 5
Amanqaku ewonke 50
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa imihlathi:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
A B EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 0 – 15 0 – 10
15 10 25
Amanqaku ewonke 25
Amanqaku ewonke 25 x 2 = 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONO- UKUNCOMA/ IINDIDI ZEZINCOKO
ELISISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO NONGA UGXEKA
1. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
2. Esichazayo/esixoxayo/esicamngcayo/ esixoxela amacala
amabini omabini
[50] [50]
3. Esixoxayo/esicamngcayo/esibalisayo/
esichazayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
4. Esivelela amacala omabini/esixoxayo/
[50] esichazayo/esibalisayo. [50]
5. Esicamngcayo/esibalisayo/esichazayo/
esixoxayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
6. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo/
esicamngcayo/esivelela amacala omabini.
[50] [50]
7.,1 Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
7.2. Esibalisayo/esichazayo/esixoxayo
[50] esicamngcayo/esivelela amacala omabini. [50]
Amanqaku asetyenziswa xa kukorekishwa isincoko:
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO NOCWANGCISO 30
A B C EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 15 0–30 0–15 0–5
30 15 5 50
C. ISAKHIWO 5
Amanqaku ewonke 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3 13
IZINGA UKUCWANGCISA UKUTHABATHA UKUPHONONONGA UKUNCOMA IMIHLATHI
ELISISISEKO NGOKUTSHA IZIGQIBO / UGXEKA
Ileta esesikweni
2.1 [25] [25]
2.2 [25] Irivyu [25]
2.3 [25] I-obhitshuwari [25]
2.4 [25] Inqaku lephepha-ndaba [25]
2.5 [25] Intetho esesikweni [25]
2.6 [25] Ingxoxo [25]
Amanqaku
ewonke 25 x 2 [50]
IMIQATHANGO AMANQAKU ISIKHOKELO SOLWABIWO LWAMANQAKU
A. UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI 15
A B EWONKE
B. ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA 10 0–15 0–10
15 10 25
Amanqaku ewonke 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P3 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 P3 2018 Memo

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2020 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 September Preparatory Exams 2018 QP

Memorandum
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2020 Memo
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata