Downloaded from hlayiso.com
Province of the
EASTERN CAPE
EDUCATION
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2013
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELWEYO – P1
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha asi – 7.
Skip to contentAll 2013 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Trial Exams 2013 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the September Trial Exams 2013, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Trial Exams · 2013. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2013
- Exam period
- September Trial Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 237.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)16 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions12 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions11 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 ISICATSHULWA 1
1.1.1 Lubonakaliswa ngokuthunyelwa kwezipho okanye iincwadi
ezineminqweno emihle kubantu abachaphazelekayo. (1)
1.1.2 Ngumbala obomvu. (1)
1.1.3 Yonke ke le nquleqhu ngumvungulo wempucuko yaseNtshona. (1)
1.1.4 Iba yeyesikhumbuzo somhla wokuzalwa. (1)
1.1.5 Ngento embi othe wayenza uyintombi, loo nto iyakwaziwa lilizwe
lonke, kuhanjwe kusimiwa ngayo xa iintombi ziye ehlathini okanye
emlanjeni/ undaba mlonyeni. (1)
1.1.6 Ububoniswa ngezaa mini zemitshotsho yamakhwenkwe
namantombazana, nangalaa mihla yeentlombe zabafana
neentombi. (1)
1.1.7 Kukuba intombi ize yenze izinto ezenziwa emzini wayo ingenzi
ezakowayo. (1)
1.1.8 Zizithethe namasiko esiXhosa ajongene nemitshato. (1)
1.1.9 Bekusithiwa ize izihloniphe, ihloniphe nekhaya layo, ibe nesidima.
(eziMbini kwezi) (2)
1.1.10 Ithetha ukuba into elilungeleyo okanye eyamkelekileyo kwelinye
ikhaya ingangamkeleki kwelakho. (2)
1.1.11 Umfanekiso weliso/wokubona. (1)
1.1.12 Umtshato wamandulo wawulawulwa ngabazali, kweli xesha
abantwana bayazidibanela. (2)
1.1.13 Sisishumane (1)
1.1.14 Umbhali ucebisa ukuba baqale bazane kwaye bahlale kwingingqi
enye. (1)
1.1.15 amasi (1)
1.1.16 Lungenyanga ka Agasti/eyeThupha, ngomhla we-9. (2)
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 3
1.1.17 Kukukhumbula amaqhawekazi aqhankqalazela ukuphathwa
kwepasi ngamabhinqa ngexesha lolawulo lwamaBhulu/ ngexesha
lengcinezelo apha eMzantsi Afrika.
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
1.1.18 Ewe, kuba ezivenkileni kubakho iikomityi; iintyatyambo ezibomvu
namakhadi athengiswayo aza kuba zizipho ngolu suku
lweValentine kusenziwa imali. (2)
[24]
ISICATSHULWA 2
1.2 1.2.1 Ongenambeko oxhaphaza abanye abantu xa efuna ukulungelwa. (1)
1.2.2 Ufuna ukuba abantu babenosizi ngoMadiba batsho bavotele
i-ANC. (2)
1.2.3 Usentlungwini, akakwazi nokuzinceda kulo mntu ambonayo ukuba
uyamxhaphaza.
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
1.2.4 Lubonisa ukuba uyagxagxanyiswa/uyaqweqwediswa lo mntu
uhleli esitulweni kwaye akakhathalelwanga nokuba uva njani. (1)
[6]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013)
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ulwabiwo lwamanqaku:
• Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7
• Amanqaku ama-3 olwimi
Amanqaku ewonke: 10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi:
1 – 3 amanqaku achanekileyo: Nika inqaku eli-1.
4 – 5 amanqaku: Nika amanqaku ama-2.
6 – 7 amanqaku achanekileyo.
Ngokwezivakalisi, masithungelane siyondelelane.
QAPHELA:
Ifomathi:
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.
Ubalo-magama:
Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo.
Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama
asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama alibhalileyo alichanekanga.
Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5 ngaphezulu
kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo.
QAPHELA:
Imo:
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga,
masiphononongwe.
Ubudlelwana kukuhlobana, ukuvana nendlela ethile.
Kukho iindidi zokuhlobana ezifana nokuhlobana ngegazi, ngokwendiselana
okanye ngezinyo.
Ubuhlobo kubantu abaNtsundu kukuhlobana ngeziduko nangona
kwamaMhlophe kungenjalo.
Abantu abaNtsundu ngabantu abanothando, ngokuthetha nomntu nokuba
ubeqala ukumbona sele ubuhlobo budalekile.
Isimo sabantu abaNtsundu sitshintshiwe kakhulu lifuthe labantu
baseNtshona ngoba ngoku bayagqitha bengabulisanga.
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 5
Le mpucuko yiyo edale utshintsho kwisimo sabantu abaNtsundu kweli
xesha siphila kulo.
Eli futhe laseNtshona lenze ukuba abantu bajike babe zizigebenga
noburhalarhume bande.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013)
ICANDELO C: UKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3
3.1 Garnier Ambre Solaire (1)
3.2 Asiyonyani sisetyenziswa ngabo bonke abantu unyaka wonke. (1)
3.3 Emeleni (1)
3.4 Ewe, kuba kuthiwa ikukhusela kwilanga lase-Afrika elibukhali. (2)
3.5 Ngabantu abadala nabasebatsha okanye wonke umntu kuba inesikhuseli-
langa. (1)
3.6 Ikhusela ukuguga kwesikhumba phambi kwexesha, nakwisifo somhlaza
wesikhumba. (2)
3.7 Cancer (1)
3.8 Ikhusela ikhazimlise isikhumba ayisishiyi singwevu. (1)
[10]
UUMBUZO 4
4.1 Uyamsizela/usizi/uvelwano (1)
4.2 Kwixesha elizayo. (1)
4.3 Mfowethu- Liyalahlwa iceba xa igama lisisibizi. (1)
4.4 Isisu ebesimluma imini yonke, wohlukene naso. (1)
4.5 Madoda/ Bafana (1)
4.6 Uza kuqaqanjelwa ngumzimba - Isihlonipho. (1)
4.7 Isisu somhambi asingakanani koko singaphambili/ ulwantwentwe ngesisu
ungcathu ngemikhono. [Namanye amaqhalo/izaci angesisu amkelekile). (1)
4.8 Simlumile isisu nangona ebelisele iyeza. (1)
4.9 UChiskop uthe kuRasta makasele naliya iyeza, aze aphumle. (2)
[10]
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 7
UUMBUZO 5
5.1 5.1.1 Kulula- esobunjani (2)
5.1.2 Ekujikelezileyo/ekurhangqileyo (1)
5.1.3 Isibanayo (1)
5.1.4 Chu/nqwa (1)
5.1.5 Intombazana/intombazanana (1)
5.1.6 Isilanduli (1)
5.1.7 Sibonisa ubuncinci ngokweminyaka/ ngokokuzalwa. (1)
5.1.8 Imoto iqhutywa ngutata. (1)
5.1.9 EEzinintsi- ezininzi
Umuntu- umntu (2)
5.1.10 Eyona- esokugxininisa/ esoqobo sokugxininisa kule- esokwalatha. (2)
5.1.11 Amashumi amathathu anesihlanu (1)
[14]
5.2 5.2.1 Imiphunga ayonakali kukutshaya. (1)
5.2.2 Uhlobo lokuqondisa (1)
5.2.3 Esimhlophe (1)
5.2.4 Isibaluli (1)
5.2.5 Umphunga ngumsi okanye umbilo ophuma embizeni ebilayo. (1)
5.2.6 Yingedle (1)
[6]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 80
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2013 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2013 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2014 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2012 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper