Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Trial Exams 2013 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 1220137 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the September Trial Exams 2013, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

September Trial Exams 2013

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com Province of the EASTERN CAPE EDUCATION NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2013 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELWEYO – P1 IMEMORANDAM AMANQAKU: 80 Le memorandam inamaphepha asi – 7.
Downloaded from hlayiso.com 2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 1.1 ISICATSHULWA 1 1.1.1 Lubonakaliswa ngokuthunyelwa kwezipho okanye iincwadi ezineminqweno emihle kubantu abachaphazelekayo. (1) 1.1.2 Ngumbala obomvu. (1) 1.1.3 Yonke ke le nquleqhu ngumvungulo wempucuko yaseNtshona. (1) 1.1.4 Iba yeyesikhumbuzo somhla wokuzalwa. (1) 1.1.5 Ngento embi othe wayenza uyintombi, loo nto iyakwaziwa lilizwe lonke, kuhanjwe kusimiwa ngayo xa iintombi ziye ehlathini okanye emlanjeni/ undaba mlonyeni. (1) 1.1.6 Ububoniswa ngezaa mini zemitshotsho yamakhwenkwe namantombazana, nangalaa mihla yeentlombe zabafana neentombi. (1) 1.1.7 Kukuba intombi ize yenze izinto ezenziwa emzini wayo ingenzi ezakowayo. (1) 1.1.8 Zizithethe namasiko esiXhosa ajongene nemitshato. (1) 1.1.9 Bekusithiwa ize izihloniphe, ihloniphe nekhaya layo, ibe nesidima. (eziMbini kwezi) (2) 1.1.10 Ithetha ukuba into elilungeleyo okanye eyamkelekileyo kwelinye ikhaya ingangamkeleki kwelakho. (2) 1.1.11 Umfanekiso weliso/wokubona. (1) 1.1.12 Umtshato wamandulo wawulawulwa ngabazali, kweli xesha abantwana bayazidibanela. (2) 1.1.13 Sisishumane (1) 1.1.14 Umbhali ucebisa ukuba baqale bazane kwaye bahlale kwingingqi enye. (1) 1.1.15 amasi (1) 1.1.16 Lungenyanga ka Agasti/eyeThupha, ngomhla we-9. (2)
Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 3 1.1.17 Kukukhumbula amaqhawekazi aqhankqalazela ukuphathwa kwepasi ngamabhinqa ngexesha lolawulo lwamaBhulu/ ngexesha lengcinezelo apha eMzantsi Afrika. [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2) 1.1.18 Ewe, kuba ezivenkileni kubakho iikomityi; iintyatyambo ezibomvu namakhadi athengiswayo aza kuba zizipho ngolu suku lweValentine kusenziwa imali. (2) [24] ISICATSHULWA 2 1.2 1.2.1 Ongenambeko oxhaphaza abanye abantu xa efuna ukulungelwa. (1) 1.2.2 Ufuna ukuba abantu babenosizi ngoMadiba batsho bavotele i-ANC. (2) 1.2.3 Usentlungwini, akakwazi nokuzinceda kulo mntu ambonayo ukuba uyamxhaphaza. [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 1.2.4 Lubonisa ukuba uyagxagxanyiswa/uyaqweqwediswa lo mntu uhleli esitulweni kwaye akakhathalelwanga nokuba uva njani. (1) [6] AMANQAKU ECANDELO A: 30
Downloaded from hlayiso.com 4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013) ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 Ulwabiwo lwamanqaku: • Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7 • Amanqaku ama-3 olwimi Amanqaku ewonke: 10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi: 1 – 3 amanqaku achanekileyo: Nika inqaku eli-1. 4 – 5 amanqaku: Nika amanqaku ama-2. 6 – 7 amanqaku achanekileyo. Ngokwezivakalisi, masithungelane siyondelelane. QAPHELA: Ifomathi: Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe. Ubalo-magama: Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama alibhalileyo alichanekanga. Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5 ngaphezulu kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo. QAPHELA:  Imo: Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.  Ubudlelwana kukuhlobana, ukuvana nendlela ethile.  Kukho iindidi zokuhlobana ezifana nokuhlobana ngegazi, ngokwendiselana okanye ngezinyo.  Ubuhlobo kubantu abaNtsundu kukuhlobana ngeziduko nangona kwamaMhlophe kungenjalo.  Abantu abaNtsundu ngabantu abanothando, ngokuthetha nomntu nokuba ubeqala ukumbona sele ubuhlobo budalekile.  Isimo sabantu abaNtsundu sitshintshiwe kakhulu lifuthe labantu baseNtshona ngoba ngoku bayagqitha bengabulisanga.
Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 5  Le mpucuko yiyo edale utshintsho kwisimo sabantu abaNtsundu kweli xesha siphila kulo.  Eli futhe laseNtshona lenze ukuba abantu bajike babe zizigebenga noburhalarhume bande. AMANQAKU ECANDELO B: 10
Downloaded from hlayiso.com 6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2013) ICANDELO C: UKUSETYENZISWA KOLWIMI UMBUZO 3 3.1 Garnier Ambre Solaire (1) 3.2 Asiyonyani sisetyenziswa ngabo bonke abantu unyaka wonke. (1) 3.3 Emeleni (1) 3.4 Ewe, kuba kuthiwa ikukhusela kwilanga lase-Afrika elibukhali. (2) 3.5 Ngabantu abadala nabasebatsha okanye wonke umntu kuba inesikhuseli- langa. (1) 3.6 Ikhusela ukuguga kwesikhumba phambi kwexesha, nakwisifo somhlaza wesikhumba. (2) 3.7 Cancer (1) 3.8 Ikhusela ikhazimlise isikhumba ayisishiyi singwevu. (1) [10] UUMBUZO 4 4.1 Uyamsizela/usizi/uvelwano (1) 4.2 Kwixesha elizayo. (1) 4.3 Mfowethu- Liyalahlwa iceba xa igama lisisibizi. (1) 4.4 Isisu ebesimluma imini yonke, wohlukene naso. (1) 4.5 Madoda/ Bafana (1) 4.6 Uza kuqaqanjelwa ngumzimba - Isihlonipho. (1) 4.7 Isisu somhambi asingakanani koko singaphambili/ ulwantwentwe ngesisu ungcathu ngemikhono. [Namanye amaqhalo/izaci angesisu amkelekile). (1) 4.8 Simlumile isisu nangona ebelisele iyeza. (1) 4.9 UChiskop uthe kuRasta makasele naliya iyeza, aze aphumle. (2) [10]
Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBA 2013) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 7 UUMBUZO 5 5.1 5.1.1 Kulula- esobunjani (2) 5.1.2 Ekujikelezileyo/ekurhangqileyo (1) 5.1.3 Isibanayo (1) 5.1.4 Chu/nqwa (1) 5.1.5 Intombazana/intombazanana (1) 5.1.6 Isilanduli (1) 5.1.7 Sibonisa ubuncinci ngokweminyaka/ ngokokuzalwa. (1) 5.1.8 Imoto iqhutywa ngutata. (1) 5.1.9 EEzinintsi- ezininzi Umuntu- umntu (2) 5.1.10 Eyona- esokugxininisa/ esoqobo sokugxininisa kule- esokwalatha. (2) 5.1.11 Amashumi amathathu anesihlanu (1) [14] 5.2 5.2.1 Imiphunga ayonakali kukutshaya. (1) 5.2.2 Uhlobo lokuqondisa (1) 5.2.3 Esimhlophe (1) 5.2.4 Isibaluli (1) 5.2.5 Umphunga ngumsi okanye umbilo ophuma embizeni ebilayo. (1) 5.2.6 Yingedle (1) [6] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 80

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all