Afrikaans SAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2021 Memo

Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL V3 NOVEMBER 2021 NASIENRIGLYNE PUNTE: 80 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 17 bladsye en 3 rubrieke. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 2 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne ALGEMEEN 1. Gebruik die rubrieke in die assesseringsriglyne. AFDELING A VRAAG 1.1–1.5 OPSTEL AFDELING B VRAAG 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF VRAAG 2.2 FORMELE BRIEF VRAAG 2.3 DIALOOG VRAAG 2.4 RESENSIE AFDELING C VRAAG 3.1 PLAKKAAT VRAAG 3.2 DAGBOEKINSKRYWINGS VRAAG 3.3 RIGTINGAANWYSINGS 2. Bestudeer en bespreek die rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat beplanning, redigering en formaat by die rubrieke ingesluit is. 3. As 'n onderwerp misgetas is, word die kandidaat se antwoordeboek na die senior nasiener verwys. Die kandidaat moet volgens die rubrieke baie laag op inhoud aangeslaan word. 4. Indien daar twyfel oor 'n onderskeidingskandidaat se skryfstuk(ke) bestaan, moet dit eweneens met die senior nasiener bespreek word. 5. Indien 'n skryfstuk grootliks uit die vraestel of dele van opdragte uit die vraestel of enige ander dokument in die kandidaat se besit (bv. agterkant van die eksamenrooster/antwoordboek) saamgeflans of net so oorgeskryf word, ontvang die kandidaat geen punte nie. Kommentaar sal wees: Nie eie werk nie/Saamgeflans. Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, assesseer hierdie dele volgens die laagste omskrywing. 6. Die nasiener moet die voorgestelde nasiensimbole (bl. 3) gebruik by die nasien van 'n skryfstuk. Moenie net strepe onder die foute trek nie. 7. 'n Kandidaat word nie gepenaliseer indien hy/sy minder as die minimum of meer as die maksimum getal woorde gebruik nie. 7. By VRAAG 1.5: - Die titel en die kern van die prent behoort by mekaar aan te sluit. - Indien die titel nie by die kern van die prent pas nie, maar die inhoud spreek steeds die kern van die prent aan, word die titel geïgnoreer. - Die onderwerpe kan verhalend of beskrywend wees. Die prente dien slegs as prikkels. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 3 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne SIMBOLE/TEKENS BY DIE NASIEN Die volgende simbole/tekens behoort deur die onderskeie provinsies gebruik te word. VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde (...) Hakies/Pyltjie Spelfout = Twee kort strepies onder 'n woord Woordkeuse / Haal met 'n streep deur Tydfoute T (in die kantlyn) Hoofletter T Woord(e) weggelaat ^ Weggelaatteken Paragraafindeling // Dubbele skuinsstreep Taalfoute ______ Enkelstreep onder die taalfout Herhaling hh (in die kantlyn) Dubbele hh Paragraaf is een, lang, lomp sin [ Begin van nuwe sin Onduidelik/Onverstaanbaar ∫ (in die kantlyn) Kronkelstreep Saamgeflans uit vraestel Vr (in die kantlyn) Hoofletter V; kleinletter r Punktuasie o Omkring Erkenning van taaljuweeltjies  Regmerkie bo goeie taalgebruik, idees of uitdrukkings. Woorde uit ander tale/nie- X Trek 'n X oor die verkeerde woord. funksionele/vreemde woorde  Standaardafrikaans bly die norm.  Gebruiksafrikaans moet vermy word.  Aanvaar terme waarvoor Afrikaans nog nie ekwivalente het nie.  Aanvaar ook gemotiveerde Afrikaanse streekswoorde/-uitdrukkings. NEERSKRYF VAN PUNTE 1. Gebruik die korrekte rubriek vir elke tipe skryfstuk. 2. Assesseer die kandidaat se skryfstukke na aanleiding van die vyf KATEGORIEË volgens: AFDELING A: INHOUD en BEPLANNING (24 punte), TAAL, STYL en REDIGERING (12 punte) en STRUKTUUR (4 punte). AFDELING B: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). AFDELING C: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). 3 Evalueer hoe uitsonderlik, gemiddeld of onvoldoende die kandidaat binne daardie kategorieë tussen die gegewe punte is, bv. uit 'n gegewe punt van 12-14 uit 40, moet die nasiener kan assesseer watter punt die skryfstuk verdien. Indien die punt vir Inhoud & Beplanning (Afdeling A) in die UITSONDERLIK of KNAP kategorie val, moet die nasiener bepaal of die punt in die hoë of lae subkategorie val. Skryf net EEN punt neer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 4 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 4. Hou die omskrywing (UITSONDERLIK/GEMIDDELD/ONVOLDOENDE) by die kategorieë in gedagte. Dis 'n hulpmiddel. 5. Skryf die punt soos volg neer: AFDELING A Omskrywing Punt AFDELING B en C Omskrywing Punt I/B K- 17 I/B/F K 9 T/S/R E 4 T/S/R K 5 S K 3 TOTAAL: 14 TOTAAL: 24 Let wel: Indien die punt vir Inhoud & Beplanning (Afdeling A) in die UITSONDERLIK of KNAP kategorie val, word die punt in die hoë subkategorie met 'n + aangedui en in die lae subkategorie met 'n -. AFDELING A: OPSTELTIPES VERHALENDE OPSTEL (Generies) Dis 'n interessante vertelling van 'n storie/gebeurtenis(-se), gewoonlik uit die verlede. Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word.  Die doel van hierdie opstel is om te vermaak.  Hierdie opstel handel oor iets wat gebeur het en oorvertel word ('n storie of gebeurtenis). Die verhaal word uit eie ervaring geskryf of kan fiktief wees.  Daar behoort 'n treffende inleiding te wees wat die leser dadelik boei en die karakters en agtergrond bekendstel.  Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd.  Die vertel-/storielyn ontwikkel logies en die gebeure skep 'n spanningslyn.  Die inhoud is boeiend, interessant, samehangend en oortuigend.  Die slot vorm die afloop/oplossing/samevatting. 'n Verrassende slot sal die waarde van die skryfstuk verhoog.  Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.  Beeldspraak, idiome en spreekwoorde behoort sinvol gebruik te word.  Skryf in die eerste of derde persoon.  Gebruik meestal verlede tyd.  Beskryf opeenvolgende gebeure.  Gebruik woorde wat gebeure in tyd aandui, bv. vroeg in die môre, later, ens.  Dialoog kan gebruik word.  Gebruik bywoorde, byvoeglike naamwoorde, beelde, ens., wat die leser boei. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 5 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne BESKRYWENDE OPSTEL (Generies) Die kandidaat beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp/persoon wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef.  Die doel van hierdie opstel is om plekke, gebeure en karakters presies en akkuraat (lewendig) te beskryf.  Daar behoort 'n treffende inleiding te wees wat die leser dadelik boei.  Paragrawe moet logies volg.  'n Verrassende slot sal die waarde van die skryfstuk verhoog.  Waarnemings met al vyf sintuie en 'n goeie woordeskat is nodig vir 'n goeie beskrywende opstel.  Insig, begrip, eie belewing en sinvolheid geniet aandag. (Dit is meer as net die opnoem van waarnemings.)  Tekste kan varieer van realisties na 'n verdieping in die aanbieding.  Eie gevoelens oor die beskrywing kan gegee word.  Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik.  Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet.  Beeldspraak, bv. vergelykings, metafore, personifikasie en stylmiddele soos herhaling, kontras en klanknabootsing kan gebruik word.  Idiome en spreekwoorde behoort sinvol gebruik te word.  Gebruik teenwoordige of verlede tyd.  Skep 'n prent in woorde.  Gebruik bywoorde, byvoeglike naamwoorde, beelde, ens., wat die leser boei. Die formaat van die opstel Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Hierdie paragraaf behoort treffend, relevant, kort en saaklik te wees. Die eerste sin moet dadelik die aandag boei. Liggaam: Dit het verskeie paragrawe waarvan een sin per paragraaf gewoonlik die hoofgedagte bevat. Die ander sinne in die paragraaf is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en/of mening van die kandidaat. Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die gebeure in die opstel saamvat. Die slotsin moet 'n leser lank bybly. WENKE AAN NASIENERS: Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel oor die onderwerp geskryf het. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 6 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 1.1 DIT HET MY GELUKKIG GEMAAK  Die kandidaat moet 'n opstel (200–250 woorde) skryf waarin hy/sy vertel van iets wat gebeur het wat hom/haar gelukkig gemaak het.  Die opstel kan in die verlede tyd of teenwoordige tyd geskryf word.  Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - wat gebeur het; - waar en wanneer dit gebeur het; - hoe dit gebeur het; en - hoekom dit die kandidaat gelukkig maak. [40] 1.2 DIE DAG TOE EK EN MY MAAT GESTRY HET  Die kandidaat moet 'n opstel (200–250 woorde) skryf waarin hy/sy vertel van hoe hy/sy en 'n maat stry gekry het.  Die opstel kan in die teenwoordige tyd of verlede tyd geskryf word.  Die belangrikste elemente kan die volgende wees: o waaroor die kandidaat en die maat gestry het; o waar en wanneer die stryery plaasgevind het; o wat daarna gebeur het; en o hoe die kandidaat hieroor voel. [40] 1.3 EK HET DIEWE SE PLAN LAAT MISLUK  Die kandidaat moet 'n opstel (200–250 woorde) skryf waarin hy/sy vertel van die dag toe hy/sy op pad huis toe gehoor het hoe diewe beplan het om 'n vrou se handsak te gryp en hoe hy/sy gesorg het dat hul plan misluk het.  Die opstel kan in die teenwoordige tyd of verlede tyd geskryf word.  Die belangrikste elemente kan die volgende wees: o waar en wanneer die kandidaat die gesprek gehoor het; o wat die diewe gesê/beplan het; o wat die kandidaat gedoen het; en o hoe die kandidaat voel oor wat gebeur het. [40] 1.4 SPORT IS GOED VIR 'N MENS  Die kandidaat moet 'n opstel (200–250 woorde) skryf waarin hy/sy vertel waarom sport goed is vir 'n mens.  Die opstel kan in die teenwoordige tyd of verlede tyd geskryf word.  Die belangrikste elemente kan die volgende wees: o hoekom sport goed vir 'n mens se liggaam is; o hoekom sport goed vir 'n mens se gees is; o hoe sport die kandidaat help; en o hoe ander mense gemotiveer kan word om aan sport deel te neem. [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 7 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 1.5 1.5.1–1.5.4 PRENTE  Die opstel (200–250 woorde) kan verhalend of beskrywend wees.  Kandidate se eie gepaste interpretasie van prente word aanvaar.  Die kandidaat moet die opstel 'n titel gee.  Die kandidaat se opstel moet direk by die prent aansluit.  Die prent kan beskryf word of iets uit die kern van die prent, kan 'n storie begin.  Let daarop dat 'n prent ook figuurlik geïnterpreteer kan word. [40] ONTLEDING VAN MOONTLIKE OPSTELTIPES PER VRAAG  Die vrae is sό geformuleer en die prente sό gekies dat 'n persoonlike inkleding van die gekose onderwerp/prent van die kandidaat verwag word. Waar VRAAG 1.5.1–1.5.4 beantwoord word, moet die opstel met die prent verband hou.  Die opstel wat geskryf word, kan dus enige een van die twee tipes opstelle wees soos hierbo uiteengesit. TOTAAL AFDELING A: 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 8 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne AFDELING B: LANG TRANSAKSIONELE TEKS 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet 'n vriendskaplike brief aan sy/haar maat wat 'n beurs ontvang het, skryf om die maat geluk te wens en te motiveer om aan te hou hard werk. KENMERKE VAN HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 80–100 woorde.  Dit moet in briefformaat geskryf wees.  Hierdie vriendskaplike brief is persoonlik en openhartig.  Die doel hiervan is om die maat geluk te wens met die beurs wat hy/sy ontvang het en te motiveer om aan te hou hard werk.  Die vriendskaplike brief spreek die ontvanger(s) direk aan. INHOUD, IDEES EN DETAIL  In die brief behoort die kandidaat: o Te sê waarom hy/sy die brief skryf – om die maat geluk te wens o Uit te vra oor die beurs o Sy/haar maat te motiveer om aan te hou hard werk  Elk van bg. idees moet genoegsaam met gepaste detail uitgebrei word. FORMAAT  Die kort inleidingsparagraaf stel die rede vir die brief duidelik, nl. om die maat geluk te wens.  Die liggaam van die brief brei uit oor die rede vir die brief: die kandidaat wens die maat geluk en motiveer hom/haar om aan te hou hard werk.  Die slotparagraaf moet die brief saamvat en kan die maat die beste toewens vir die toekoms.  Die formaat van die brief moet korrek wees: adres, datum, aanhef, paragrawe en afsluiting.  Geen leestekens word in die adres gebruik nie.  Daar word nie 'n reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier 'n toegewing maak en kandidate nie penaliseer nie.  Die datum word voluit geskryf, bv. 12 Junie 2021.  Adres: Posbus 88 Huis 342 Kerkstraat 1 Sesde Laan/laan 10 Pleknaam Pleknaam Pleknaam Pleknaam Kode Kode Kode Kode Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 9 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne  Aanhef: ''Beste'' of ''Liewe'' of enige aanvaarbare aanspreekvorm word gebruik en dit word teen die linkerkantlyn geskryf.  'n Reël word tussen paragrawe oopgelaat.  Groete/Liefdegroete/Mooi wense, ens. is die laaste paragraaf van die brief en daarom is daar 'n punt aan die einde.  Daar word nie 'n reël in die afsluiting van die brief oopgelaat nie.  Die omskrywing ''Jou maat" of "Jou vriend/vriendin" is opsioneel. STYL, TOON EN REGISTER  Dit word in 'n meer informele styl as 'n opstel geskryf.  Die styl moet pas by die opdrag: die briefskrywer wens die maat geluk met die beurs wat hy/sy ontvang het en motiveer hom/haar om aan te hou hard werk.  Die toon en register moet pas by die vriendskaplike verhouding tussen die kandidaat en die maat (ontvanger van die brief). TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o Omvattend die kandidaat se woordeskat is; o Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen gegewe sy/haar woordeskat; o Akkuraat die kandidaat se grammatika is; o Goed die kandidaat spel; o Funksioneel leestekens aangewend word om atmosfeer en emosie te beskryf.  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] 2.2 FORMELE BRIEF FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet 'n formele brief aan die munisipale bestuurder skryf. Hy/sy moet vertel hoe swak die toestand van die paaie is/redes daarvoor gee en die munisipale bestuurder versoek om die probleem op te los. Die kandidaat kan ook voorstel wat die munisipaliteit kan doen om met hierdie probleem te help. KENMERKE VAN HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 80–100 woorde.  Die skryfstuk moet duidelik as 'n formele brief herkenbaar wees.  Die doel van hierdie formele brief is om te kla oor die swak toestand van die paaie in die omgewing waar die kandidaat woon.  Die formele brief se taalgebruik en styl moet formeel en saaklik wees.  Die brief spreek die teikenpersoon formeel aan, bv. Meneer/Mevrou/ Mejuffrou/Geagte Dame/Geagte Heer.  Die toon en register moet pas by die formele verhouding tussen die kandidaat en die munisipale bestuurder (ontvanger).  Die klagte en die aanbevelings moet duidelik wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 10 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne INHOUD, IDEES EN DETAIL  In die brief behoort die kandidaat te skryf: - Waar die swak paaie is - Wat die paaie so swak maak - Wat die munisipaliteit kan/moet doen om die situasie te verbeter  Elke idee behoort genoegsaam met gepaste detail uitgebrei te word. FORMAAT  Die formaat van die brief moet korrek wees: adres van afsender, datum, adres van ontvanger, aanhef, opskrif/doel, paragrawe en afsluiting.  Die adres van die afsender kom regs boaan in blokvorm.  Daar word nie 'n reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier 'n toegewing maak en leerders nie penaliseer nie.  Die datum word voluit geskryf: 12 November 2021.  Die adres van die ontvanger van die brief is links in blokvorm.  Geen leestekens word in die adresse gebruik nie.  Laat 'n reël oop tussen die twee adresse.  Laat 'n reël oop tussen die adres van die ontvanger en die aanhef.  Die doel van die brief word in hoofletters geskryf OF dit kan in kleinletters geskryf en dan onderstreep word. Dit moet die essensie van die brief saamvat.  Geen leestekens word na ''Die uwe'' gebruik nie.  Die brief word deur die persoon wat die korrespondensie rig, onderteken. Korrespondente kan ook hul noemname en vanne gee.  Die korrespondent se voorletters en van kan onder die handtekening uitgeskryf word, indien dit onleesbaar is. STYL, TOON EN REGISTER  Die brief moet kort en bondig wees.  Die styl is formeel, maar hoflik.  Skryf nugter en saaklik. Geen mooiskrywery nie.  Die kandidaat word nie gepenaliseer indien jy/jou in plaas van u gebruik word nie. TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: - Omvattend die kandidaat se woordeskat is - Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen gegewe sy/haar woordeskat - Akkuraat die kandidaat se grammatika is - Goed die kandidaat spel  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 11 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 2.3 DIALOOG FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet 'n dialoog tussen hom/haar en sy/haar ma skryf. Dit moet handel oor die ma se reaksie op die kandidaat se besluit om 'n tatoeëermerk te kry. KENMERKE VIR HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 80–100 woorde.  Aanspreekvorm moet informeel wees; dus geskik vir 'n dialoog tussen die kandidaat en sy/haar ma.  Die teks moet duidelik as dialoog herkenbaar wees. INHOUD, IDEES EN DETAIL Die kandidaat moet:  die gesprek tussen hom/haar en sy/haar ma neerskryf.  vir sy/haar ma vertel van syhaar besluit om 'n tatoeëermerk te kry.  die ma se reaksie duidelik uitspel. FORMAAT  Die sprekers se name staan teen die linkerkantste kantlyn.  Daar is 'n dubbelpunt na die naam.  Daar word geen aanhalingstekens gebruik nie.  'n Reël word na elke spreker (spreekbeurt) oopgelaat.  Ekstra inligting word tussen hakies geskryf. STYL, TOON EN REGISTER  Die toon en register moet pas by die situasie waar 'n kind/jongmens en 'n ma met mekaar praat, nl. informeel, dog hoflik/met respek.  Die kandidaat se styl is verduidelikend, dog oorredend, terwyl die ma (aanvanklik) verbaas/geskok is.  Hanteer hier tipiese “praattaal”, bv. onvolledige sinne. TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o Omvattend die kandidaat se woordeskat is o Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen gegewe sy/haar woordeskat o Akkuraat die kandidaat se grammatika is o Goed die kandidaat spel o Funksioneel leestekens aangewend word om atmosfeer en emosie aan te dui  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 12 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 2.4 RESENSIE FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet 'n resensie vir die plaaslike koerant skryf oor 'n nuwe CD wat 'n jong sanger vrygestel het. KENMERKE/AARD VAN HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 80–100 woorde.  Die formaat is duidelik as 'n resensie herkenbaar.  Die aanslag is informeel, maar tog saaklik.  Die doel van die resensie is om die CD te evalueer en dit aan te beveel/af te keur.  Die teks word in die derde persoon geskryf omdat dit objektief moet wees.  Dit word in die teenwoordige/verlede tyd geskryf. INHOUD, IDEES EN DETAIL  Die inhoud, idees en detail moet die fokus ondersteun.  Dit moet voldoende feite oor die CD bevat om die lesers te oorreed om ook die CD te koop/af te raai om dit te koop.  Alle inhoud moet ter sake wees.  Die kandidaat behoort oor die volgende te skryf: o Wie die sanger is en wat die naam van die CD is o Wat die kandidaat van die musiek op die CD dink o Of die kandidaat vir die lesers sal sê om die CD te koop of nie en hoekom FORMAAT  Daar is 'n titel wat aandui wat die resensent se standpunt is.  Die resensent se naam verskyn onder die titel.  Die inhoud word in paragrawe/kolomvorm aangebied. o Eerste paragraaf: Wie, wat waar en deurskemering van standpunt. o Volgende paragrawe: meer besonderhede oor die liedjies op die CD, ens. o Slotparagraaf: resensent se laaste indrukke/aanbevelings. STYL, TOON EN REGISTER  Toon: moet informatief en saaklik wees, wissel informeel – formeel.  Styl: moet geloofwaardig wees/soos verslaglewering.  Register: soos in 'n koerantberig. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 13 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne TAAL  Gebruik die teenwoordige of verlede tyd.  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o omvattend die kandidaat se woordeskat is; o vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen gegewe sy/haar woordeskat. Woordkeuse behoort te getuig van kritiese taalbewustheid by die waardering en evaluering van die CD; o effektief die woordeskat is. Dit moet die samestelling van die CD raak beskryf deur woorde te gebruik soos uitstekend/briljant/flou/stel teleur/oortref verwagtinge/hoë gehalte i.p.v. goed/lekker/mooi; o akkuraat die kandidaat se grammatika is; en o hoe goed die kandidaat spel;  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] ONTLEDING VAN LANG TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat 'n persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. TOTAAL AFDELING B: 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 14 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne AFDELING C: KORT TRANSAKSIONELE TEKS 3.1 PLAKKAAT FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet 'n plakkaat maak om die danskompetisie wat in die gemeenskapsaal gehou gaan word, te adverteer. KENMERKE VIR HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 60–80 woorde.  Dit moet die duidelike kenmerke van 'n plakkaat toon.  Die inligting moet duidelik wees.  Die plakkaat moet eenvoudig wees en die lesers (leerders) se aandag trek.  Die inhoud moet maklik verstaanbaar wees. INHOUD, IDEES EN DETAIL Die plakkaat behoort die nodige inligting omtrent die danskompetisie te verskaf, nl.:  waar die danskompetisie gaan plaasvind  wanneer die danskompetisie gaan plaasvind  wat alles by hierdie danskompetisie gaan gebeur  wie die mense kan kontak (as hulle meer wil weet) FORMAAT  Uitleg van die plakkaat (visuele ontwerpelemente, bv. lettergroottes, lettertipes en plasing van die woorde) is belangrik.  Die belangrike inligting op die plakkaat moet duidelik uitstaan.  Dit moet al die inligting oor die danskompetisie gee.  Die plakkaat berus op die sogenaamde ABBA-beginsel. Dit moet mense se aandag trek. Die mense se belangstelling in die danskompetisie moet gewek word. Dit moet die mense se behoefte aanspreek. As die plakkaat in sy doel slaag, sal die mense tot aksie oorgaan. STYL, TOON EN REGISTER Die kandidaat behoort 'n informele, oorredende styl te gebruik wat by die plakkaat pas.  Die plakkaat spreek die lesers as "jy" aan.  'n Manipulerende toon word gehandhaaf.  Byvoeglike naamwoorde word gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 15 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o Omvattend die kandidaat se woordeskat is o Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen gegewe sy/haar woordeskat. Figuurlike taal en stylmiddele kan gebruik word om impak te maak o Akkuraat die kandidaat se grammatika is o Goed die kandidaat spel o Hoe funksioneel leestekens aangewend word om atmosfeer en emosie aan te dui  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] 3.2 DAGBOEKINSKRYWINGS FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet TWEE dagboekinskrywings maak en vertel: o van sy/haar gevoelens/gedagtes die dag vóór die inenting o van sy/haar gevoelens/gedagtes ná die inenting. KENMERKE VAN HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 60–80 woorde.  Die dagboekinskrywings moet die kandidaat se gedagtes, emosies en denke voor en na die inenting verwoord.  Die dagboekinskrywings kan in die verlede/teenwoordige tyd geskryf word.  Noem familie en vriende op die naam. INHOUD, IDEES EN DETAIL  Die inhoud is persoonlik van aard.  Let wel: Dit gaan nie in hierdie dagboekinskrywings bloot oor 'n beskrywing van wat tydens die inenting gebeur het nie.  Die kandidaat vertel hoe hy/sy voel en waaraan hy/sy dink die aand voor en na die inenting.  Elke idee moet met gepaste detail uitgebrei word. FORMAAT  Die dag of datum of albei word boaan geskryf.  Die inhoud kan soos 'n opstel in paragrawe geskryf word.  Daar hoef nie met "Liewe Dagboek" begin te word nie. STYL, TOON EN REGISTER  Die styl moet by die persoonlike aard van die dagboekinskrywing pas.  'n Dagboekinskrywing word in die eerste persoon geskryf. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 16 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o Omvattend die kandidaat se woordeskat is; o Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen, gegewe sy/haar woordeskat; o Akkuraat die kandidaat se grammatika is; o goed die kandidaat spel; en o hoe funksioneel leestekens aangewend word om atmosfeer en emosie aan te dui.  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] 3.3 RIGTINGAANWYSINGS FOKUS (OPDRAG) Die kandidaat moet vir sy/haar oom verduidelik hoe om van die bushalte af tot by die hotel te loop. KENMERKE VIR HIERDIE SKRYFSTUK  Getal woorde: 60–80 woorde.  Nie alle aanwysings hoef met 'n werkwoord te begin nie.  Verwys na straatname, bakens en rigtingaanwysers wanneer die roeteaanwysings neergeskryf word. INHOUD, IDEES EN DETAIL  Die kandidaat volg die pyltjies en verduidelik stap-vir-stap hoe om van die bushalte af tot by die hotel te kom.  Die kandidaat moet straatname, bakens en rigtingaanwysers (links/ regs/linkerkant/regterkant) gebruik. FORMAAT Die rigtingaanwysings moet puntsgewys en stap-vir-stap neergeskryf word. STYL, TOON EN REGISTER  Die styl moet kort en bondig wees om by die rigtingaanwysings te pas.  Die toon behoort soos instruksies te klink. TAAL  Die nasiener moet hom/haar laat lei deur hoe: o Omvattend die kandidaat se woordeskat is o Vaardig die kandidaat sy/haar woordkeuse uitoefen, gegewe sy/haar woordeskat o Akkuraat die kandidaat se grammatika is o Hoe goed die kandidaat spe.  Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 17 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne ONTLEDING VAN KORT TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat 'n persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne LET WEL  Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 2; Afdeling A).  Die punte (0-40) vir die nasien van die opstel is in vyf kategorieë verdeel.  Die kriteria vir INHOUD is verder by Uitsonderlik en Knap in 'n hoë en lae subkategorie verdeel. In elke sub-kategorie word die verspreiding van punte aangedui.  Die verdeling van punte in 'n hoë en lae subkategorie beïnvloed nie die punt wat vir TAAL & STYL en STRUKTUUR toegeken word nie. ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL (AFDELING A) TWEEDE ADDISIONELE TAAL [40 PUNTE] KRITERIA UITSONDERLIK (U) KNAP (K) GEMIDDELD (G) ELEMENTÊR (E) ONVOLDOENDE (O) INHOUD & BEPLANNING 22–24 18 12–16 7–11 0–6 - Respons is uitsonderlik, - Respons is baie goed; - Respons is - Samehang in respons is - Respons is nie meer Respons op opdrag treffend en bo verwagting. getuig van vaardigheid. bevredigend. wisselvallig. relevant nie. Hoë subkategorie Idees in teks - Idees is intelligent, - Idees heeltemal relevant, - Idees is redelik same- - Idees is onsamehangend - Idees is deurmekaar en Organisering van idees volwasse en interessant en gee hangend en en onduidelik; nie meer nie op onderwerp gefokus Bewus van: stem leser tot nadenke. aanduiding van oortuigend. oorspronklik nie. nie. Dis vaag en  doel, - Uitsonderlike organisasie volwassenheid. - Redelike organisasie - Min bewys van herhalend.  gehoor (inleiding, liggaam en - Organisasie (inleiding, (inleiding, liggaam en organisasie (inleiding, - Geen organisasie;  konteks van opdrag samevatting/slot) en liggaam samevatting/slot) en liggaam en skryfstuk is samehang. en samevatting/slot) is samehang. samevatting/slot) en onsamehangend. 24 PUNTE baie samehang. goed en samehangend. 19–21 17 - Respons is uitmuntend, - Respons is goed; getuig Lae subkategorie maar uitsonderlik treffende van vaardigheid. eienskappe ontbreek. - Idees is relevant, - Idees is intelligent en interessant. volwasse. - Organisasie (inleiding, - Baie knap organisasie liggaam en (inleiding, liggaam en samevatting/slot) is goed samevatting/slot) en en samehangend. samehang. TAAL, STYL & REDIGERING 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 - Taalgebruik is uitmuntend. - Taalgebruik is baie gepas - Taalgebruik is - Taalgebruik is basies. - Taalgebruik is Toon, register, styl en woordeskat is - Toon, styl en register is en doeltreffend. voldoende; hier en daar - Toon, styl en register is onverstaanbaar. geskik vir doel en konteks retories effektief. - Toon, styl en register is wisselvallig. elementêr. - Toon, styl en register is Woordkeuse - Woordeskat is uitsonderlik. gepas en effektief. - Toon, styl en register - Woordeskat is baie onvoldoende. Taalgebruik en konvensies - Grammatika, spelling en - Woordeskat is knap. is oor die algemeen basies. - Woordeskat uiters Punktuasie punktuasie is feitlik foutvry. - Min grammatika-, spel- gepas. - Heelwat grammatika-, beperk; maak selfs begrip Grammatika - Uitsonderlik gedoen. en punktuasiefoute. - Woordeskat is spel- en punktuasiefoute. onmoontlik. Spelling - Knap gedaan. gemiddeld. - Min of geen - Grammatika-, spel- en - Grammatika, spelling sinsverskeidenheid. punktuasiefoute 12 PUNTE en punktuasie is belemmer betekenis. gemiddeld. - Beperkte gebruik van retoriese middele. STRUKTUUR 4 3 2 1 0 - Uitsonderlike ontwikkeling - Logiese, samehangende - Gemiddelde - Basiese ontwikkeling van - Onvoldoende ontwikkeling Kenmerke van teks van onderwerp. ontwikkeling van ontwikkeling van onderwerp. van onderwerp. Paragraafontwikkeling en - Uitsonderlike detail. onderwerp. onderwerp. - Sommige relevante detail. - Nodige detail ontbreek. sinskonstruksie - Uitsonderlike vaardigheid in - Genoegsame detail. - Relevante detail. - Sins- en paragraafbou is - Sins- en paragraafbou is sins- en paragraafbou. - Sins- en paragraafbou is - Gemiddelde sins- en foutief. foutief. 4 PUNTE logies en getuig van paragraafbou. - Opstel maak tog sin t.s.v. - Opstel maak nie sin nie. variasie. baie foute. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne ASSESSERINGSRUBRIEK LANG TRANSAKSIONELE TEKS (AFDELING B) TWEEDE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE] KRITERIA UITSONDERLIK (U) KNAP (K) GEMIDDELD (G) ELEMENTÊR (E) ONVOLDOENDE (O) INHOUD, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 BEPLANNING & - Grondige kennis van - Goeie kennis van - Toon voldoende - Toon elementêre - Toon weinig, indien FORMAAT kenmerke van teks. kenmerke van teks. kennis van kenmerke kennis van enige kennis van - Respons is uitsonderlik, - Respons is baie goed. van teks. kenmerke van teks. kenmerke van teks. Kenmerke van teks treffende en bo - Inhoud en idees - Respons is - Respons is basies. - Respons toon weinig, Respons op opdrag verwagting. samehangend. voldoende. - Inhoud en idees nie indien enige verband Idees in teks - Idees is intelligent en - Behou fokus. - Inhoud en idees meer altyd met opdrag. Organisering van idees volwasse. - Idees is baie goed redelik samehangend nie. - Geen samehang in Konvensies en konteks - Inhoud en idees is uitgebrei met detail samehangend. - Aanduiding van idees en inhoud nie. samehangend. wat die onderwerp - Nie meer heeltemal fokus; met - Fokus onvoldoende 12 PUNTE - Behou fokus. ondersteun. gefokus nie; enkele afwykings. en onvanpas. - Idees is behoorlik - Gepaste formaat; afwykings. - Min detail - Baie min indien enige uitgebrei met detail wat onbeduidende foute. - Sommige detail ondersteun die detail ondersteun die die onderwerp ondersteun die onderwerp. onderwerp. ondersteun. onderwerp. - Noodsaaklike reëls - Noodsaaklike reëls - Gepaste en akkurate - Formaat oorwegend van die formaat is van die formaat is nie formaat. gepas, maar met vaagweg toegepas. toegepas nie. foute. Kritiese foute is egter begaan. 7–8 5–6 4 3 0–2 TAAL, STYL & - Toon, styl, register en - Toon, styl, register - Toon, styl, register en - Toon, styl, register - Toon, styl, register REDIGERING woordeskat is hoogs en woordeskat is woordeskat is geskik en woordeskat is en woordeskat is nie geskik vir doel, gehoor en baie geskik vir doel, vir doel, gehoor en minder geskik vir meer geskik vir doel, Toon, styl, register en konteks. gehoor en konteks. konteks. doel, gehoor en gehoor en konteks nie. woordeskat is geskik - Baie goeie woordeskat. - Knap woordeskat. - Woordeskat is konteks. - Woordeskat is vir doel/effek en konteks - Toon goeie - Toon oor die voldoende. - Basiese onvoldoende. Woordkeuse taalkonstruksie. algemeen goeie - Toon gemiddelde woordeskat. - Toon feitlik geen Taalgebruik en - Grammatika is akkuraat. taalkonstruksie. taalkonstruksie. - Toon basiese taalkonstruksie nie. konvensies - Baie min spel- en - Grammatika is oor die - Enkele taalkonstruksie. - Grammatikafoute Punktuasie punktuasiefoute. algemeen korrek. grammatikafoute. - Grammatika is nie belemmer betekenis. Grammatika - Min spel- en - Spel- en meer - Besaai met spel- en Spelling punktuasiefoute. punktuasiefoute akkuraat nie. punktuasiefoute; belemmer nie - Etlike spel- en belemmer betekenis. 8 PUNTE betekenis punktuasiefoute wat nie. betekenis belemmer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V3 Downloaded from hlayiso.com 20 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne ASSESSERINGSRUBRIEK KORT TRANSAKSIONELE TEKS (AFDELING C) TWEEDE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE] KRITERIA UITSONDERLIK (U) KNAP (K) GEMIDDELD (G) ELEMENTÊR (E) ONVOLDOENDE (O) INHOUD, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 BEPLANNING & - Grondige kennis van - Goeie kennis van - Toon voldoende - Toon elementêre - Toon weinig, indien FORMAAT kenmerke van teks. kenmerke van teks. kennis van kenmerke kennis van enige kennis van - Respons is uitsonderlik, - Respons is baie goed. van teks. kenmerke van teks. kenmerke van teks. Kenmerke van teks treffende en bo - Inhoud en idees - Respons is - Respons is basies. - Respons toon weinig, Respons op opdrag verwagting. samehangend. voldoende. - Inhoud en idees nie indien enige verband Idees in teks - Idees is intelligent en - Behou fokus. - Inhoud en idees meer altyd met opdrag. Organisering van idees volwasse. - Idees is baie goed redelik samehangend nie. - Geen samehang in Konvensies en konteks - Inhoud en idees is uitgebrei met detail samehangend. - Aanduiding van idees en inhoud nie. samehangend. wat die onderwerp - Nie meer heeltemal fokus; met - Fokus onvoldoende 12 PUNTE - Behou fokus. ondersteun. gefokus nie; enkele afwykings. en onvanpas. - Idees is behoorlik - Gepaste formaat; afwykings. - Min detail - Baie min indien enige uitgebrei met detail wat onbeduidende foute. - Sommige detail ondersteun die detail ondersteun die die onderwerp ondersteun die onderwerp. onderwerp. ondersteun. onderwerp. - Noodsaaklike reëls - Noodsaaklike reëls - Gepaste en akkurate - Formaat oorwegend van die formaat is van die formaat is nie formaat. gepas, maar met vaagweg toegepas. toegepas nie. foute. Kritiese foute is egter begaan. 7–8 5–6 4 3 0–2 TAAL, STYL & - Toon, styl, register en - Toon, styl, register - Toon, styl, register en - Toon, styl, register - Toon, styl, register REDIGERING woordeskat is hoogs en woordeskat is woordeskat is geskik en woordeskat is en woordeskat is nie geskik vir doel, gehoor en baie geskik vir doel, vir doel, gehoor en minder geskik vir meer geskik vir doel, Toon, styl, register en konteks. gehoor en konteks. konteks. doel, gehoor en gehoor en konteks nie. woordeskat is geskik - Baie goeie woordeskat. - Knap woordeskat. - Woordeskat is konteks. - Woordeskat is vir doel/effek en konteks - Toon goeie - Toon oor die voldoende. - Basiese onvoldoende. Woordkeuse taalkonstruksie. algemeen goeie - Toon gemiddelde woordeskat. - Toon feitlik geen Taalgebruik en - Grammatika is akkuraat. taalkonstruksie. taalkonstruksie. - Toon basiese taalkonstruksie nie. konvensies - Baie min spel- en - Grammatika is oor die - Enkele taalkonstruksie. - Grammatikafoute Punktuasie punktuasiefoute. algemeen korrek. grammatikafoute. - Grammatika is nie belemmer betekenis. Grammatika - Min spel- en - Spel- en meer - Besaai met spel- en Spelling punktuasiefoute. punktuasiefoute akkuraat nie. punktuasiefoute; belemmer nie - Etlike spel- en belemmer betekenis. 8 PUNTE betekenis punktuasiefoute wat nie. betekenis belemmer. Kopiereg voorbehou