Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 P1 2022 Memo (isiXhosa)

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202210 pages

Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2022 (isiXhosa), 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2022 SAYENSI YEZOLIMO (AGRICULTURAL SCIENCES) P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 150 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10.
Downloaded from hlayiso.com 2 SAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2022) ICANDELO A UMBUZO 1 1.1 1.1.1 B ✓✓ 1.1.2 D ✓✓ 1.1.3 C ✓✓ 1.1.4 A ✓✓ 1.1.5 B ✓✓ 1.1.6 B ✓✓ 1.1.7 A ✓✓ 1.1.8 D ✓✓ 1.1.9 B ✓✓ 1.1.10 A ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 B qha ✓✓ 1.2.2 A qha ✓✓ 1.2.3 Ayikho ✓✓ 1.2.4 Ngu A kunye no B ✓✓ 1.2.5 A qha ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 yibile juice ✓✓ 1.3.2 yibunching/swarming ✓✓ 1.3.3 yionovulation ✓✓ 1.3.4 siscrotum/Cremaster muscles ✓✓ 1.3.5 yidropsy ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 yiether extract ✓ 1.4.2 yitopical ✓ 1.4.3 yichin-ball marker ✓ 1.4.4 yipistollete ✓ 1.4.5 yiembryo flushing ✓ (5 x 1) (5) AMANQAKU EWONKE ECANDELO A: 45 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2022) SAYENSI YEZOLIMO P1 3 ICANDELO B UMBUZO 2: UKODLIWA KWEZILWANYANA 2.1 Iiphakathi zezilwanyana 2.1.1 Igama lesilwanyana Ihagu ✓ (1) 2.1.2 Isizathu Inesisu esinye ✓ (1) 2.1.3 Chaza ukuba unombolo A wehagu wehluke kanjani kowenkukhu Idlelo lenkukhu limtya omile ekwebhegi yona eyehagu ayinamtya . ✓ (2) 2.1.4 Ukukhomba inombolo (a) Ukukhutshwa kwereinin – B ✓ (1) (b) Ukugcinwa kwevitamins ezisebenzayo – C ✓ (1) 2.1.5 Isizathu sokuba isisu sehagu singakwazi ukucola amadiza Isisu sinye ✓ ayina rumen micribes zokucola amadiza ✓ (2) 2.2 Iiprosesi ezibandakanya idigestion 2.2.1 Hlenga-hlengisa D✓ A✓ E✓ C✓ B✓ (5 x 1) (5) 2.2.2 Nika istructure esenza iarbsoption Villi ✓ (1) 2.3 Intlobo zokutya kwezilwanyana 2.3.1 Ukuklasifaywa kokutya FEED A – Roughage ✓ FEED B – Concentrates ✓ (2 x 1) (2) 2.3.2 Ukukhomba ukutya (a) Feed B/concentrates ✓ (1) (b) Feed A/roughage ✓ (1) (c) Feed B/concentrates ✓ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 4 SAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2022) 2.3.3 Khaltyhulayshini yenutritive ratio kafeed A % TDN – % DP NR = 1 : ✓ %DP 56% ‒ 6% 1: ✓ 6% 1: 8,33 ✓ OKANYE % DNNS NR = 1 : ✓ %DP 50% 1: ✓ 6% 1 : 8,33 ✓ (3) 2.4 Ukucolwa kwehabile 2.4.1 khaytyhulation yedigestibility co-efficient kwihabile Dry material intake (kg) – dry mass of manure (kg) 100 DC = x ✓ Dry material intake (kg) 1 12 kg – 5 kg 100 = x ✓ 12 kg 1 = 58,3 ✓% ✓ (4) 2.4.2 Isupplementi IBENYE yokwandisa incas nokucolwa kwehabile • Ukusuplementa nge mollases✓ • Ukusupplementa nge NPN ✓ (Zibe 1 x 1) (1) 2.5 Ukunqongophala kwezinongo 2.5.1 Nika impawu zokunqongophala ANIMAL A ‒ yigoitre ✓ ANIMAL B ‒ yicurled-toe paralysis ✓ (2 x 1) (2) 2.5.2 Nika isinongo esinqongopheleyo ANIMAL A – yiodine ✓ ANIMAL B – yivitamin B2/riboflavin ✓ (2 x 1) (2) 2.5.3 Ukutya yokulungisa lemeko iku animal A yiIMarine salt ✓ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2022) SAYENSI YEZOLIMO P1 5 2.6 Ifodder flow 2.6.1 Zingaphi inyanga idlelo lingenakutya 3 yenyanga ✓ (1) 2.6.2 Khatyhulatha okona kutya kufunekayo apha ku May Number of animals x requirement/kg/day x 31 = 100 x 5 kg x 31 ✓ = 155 00 kg ✓ (2) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 6 SAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2022) UMBUZO 3: UKUVELISWA NOKULAWULWA KWEZILWANYANA 3.1 Ukwandiswa kwemveliso kwi production unit 3.1.1 Khomba iproduction unit yiproduction unit B ✓ (1) 3.1.2 Izizathu eziBINI • Ukukhwelisa ngenjongo zokwandisa imveliso ✓ • Ukukwelisa ngenjongo zokwandisa ingeniso ✓ (2) 3.1.3 Ihousing structures zibeMBINI kuproduction unit B • yiholding shed ✓ • yifeed shed ✓ • yiholding pen ✓ (Zibe 2 x 1) (2) 3.1.4 Izizathu zibe ZIBINI zokucacisa ungenelelo oluncinci ku A • ukukhwelisa kwenzeka kwindawo eqhele kuyo isilwanyana t ✓ • izilwanyana zixhomekeke emithini ukukhusela amaqondo obushushu ✓ • zibhuqisa ingca kuphela ✓ (Zibe 2 x 1) (2) 3.2 Nika igama lesilwanyana esizibonalisa ngohlobo olulandelayo xa siphantsi koxinzelelo (a) ipawing – yinkomo ✓ (1) (b) isnout rubbing – yihagu ✓ (1) (c) ifeigned charging movements – yinkomo ✓ (1) 3.3 Into ibeNYE efunekayo xa uwelisa imfuyo indlela ukuphatha iaphu elibomvu ✓ (1) 3.4 Izixhobo zokubamba izilwanyana 3.4.1 Chaza isizathu sokusebenzisa esisixhobo A – yibranding ✓ C – yicastrating/tail docking ✓ (2 x 1) (2) 3.4.2 Izizathu eziBINI zokusebenzisa esisixhobo • kulula ukusebenza ✓ • ixabiso liphantsi ✓ • ayiphumi gazi ✓ • imempilo ✓ (Zibe 2 x 1) (2) 3.4.3 Igama lesixhobo B – yidrenching gun/yidosing gun ✓ (1) 3.4.4 Imiqathango emiBINI yokubamba izilwanyana • sukugxola xa ubamba izilwanyana ✓ • sukujingisa ilaphu phezulu uphazamisa izilwanyana ✓ • sukuqala ngemva xa ubamba isilwanyana ✓ • thethela phantsi ✓ • sukudibanisa izilwanyana ezikhulu nezincinci ✓ • sebenzisa izixhobo ezilungele oko ✓ • sebenzisa icrush evulekileyo ukuze zingagilani ✓ • zivulele indlela yokuphuma unagaphazamisanga ✓ • ziveze ukuba ukho xa uzakubamba izilwanyana ungachwechwi kuba uzakuzetthusa ✓ (Zibe 2 x 1) (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2022) SAYENSI YEZOLIMO P1 7 3.5 Iaverage pulse nerespiratory rate yezilwanyana ezahlukeneyo 3.5.1 IBar graph Average pulse and respiratory rates of different farm animals 90 Pulse (beats/min) respiratoty rates 80 70 60 Average pulse rate 50 Average respiratory rate 40 30 (breaths/min 20 10 0 Cattle Sheep Goats Pigs Farm animals Criteria/rubric/marking guideline • Correct heading ✓ • x-axis: Correctly calibrated and labelled (Farm animals) ✓ • y-axis: Correctly calibrated and labelled (Pulse rate and respiratory rate) ✓ • Bar graph ✓ • Accuracy ✓ • Correct units (Heart beats/min and breaths/min) ✓ (6) 3.5.2 Explanation of the trend Ipulse rate iyakhawuleza ✓ xa iyiqhathanisa ne respiratory rate kuzo zonke izilwanyana (2) 3.6 Ilife cycle yezimfimfithi 3.6.1 Iklasifikashini yezimfimfithi Ezangaphakathi ✓ Igama Intshulube emcaba ✓ (2) 3.6.2 Impawu ezibonakayo Proglottids ✓ (1) 3.6.3 Ukunyangwa kwezilwanyana ezigaxeleke kwizimfimfithi ukusezwaa ianthelmintics/de-wormers ✓ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 8 SAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2022) 3.7 Izifo zezilwanyana efama 3.7.1 Nika ipathogeni B – bhaktheriya ✓ C – fangi i ✓ (2) 3.7.2 Igama lesifo A – Red water ✓ D – Rift Valley Fever ✓ (2) 3.7.3 Ukuchongwa kwenombolo yempawu zesifo esenziwa yiblue tick A✓ (1) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2022) SAYENSI YEZOLIMO P1 9 UMBUZO 4: UKUKHIQIZWA KWEZILWANYANA 4.1 Ispermatogenesis 4.1.1 Igama lelungu itestis ✓ (1) 4.1.2 Ukuchongwa kwe celi A – yiprimary spermatocyte ✓ C – sispermatids ✓ (2) 4.1.3 Uhlobo lwe cell division yimeiosis 2 ✓ (1) 4.1.4 Igama lelungu (1) (a) yiacrosome ✓ (1) (b) yimitochondrion ✓ 4.1.5 Nika zibeMBINI izifanantonye phakathi kwe spermatogenesis ne oogenesis • zikhupha ihaploid cell ngenxa yemeiosis ✓ • zombini zikhupha isex cells ✓ (2 x 1) (2) 4.2 Umkhuba wokukhwela kwenkunzi 4.2.1 Ihormone elawula ukukhwela kwenkunzi yitestosterone ✓ (1) 4.2.2 Isenses iziMBINI ekhuthaza uvakalelo lwenkunzi • sismell ✓ • yisight ✓ • yitouch ✓ (Zibe 2 x 1) (2) 4.3 Izigaba zokuzala 4.3.1 Chonga iprosesi yiparturition ✓ (1) 4.3.2 Igama lesigaba A – yiexpulsion/ejection of the placenta ✓ B – yipreparatory stage ✓ C – yiejection/expulsion of the foetus ✓ (3) 4.3.3 Ihormone eyenza icorpus luteuim ibuye umva Prostaglandins ✓ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 10 SAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2022) 4.3.4 Impawu zibeMBINI ezibonakalayo xa inkomo izakuzala • ivulva iyadumba iphinde ithambe ✓ • ivuza imucus strings ✓ • iyachama ikake qhoqhoqho ✓ • inkomo iyayeka ukutya ✓ • ima ecaleni esuke kwezinye inkomo ✓ • ibonakalisa impawu zokungomwabi nokubaphantsi koxinzelelo ✓ • ibele lumba kakhulu litsitse ubisi ✓ • inkomo iyazimbolambola ikhala ✓ • iqondo lobushushu bomzimba liyenyuka ✓ • ibele liyehla lijinge ✓ (Zibe 2 x 1) (2) 4.4 Artificial insemination (AI) 4.4.1 Cwangcisa ezizigaba zifumaneka kwi AI ngokulandelelana kwazo • yisemen collection ✓ • yisemen evaluation ✓ • yisemen dilution ✓ • yisemen storage ✓ (4) 4.4.2 Nila ikhomponentsi zediylutantsi (a) yiegg yolk/glycerol ✓ (b) yiantibiotics ✓ (c) yibuffers ✓ (3) 4.4.3 Iqondo lobushushu lokugcinwa kwesemeni ixesha elide -196 °C ✓ (1) 4.5 Ukutshintsha-tshintsha kwehormones ngexesha leoestrus cycle 4.5.1 Ukuchongwa kwehormones A – yifollicle stimulating hormone/FSH ✓ C – yioestrogen ✓ D – yoprogesterone ✓ (3) 4.5.2 Izizathu zokubaluleka kwe FSH ngexesha le oestrus cycle • Ikhuthaza ukwenziwa kwegraffian follicles ✓ • Ukhiqizq ioestrogen kwigraafian nfollicles ✓ (2) 4.5.3 Nika iprosesi yiovulation ✓ (1) 4.5.4 Umsebenzi we luteinizing hormone ngexesha le ovulation Igqabuza igraafian follicles zitsho zikwazi ukukhulula iovum ✓ to release the ovum ✓ (2) 4.5.5 Izigaba zeoestrus xa ioestrogrn ikwizinga eliphezulu kakhulu yioestrus stage ✓ (1) [35] AMANQAKU ECANDELO B: 105 AMANQAKU EWONKE: 150 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha. Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all