NASIONALE
SENIORSERTIFIKAAT
GRAAD 12
LANDBOUWETENSKAPPE V1
NOVEMBER 2014
MEMORANDUM
PUNTE:150
Hierdie memorandum bestaan uit 10 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2014 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2014 Memo
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2014 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC November Exam · 2014 · Afrikaans. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2014
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 238.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC November Exam 2014
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Animal reproduction20 marks
- Question 1.2Animal reproduction10 marks
- Question 1.3Animal reproduction10 marks
- Question 1.4Animal reproduction5 marks
- Question 3.1Animal production and housing7 marks
- Question 3.2Animal production and housing4 marks
Show all 15 questions
- Question 3.3Animal production and housing7 marks
- Question 3.4Animal health and protection4 marks
- Question 3.5Animal health and protection8 marks
- Question 3.6Animal health and protection5 marks
- Question 4.1Animal reproduction6 marks
- Question 4.2Animal reproduction9 marks
- Question 4.3Animal reproduction7 marks
- Question 4.4Animal reproduction5 marks
- Question 4.5Animal reproduction8 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Landbouwetenskappe/V1 2 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 D
1.1.3 B
1.1.4 B
1.1.5 D
1.1.6 D
1.1.7 B
1.1.8 D
1.1.9 C
1.1.10 A (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Geeneen
1.2.2 Slegs A
1.2.3 Beide A en B
1.2.4 Slegs B
1.2.5 Slegs A (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Voervloei
1.3.2 Nek-/kopklamp
1.3.3 Seminale/vesikulêre klier
1.3.4 Oögenese/ovigenese/saadsakkies
1.3.5 Mastitis (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Meganies/fisies
1.4.2 Kafeteriastyl/ad lib/vrye toegang
1.4.3 Isolasie/afsondering/skeiding
1.4.4 Yster/Fe/ystersulfaat
1.4.5 Sinchronisasie (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 3 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
AFDELING B
VRAAG 2: DIEREVOEDING
2.1 Roete van voedsel deur die maag van die herkouer
2.1.1 Identifikasiedie soort dier
Herkouer/beeste/skape/bokke (1)
2.1.2 Identifikasie van die proses geïllustreer deur A, B enC
A. Inname/ingestie/peristalse/insluk van voedsel
B. Opbring/retro-peristalse
C. Insluk/herinsluk/peristalse (3)
2.1.3 Regverdiging van die voordele van proses B
• Voedsel word fisies in kleiner/fyner dele opgebreek
• Vergroot die blootstellingsoppervlakte van voedsel
• Stimuleer speekselafskeiding
• Verbeter die vermenging van voedsel
• Bolus vorming (Enige 3) (3)
2.2 Die gehalte van weivelde en voedingswaarde oor drie seisoene
2.2.1 Beskrywing van die grootte van die mikro-organisme bevolking
(a) Verhoging/styging in die amilolitiese bakteriebevolking
(as gevolg van die hoër energiewaarde van die weiding) (2)
(b) Daling/verlaging in die proteolitiese bakteriebevolking
(as gevolg van die lae proteïenwaarde van die weiding) (2)
2.2.2 Gehalte van die voeraanvulling in die winter
• Hoë kwaliteit/ryk aan proteïen/aminosure/NPN
• Ryk aan koolhidrate/energie
• Aanvulling van minirale/vitamiene (Enige 1) (2)
2.2.3 Vitamien wat waarskynlik onvoldoende is in die winter
Vitamien A/retinol (1)
2.3 Koëffisiënt van verteerbaarheid van hooi
2.3.1 Koëffisiënt van verteerbaarheid
DM van hooi: 24kg x 12 = 2,88kg of 24kg x 0,88 = 21,1kg
100
24kg – 2,88kg = 21,1kg
= Droëmateriaalinname(kg) – Droëmassa in die mis (kg) x 100
Droëmateriaalinname(kg) 1
= 21,1kg – 7,3kg x 100
21,1kg 1
= 65,4% (5)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 4 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
2.3.2 Regverdig waarom hooi nie aanbeveel word nie
• Verteerbaarheid is 65,4%
• daarom is aanvulling nodig (2)
2.4 Samestelling van voere
2.4.1 Voer vir nie-herkouers aanbeveel
Voer A (1)
2.4.2 Motivering vir Voer A
• Bevat 'n lae persentasie ruvese/6%l
• Hoë % TVV/80%
• Hoë % VP/8%
• Daarom is dit makliker verteerbaar (Enige 2) (2)
2.4.3 Berekening van die voedingsverhouding (VV) Voer B
VV = 1: TVV – VP
VP
= 1: 50% – 4%
4%
Of
= 1: 46%
4%
= 1: 11.5/1:12 (3)
2.5 Voervloeiprogram
2.5.1 Maande met oorskot/te veel voer
2/twee maande (1)
2.5.2 Maand met voertekorte
September/Sep. (1)
2.5.3 Bereken die voertekort tydens die maand van Oktober
120 ton – 80 ton = 40 ton
40 ton x 1000 of 40 ton x 1000kg
1 ton (3)
= 40 000 kg
2.5.4 DRIE kostedoeltreffende maatreëls gedurende Jan en Feb
• Deur die voer te sny
• Baal/die maak van hooi/kuilvoer
• Stoor (3)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 5 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER
3.1 Boerderystelsels
3.1.1 Identifiseer die produksiestelsel
Agterplaas/skrophoenders/bestaans/free-range (1)
3.1.2 DRIE voordele van die agterplaassisteem vir landelike
gemeenskappe
• Goedkoper
• Maklik om te bestuur
• Geen gespesialiseerde toerusting word benodig nie
• Geen gespesialiseerde kennis/kundigheid is nodig
• Meer omgewings vriendelik (Enige 3) (3)
3.1.3 Drie probleme met agterplaassisteem
• Siektes versprei maklik
• Swak voedingstoestande/kombuisafval is minder voedsaam
• Hoë risiko weens predatore
• Diefstal
• Energie/nutriënte word gebruik vir nie-produksie doeleindes/
lae produksie uitsette
• Blootgestel an ekstreme omgewings kondisies (Enige 3) (3)
3.2 Strukture, apparate en toebehore wat gebruik word vir die hantering van
diere in 'n diereproduksie stelsel
3.2.1 Doringdraadheining om landbougrond te verdeel (1)
3.2.2 Kraal van takke en stokke (1)
3.2.3 'n Skuiling van houtpale en seil (1)
3.2.4 Rooivlae en waarskuwingstekens (1)
3.3 Produksiestelsels
3.3.1 Produksiestelsel deur BOER A
Ekstensiewe stelsel (1)
3.3.2 TWEE redes
• Minder werkers/2 werkers
• Beperkte fasiliteite/1 hanterings fasiliteit/1 plaasstoor/8
windpompe/1 dipstasie
• Minder diere op 'n groot oppervlakte/400 beese op 4800Ha (2)
• Maak gebruik van natuurlike weiding (Enige 2)
3.3.3 Verskille in voedingstrategieë.
• BOER A. Diere loop op natuurlike weidings/ekstensief
• BOER B. Diere is in 'n voerkraal/intensief (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 6 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
3.3.4 TWEE maatreëls om BOER A se produksie te verhoog
• Aanvulling/aanvullende voere/voeding
• Beheer uiterste omgewingstoestande d.m.v. skuilings
• Goeie gesondheidsbeheerstelsels/program
• Regte teelmetodes/beleid
• Effektiewe weidingstelsel/wisselweiding stelsel (Enige 2) (2)
3.4 Die gesondheid van 'n dier
3.4.1 Deel van die liggaam waarin die termometer geplaas word
Rektum/anus (1)
3.4.2 Gesondheidsaanduiders vir akute toestande
(a) Hoër liggaamstemperatuur (1)
(b) Hoër/vinniger asemhalingstempo (1)
(c) Hoër/vinniger polstempo/hartklop (1)
3.5 Bosluise en beheer
3.5.1 Tipe en naam van die bosluis
• Eengasheerbosluis
• Bloubosluis (2)
3.5.2 Siektes oordra
• Rooiwater
• Anaplasmose/galsiekte (Enige 1) (1)
3.5.3 Regverdiging van chemiese stof as ekologies vriendelik
• Residuele aksie
• Nie-sistemiese aksie
• Renostervoël vriendelik (Enige 2) (2)
3.5.4 Metode van toedienning
Opgiet (1)
3.5.5 Bewyse van die rol van die staat in die beheer van
gesondheidsmiddels en medisyne
• Registrasie nommer/Reg. No. G2837 Wet 36/1947
• Aktiewe bestanddele en hoeveelhede/Deltrametrin 0.50% m/v,
Amitraz 2,0% m/v, Piperonyl Butoxide 2,0% m/v (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 7 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
3.6 Plantvergiftiging
3.6.1 TWEE plante wat giftig is
• Gifblaar
• Stinkblaar/gifappel
• Datura spesies
• Lantana camara
• Slangkop
• Tulpe
• Seneciosis
• Gousiekte
• Diplodiosis
• Geeldikkop
• Vermeersiekte
• Vuursiektebossie
• Lupins
• Blou-groen alge
• Buffelsgras
• Duiwelsdoring (Enige 2) (2)
3.6.2 DRIE voorkomingsmaatreëls vir die beheer van gifplante
• Verwyder gifplante uit weidings/brand geaffekteerde
dele/behandel met onkruiddoders/chemiese middels
• Verwyder diere uit kampe wat met gifplante besmet is
• Verskaf genoeg voer/water aan diere/voldoende
voedingswaarde/moenie diere laat honger lei nie
• Vermy oorbeweiding
• Pas 'n wisselweidingstelsel toe
• Ondersoek hooi wat in stalle gehou word
• Kennis van gifplante
• Moenie gemufte hooi/in dele gesny waar gifplante voorkom aan
diere voer nie (Enige 3) (3)
[35]
VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE
4.1 Vroulike reproduksieorgane
4.1.1 Identifikasie van die dele van die vroulike dier
• A - Baarmoederhoring
• B - Fallopiesebuis
• C - Ovarium
• F - Vagina (4)
4.1.2 Letter en naam van die gedeelte met 'n slymprop
• G
• Serviks (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 8 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
4.2 Hormoonvlakke gedurende bronstigheid
4.2.1 Grafiek van die hormoonvlakke
Hormoonvlakke
35
Progesteroon
30
Konsentrasie (mg/ml)
Estrogeen
25
20
15
10
5
0
4 8 12 16 20 24
Dae
Kriteria/rubriek/merkriglyne:
• Korrekte opskrif
• Y-as – Korrekte indelings/skaal en byskrifte (Konsentrasie)
• X-as – Korrekte indelings/skaal en byskrifte (Dae)
• Korrekte eenhede
• Akkuraatheid
• Lyngrafiek (6)
4.2.2 Rol van progesteroon
Inhibeer die afskeiding/funksionering van estrogeen (1)
4.2.3 Tyd van volle ontwikkeling van die follikel
Dag 20 (1)
4.2.4 Motivering/rede
Estrogeen is op sy hoogste vlakke/30mg/ml
of
Progesteroon is op sy laagste vlak/3mg/ml (1)
4.3 Skematiese voorstelling van 'n spermsel
4.3.1 Identifikasie van deel B
Nukleus/kern (1)
4.3.2 Gemerkte gedeelte wat die akrosoom verteenwoordig
A (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 9 DBE/November 2014
NSS – Memorandum
4.3.3 Funksie van gemerkte gedeelteE
Maak beweging van die spermsel moontlik (1)
4.3.4 Onderskei tussen 'n spermsel en semen.
• Spermsel - Die manlike gamete/geslagsel/reproduksieselle
• Semen - Mengsel van spermselle en afskeidings van die
aanvullendegeslagskliere (2)
4.3.5 TWEE metodes van semen versameling
• Kunsvagina
• Elektriese stimulator/elektro-ejakulator (2)
4.4 Kunsmatige inseminasie by plaasdiere
4.4.1 Omskryf KI
• Tegniek waar die semen kunsmatig van bulle getap word en
• kunsmatig in die geslagskanaal van koeie geplaas word (2)
4.4.2 DRIE vereistes vir KI
• Korrekte bronstigheids/hitte waarneming
• Korrekte/goeie tydsberekening
• Gebruik lewenskragtige semen
• Korrekte tegniek
• Gebruik slegs kundige/ervare insemineerders
• Handhaaf hoë higiëniese standaarde (Enige 3) (3)
4.5 Stadia van embrio-oorplasing
4.5.1 Identifiseer die tegniek
Embrio oorplasing (1)
4.5.2 Korrekte volgorde van die embrio-oorplantingsproses
• E/Sinchroniseer beide die skenker- en die ontvangerkoeie
• C/Superovuleer die skenkerkoei
• B/KI die skenkerkoei
• A/Spoel die embrio's uit die skenkerkoei
• D/Plaas die embrio's na die ontvangerkoeie oor (5)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 10 DBE/November
2014
NSS – Memorandum
4.5.3 TWEE voordele van embrio-oorplasings
• Meer nageslag word geproduseer van goeie koeie
• Genereer winste vanuit die verkope van goeie genetika
• Koste-effektiewe metode om die genetika van bestaande
kuddes te verbeter
• Kan die produktiewe lewe van ou maar goeie koeie verleng
• Hou die genetika van die kudde instand
• Diere word geteel om siekteweerstand/melk/vleis produksie te
verbeter (Enige 2) (2)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2017 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2017 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2016 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2015 Memo

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 QP
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper