Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
LANDBOUWETENSKAPPE V2
2023
NASIENRIGLYNE
TOTAAL: 150
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2023 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2023 Memo (Afr)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC June Exam · 2023. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 676.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2023
Questions in this paper
- Question 1.1Agricultural marketing20 marks
- Question 1.2Agricultural marketing10 marks
- Question 1.3Basic agricultural genetics10 marks
- Question 1.4Agricultural marketing5 marks
- Question 2.1Agricultural marketing6 marks
- Question 2.2Agricultural marketing6 marks
Show all 24 questions
- Question 2.3Agricultural marketing6 marks
- Question 2.4Agricultural marketing8 marks
- Question 2.5Agricultural entrepreneurship4 marks
- Question 2.6Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 3.1Agricultural production factors4 marks
- Question 3.2Agricultural production factors3 marks
- Question 3.3Agricultural production factors3 marks
- Question 3.4Agricultural production factors9 marks
- Question 3.5Agricultural production factors7 marks
- Question 3.6Agricultural production factors5 marks
- Question 3.7Agricultural production factors6 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics4 marks
- Question 4.3Basic agricultural genetics3 marks
- Question 4.4Basic agricultural genetics5 marks
- Question 4.5Basic agricultural genetics6 marks
- Question 4.6Basic agricultural genetics5 marks
- Question 4.7Basic agricultural genetics5 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 2 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 B
1.1.3 D
1.1.4 B
1.1.5 A
1.1.6 C
1.1.7 D
1.1.8 B
1.1.9 A
1.1.10 C (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 C
1.2.2 E
1.2.3 B
1.2.4 G
1.2.5 A (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Promosie/advertering
1.3.2 Arbeidsproduktiwiteit
1.3.3 Kwantitatiewe
1.3.4 Heterosigoties
1.3.5 Omgewing (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Koöperatiewe
1.4.2 Inventaris
1.4.3 Segregasie
1.4.4 Natuurlike
1.4.5 Oorerflikheid (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 3 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING B
VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
2.1 Bemarkingskanale
2.1.1 Identifikasie van die volgende
(a) Bemarkingstelsel - Vrye bemarking (1)
(b) Bemarkingskanaal - Direkte/kontrak bemarking (1)
2.1.2 Indikasie van die letter
(a) D (1)
(b) B (1)
2.1.3 TWEE nadele van 'n vrye bemarkingstelsel
Boere gaan heel moontlik prys fluktuasies ondervind
Hoë bemarkings/produksiekostes
Produsente het beperkte bedingingsmag
Produsente loop die risiko aangesien verkeerde produksie besluite
kan lei tot groter finansiële verliese
Produsente mag pryse kunsmatig vasstel
Daar is 'n risiko dat produkte deur verbruikers van die hand gewys
sal word indien dit nie aanvaarbaar is nie
Kartelle vorm en verbruikers/ander verskaffers word uitgebuit
Oorproduksie kan lei tot 'n groot surplus
Boere het ‘n gebrek aan die nodige vaardighede
Boere moet al die risiko’s self dra
Produksie/bemarkingskostes is hoog
Kleinskaalboere sukkel om met produksie by te hou aangesien
hulle op bemarking moet fokus
Kompetisie is hoog vir individuele boere (Enige 2) (2)
2.2 Pryselastisiteit en onelastisiteit
2.2.1 Identifikasie van die produk
(a) Onelasties - Produk B (1)
(b) Elasties - Produk A (1)
2.2.2 Rede vir onelastisiteit
Die verandering in prys het min invloed op die hoeveelheid van
produkte gevra (2)
2.2.3 TWEE faktore wat lei tot die pryselastisiteit van 'n produk
Aard van die produk
Beskikbaarheid van plaasvervanger produkte
Verbruiker se inkomste
Brandstof pryse
Tydsperiode/seisoenaliteit
Prys (Enige 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 4 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
2.3 Bemarkingsprobleme
2.3.1 Afleiding van die probleem
(a) Prent A - Wye verspreiding van produksie-areas en afstand na
die mark/swak infrastruktuur/ongelukke/diefstal/
vertragings/vervoerkostes (1)
(b) Prent B - Bederfbaarheid/bergingskostes (1)
2.3.2 Hoe die probleem met vervoer aangespreek kan word
Verbetering van die pad infrastruktuur
Maak voorsiening vir sekuriteit
Versekering
Produseer nader aan die markte (Enige 1) (1)
2.3.3 Koste faktor met betrekking tot prent B
Voorsiening van energie/elektrisiteit/bergingskostes (1)
2.3.4 TWEE rolle van wetgewing vir effektiewe bemarking
Promosie/optimaliseer die effektiewe bemarking van produkte
Verbeter mark toegang vir alle deelnemers
Verbeter die lewensvatbaarheid van die landbousektor
Beheer die verkope en uitvoer van sekere landbouprodukte
Bevorder die veiligheid van vleis by slagpale
Beheer die uitvoer van bederfbare produkte vanaf Suid Afrika
Bevorder regverdige/volhoubare markte vir verbruikersprodukte en
dienste (Enige 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 5 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
2.4 Aanbod en vraag van koring
2.4.1 'n Staafgrafiek wat die aanbod en vraag van koring vanaf 2018 tot
2022 toon
Die aanbod en vraag van koring vanaf 2018 tot 2022
300
Hoeveelheid aangebied en gevra
Aanbod
Supply Vraag
Demand
250
200
150
(ton)
100
50
0
2018 2019 2020 2021 2022
Jare
KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYNE
Korrekte opskrif
X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Jare)
Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif
(Hoeveelheid aangebied en gevra)
Korrekte eenhede (ton)
Staafgrafiek
Akkuraatheid (80% + reg geplot) (6)
2.4.2 Afleiding van die tendense
(a) Aanbod - Die hoeveelheid aangebied het verhoog vanaf 180 ton
(2018) tot 250 ton (2022) (1)
(b) Vraag - Die hoeveelheid gevra het verminder vanaf 230 ton
(2018) tot 140 ton (2022) (1)
2.5 Entrepreneurskap
2.5.1 TWEE fases van entrepreneurskap in die scenario
Identifikasie van die besigheidsgeleentheid
Bepaling van die hulpbronne benodig/hulpbron mobilisasie
Begin die onderneming (Enige 2) (2)
2.5.2 Bemarkingsfunksie
Prosessering (1)
2.5.3 Voordeel van prosessering
Skep werks/vaardigheidsgeleenthede (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 6 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
2.6 SWOT-ontleding
2.6.1 Die doel van die SWOT-ontleding
Dit help om die onderneming te evalueer (1)
2.6.2 Identifikasie van die letter
(a) C (1)
(b) B (1)
(c) A (1)
(d) D (1)
[35]
VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE
3.1 Produksiefaktore
3.1.1 Identifikasie van die produksiefaktore
(a) Grond/C (1)
(b) Kapitaal/A (1)
(c) Bestuur/B (1)
3.1.2 Regverdiging van die antwoord in 3.1.1 (a)
Die waarde van grond appresieer
Maklik om te verkoop/oor te dra/om te skakel (Enige 1) (1)
3.2 Grond
3.2.1 Die ekonomiese eienskap van grond
Grond vir landbou doeleindes is skaars/beperk/beperkend (1)
3.2.2 TWEE funksies geassosieer met grond
Voorsien spasie vir landbouproduksie/aktiwiteite
Voorsien voedsel aan mense/voer aan diere (2)
3.3 HIV/VIGS het 'n negatiewe impak op produktiwiteit
3.3.1 TWEE gevolge van HIV/VIGS op die landbousektor
Produktiwiteit sal verlaag
Kennis/ondervinding/vaardighede gaan verlore
Bemoeilik beplanning (Enige 2) (2)
3.3.2 Maatreël wat boere kan tref om HIV/VIGS aan te spreek
Bewusmakingsveldtogte/opvoeding
Toegang tot anti-retrovirale medikasie
Toegang tot die behandeling van seksueel oordraagbare siektes
Opvoeding in aanvaarbare morele gedrag
Beskikbaarstelling van kondome
Vestig ondersteuningsgroepe (Enige 1) (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 7 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
3.4 Arbeid
3.4.1 Identifikasie van die tipes plaaswerkers
(a) Los werker - Bouer (1)
(b) Bestuurder - Melkery voorman (1)
(c) Ongeskoolde werker - Algemene werkers (1)
(d) Geskoolde werker - Elektroniese voermasjien operateur/bouer (1)
3.4.2 Wetgewing/wette wat die volgende reguleer
(a) Wet op die Vergoeding van Beroepsbeserings en Siektes
(Wet 130 van 1993)/WVBS (1)
(b) Werkloosheidsversekeringswet (Wet 66 van 2001)/WVW (1)
(c) Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet 75 van 1997)/WBDV (1)
3.5 Begroting
3.5.1 Identifikasie van die tipe begroting
Projekbegroting (1)
3.5.2 Berekening van die wins/verlies
Wins/verlies = Totale inkomste – Totale uitgawes
= R197 500 – R143 500
= R54 000 (4)
3.5.3 Indikasie of daar met die onderneming voortgegaan moet word al
dan nie - Boer kan voortgaan (1)
3.5.4 Rede vir die antwoord
Die onderneming toon ‘n wins van R54 000 (1)
3.6 Kapitaal
3.6.1 Identifikasie van die kurwes
(a) Beweeglike/roerende kapitaal bates - A (1)
(b) Vaste kapitaal bates - B (1)
3.6.2 Rede
Die waarde van die vaste bates appresieer (1)
3.6.3 TWEE probleme met kapitaal
Depresiasie
Skaarsheid/tekorte aan kapitaal
Kapitaal is duur/koste is hoog
Oorkapitalisering
Onderkapitalisering
Risiko faktor
Hoë rentekoerse/rentekoerse mag verander (Enige 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 8 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
3.7 Bestuur
3.7.1 TWEE tipes risiko’s
Intern
Ekstern (2)
3.7.2 TWEE bronne van risiko’s
Tegniese risiko’s
Mark en prys risiko’s
Finansiële risiko’s
Wetlike risiko’s
Produksie risiko’s (Enige 2) (2)
3.7.3 TWEE risiko bestuurstrategieë
Diversifikasie
Die deel van risiko (2)
[35]
VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA
4.1 Kruising
4.1.1 Identifikasie van die patroon van oorerwing
Onvolledige dominansie (1)
4.1.2 Regverdiging
Die F1 nageslag het intermediêre eienskappe (1)
4.1.3 Die term vir elk van die volgende
(a) 1 - Meiose (1)
(b) 2 - BW (1)
(c) 3 - Swart (1)
4.1.4 F1 en F2 verhoudings
(a) Genotipiese verhouding - 1 of 4 (1)
(b) Fenotipiese verhouding - 1 swart : 2 grys : 1 wit (1)
4.2 Variasie
4.2.1 Identifikasie van die verskynsel
Variasie (1)
4.2.2 DRIE omgewings oorsake van variasie
Voeding
Reënval/watervoorsiening
Grondfaktore
Temperatuur
Topografie
Ligintensiteit
Siektes/peste (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 9 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
4.3 Passing van die mutageniese agente
(a) Chemies (1)
(b) Fisies (1)
(c) Biologies (1)
4.4 Seleksie en teling
4.4.1 Indikasie van die mees akkurate metode
Stamboekprestasie (1)
4.4.2 EEN ander metode om diere te selekteer
Massaseleksie
Nageslagseleksie
Familieseleksie (Enige 1) (1)
4.4.3 EEN belangrikheid van variasie
Variasie vorm die basis van seleksie/geen variasie geen seleksie
Help diere om by die veranderende omgewing aan te pas
Word gebruik om gewas variteite en veerasse te verbeter
Vir die ontwikkeling van nuwe kultivars/rasse (Enige 1) (1)
4.4.4 Onderskei tussen
Inteling - Kruising van diere wat nou verwant is aan mekaar (1)
Kruisteling - Kruising van diere wat nie verwant is aan mekaar (1)
4.5 Punnett-vierkant
4.5.1 Gamete B b
b Bb bb
b Bb bb
NASIENRIGLYNE
Korrekte gamete van ouer een
Korrekte gamete van ouer twee
Korrekte genotipes van die nageslag
Punnett-vierkant (gevul met gamete en nageslag) (4)
4.5.2 Berekening van die persentasie swart-pels bokke
= 2 x 100
4
= 50% (2)
4.6 Patrone van oorerwing
4.6.1 Die patroon van oorerwing
Poligeniese oorerwing (1)
4.6.2 Rede
Die lengte van die sybokhaar word beheer deur meer as een paar gene (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 10 DBE/2023
SS/NSS – Nasienriglyne
4.6.3 Berekening van die lengte van die sybokhaar
AABb lengte = 25 cm + 3 cm + 3 cm + 3 cm
= 34 cm (2)
4.6.4 'n Ander genotipe wat oorsprong gee aan 34 cm sybokhaar
AaBB (1)
4.7 Genetiese modifikasie
4.7.1 Definisie
Genetiese modifikasie is die tegniek van verandering/manipulasie van die
genetiese eienskappe van 'n organisme deur die inplanting van gene
van ander organisms in hul DNA (2)
4.7.2 TWEE doelwitte van genetiese modifikasie
Verbetering in die opbrengs
Verbeter die toleransie van omgewings toestande
Verbeter die bestandheid teen peste, siektes en onkruide
Verbeter die smaak en rakleeftyd van produkte
Verhoog die voedingswaarde van gewasse/dierlike produkte
Produseer farmaseutiese gewasse/ontwikkel nuwe entstowwe/
medisyne
Ontwikkel diere modelle om siekte te bestudeer
Verhoog genetiese diversiteit (Enige 2) (2)
4.7.3 EEN voordeel van genetiese modifisering bo die van tradisionele
metodes
Dit is presies
Vinnig
Nie beperk tot organismes van dieselfde spesie nie (Enige 1) (1)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2023 QP (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2018 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2017 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2016 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2015 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2015 Memo (Afr)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2025 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Sesotho)

Question paper