Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
LANDBOUWETENSKAPPE V2
2015
MEMORANDUM
PUNTE: 150
Hierdie memorandum bestaan uit 10 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2015 Memo (Afr)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2015 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC June Exam · 2015. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 347.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2015
Questions in this paper
- Question 1.1Agricultural production factors20 marks
- Question 1.2Agricultural production factors10 marks
- Question 1.3Agricultural production factors10 marks
- Question 1.4Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 2.1Agricultural entrepreneurship10 marks
- Question 2.2Agricultural entrepreneurship8 marks
Show all 16 questions
- Question 2.3Agricultural entrepreneurship9 marks
- Question 2.4Agricultural entrepreneurship8 marks
- Question 3.1Agricultural entrepreneurship9 marks
- Question 3.2Agricultural production factors9 marks
- Question 3.3Agricultural production factors8 marks
- Question 3.4Agricultural entrepreneurship9 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics10 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics10 marks
- Question 4.3Basic agricultural genetics9 marks
- Question 4.4Basic agricultural genetics6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 2 DBO/2015
SSE – Memorandum
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 C
1.1.3 A
1.1.4 D
1.1.5 B
1.1.6 B
1.1.7 C
1.1.8 A
1.1.9 B
1.1.10 D (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 D
1.2.2 F
1.2.3 E
1.2.4 H
1.2.5 C (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Produk/Aanbod
1.3.2 Netto waarde
1.3.3 Kontantvloei
1.3.4 Variasie
1.3.5 Stamboom (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Beheerde
1.4.2 Leierskap
1.4.3 Markewewig
1.4.4 Oorkapitalisering
1.4.5 Rooi (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 3 DBO/2015
SSE – Memorandum
AFDELING B
VRAAG 2:LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
2.1 Illustrasie wat bemarking voorstel
2.1.1 Identifikasie van die tipe bemarking
Vrye bemarking (1)
2.1.2 Verduideliking:
(a) Entrepreneur toon inisiatief en gedrewenheid
• Die entrepreneur werk vir hom-/haarself
• Hoe harder sy/hy werk, hoe hoër is die inkomste (2)
(b) Gehalte van produkte
• Slegs gehalte produkte sal verkoop
• Skep 'n goeie reputasie
• Verseker volhoubare verkope (Enige 2) (2)
2.1.3 Riglyne om die bemarkingsketting te vereenvoudig en te
verbeter
• Versamel inligting oor bemarkingsgeleenthede (sosio-
ekonomiese status van teikenkliënte in die teikenmark)
• Kies 'n bemarkingsketting
• Identifiseer wie in die beplanningsproses geraadpleeg moet
word
• Evalueer die vlak van bedryfsorganisasie in die
bemarkingsketting
• Ondersoek die beskikbare dienste
• Neem kennis van vorige ingrypings in die gebied en let op
dié wat 'n impak op die geselekteerde ketting gehad het.
• Analiseer kritiese punte
• Ontwikkel 'n langtermyn- strategiese visie wat
bemarkingsvooruitsigte en prosesinnovering in ag neem
• Ontwerp 'n stel strategieë om die kritiese punte op te los.
(Enige 3) (3)
2.1.4 TWEE benaderinge in die bemarking van landbouprodukte
• Massabemarking
• Nismark-bemarking
• Multisegmentbemarking
• Volhoubare landboubemarking (Enige 2) (2)
2.2 Boomkappery-sakeonderneming
2.2.1 Gepaste term vir elk van die volgende stellings:
(a) Entrepreneurskap/besigheidsgeleentheid (1)
(b) Waardetoevoeging/Prosessering (1)
(c) Nismark (1)
(d) Risiko (1)
(e) Veiligheid (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 4 DBO/2015
SSE – Memorandum
2.2.2 DRIE voordele van die onderneming vir die boer
• Verskaf inkomste/besigheid/markte/ekonomies lewensvatbaar
• Versprei die risiko.
• Indringerbome word verwyder/natuurlike veld kan herstel/
ontvang groen punte
• Meer spasie/area/grond beskikbaar vir produksie (Enige 3) (3)
2.3 Landboukoöperasies
2.3.1 DRIE voorbeelde van landboukoöperasies
• Produksiekoöperasies
• Dienstekoöperasies
• Bemarkingskoöperasies
• Aankopekoöperasies
• Verbruikerskoöperasies
• Prosesseringkoöperasies (Enige 3) (3)
2.3.2 DRIE voordele van landboukoöperasies
• Bevredig markvereistes vir volumes/volgehoue aanbod
• Potensiaal vir groei
• Skaalekonomieë/deur hulpbronne saam te span
• Mag om te onderhandel/groter bedingingsmag/sekuriteit
verminder risiko
• Toegang tot professionele kennis
• Toegang tot verbeterde infrastruktuur
• Uitskakeling die middelman/tussengangers
• Grootmaatbemarking/verkope/aankope
• Handelmerke
• Toegang tot befondsing (Enige 3) (3)
2.3.3 DRIE beginsels van landboukoöperasies
• Vrywillige/Oop lidmaatskap/stemreg
• Demokratiese ledebestuur
• Lede neem ekonomies deel
• Outonomie/Onafhanklikheid
• Voorsien inligting/diens aan lede
• Samewerking tussen koöperasies
• Betrokke by gemeenskap/publiek
• Bona fide boer
• Risiko word gedeel deur lede (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 5 DBO/2015
SSE – Memorandum
2.4 Vraag en aanbod van tamaties
2.4.1 Lyngrafiek om die vraag en aanbod van tamaties aan te dui
Vraag-en-aanbodkurwe van tamaties
35
Prys per kg (rand)
30
25
20
15
10
Vraag Aanbod
5
0
10 15 20 25 30 35
Hoeveelheid tamaties (bokse)
Kriteria/rubriek/memorandum
• Korrekte opskrif
• X-as – korrek gekalibreer en benoem (hoeveelheid tamaties)
• Y-as – korrek gekalibreer en benoem (prys per kg)
• Beide eenhede korrek (rand en bokse)
• Akkuraatheid/Korrek geplot van beide kromme
• Lyngrafiek (6)
2.4.2 Verhouding tussen vraag en aanbod
• Hoe hoër die prys, hoe hoër die aanbod/aanbod verhoog met
'n verhoging in die prys
• Hoe laer die prys, hoe laer die aanbod/aanbod verlaag met 'n
daling in die prysn
• Direkte eweredigheid/ proporsionaliteit (Enige 1) (2)
[35]
VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE
3.1 Kapitaal as 'n produksiefaktor
3.1.1 Die totale skuld van die entrepreneur
• R25 000 x 5
• = R125 000 (2)
3.1.2 Die wins vir die eerste jaar
• R25 000 x 0,18
• = R4 500 (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 6 DBO/2015
SSE – Memorandum
3.1.3 Die wins (as 'n persentasie) vir die derde jaar
• R12 000 ÷ R25 000x 100
• = 48 %
OF
• R12 000 x 2 + R4 500 = 28 500
• 12 000/28 500 x 100
• = 42,1% (3)
3.1.4 TWEE ander maniere om kapitaal te bekom
• Eie spaargeld
• Produksie
• Toelae
• Skenkings/Borge/Erflating (Enige 2) (2)
3.2 Arbeid as 'n produksiefaktor
3.2.1 'n Voorbeeld van elk van die volgende:
(a) Tydelike werker – Deeltydse skoonmaker (1)
(b) Bestuurder – Boer (1)
(c) Ongeskoolde werker – Twee algemene (1)
werkers/skoonmaker (1)
(d) Geskoolde werker – Trekkerbestuurder/Boer
3.2.2 Die wetgewing/Wet wat die volgende reguleer:
(a) Verlof, werksure en aftrekkings
• Wet op Basiese Diensvoorwaardes(Wet 75 van 1997) (1)
(b) Bevordering van ekonomiese ontwikkeling en
maatskaplike geregtigheid
• Wet op Arbeidsverhoudinge (Wet 66 van 1995) (1)
(c) Gesondheid en veiligheid in die werkplek
• Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid(Wet 85 van
1993) (1)
3.2.3 TWEE maatreëls om die produktiwiteit van plaaswerkers te
verhoog
• Verbetering van ekonomiese toestande
• Verbetering van omgewingstoestande
• Verbetering van werktoestande
• Verbetering van opvoedkundige omstandighede
• Toesig
• Waardering vir werk gedoen
• Beter lewensomstandighede (2)
3.3 Grond as produksiefaktor
3.3.1 Die produksiefaktor in die skets
Grond (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 7 DBO/2015
SSE – Memorandum
3.3.2 VIER ekonomiese eienskappe van grond.
• Primêre produksiefaktor vir alle tipes produksie
• Dit is vas en het 'n vaste ligging/vaste omgewing
• Permanent/ duursaam
• Onvernietigbaar
• Fisiese samestelling kan nie verander/beperk
• Produksiepotensiaal wissel
• Waarde appresieer met tyd.
• Ekonomiese waarde
• Beskikbaarheid beperk/stedelike ontwikkeling
• Onderhewig aan die wet van afnemende meeropbrengste
• Passief/Moet met ander faktore gekombineer word
(Enige 4) (4)
3.3.3 DRIE funksies wat met grond geassosieer word
• Bate (gebruik as waarborg word om lenings te bek)
• Verskaf ruimte vir landbouaktiwiteite
• Verskaf voedsel mens/dier
• Grondstowwe vir mense/diere
• Bron van minerale (Enige 3) (3)
3.4 Bestuur
3.4.1 Definisie van die term bestuur
• Effektiewe kombinering en koördinasie van menslike, fisiese
en finansiële hulpbronne
• om 'n spesifieke doelwit te bereik, gewoonlik om wins te
maksimeer (2)
3.4.2 DRIE hoofbestuursbeginsels benoem:
Beplanning
Implementering
Beheer/kontrole (3)
Organisering/koördinering (Enige 3 vir A,B,C)
3.4.3 DRIE strategiese bestuursdoelwitte
• Ontwikkeling van visie
• Ontwikkeling van missie
• Stel doelwitte en mikpunte (3)
3.4.4 Persoon wat verantwoordelik is vir die algehele bestuur van
die plaas
Plaasbestuurder/Boer/Eienaar (1)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 8 DBO/2015
SSE – Memorandum
VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA
4.1 Kruising van 'n ram en ooi
4.1.1 Die tipe kruising
• Dihibriede kruising (1)
4.1.2 Rede vir antwoord op VRAAG 4.1.1
• Twee/2 genetiese faktore/eienskappe/gene is betrokke
tydens kruising/teling (2)
4.1.3 Die verhouding van die fenotipe in F 2 -generasie
• 9:3:3:1 (1)
4.1.4 VIER moontlike fenotipiese kombinasies
• Lang en fyn wol
• Lang en growwe wol
• Kort en fyn wol
• Kort en growwe wol (4)
4.1.5 Die ekonomiese belang van hierdie kruising
• Lang, fyn wol kan geproduseer word
• Wol met die grootste ekonomiese waarde
• Dra hierdie goeie eienskappe aan nageslag oor
• Basterkrag/Heterose (Enige 2) (2)
4.2 GGO's
4.2.1 Definisie van genetiese modifikasie
• Tegniek om die eienskappe van 'n organisme te verander
deur gene van 'n ander organisme in die DNS ('DNA') in te
voeg
OF
• Proses van manipulerende eienskappe en funksies van die
oorspronklike geen van 'n organismedeur vreemde DNS
('DNA') in te voeg (2)
4.2.2 DRIE voordele van GM-gewasse
• Omgewingsvoordele/minder insek-/plaagdoders word
gebruik
• Gesondheidsvoordele/beter smaak/voedingswaarde van
plante
• Ekonomiese voordele/opbrengs is hoër/bereik vinniger
volwassenheid
• Weerstand teen insekte/onkruiddoders
• Kan uiterste omgewingstoestande hanteer
• Dit is 'n vinniger proses
• Meer presies
• Nie beperk tot die kruising van spesies wat met mekaar
kan kruis nie
• Produseer farmakologiese gewasse
• Verhoog raklewe (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 9 DBO/2015
SSE – Memorandum
4.2.3 TWEE potensiële risiko's van GM-gewasse
• Omgewingsrisiko's
• Gesondheidsrisiko's/kanker/siekte
• Sosio-ekonomiese risiko's(Enige 2) (2)
4.2.4 Redes vir die modifisering van mielies, rys en aartappels
• Volgehoue verskaffing van voedsel om voedselsekerheid
te verseker/stapelvoedsel vir ontwikkelende lande (1)
4.2.5 TWEE tegnieke wat in die genetiese modifisering van plante
• Bakteries/agrobakterium tumefaciens/virale draers
• Bioballistiek/geengeweer
• Kalsiumfosfaatpresipitasie
• Elektroporasie
• Geensplitsing
• Lipofraksie/Liposome
• Mikro-inspuiting
• Geenafsnyding (Enige 2) (2)
4.3 Normale verspreidingskurwe wat in die seleksie van diere gebruik word
4.3.1 Afleiding van die diergroep wat geselekteer moet word
• C (1)
4.3.2 Rede
• Hul prestasie is beter as diere in A en B/geneties
meerderwaardig/verbeter basterkrag (1)
4.3.3 Seleksiemetode wat vir die teelprogram gebruik word
• Massaseleksie (1)
4.3.4 Verskil tussen seleksie en variasie:
Seleksie
• Kies individue met beter eienskappe/
• vir teeldoeleindes (2)
Variasie
• verskille in eienskappe
• tussen individue van dieselfde spesies/breed (2)
4.3.5 Seleksiemetode wat gebruik is:
(a) Familieseleksie (1)
(b) Nageslagseleksie (1)
4.4 Teelstelsels
4.4.1 Onderskeid tussen inteling en kruisteling:
Inteling
• Kruising van diere wat nader aan mekaar verwant is as die (1)
gemiddeld van die ras
Kruisteling
• Kruising van opreggeteelde diere van verskillende rasse (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/P2 10 DBO/2015
SSE – Memorandum
4.4.2 Voordele van inteling
• Produseer nageslag wat geneties uniform/homogeen is
• Maak ontwikkeling van aparte familielyne moontlik
• Verhoog erfdwang/groter oorerwing
• Laat telers toe om nadelige resessiewe allele in 'n bevolking
te identifiseer/elimineer(Enige 2) (2)
4.4.3 TWEE voordele van 'n muil
• Dit is gehard
• Dit het 'n hoë uithouvermoë
• Dit is meer aanpasbaar (2)
• Kan nie teel nie/steriel (Enige 2) [35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2015 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2015 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2018 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2017 Memo (Afr)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2025 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Eng)

Question paper