AGR SCIENCES P2 GR10 MEMO NOV2017 Afrikaans

NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10 NOVEMBER 2017 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 8 bladsye.

2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2017) AFDELING A 1.1 1.1.1 C √√ 1.1.2 A √√ 1.1.3 C √√ 1.1.4 A √√ 1.1.5 A √√ 1.1.6 D √√ 1.1.7 B √√ 1.1.8 D √√ 1.1.9 A √√ 1.1.10 D √√ (20) 1.2 1.2.1 E √√ 1.2.2 G √√ 1.2.3 D √√ 1.2.4 B √√ 1.2.5 F √√ (10) 1.3 1.3.1 Kernmembraan √√ 1.3.2 Mineralisasie √√ 1.3.3 Uitheems/eksoties √√ 1.3.4 Besoedeling √√ 1.3.5 Meso-fauna √√ (10) 1.4 1.4.1 Verwering √ 1.4.2 Geslagselle/ Gamete √ 1.4.3 Aspek/ Hellingsrigting √ 1.4.4 Tuinbou √ 1.4.5 Struike √ (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3 AFDELING B VRAAG 2: GRONDKUNDE 2.1 2.1.1 Identifisering van grondwater A. Higroskopies / Adhesiewater √ (1) 2.1.2 Motivering van antwoord op VRAAG 2.1.1 In ʼn luggedroogte grondmonster is slegs higroskopiese water teenwoordig √ en dit kan slegs met sterk verhitting verwyder word √ (2) 2.1.3 Lei af of die water toeganklik is vir plante en verduideliking Nee √ Want higroskopiese water is te sterk aan die grondpartikels verbind √ (2) 2.1.4 Veiligheidsmaatreël geneem in die eksperiment Gebruik tang om die proefbuis vas te hou √ (1) 2.1.5 Tipe water wat nie in diagram getoon word nie  Kapillêre water/ kohesiewater √  Gravitasie/ vrywater / geperkoleerde water √ (2) 2.2 2.2.1 Eienskappe van mineraalidentifisering A. Splyting √ (1) B. Glans √ (1) C. Suiwerheid √ (1) D. Taaiheid √ (1) E. Digtheid √ (1) 2.2.2 DRIE eienskappe van primêre minerale  Primêre minerale is steeds in hul oorspronklike vorm/ het nie chemies verander nie √  Kristalliseer vanaf afgekoelde magma √  Is grof en hard √ (3) 2.3 2.3.1 Grondvormingsfaktor genoem in die leesstuk Moedergesteente √ (1) 2.3.2 Klassifikasie van gesteentes A. Sedimentêre gesteentes √ (1) B. Metamorfiese gesteentes √ (1) C. Stollingsgesteentes √ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2017) 2.3.3 DRIE bewerkingseienskappe van grond gevorm uit sedimentêre gesteentes  Loging is hoog/ voedingstowwe word uitgewas √  Lae vrugbaarheid √  Maklik om te bewerk √  Goed gedreineer en deurlug √  Gereeld suur as gevolg van loging √  Geskik om plante met ondergrondse/wortelgewasse te groei √  Hoë soutinhoud/brak √ (Enige 3) (3) 2.4 2.4.1 Onderskei tussen intrusiewe en ekstrusiewe gesteentes Instrusiewe gesteentes Ekstrusiewe gesteentes Magma koel af onder die Magma koel af op die grondoppervlak aardoppervlak Bevat growwe kristalkorrels Bevat fyn kristalkorrels (2) 2.5 2.5.1 Identifisering van grondvormingsfaktor Topografie/ Geografie √ (1) 2.5.2 Punt waar grond dieper is D√ (1) 2.5.3 Redes vir verskillende gronddieptes By punt C loop die water vinnig af en erodeer die beskikbare grond √ Wat dan by punt D neergelê word √ (2) 2.5.4 Kenmerke van topografie A. Hoogte bo seevlak √ (1) B. Aspek √ (1) C. Helling √ (1) 2.5.5 Menslike aktiwiteit wat impak op grondvorming het  Verwyder plantbedekking  Oorbeweiding  Brand van veld  Ploeg van land  Gebruik van swaar masjinerie (Enige 3) (3) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5 VRAAG 3: PLANTWETENSKAPPE 3.1 3.1.1 Pas gewasklasse A. Industriële gewasse √ (1) B. Voergewasse √ (1) C. Oliesaadgewasse √ (1) D. Woudgewasse √ (1) 3.1.2 Ekonomiese belangrikheid van gewasse in Suid-Afrika  Genereer buitelandse inkomste √  Werkskepping √  Dra by tot die land se Bruto Buitelandse Produk √  Ondersteun die finansiële sektor √ (Enige 3) (3) 3.2 3.2.1 ʼn Staafgrafiek wat die volumes koringproduksie vanaf 2005 tot 2010 toon 4000 3500 Volume geproduseer (t) 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 2005/6 2006/7 2007/8 2008/9 2009/10 Seisoen Nasienriglyn vir die grafiek  Korrekte opskrif √  Y-as korrek gemerk (Volume geproduseer) √  X-as korrek gemerk (Seisoen) √  Korrekte tipe grafiek (staafgrafiek) √  Eenhede aangedui (t) √  Korrekte skaal √ (6) 3.2.2 Neiging van koringproduksie vanaf 2005 tot 2010  Die produksie van koring het oor die jare toegeneem √√ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2017) 3.2.3 Die volume van al die graangewasproduksie in 2005 Mielies + koring +sorghum = totale graangewasproduksie √ 6000 t + 500 t + 900 t = 7400 t √ (2) 3.2.4 Voergewas ryk aan proteïene Lusern √ (1) 3.2.5 Waarom peulgewasse ryk is aan proteïne Hulle vorm ʼn simbiotiese verhouding met stikstofbindende bakterieë √ wat die plant met stikstof voorsien wat gebruik word om proteïene te maak √ (2) 3.3 3.3.1 Die vitamiene wat lemoene bevat Vitamiene C √ (1) 3.3.2 Medisinale waarde van lemoene  Beveg griepinfeksies √ (1)  Behandel naarheid √ (1) 3.3.3 DRIE voordele om lemoene na vrugtesap te verwerk  Voeg waarde by lemoene / Verhoog wins √  Verleng rakleeftyd/ Voorkom verrotting √ .  Handhaaf konstante voorraad regdeur die jaar √  Skep werksgeleenthede √ (Enige 3 x 1) (3) 3.4 3.4.1 Identifisering van indringer-plantspesies A. Kategorie 3 √ (1) B. Kategorie 2 √ (1) C. Kategorie 1 √ (1) 3.4.2 Redes vir die uitwis van indringerspesies  Veroorsaak verlies aan inheemse plante √  Sommige spesies is giftig vir vee/lewende hawe en mense √  Gebruik baie water / Veroorsaak watertekorte √ (2 x 1) (2) 3.4.3 Onderskei tussen sagtehout en hardehout bome  Sagtehoutplantasies: bestaan uit bome wat ligte, sagte hout met ʼn growwe grein produseer √ (1) Voorbeeld: denneboom √ (1)  Hardehout plantasies: bestaan uit bome wat swaar, harde hout met ʼn fyn grein produseer √ (1)  Voorbeeld: bloekom bome/ wattelbome/ akasiabome (Enige 1) (1) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/NOVEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7 VRAAG 4: VOLHOUBARE GEBRUIK VAN NATUURLIKE HULPBRONNE EN BIOLOGIESE KONSEPTE 4.1 4.1.1 Voorbeeld van ʼn nie-hernubare hulpbron Land / Grond √ (1) 4.1.2 Rede Grond kan nie binne ʼn kort tyd vervang word nie √√ (2) 4.1.3 Omgewingsvolhoubare metode A√ (1) 4.1.4 Regverdiging van 4.1.3  Gebruik van dieraangedrewe ploeg veroorsaak nie dat die grond kompakteer nie √  Daar is minimale lugbesoedeling √  Mis van die beeste voeg organiese materiaal by die grond √ (3) 4.2 4.2.1 Fisiese eienskap van water Troebelheid √ (1) 4.2.2 Definisie van troebelheid Die melkerigheid van water as gevolg van die suspensie van soliede partikels √ (1) 4.2.3 DRIE kwessies wat die voorsiening en kwaliteit van water in Suid-Afrika beïnvloed  Toenemende aanvraag/ Bevolkingsaanwas/ -groei √  Uitheemse indringerplante √  Besoedeling √  Toename in verstedeliking √  Droogte/Klimaatsverandering/ aardverwarming √  Gebruik van grondwater wat nie weer vervang kan word nie √  Bebossing √ (Enige 3) (3) 4.2.4 Wet wat water reguleer Nasionale Water Wet van 1998 √ (1) 4.2.5 DRIE gevolge van grondbesoedeling op natuurlike hulpbronne  Balans tussen fauna en flora word versteur √  Soutkonsentrasie neem toe √  Grondorganismes word doodgemaak deur grondbesoedeling √  Gewasse wat groei in besoedelde grond kan giftige chemiese stowwe bevat √ (Enige 3) (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2017) 4.2.6 TWEE metodes om van nie-bioafbreekbare afval ontslae te raak  Hergebruik van materiaal op die plaas √  Stuur houers terug na verskaffers √  Versameling van afval vir herwinning √ (Enige 2) (2) 4.3 4.3.1 Dele van ʼn plantsel A. Selmembraan √ B. Selwand √ D. Vakuool √ E. Nukleus √ (4) 4.3.2 TWEE funksies van deel E  Beheer selaktiwiteite / Bepaal hoe ’n sel lyk en funksioneer √  Speel ʼn belangrike rol by seldeling √ (2) 4.4 Verskille tussen plant en dierselle Plantsel Diersel 4.4.1 Buitenste beskermende Selwand Het ʼn (2) laag aanwesig √ selmembraan √ 4.4.2 Vakuool Een groot Baie klein vakuool √ vakuole √ (2) 4.5 4.5.1 Fases van mitose A. Profase √ (1) B. Interfase √ (1) C. Anafase √ (1) D. Metafase √ (1) 4.5.2 DRIE funksies van mitose  Vir groei √  Vir die herstel van beskadigde weefsel √  Vir vegetatiewe voortplanting √ (3 x 1) (3) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief