Music Grade 12 Paper 1 Gauteng Mock 2015 Memo (Afrikaans)

VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2015 MEMORANDUM VAK: MUSIEK (10691)

10691/15 INSTRUKSIES EN INLIGTING: 1. Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings. 2. Alle kandidate moet AFDELING A (musiekteorie) en AFDELING B (algemene musiekkennis) beantwoord. 3. AFDELING A moet met potlood in die spasies wat voorsien is beantwoord word, en AFDELING B met pen in die antwoordboek wat voorsien is. 4. Kandidate moet dan ÓF AFDELING C (Westerse kunsmusiek) ÓF AFDELING D (Jazz) ÓF AFDELING E (Inheemse Afrikamusiek) beantwoord. 5. Gebruik ʼn pen vir jou antwoord van AFDELING C/D/E in die antwoordboek wat voorsien is. 6. Die laaste bladsy van die vraestel is manuskrippapier en is bedoel vir rofwerk. Dit mag deur die kandidaat verwyder word. NASIENRUBRIEK MAKS PUNTE ONDERWYSER MODERATOR AFDELING A: MUSIEKTEORIE Vraag 1 20 Vraag 2.1 of 2.2 15 Vraag 3 10 Vraag 4.1 of 4.2 15 SUB-TOTAAL 60 AFDELING B: ALGEMENE MUSIEKKENNIS Vraag 5.1 10 Vraag 5.2 10 SUB-TOTAAL 20 AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK Vraag 6 10 Vraag 7 5 Vraag 8 5 Vraag 9 5 Vraag 10 15 SUB-TOTAAL 40 AFDELING D: JAZZ Vraag 11 10 Vraag 12 8 Vraag 13 7 Vraag 14 15 SUB-TOTAAL 40 AFDELING E: INHEEMSE AFRIKAMUSIEK Vraag 15 10 Vraag 16 8 Vraag 17 7 Vraag 18 15 SUB-TOTAAL 40 GROOTTOTAAL 120 2

10691/15 AFDELING A: MUSIEKGELETTERDHEID VERPLIGTE VRAE: VRAAG 1 EN 3 KEUSEVRAE: VRAAG 2.1 OF 2.2 EN VRAAG 4.1 OF 4.2 VRAAG 1 (VERPLIGTEND) (20 punte) Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord al die vrae wat daarop volg: B A A A C D 3

10691/15 1.1 Transponeer die note in die G-sleutel van maat 1 (gemerk A) ʼn majeur (3) sekunde (2e) hoër. Onthou om die nuwe toonsoortteken in te voeg. (1 punt vir toonsoortteken, minus ½ per fout tot ʼn maksimum van -2 punte) 1.2 Herskryf die note in die G-sleutel van maat 3 (gemerk B) in die (5) ooreenstemmende saamgestelde tydmaat. Onthou om die nuwe tydmaatteken vooraan te voeg. (1 punt vir tydmaatteken, 1 punt per polsslag, minus ½ per fout tot ʼn maksimum van -1 punt per polsslag) 1.3 Skryf ʼn opgaande harmoniese mineurtoonleer in dieselfde toonsoort as die (3) uittreksel. Gebruik ʼn geskikte saamgestelde tydmaat en enige ritmiese waardes, korrek gegroepeer. (1 punt vir die korrekte tydmaatteken, minus ½ per fout tot ʼn maksimum van -2 punte) 1.4 Voeg ʼn noot onder elke * om ʼn Blues toonleer op F te vorm. (1) OF (½ punt elk) 4

10691/15 1.5 Identifiseer en benoem die intervalle C en D, bv. Majeur 7e. (2) C Mineur 7e D Majeur 6e (1 punt elk, geen halfpunte) 1.6 Keer die intervalle in Vraag 1.5 om en benoem die omgekeerde intervalle (4) weer. C D Majeur 2e Mineur 3e (1 punt vir elke korrekte interval, 1 punt vir elke korrekte identifikasie, geen halfpunte. Die interval mag melodies of harmonies genoteer word) 1.7 Vergelyk maat 1 en 2, Identifiseer EEN ooreenkoms en EEN verskil tussen (2) hierdie twee mate. Ooreenkoms Melodie en ritme is dieselfde (noem slegs een) Verskil Toonhoogte verskil – een oktaaf hoër [20] 5

10691/15 Beantwoord VRAAG 2.1 of VRAAG 2.2 VRAAG 2 (Melodieskryf) (15 punte) 2.1 Voltooi die motief hieronder om ʼn 12-maat melodie met ABA-struktuur vir ʼn (15) enkellyninstrument te vorm. Onthou om aanwysings vir dinamiek en artikulasie by te voeg en dui aan vir watter instrument jy skryf. INSTRUMENT _________________________________________________ MOONTLIKE ANWOORD: Kadens (onvoltooid/voltooid) A: D majeur onvoltooide kadens (imperfect) B: D majeur / b mineur / A majeur Voltooide kadens in D majeur A: D majeur Die melodie sal volgens hierdie riglyne nagesien word: BESKRYWING PUNTETOEWYSING KANDIDAAT SE PUNTE Vorm en kadenspunte 6 Korrekte notasie 5 Voordragaanwysings en artikulasie 4 Algemene indruk: vernuwing, kreatiwiteit, 15 voordragaanwysings en melodiese kurwe TOTAAL 30/2=15 OF 6

10691/15 2.2 Voltooi die motief hieronder om die 12-maat melodie met ABA-struktuur vir (15) ʼn enkellyninstrument te vorm. Onthou om aanwysings vir dinamiek en artikulasie by te voeg en dui aan vir instrument jy skryf. INSTRUMENT ______________________________ MOONTLIKE ANTWOORD: Kadens (onvoltooid/voltooid) A: b mineur Onvoltooide kadens B: b mineur/D majeur/F# majeur Voltooide kadens in b mineur A: b mineur Die melodie sal volgens hierdie riglyne nagesien word: BESKRYWING PUNTE TOEWYSING KANDIDAAT SE PUNTE Vorm en kadenspunte 6 Korrekte notasie 5 Voordragaanwysings en artikulasie 4 Algemene indruk: vernuwing, kreatiwiteit, 15 voordragaanwysings en melodiese kurwe TOTAAL 30/2=15 [15] 7

10691/15 VRAAG 3 (Harmoniese Analise) (10 punte) Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg: A C F B D G H E 8

10691/15 3.1 Noem die toonsoorte by A en B, bv. B majeur. (2) A D majeur B A majeur 3.2 Identifiseer die toonsoorte en besyfer die akkoorde by C en D, bv. E: IV6 (2) OF E: A/C# C D: V7 OF A7 D G: I OF D: IV OF G Benoem die kadens by E. Skryf die toonsoort, akkoordprogressie en tipe 3.3 neer, bv. E: V - I voltooide kadens. (3) E D: V – vi, onderbroke kadens OF A – Bm, onderbroke kadens 3.4 Identifiseer en benoem die tipe non-akkoordtone by F en G, bv. (2) appoggiatura. F (Onder)hulpnoot / (onder)wisselnoot G Vooruitneming 3.5 Noem die komposisietegniek by H in mate 14 en 15. (1) H Herhaling [10] 9

10691/15 VRAAG 4 (Harmonisering) (15 punte) Beantwoord VRAAG 4.1 of VRAAG 4.2 4.1 Voltooi die volgende harmonisering deur partye vir alt, tenoor en bas onder (15) die gegewe sopraanlyn te voeg. MOONTLIKE ANTWOORD: Die harmonisering sal volgens hierdie riglyne nagesien word: BESKRYWING PUNTETOEWYSING KANDIDAAT SE PUNTE Akkoordprogressie: keuse van akkoorde en non- 12 (12 progressies akkoordtone uitsluitend die einde van die eerste frase) Korrekte notasie, stemleiding, dubbelspasiëring 13 (13 akkoorde, minus ½ punt per fout, nie meer as -1 per akkoord) Algemene indruk: vernuwing, kreatiwiteit, non- 15 akkkoordtone TOTAAL 30÷2 = 15 [15] 10

10691/15 OF 4.2 Voltooi die volgende stuk deur geskikte harmoniese materiaal in die (15) bassleutel by die gegewe melodie te voeg. Skryf in die styl wat gegee word. MOONTLIKE ANTWOORD: Die harmonisering sal volgens hierdie riglyne nagesien word: BESKRYWING PUNTETOEWYSING KANDIDAAT SE PUNTE Akkoordprogressie: keuse van akkoorde en non- 14 (2 per maat, 1 elk in akkoordtone (tussendominant van V nie verpligtend) maat 4 and 8) Stemleiding 8 (1 per maat) Algemene indruk: vernuwing, kreatiwiteit, 8 karakterisering TOTAAL 30/2 = 15 [15] TOTAAL AFDELING A: 60 11

10691/15 AFDELING B - AMK (verpligtend) 20 Punte Vraag 5.1 (10 punte) Kies die mees korrekte antwoord uit die opsies A – D as antwoord vir elkeen van vraag 5.1-10. Skryf slegs die vraagnommer en letter in elke geval neer, bv. 5.11 D. 5.1.1 Watter van die volgende items is nie ʼn basiese musiekelement nie? C Perspektief 5.1.2 Watter van die volgende items is nie ʼn groep musiekinstrumente nie? B Sousafone 5.1.3 Watter van die volgende items is nie ʼn tegniek waarmee “vorm” in musiek geskep word nie? D Instrumentasie 5.1.4 Watter van die volgende items is nie tipies aan die basiese formele strukture van Afrikamusiek nie? A Grondbas 5.1.5 Watter van die volgende items is nie ʼn tempo-aanduiding nie? C Mezzo 5.1.6 Watter van die volgende kunstenaars / groepe is nie deel van Rock-musiek in die 20e eeu nie? B Ravi Shankar 5.1.7 Watter van die volgende items is nie ʼn stylperiode in Westerse kunsmusiek nie? C Ragtime 5.1.8 Watter van die volgende items is nie ʼn Jazz-styl nie? D Bluegrass 5.1.9 Watter van die volgende items is nie ʼn inheemse Afrika musiekstyl nie? A Ipitombi 5.1.10 Watter van die volgende volgorde van tone en halftone vorm ʼn doriese modus? D toon, halftoon, toon, toon, toon, halftoon toon [10] 12

10691/15 Vraag 5.2 (10 punte) Beantwoord die volgende vrae oor die Suid-Afrikaanse musiekindustrie: 5.2.1 Definieer “musiekplagiaat” in jou eie woorde. (2) - Die luisteraar kan duidelik onderskei waar die oorspronklike musiek vandaan kom (identifiseer die oorspronklike werk) - Dele van die melodie, woorde of lirieke is dieselfde as ʼn bestaande werk 5.2.2 Wie is, volgens kopieregwet, die skrywer van ʼn lied? (1) - Dis die persoon wat die melodie en/of die woorde/lirieke skryf 5.2.3 Verduidelik in jou eie woorde hoe kopiereg gedeel word wanneer verskillende lede van ʼn groep ʼn lied saam skryf. (2) - Melodie en woorde: 50% kopiereg - Basspeler, ghitaarspeler en tromspeler wat hulle eie partye skep: 50% kopiereg (Ander sinvolle afwykings van hierdie formule mag ook aanvaar word) 5.2.4 Noem DRIE maniere waarop ʼn kunstenaar se musiekbesigheid deur ʼn agent/bestuurder ontwikkel kan word. (3) - Deur opnames/CD’s/youtube videos te maak - Deur openbare optredes te reël - Deur die musiek te laat uitsaai (radio/TV) - Deur partiture te laat produseer en reproduseer - Deur musiek te laat verwerk (Enige drie, ook ander sinvolle opsies wat nie hier genoem is nie) 5.2.5 Verduidelik wat “needle-time” tantieme is. (2) - “Needle-time” tantieme vergoed kunstenaars en eienaars van klankopnames vir die openbare uitsending van hierdie opnames. [10] 13

10691/15 AFDELING – WKM (Keusevraag) 40 punte Vraag 6 Kortvrae (10 punte) 6.1 Identifiseer die werk waaruit hierdie tema kom. Skryf die titel en komponis neer. (2) Titel Hebrides Overture / Fingal se grot Komponis: (Felix) Mendelssohn 6.2 Noem die genre van die werk in 6.1 en verskaf ʼn definisie van hierdie genre. (3) Genre: Konsertoverture (1) Definisie: Tipe19e-eeuse enkelbeweging orkeswerk (wat programmatiese inhoud mag bevat) (2) OF Genre Simfoniese toondig (1) Definisie Tipiese 19e eeuse enkelbeweging orkeswerk wat programmatiese inhoud bevat (2) 6.3 Noem een ooreenkoms en een verskil tussen die uiteensetting en die heruiteensetting in sonatevorm. (2) Ooreenkoms: Beide eerste temas is in die tonika toonsoort (1) Verskil: Die tweede tema van die uiteensetting is in ʼn verwante toonsoort, terwyl dit in die tonika toonsoort van die heruiteensetting is (1) 6.4 Noem DRIE beginsels wat deur die Camerata vasgestel is in hulle ontwikkeling van die opera. (3)  Herlewing van die Griekse drama  Uitvinding van ʼn nuwe musiekstyl in navolging en nabootsing van die antieke Griekse drama  Volg die ritme en steminfleksie van spraak so getrou as moontlik  Hou begeleiding so eenvoudig as moontlik sodat die teks duidelik is  Gebruik ʼn homofoniese tekstuur (melodie met begeleiding). (Enige 3 feite) 14

10691/15 Vraag 7 (5 punte) Skryf ʼn paragraaf waarin jy die volgende sub-genres, soos wat dit in ʼn opera aangetref word, verduidelik: – aria (2), – resitatief (2) – koor (1). Aria: Vokale solo wat deur ʼn orkes begelei word (1), dit belig en verduidelik die emosies wat deur ʼn karakter ervaar word (1) Resitatief: Musikale weergawe van gesproke teks, word gewoonlik voor die aria aangetref (1). Word deur klawesimbel begelei (recitativo secco) of deur orkes (recitativo stromentato) (enige een vir 1 punt)) Koor: Musiek wat deur ʼn koor gesing word, gewoonlik aan die einde van \n toneel of bedryf (1) Vraag 8 (5 punte) Op watter manier verskil Beethoven se Simfonie No. 6 Op. 68 in F-majeur van die vroeëre standaard Klassieke simfonieë wat deur sy voorgangers gekomponeer is? Skryf ʼn kort paragraaf waarin jy 5 van hierdie verskille noem. 1. Dit is baie langer ten opsigte van voorspeeltyd en het ʼn groter omvang 2. Dit het 5 bewegings in plaas van die normale 4 (of 3) 3. Drie van die bewegings volg mekaar sonder onderbreking op (3 na 4 na 5) 4. Hy gebruik titels om programmatiese inhoud voor te stel 5. Hy gebruik instrumente op nuwe maniere: 2 trombone, piccolo, timpani 6. Die vorm word uitgebrei: episodiese vorm vir die 4e beweging; uitgebreide koda vir die 5de beweging (enige 5) Vraag 9 (5 punte) Beskryf ʼn tipiese Klassieke orkes. Houtblaas: 2 fluite, 2 hobo’s, 2 klarinette, 2 fagotte (2 punte, ½ vir elke instrument/groep) Koperblaas: 2 Franse horings, 2 trompette Perkussie: 2 timpani Strykers: Eerste en tweede viole, altviole, tjello’s en kontrabas ( ½ per instrument, enige 10 instrumente, aantal instrumente hoef nie aangedui te word nie)(10÷2=5) 15

10691/15 Vraag 10 (15 punte) Die Zauberflöte (Die Towerfluit) is die laaste opera wat deur WA Mozart gekomponeer is. Gebruik die volgende riglyne om ʼn opstel te skryf waarin jy hierdie monumentale werk beskryf:  Gee ʼn definisie van die spesifieke genre van Die Zauberflöte (1)  Noem TWEE sub-genres wat in die opera voorkom en verduidelik elkeen (4)  Noem DRIE karakters, hulle stemtipes en een solo wat deur elkeen gesing word (9) Jou logiese aanbieding van inhoud sowel as ʼn goed-gestruktureerde formaat sal met een punt gekrediteer word. (1) SINGSPIEL:  Gebruik uitsluitlik Duits as taal  Uitgebreide gesproke dialoog  Plot is gewoonlik komies / romanties / bevat elemente van fantasie  Magiese kreature is dikwels deel van die verhaal  Die eienskappe van goed / boos word dikwels komies oordryf (Enige 2 vir ½ punt elk = 1) SUB-GENRES: (Enige 2):  Libretto (woorde wat deur sangers gepraat en gesing word)  Aria (vokale solo wat deur orkes begelei word)  Duet (aria vir twee sangers)  Recitativo (musikale weergawe van gesproke teks)  Overture (orkesinleiding)  Interlude (instrumentale seksie wat tussen twee bedrywe of tonele gespeel word) (Enige 2 (2) met verduideliking (2) = 4 punte) ARIAS en SANGERS (3 punte elk, enige 3):  Der Vogelfänger bin ich ja (A birdcatcher am I) – Papageno, bariton  Das Bildnis is bezaubernd schön (This image is enchantingly beautiful) – Tamino, tenoor  Bei Männern welche Liebe fühlen (With people who feel love) – Duet tussen Pamina en Papageno, sopraan (lyrics) en bariton  O Isis und Osiris – Sarastro, bas  Alles fühlt der Liebe Freuden (Everyone feels the joy of love) – Monostatos, tenoor  Der Hölle Rache kocht in meinen Herzen (Hell’s anger boils in me) – Koningin van die Nag, sopraan (koloratura)  In diesem hei’gen Hallen (In these holy halls) – Sarastro, bas  Ach, ich fühl’s, es ist verschwunden (Ah, I feel it, it has disappeared) – Pamina, sopraan  Ein Mädchen oder Weibchen (A girl or a little wife) – Papageno, bariton (Enige 3 (x3) = 9) OPSTELFORMAAT 1 punt 16

10691/15 AFDELING D – JAZZ (Keusevraag) 40 punte Vraag 11 Kortvrae (10 punte) 11.1 Noem VIER instrumente wat die kern van die oorsprong van Kaapse Jazz gevorm het. (4)  Koperblaasinstruments (trompet, kornet, tromboon), Saxofoon, Banjo, Ghitaar, Perkussie (Enige 4, een punt elk) 11.2 Verduidelik wat ʼn “ghoema-trom” is. (2)  ʼn Vaatjie-vormige, Asiese styl trom, van hout gemaak en wat met die hande gespeel word (2) 11.3 Noem DRIE prominente eksponente van Kaapse Jazz wat betrokke was by die oorspronklike opname van Mannenberg in die vroeë 1970s. (3)  Abdullah Ibrahim (Doller Brand), Basil Coetzee, Robbie Jansen (3) 11.4 Wie is die Jazz-kunstenaar wat bekend is vir The Colours They Bring ? (1)  Feya Faku (1) Vraag 12 (8 punte) Skryf ʼn paragraaf waarin jy die betekenis en eienskappe van Kwela musiek in die konteks van Suid-Afrikaanse Jazz verduidelik. Noem kunstenaars en groepe as voorbeeld. (8)  Ontstaan uit Marabi en Amerikaanse vokale Jazz  Penniefluitjie-musiek van die 1950’s  Instrumente: Snaar bas, Ghitaar, Tromme, Penniefluitjie  Dikwels gebaseer op “close-harmony” liedere of liedere van migrante arbeiders  Word sterk geassosieer met die dansvorm “jive”  Kwela beteken: “klim in” (Zulu) en is gebruik as waarskuwing dat polisievangwaens (kwela- kwela) oppad is  Dit is ʼn styl uniek aan Johannesburg (Soweto) wat wye populariteit geniet en uitstekende kommersiele waarde het  Kunstenaars: Spokes Mashiyane, Lemmy Mabaso, Elias Lerole (Enige 6 feite en 2 kunstenaars = 8 punte) 17

10691/15 Vraag 13 (7 punte) “The Soul Brothers” is ʼn groep wat verteenwoordigend is van ʼn tipies Suid-Afrikaanse styl. Beskryf in ʼn paragraaf waarom hierdie styl tipies Suid-Afrikaans is en noem EEN ander groep/kunstenaar wat hierdie styl gebruik. (7)  Die styl is Mbaqanga  Die Zoeloewoord beteken “gestoomde mieliebrood”, en word tipies in Kwa-Zulu-Natal geëet  Dit is ʼn verdere ontwikkeling van die SA style Marabi en Kwela  Kunstenaar is multi-etnies en dit verduidelik waarom inheemse style vermeng word  Instrumente: Elektriese ghitaar, Saksofone, Accordion, Viool en inheemse tromme  Begin tipies met in ghitaar inleiding, word gevolg deur ʼn basmelodie wat gebaseer is op F-C- G7-C akkoordpatroon  Die sterk voorwaartse dryf van die bas en ritme is kenmerkend  Kunstenaars: Makgonatsohle, Cool Crooners, Miriam Makeba (1 punt vir Mbaqanga, enige 5 feite, 1 ander kunstenaar = 7 punte) Vraag 14 (15 punte) Skryf ʼn opstel oor vroeë Marabi musiek. Sluit inligting oor die oorsprong en styleienskappe van hierdie musiek in (10). Noem ten minste TWEE kunstenaars / groepe en ʼn tipiese lied deur elkeen. (4) Jou logiese aanbieding van inhoud in ʼn goed-beplande struktuur sal met een punt gekrediteer word. (1)  Eerste township styl om tussen 1920 en 1940 te ontwikkel  Ontstaan in die “shebeens” rondom Johannesburg  Ontstaan uit die sosio-ekonomiese omstandighede van die swart werkersklas  Styl is anti-establishment, rebels en is die musikale uitlaatklep van die arm mense  Marabi beteken: “om rond te vlieg” soos dansers met die musiek of “ʼn wettelose persoon” wat dui op die kunstenaars van die styl  Instrumente: klavier/orrel, ghitaar, koperblaasinstrumente, sang  Lirieke is informeel, voordraers tree met oortuiging op en druk dikwels politieke protes uit  Inheemse harmonieë en Afro-Amerikaanse Ragtime word vermeng  Eenvoudige akkoordprogressies word oor en oor herhaal  Dit is musiek wat vir dans bedoel is, dus is daar ʼn duidelike pols, ritme en dansgevoel  Kunstenaars en liedere: The Jazz Maniacs: Gully Low Blues, The Merry Blackbirds: Pesheya’ Kwezo Ntaba, The Manhatten Brothers: Jikela Emaweni, Mahotella Queens: Marena (Oorsprong 5 punte, Eienskappe 5 punte, Kunstenaars en liedere 4 punte, Opstelformaat 1 punt = 15 punte) 18

10691/15 AFDELING E – IAM (Keusevraag) 40 punte Vraag 15 Kortvrae (10 punte) 15.1 Noem twee musikante wat instrumenteel was in die vaslegging van die Malombo styl. (2)  Phillip Tabane, Julian Bahula, Lucky Ranku, Abie Cindi (enige 2 vir 2 punte) 15.2 Wat was Sello Galane se belangrikste doelwit met Free Kiba? (2)  Hy wou dit wegneem uit die stam-konteks / verwyder van die Pedi/vhaVenda wortels sodat dit vir die hele nasie aanvaarbaar sou wees maar nog steeds die siel van die musiek sou behou (2) 15.3 Verduidelik die sangstyl van ʼn Isicathamiya-groep. (4)  Woord beteken ‘om liggies op die tone te loop’  Fokus op presiese, digte harmonieë  A capella groep, bestaan uit 4–20 sangers  Streef na versigtige vermenging van stemme  Voordrag dikwels in die styl van roep en antwoord deur manlike koorgroepe.  ʼn Solis lei dikwels die sang  Gewoonlik SATB  Krepitasies en ululasies dikwels gebruik in die middel van ʼn lied (een feit per punt, enige ander korrekte feit kan aanvaar word) 15.4 Noem twee beroemde liedere / treffers deur Ladysmith Black Mambaso. (2)  Homeless, Hello My Baby, Unomathemba (Enige 2, insluitend beroemde treffers wat nie hier genoem is nie) Vraag16 (8 punte) Skryf ʼn paragraaf wat die oorsprong en eienskappe van Maskandi musiek verduidelik. Noem prominente kunstenaars / groepe as voorbeelde. (8)  Maskandi is moderne Zoeloe volksmusiek wat uit die Suid-Afrikaanse gemeenskap ontstaan het  Die sanger kan as ʼn moderne troebadoer gesien word – hy neem sy musiek saam op reis  Die voordrag is feitlik altyd in persoonlike ervaring gewortel  Word oorspronklik op goedkoop, draagbare instrumente gespeel, maar deesdae word elektroniese instrumente wat die oorspronklike klanke namaak gebruik  Tipies: - begin met ʼn instrumentale inleiding (izihlabo) - worde gespeel met ʼn ghitaar-pluk styl (ukupika) - word gevolg deur ʼn seksie van gesproke prys-sang (izibongo) of storie-vertelling  Maskandi beteken: “musikante” soos in Afrikaans  Kunstenaars: iHashi Elimhlophe: Nkiyankiya, Phuzekhemisi: Imbizo (Verduideliking 6 punte; kunsenaars 2 punte = 8 punte) 19

10691/15 Vraag 17 (7 punte) “The Soul Brothers” is ʼn verteenwoordigende groep met ʼn tipies Suid-Afrikaanse styl. Bespreek in ʼn paragraaf hoekom hierdie styl tipies Suid-Afrikaans is en noem EEN ander groep / kunstenaar wat hierdie styl gebruik. (7)  Die styl is Mbaqanga  In Zoeloe beteken dit “gestoomde mieliebrood”, word gewoonlik in KwaZulu-Natal geëet  Dit is ʼn verdere ontwikkeling van die SA style Marabi and Kwela  Voordraers is multi-etnies, wat die verdere vermenging van inheemse style verduidelik  Instrumente: Elektriese ghitaar, Saxofone, Akkordion, Viool en inheemse tromme  Begin tipies met ʼn ghitaar inleiding en word gevolg deur ʼn bas melodie wat gebaseer is op die F-C- G7-C akkoordpatroon  ʼn Kenmerk is die sterk voorwaartse dryf van die bas en ritme  Kunstenaars: Makgonatsohle, Cool Crooners, Miriam Makeba (1 punt vir Mbaqanga, enige 5 feite, 1 ander kunstenaar = 7 punte) Vraag 18 (15 punte) Skryf ʼn opstel waarin jy die rol van inheemse Afrika musiek in die tradisionele sosiale konteks bespreek. (15) Jou logiese aanbieding van inhoud en die beplanning van ʼn goed-gestruktureerde opstel sal met een punt gekrediteer word.  Speel ʼn belangrike rol in die gemeenskap omdat almal deelneem (daar is geen toeskouers)  Vind plaas in ʼn oop area waar al die deelnemers bymekaar kom  Deelnemers mag tegelykertyd sing, speel, danse of komponeer (improviseer)  ʼn Voordrag mag kostuums, beelde, kunswerkies en drama insluit – alles verhoog die vlakke van deelname  Musiek is ʼn uitlaatklep vir sosiale interaksie  Musiek kan o Sosiale aktiwiteite ondersteun o Vermaak verskaf o Boodskappe en emosies kommunikeer o Eer betoon aan ʼn individu, godheid of voorvadergeeste  Musiek word vir spesifieke geleenthede geskep – godsdienstige byeenkomste, werksliedere, om by te dans, ens.  Liedere word vir storievertel gebruik asook om geskiedenis te leer  Liedere word geassosieer met verskeie seremonies – geboorte, puberteit, huwelike, dood, jag, oorlog, werk, ens.  Die hoofinstrument is die Afrika-trom, maar ʼn verskeidenheid ander instrumente word ook gebruik  Horings, “shakers”, ratels, klokke, boë word ook gebruik. Enige 14 feite = 14 punte, 1 punt vir opstelformaat) Totaal Afdeling A: 60 punte Totaal Afdeling B: 20 punte Totaal Afdeling E: 40 punte Groottotaal: 120 punte . 20