Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
SEPTEMBER 2015
GESKIEDENIS V1
ADDENDUM
*HISTA3*
Hierdie addendum bestaan uit 13 bladsye.
Skip to contentAll 2015 papers )%202015%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955/v1-6ab5452db578d608b6e0/card.webp)





View all





History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 Addendum (Afr)
Grade 12 History Paper 1 addendum from the Eastern Cape Mock Exam 2015 (Afrikaans), 13 pages. Read online or get the free PDF download.
History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Addendum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- History
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Addendum
- Year
- 2015
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 770.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE
VRAAG 1: HOE HET DIE BERLYNSE BLOKKADE DIE KOUE OORLOG
SPANNING TUSSEN DIE VSA EN DIE SOWJETUNIE VERSKERP?
BRON 1A
Hierdie bron fokus op die Amerikaanse redes vir die Marshall-plan en die
Russiese reaksie daarop.
Die Marshall-plan was nog ʼn gedeelte van die inperkingsbeleid. Truman het geglo
dat meer as net militêre hulp nodig was om te verhoed dat kommunisme versprei.
Hy het die Amerikaanse sekretaris-generaal, George Marshall, na Europa toe
gestuur om die na-oorlogse ekonomiese situasie daar te ondersoek. Marshall het
gerapporteer dat ʼn groot gedeelte van Europa verwoes was deur die oorlog en dat
mense daar gely het. Die eindresultaat van hierdie besoek was ʼn plan van
ekonomiese hulp, genoem die Marshall-plan. Die doel was om die na-oorlogse
Europese ekonomieë op te bou en op dié wyse die toestande wat Truman as die
aantrekkingskrag vir die verspreiding van kommunisme beskou het, te vernietig.
Tussen 1948 en 1952, het die VSA $17 miljard as Marshall Hulp aan lande van
Wes-Europa gegee om hulle te help om hul ekonomieë op te bou. Dit het
voormalige bondgenote soos Frankryk en België ingesluit, sowel as voormalige
vyande soos Duitsland. Marshall Hulp het ʼn merkwaardige ekonomiese herstel in
Wes-Europa teweeg gebring.
Die Sowjet-leier, Stalin, was agterdogtig oor die doelstellings agter die Marshall-
plan. Hy het dit gesien as ʼn vorm van “dollar diplomasie”. Hy wou nie enige van die
Sowjet-satellietstate toelaat om dit te aanvaar nie. Die Marshall-plan het die
verdeling tussen Oos- en Wes-Europa laat toeneem. Aan die Sowjet-kant het Stalin
die Kommunistiese Buro van Inligting of Cominform in 1947 gestig om die
kommunistiese partye van Oos Europa in die naoorlogsjare te koördineer. Hy het
dit gebruik om ʼn ferm beheer oor die Sowjet-satellietstate te behou. Leiers met hul
eie selfstandige denkwyses was vervang met diegene wat lojaal teenoor Stalin
was ... In 1949 het die kommunistiese blok nog ʼn organisasie, die Comecon
(Council for Mutual Economic Aid), gevorm en was ook deur die USSR gedomineer.
Kommunistiese lande buite Europa soos Kuba en Viëtnam was later ook in die
Comecon opgeneem.
[Vanuit: historytoday.com. Toegang op 21 Mei 2015 verkry.]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 3
BRON 1B
Die bron bestaan uit ʼn geskrewe bron en ʼn visuele bron.
Geskrewe bron: Hierdie bron fokus op die rede vir Stalin se instelling
van die Berlynse Blokkade en die reaksie van die Weste
daarop.
Die blokkade van Berlyn was die eerste ernstige krisis van die Koue Oorlog. Teen
1948 het die Westerse Geallieerdes begin beweeg na die vereniging van hul
besette sones in Wes-Duitsland na ʼn enkele onafhanklike Duitse staat. As deel
van hierdie proses het die VSA, Frankryk en Brittanje stappe geneem om die
geldeenheid in hul besette gebiede te hervorm om ekonomiese herstel te
bevorder. Die nuwe geldeenheid, waaroor die Russe geen beheer gehad het nie,
het ook die wettige betaalmiddel in die Westerse sektore geword.
Die USSR wat twee maal deur Duitsland binnegeval was, was verontrus deur die
vooruitsig van ʼn sterk Duitsland. Die Russiese leierskap het op die Westerse
geldeenheidhervorming gereageer deur hul eie geldeenheid in te stel in Oos-
Berlyn slegs 24 uur voordat die Weste se mark in sirkulasie sou kom. Hulle het
ook ʼn blokkade van Wes-Berlyn ingestel, waar hulle alle land en spoorroetes na
die Westerse sones afgesny het. Lucius Clay, die militêre goewerneur van die
Amerikaanse sone van die besette Duitsland het geskryf: “Toe die bevel van die
Sowjet Militêre Administrasie om alle spoorverkeer vanaf die Westerse sones af
te sny in werking gestel was teen 6:00 vm. op die oggend van 24 Junie 1948, het
die drie Westerse sones van Berlyn, met ʼn burgerlike bevolking van omtrent
2,500,000 mense, afhanklik geraak van reserwe voorraad en
lugbrugvervangingsvoorraad. Dit was een van die mees genadelose pogings in
moderne tyd om massa hongersnood te gebruik vir politieke druk (intimidasie) ...”
Die Sowjet-owerheid het aanvanklik geglo dat die plan gewerk het. “Ons beheer-
en beskermingsmaatreëls was ʼn gevoelige knou vir die Amerikaanse en Britse
prestige in Duitsland,” was die verslag vanaf die Sowjet-owerhede. Maar die
Westerse Geallieerdes het onmiddellik gereageer deur die instelling van ʼn
ontsaglike lugbrug. Onder die leierskap van Generaal Curtis LeMay, het tien-ton
kapasiteit C-54s begin om die stad te voorsien op 1 Julie. Teen herfs het die
lugbrug, kodenaam “Operation Vittles” en dikwels na verwys as "LeMay se
voedsel- en steenkoolmaatskappy" ʼn gemiddelde voorraad van 5,000 ton per dag
voorsien.
[Vanuit: www.pbs.org; Toegang op 1 Augustus 2014 verkry.]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
Visuele bron
Hierdie visuele bron beeld vliegtuie uit wat besig is om voorraad na die stad van
Wes-Berlyn te bring as deel van die Berlynse Lugbrug.
[Vanuit:www.google.co.za –search-the berlin airlift verkry. Toegang op 1 Augustus 2014 verkry]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 5
BRON 1C
ʼn Uittreksel vanuit ʼn toespraak deur President Kennedy van die VSA aan die
mense van Wes-Berlyn op 26 Junie 1963. Dit beklemtoon die belangrikheid van
die konsep van vryheid vanuit ʼn Amerikaanse perspektief.
Twee duisend jaar gelede was Civis Romanus Sum [‘Ek is ʼn Romeinse burger’]
die trotste spoggery ter wêreld. Vandag, in die wêreld van vryheid is Ich bin ein
Berliner [‘Ek is ʼn Berlyner’] die trotste spoggery. Daar is baie mense in die wêreld
wat nie verstaan wat die belangrikste kwessie tussen die vrye wêreld en
kommunisme is nie. Laat hulle na Berlyn toe kom. En daar is sommige wat sê in
Europa en elders anders dat ons met die kommuniste kan werk. Laat hulle na
Berlyn toe kom.
Vryheid het baie probleme en demokrasie is nie perfek nie; maar ons het nooit ʼn
muur opgerig om ons mense binne te hou nie. Ek ken geen stad wat beleër
(omsingel) was vir 18 jaar en nog steeds leef met die lewenskrag, mag, hoop en
vasberadenheid soos die stad Wes-Berlyn nie. Terwyl die muur die mees
vanselfsprekende en duidelike vertoning van die mislukkings van die
kommunistiese stelsel demonstreer, vind ons nie voldoening daarin nie want dit is
nie net ʼn misdaad teen die geskiedenis nie, maar teen die mensdom.
In 18 jare van vrede en goeie hoop, het hierdie generasie van Duitsers die reg
verdien om vry te wees, insluitende die reg om met hul familie en hul nasie te
herenig in blywende vrede met die toegeneentheid van al die mense ...
[Vanuit: The Cold War deur E G Rayner]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
VRAAG 2: WAT WAS DIE IMPAK VAN DIE SLAG VAN CUITO CUANAVALE
OP BEIDE SUID-AFRIKA EN ANGOLA?
BRON 2A
Hierdie bron gee inligting oor hoe die slag van Cuito Cuanavale in Angola in 1988
plaasgevind het.
In November 1987 het ʼn geveg by Cuito Cuanavale ontwikkel, ʼn stad in suid-oos
Angola. Suid-Afrikaanse troepe, ter ondersteuning van UNITA, het die stad, wat
deur Angolese regeringsmagte beskerm was, aangeval. Dit was deur Kubaanse
vlieëniers wat Sowjet MIG 23-vliegtuie gebruik het verdedig. Dit was die grootste
geveg in Afrika sedert die Tweede Wêreldoorlog. Die Suid-Afrikaners het hul
lugsuperioriteit teen die Kubane verloor en na ʼn mislukte poging om die stad oor
te neem, was hulle gedwing om te onttrek.
Die slag was ʼn keerpunt in die oorlog in Angola en in die ontwikkelinge in Namibië.
Dit het die oorlog tot ʼn einde gebring en tot vredesonderhandelinge gelei. Dié het
gelei tot die onttrekking van die Suid-Afrikaanse en Kubaanse magte uit Angola.
En die onafhanklikheid van Namibië. Die onttrekking van die Suid-Afrikaanse
magte het die mite van Suid-Afrika se superieure militêre mag vernietig en die
regering gedwing om die situasie te heroorweeg. Alhoewel sommige lede van die
Suid-Afrikaanse regering en weermag beweer het dat dit ʼn strategiese onttrekking
eerder as ʼn nederlaag was, het meeste historikusse geglo dat dit die Suid-
Afrikaanse regering gedwing het om hul militêre mag te heroorweeg en om saam
te stem op ʼn onderhandelde skikking vir Namibië.
[Vanuit: In Search of History, deur J. Bottaro et al]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 7
BRON 2B
Hierdie bron is ʼn uittreksel vanuit ʼn artikel genaamd Cuito Cuanavale Revisited wat
gepubliseer was in die Mail and Guardian op 11 Julie 2007. Dit was geskryf deur
Piero Gleijeses, ʼn professor aan die John Hopkins Universiteit in Washington DC in
die VSA.
Teen vroeë 1987 was die Suid-Afrikaanse bronne en die Westerse diplomate oortuig
dat die val van Cuito Cuanavale ophande was. Dit sou ʼn verwoestende slag vir die
Angolese regering wees. Maar op 15 November 1987, het die Kubaanse President Fidel
Castro besluit om meer troepe en wapens na Angola te stuur, sy beste vliegtuie met sy
beste vlieëniers, sy gevorderdste lugafweergeskut en sy modernste tenks. Castro se
doel was nie net om Cuito te verdedig nie; dit was om die SAW vir eens en altyd uit
Angola te verdryf.
Kubaanse vliegtuie en 1500 Kubaanse soldate het die Angolese versterk en Cuito het
nie geval nie. Op 23 Maart 1988 het die SAW hul laaste groot aanval op die stad
geloods. Soos Kolonel Jan Breytenbach geskryf het, die Suid-Afrikaanse aanslag ‘was
tot ʼn knersende en definitiewe stop gebring’ deur die gekombineerde Kubaanse en
Angolese magte.
Nou het magtige Kubaanse kolomme deur suid-wes Angola gemarsjeer oppad na die
Namibiese grens. Die dokumente wat ons vertel hoe die Suid-Afrikaanse leiers oor
hierdie bedreiging gevoel het, is nog steeds geklassifiseerd (geheime inligting). Maar
ons weet wat die SAW gedoen het: hulle het padgegee.
[Vanuit: historytoday.com/cuito]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
BRON 2C
Hierdie bron beeld die terugkeer uit van ʼn regiment van die Suid-Afrikaanse Weermag
vanuit Angola in 1988. Die skrif op die banier lees soos volg: ‘Welkom Wenners’.
[Vanuit: historytoday.com. Toegang op 6 Junie 2014 verkry.]
BRON 2D
Die bron fokus op die rol wat die VSA in die Angolese konflik gespeel het.
Onlangs gedeklassifiseerde (bekend gemaak vir algemene publiek) dokumente het die
Amerikaanse regering se bloedige rol in die dekade-lange burgeroorlog in Angola
blootgestel. Meer as ʼn half miljoen Angolese was gedood en ongeveer 4 miljoen –
bykans ʼn derde van die land se bevolking – was gedwing om van hul huise te vlug. Die
Amerikaanse regering het die weg gebaan deur petrol op die vuur te gooi. Die VSA het
miljoene gespandeer om UNITA ‘rebelle’ teen die nuwe regering te ondersteun ... wat
gesien was as ‘kommunisties’ omdat dit beperkte ondersteuning van Kuba en die
voormalige USSR ontvang het. Die VSA het lankal erken dat hulle geheime operasies
in Angola befonds het, maar het altyd aanspraak gemaak dat hulle gereageer het op
die invlieg van Kubaanse soldate in die land wat die MPLA ondersteun het. Maar die
VSA dokumente wat verlede maand vrygestel is, wys die waarheid – dat die Ford-
administrasie ingemeng het in Angola lank voordat die Kubaanse soldate geland het.
[Vanuit:‘ They Fuelled a Savage War: US Operation in Angola exposed’ deur Elizabeth Schulte]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 9
VRAAG 3: HOE SUKSESVOL WAS DIE DESEGREGRASIE VAN SKOLE IN
LITTLE ROCK, ARKANSAS, GEDURENDE DIE 1950’s?
BRON 3A
Hierdie bron behandel die krisis wat ontwikkel het nadat die hof ʼn bevel uitgedien
het dat Sentraal Hoërskool in Little Rock, Arkansas, die Afro-Amerikaanse
studente moes toelaat.
Drie jaar nadat die Hooggeregshof se Brown vs. Raad van Onderwys-besluit
segregasie in publieke skole amptelik beëindig het, het ʼn federale hof Little Rock
beveel om die besluit na te kom. Op 4 September 1957, het Goewerneur Orval
Faubus die hof uitgedaag deur die Arkansas Nasionale Wag in te roep om die
nege Afro-Amerikaanse studente, die sogenaamde ‘Little Rock Nine’, te verhoed
om die gebou binne te gaan. Tien dae later in ʼn vergadering met President
Eisenhower, het Faubus ingestem om die Nasionale Wag te gebruik om die Afro-
Amerikaanse studente te beskerm, maar met sy terugkeer na Little Rock, het hy
die troepe ontslaan en die Afro-Amerikaanse studente aan ʼn woedende blanke
skare blootgestel. Binne ure het die spottende, klipgooiende skare verskeie
verslaggewers geslaan en baie van die skool se vensters en deure gebreek. Teen
die middag was die plaaslike polisie verplig om die nege studente te ontruim. Toe
Faubus nie orde kon herstel nie, het President Eisenhower die 101 Lugmag
Afdeling-valskermsoldate na Little Rock ontplooi en die Arkansas Nasionale Wag
onder federale bevel geplaas. Teen 3 vm., het die soldate die skool omsingel met
gefelde bayonette.
Die Little Rock Nine het hul skooljaar beëindig onder federale beveiliging. Die
volgende jaar het Faubus al die hoërskole gesluit en die Afro-Amerikaanse
studente is gedwing om korrespondensie-kursusse te neem of om na skole buite
die staat te gaan. Die skoolraad het alle skole oopgestel in die herfs van 1959, en
ten spyte van meer geweld, byvoorbeeld die bombardering van een van die
studente se huise, het vier van die nege studente teruggekeer en hierdie keer was
hulle deur die plaaslike polisie beskerm.
[Vanuit: www.nps.gove/nr/travel/civil rights/ak1.htm. Toegang op 10 Augustus 2014 verkry.]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
BRON 3B
Hierdie foto wys lede van die Arkansas Nasionale Wag wat besig is om Afro-
Amerikaanse studente te verhoed om die Sentraal Hoërskool binne te gaan, in
Little Rock, Arkansas in 1957.
[Vanuit: www.google.co.za/google images. Toegang op 13 Augustus 2014 verkry.]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 11
BRON 3C
Hierdie foto wys hoe konserwatiewe blanke Amerikaners betoog teen rasse-
integrasie van skole in die VSA in die 1950’s.
[Vanuit: www.google.co.za/search=little+rock+nine. Toegang op 13 Augustus 2014 verkry]
RASVERMENGING IS
KOMMUNISME STOP DIE
RASVERMENGING
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
12 GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) (EC/SEPTEMBER 2015)
BRON 3D
Hierdie bron beklemtoon die prestasies van die Little Rock Nine ten spyte van die
pogings deur konserwatiewe blanke Amerikaners om die integrasie van skole te
verhoed.
September 25, 1957, het ʼn historiese dag geword vir die Nasie toe nege dapper
kinders hul lewens in gevaar gestel het om die Sentraal Hoërskool, Little Rock,
Arkansas by te woon. Gekonfronteer deur ʼn vyandelike skare en begelei deur die
“Screaming Eagles” van die 101 Lugmag Afdeling, het hulle die las van die
integrasie van ʼn toe-gesegregreerde openbare skoolstelsel opgeneem. Alhoewel
die Hooggeregshof se mylpaal 1954-besluit in die Brown vs. Raad van Onderwys
rassesegregrasie in skole verwyder het, was dit die dapper aksies van hierdie nege
jong kampioene van skoolintegrasie wat die mag van die besluit beproef het. Hul
aksies het nie net die Nasie gemobiliseer om te verseker dat toegang tot gehalte
onderwys aan alle Amerikaners beskikbaar gestel is nie, maar hulle het gehelp om
die burgerregtebeweging te definieer. Hulle het as die Little Rock Nine bekend
geword.
Vir meer as vyftig jaar het die Little Rock Nine gewerk om die beginsels van
voortreflikheid in onderwys vir jong mense te bevorder, spesifiek vir diegene van
kleur, deur die Little Rock Nine®-stigting, ʼn nie-winsgewende, 501(c)(3)
organisasie wat in Februarie 1999 gestig is. Deur die hoë prys ag te neem wat
hulle moes betaal om ʼn publieke skool by te woon, is die kampioene van die Little
Rock Nine®-stigting tot die versekering van toegang tot gehalte onderwys vir
toekomstige generasies verbind.
Sedert 1999, het die Stigting en sy nege lede hulself verbind tot die nastreef van
hul doel deur finansiële ondersteuning aan behoeftige en waardige studente te
voorsien; om plaaslike en nasionale regeringsafdelings aan te moedig om hoë
gehalte stelsels van opvoeding te handhaaf; byeenroeping van forums om vrae
rakende opvoedkundige afleweringstelsels te bespreek en te debatteer; en die
koördinering van die publikasie van materiaal wat ontwerp is om die publiek in te
lig oor die behoeftes in hierdie veld.
Die Little Rock Nine se menige bydraes tot die samelewing en tot die Amerikaanse
geskiedenis, is deur baie toekennings en erkennings wat hulle ontvang het erken,
insluitende die gesogte “Congressional” Goue Medalje in 1999.
[Vanuit:littlerock9.com/History.aspx. Toegang op 14 Augustus 2014 verkry]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015) GESKIEDENIS V1 (ADDENDUM) 13
ERKENNINGS
Visuele bronne en ander historiese bewyse was geneem vanuit die volgende:
Bottaro, J. et al 2013. In Search of History. Oxford University Press.
historytoday.com – Toegang op 4 Augustus 2014 verkry.
littlerock9.com/History.aspx; Toegang op 14 Augustus 2014 verkry.
Rayner, E.G. The Cold War.
www.google.co.za – search-the berlin airlift – Toegang op 1 Augustus 2014
verkry.
www.pbs.org; Toegang op 1 Augustus 2014 verkry.
www.historytoday.com/gary-baines/replaying-cuito-cuanavale; Toegang op
10 Augustus 2014 verkry.
www.nps.gov/enr/travel/civil rights/ak.htm; Toegang op 10 Augustus 2014 verkry.
www.google.co.za/google images/ ; Toegang op 13 Augustus 2014 verkry.
www.google,co.za/search=little+rock+nine; Toegang op 14 Augustus 2014
verkry.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject
)%202015%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955/v1-6ab5452db578d608b6e0/card.webp)
Addendum
History Grade 12 P1 Gauteng Mock 2015 Addendum (Afrikaans)

Addendum
History Grade 12 P1 NSC November 2015 Addendum (English)

Addendum
History Grade 12 P1 NSC Supplementary 2015 Addendum (Afr)

Addendum
History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 Addendum (Eng)

Addendum
History Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2021 Addendum

Addendum
History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 Addendum (Eng)
More from Grade 12 History

Study guide
Workguide Case Study Strategies

Memorandum
History Grade 12 Paper 2 North West Mock 2025 Memo

Memorandum
History Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (English)

Memorandum
History Grade 12 P1 Eastern Cape June 2024 Memo (Afrikaans)

Memorandum
History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Memo (Afr)

Question paper