Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA 2019
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 100
Umhlahlandlela wokutshaya lo unamakhasi ali-13.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2019 papers 





View all





isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo
Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2019, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · isindebele. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 1.7 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC November Exam 2019
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting200 marks
Show all 12 questions
- Question 2.1Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.2Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.3Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.4Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.5Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.6Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
TJHEJA:
• Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi
ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.
• Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka
kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko.
1.1 Ngathana bekungasuye ngangingekho lapha ngikhona namhlanjesi.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso.
Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ ngeveza imizwa
bucoca).
• Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule indlela umuntu lo
abelisizo nofana amfake emrarweni ngayo epilwenakhe ukuze abe
sebujameni akibo namhlanje.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi bonyana
ngikuphi akwenzelwe mumuntu akhuluma ngaye esihlokwenesi nokobana
ukuba khona komuntu lo epilwenakhe kuthethe ipilwakhe kwayibeka kiliphi
izinga.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.2 Ngangithoma ukububona ubuhle obungaka.
I-eseyi le kungengeka kube ngehlathululako/ ngecocako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli afuze anabe khudlwana, acoce ngobujamo
obuthileko, umuntu othileko nofana indawo ethileko.
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule ubuhle angakhange
khekabubone epilwenakhe soloko kwaba nguye nofana ubuhle athoma
ukububona soloko kwaba nguye.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana
azokubeka kukhanye bha indlela ubuhle akhuluma ngabo bungayo,
amagama azokubuka ubuhle akhuluma ngabo.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.3 Ikhambo engizimisele ukulikhamba ngemva kokuphumelela iinhlahlubo
zami zomnyaka ophezulu lo.
I-eseyi le kungenzeka ibe ngeveza imizwa/ehlathululako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko
anikelwe sona.
• Ohlolwako akaveze ngekhambo azimisele ukulithatha nakaphumelela
eenhlahlubeni zakhe zomnyaka ophezulu lo.
• Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana ukwenaba
khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi.
• Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele aveze
bona ngiliphi igadango azolithatha nofana izinto azozenza ngemva
kokuphumelela kwakhe eenhlahlubeni zomnyaka lo.
• Kilesisihloko silindele ukubona umfundi akhuluma ngesihlokwesi aveza
izehlakalo ezibhamba nofana akhuluma ngekhambo lepilo mazombe
nekuyihlathululo efihlakeleko. [50]
1.4 Ubuhle nobumbi bokusetjenziswa kweenthuthi zomphakathi.
I-eseyi emahlangothimabili
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu amahle
namambi ngokusetjenziswa kweenthuthi zomphakathi.
• Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona
azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle
namambi ngesihlokwesi. [50]
1.5 Abomaliledinini bangezinye zeensetjenziswa zokufunda nokufundisa
amalanga la, njeke abafundi bafanele bavunyelwe bona beze nabo
ngeenkolweni. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi.
I-eseyi ehlangothilinye
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi
azokutlola ngalo, aveze indlela abomaliledinini abalisizo ngayo
ngehlangothini lokufunda nokufundisa nofana aphikisane nesitatimende
aveze ubumbi obulethwa kuphathwa kwabomaliledinini bafundi
ngeenkolweni.
• Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe
nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni
kwendabakhe. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.6 1.6.1 – • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi
1.6.3 afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako,
ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana
ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe
nesithombe ziyakhambelana.
• Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze
imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YOBUNGANI.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani:
• Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako
siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi
ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa
nakubalwa inani lamagama.
• Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu,
umzawakho; njll.
• Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma,
Baba; njll.
• Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani.
Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi.
Akucocwa iindaba ezinengi.
• Ohlolwako akahlathulule khudlwana emzimbeni amaphuzu akhambisana
nomnqopho awuveze esingenisweni.
• Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke
abangaziko ngapho; njll.
• Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi
umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho.
Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe
ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana
ninomuntu omtlolelako. [25]
2.2 INCWADI YOMTHETHO/YABAKHULU
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yomthetho/yabakhulu:
• Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngokujayelekileko. Isiphande
sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja:
Iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa
inani lamagama.
• Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele
otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola
isiphande sesibili.
• Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana
kutlolwa bona Nomzana nofana Kosikazi.
• Isihloko salokho atlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela.
• Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi.
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule ngokuzeleko lokho akhuluma
ngakho emzimbeni. Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.
• Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka:
Ngiyokuthokoza; Ngizokuthaba; Kuzongithabisa.
• Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Utlola amagamakhe nofana
iinthomo zamagamakhe nesibongo bese uyayitlikitla. Kulindeleke bona
bengubo baveze bona bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola
Mm./Kkz./Ksz. ngemva kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa
ukobana loyo otlolelwako azi kuhle bona utlolelwe ngubani. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.3 UMLANDO KAMUFI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi:
• Uba nesihloko esinamagama kamufi apheleleko.
• Amagamakhe apheleleko.
• Ilanga abelethwa ngalo.
• Igama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama
lesibhedlela.
• Ubelethwa bobani.
• Imithombo yefundo asele adlule kiyo.
• Akuzuzako eemfundweni zakhe.
• Iindawo asebenze kizo.
• Iinkhundla azifumanako.
• Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana
kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe
ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside
nakagulileko.
• Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi,
abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo
ngokweengazi.
Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.
• Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo
zakhe. [25]
2.4 IKULUMO-PENDULWANO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa Ikulumo-pendulwano:
• Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo,
amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Imizwa yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni ngaphambi kwegama
laloyo okhulumako.
• Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha.
Amaphuzu alindelekileko ngesihloko:
• Ukufundela endaweni enganatjhada.
• Ukuhlela iimfundo nesikhathi sakho.
• Ukufunda ngeenqhema.
• Ukuzinikela isikhathi sokuphumula
Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.5 UMBIKO ONGAKAHLELEKI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umbiko ongakahleleki:
Ohlolwako akaveze okulandelako:
• Akadlulise ilwazi elithileko.
• Amaphuzu abe liqiniso, kungabi mibono.
• Amaphuzu aphathelane nesihloko/nalokho akubone kusenzeka
ngamehlo.
• Amaphuzu atlolwe ngamaphoyinti.
• Ilimi elisetjenziswako kulindeleke bona likhambisane naloyo nanyana
labo umbiko oqaliswe kibo.
• Akatlole umbiko njengomuntu wesithathu okukhulunywa ngaye.
• Isihloko kumele sibe nebizo lomuntu nanyana abantu umbiko oqaliswe
kibo.
• Iba nesiphetho.
Amaphuzu alindelekileko ngesihloko:
• Indawo ebebalinde kiyo iinkhwelo.
• Isisusa senturhu.
• Ukulandelana kweengameko, njengokuthi ngubani othome wabetha
omunye, kuze njani bekufike lapha omunye athola khona ukulimala, njll.
Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25]
2.6 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba:
• Ohlolwako akatlole isihloko esidosa besilulubeze ofundako.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole i-athikilakhe ayihlukanise
ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza ukobana ingabi nesakhiwo esifana
nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo sesikhangiso.
• Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
• Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-
athikili.
• Iindima akukafuzi bona zibe zide.
• Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilayo azakwamukeleka.
Amaphuzu alindelekileko ngesihloko:
• Bangagagadlhelwa.
• Bangathunjwa bayokuthengisiswa ngedini.
• Bangalinyazwa.
• Bangabulawa.
Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula
okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni
Izinga eliphezulu
(Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu.
Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha
yokuhlela. evusa imiqondo okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko.
Ukulemuka komnqopho, netjengisa ukukhula. okumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo
abamukelilwazi nobujamo. - Ukuhleleka - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko.
okudluleleko khulu nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo
30 AMAMAKSI nokukhambelana kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki
kwesingeniso, nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko.
umzimba nesiphetho.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko
okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa
kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa.
Izinga eliphasi
amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo
wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala/ - Imiqondo engakhambelaniko
- Imiqondo ekhulileko okuhle kwesingeniso, ikhambelana ayikahlangani nengakafaneli.
nenokuhlakanipha. umzimba nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha
- Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko.
nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani
okuhle kwesingeniso, okulingeneko nesingeniso, umzimba
umzimba nesiphetho. kwesingeniso, nesiphetho.
umzimba nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela
NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu
Izinga eliphezulu
nelihle ngokudluleleko, elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi
Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nobujamo. - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela
umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
abamukelilwazi kusezingeni elihle belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
nobujamo. ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko.
Ukukhethwa - Ihlelo nesipelinghi akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi
kwamagama, esinganamphoso khulu (0-4). zimbalwa (10-14). (20 kuya phezulu). - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi
ukusetjenziswa kwelimi, - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle khulu. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko.
imithetjhwana, ngokudluleleko. elilingeneko. - Kutlanywe ngokusezingeni
iimphumuzi, ihlelo eliphasi ngokudluleleko.
nesipelinghi. 13 10 7 4
15 AMAMAKSI - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama
elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni
Izinga eliphasi
elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi eliphasi
abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo elingakafaneli umnqopho,
- Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo.
kusezingeni elihle khulu. - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ukusetjenziswa kwelimi
- Ihlelo nesipelinghi belisetjenziswe okungathuli ihlathululo. okungakafaneli.
esinganamphoso ezinengi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi
(5-9). - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi
- Kutlanywe ngokudluleleko. kuneemphoso khulu (20 khulukhulu.
ezinengana (15-19). kuya phezulu). - Kutlanywe ngokusezingeni
- Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu.
eliphasi.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo
Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana eqakatheke nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana efunekako
Ukwakhiwa kweengaba ngokudluleleko ngesakhiwo evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuyatlhayela.
nemitjho. sendaba. kukhambelana kuhle - Kunokukhambelana kuvezwe ngokusisekelo. - Ukwakhiwa kwemitjho
- Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho neengaba kuneemphoso
ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu.
5 AMAMAKSI - Imitjho neengaba - Imitjho neengaba ngokulingeneko. - Indaba isazwakala - Indaba ayinamqondo.
kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela - Indaba isanikela kancani.
ngokudluleleko. ehle. umqondo.
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UKUHLELA - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula okulingeneko - Ukuphendula - Ukuphendula
NESAKHIWO okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa
okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi ukungabi khona
-Ukuphendula nemibono. - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela lamatshwayo wetheksthi. kwelwazi
-Ukubuthelelwa nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana - Kunokunqopha okukhona lamatshwayo
nokuhleleka kwemibono. - Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu okulingeneko kodwana okunengi wetheksthi.
- Umnqopho, lamatshwayo usekelwe kuhle ngendlela kokumunyethweko kuphambene nesihloko. - Akunakukhambel
abamukelilwazi, wetheksthi. enobukghoni. nemiqondo. - Imininingwana esekela ana kwemiqondo.
amatshwayo/imithetjhwa - Umtlolo unqophile. - Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana isihloko imbalwa. - Imininingwana
na kanye nobujamo - Kunokukhambelana isihloko. esekela isihloko iveziwe. - Kunobutjhapha esekela
kokumunyethweko - Isakhiwo esifaneleko - Isakhiwo sifanele obukhona isihloko imbalwa
15 AMAMAKSI nomqondo. kodwana ngokulingeneko obubonakalako khulukhulu.
- Isakhiwo sihleleke kuhle esinokungakhambelaniko kodwana kunokungakha- emithethweni - Akakasebenzisi
ngokudluleleko, yoke okuncazana. mbelani. nematshwayeni amatshwayo
imininingwana esekela wesakhiwo. nemithetho
isihloko iveziwe. yesakhiwo.
- Isakhiwo esifaneleko
nesinembako.
ILIMI, ISITAYELA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
KANYE NOKU-EDITHA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista,
nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama isitayela
-Iphimbo, irejista kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele nelwazimagama
nesitayela kufanele abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. kancani umnqopho, akukhambelani
umnqopho/umphumela, - Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo abamukelilwazi nomnqopho,
abamukelilwazi ngokunembako belihleleke - Ihlelo lisetjenziswe kodwana azilimazi nobujamo. abamukelilwazi
nobujamo. kuhle khulu. ngokunembako ihlathululo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi - Kuneemphoso ezincani belihleleke kuhle. ezenza bona ihlathululo - Kuneemphoso
kanye nemithetjhwana. khulu - Akunamphoso ezinengi. Ingazwakali. ezinengi khulu
-Ukukhethwa ezenza bona
kwamagama. ihlathululo
-Ukusetjenziswa ingazwakali
kwamatshwayo wokutlola nakancani.
nesipelinghi. - 0-4 yeemphoso - 9-11 yeemphoso tlomelisa=8 - 15 ukuya phezulu yeemphoso
tlomelisa=10 - 12-14yeemphoso tlomelisa=7 tlomelisa=5/6
10 AMAMAKSI - 5-9 yeemphoso tlomelisa =9 Kuye ngokobana zingangani
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
11 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
12 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com
13 DBE/Novemba 2019
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2017 Memo

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele HL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper