Skip to content

isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo

MemorandumisiNdebele HLGrade 12201913 pages

Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2019, 13 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2019 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshaya lo unamakhasi ali-13. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA: • Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko. • Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Ngathana bekungasuye ngangingekho lapha ngikhona namhlanjesi. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe wasibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ ngeveza imizwa bucoca). • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule indlela umuntu lo abelisizo nofana amfake emrarweni ngayo epilwenakhe ukuze abe sebujameni akibo namhlanje. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi bonyana ngikuphi akwenzelwe mumuntu akhuluma ngaye esihlokwenesi nokobana ukuba khona komuntu lo epilwenakhe kuthethe ipilwakhe kwayibeka kiliphi izinga. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.2 Ngangithoma ukububona ubuhle obungaka. I-eseyi le kungengeka kube ngehlathululako/ ngecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli afuze anabe khudlwana, acoce ngobujamo obuthileko, umuntu othileko nofana indawo ethileko. • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule ubuhle angakhange khekabubone epilwenakhe soloko kwaba nguye nofana ubuhle athoma ukububona soloko kwaba nguye. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana azokubeka kukhanye bha indlela ubuhle akhuluma ngabo bungayo, amagama azokubuka ubuhle akhuluma ngabo. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.3 Ikhambo engizimisele ukulikhamba ngemva kokuphumelela iinhlahlubo zami zomnyaka ophezulu lo. I-eseyi le kungenzeka ibe ngeveza imizwa/ehlathululako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko anikelwe sona. • Ohlolwako akaveze ngekhambo azimisele ukulithatha nakaphumelela eenhlahlubeni zakhe zomnyaka ophezulu lo. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana ukwenaba khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi. • Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele aveze bona ngiliphi igadango azolithatha nofana izinto azozenza ngemva kokuphumelela kwakhe eenhlahlubeni zomnyaka lo. • Kilesisihloko silindele ukubona umfundi akhuluma ngesihlokwesi aveza izehlakalo ezibhamba nofana akhuluma ngekhambo lepilo mazombe nekuyihlathululo efihlakeleko. [50] 1.4 Ubuhle nobumbi bokusetjenziswa kweenthuthi zomphakathi. I-eseyi emahlangothimabili Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu amahle namambi ngokusetjenziswa kweenthuthi zomphakathi. • Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle namambi ngesihlokwesi. [50] 1.5 Abomaliledinini bangezinye zeensetjenziswa zokufunda nokufundisa amalanga la, njeke abafundi bafanele bavunyelwe bona beze nabo ngeenkolweni. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi. I-eseyi ehlangothilinye Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze indlela abomaliledinini abalisizo ngayo ngehlangothini lokufunda nokufundisa nofana aphikisane nesitatimende aveze ubumbi obulethwa kuphathwa kwabomaliledinini bafundi ngeenkolweni. • Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.6 1.6.1 – • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi 1.6.3 afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani: • Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu, umzawakho; njll. • Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma, Baba; njll. • Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi. • Ohlolwako akahlathulule khudlwana emzimbeni amaphuzu akhambisana nomnqopho awuveze esingenisweni. • Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke abangaziko ngapho; njll. • Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana ninomuntu omtlolelako. [25] 2.2 INCWADI YOMTHETHO/YABAKHULU Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yomthetho/yabakhulu: • Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngokujayelekileko. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja: Iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili. • Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana kutlolwa bona Nomzana nofana Kosikazi. • Isihloko salokho atlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela. • Esingenisweni kufanele kutlolwe umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi. • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule ngokuzeleko lokho akhuluma ngakho emzimbeni. Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe. • Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka: Ngiyokuthokoza; Ngizokuthaba; Kuzongithabisa. • Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Utlola amagamakhe nofana iinthomo zamagamakhe nesibongo bese uyayitlikitla. Kulindeleke bona bengubo baveze bona bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola Mm./Kkz./Ksz. ngemva kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelwako azi kuhle bona utlolelwe ngubani. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 UMLANDO KAMUFI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi: • Uba nesihloko esinamagama kamufi apheleleko. • Amagamakhe apheleleko. • Ilanga abelethwa ngalo. • Igama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela. • Ubelethwa bobani. • Imithombo yefundo asele adlule kiyo. • Akuzuzako eemfundweni zakhe. • Iindawo asebenze kizo. • Iinkhundla azifumanako. • Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko. • Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko. • Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [25] 2.4 IKULUMO-PENDULWANO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa Ikulumo-pendulwano: • Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo, amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako. • Imizwa yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni ngaphambi kwegama laloyo okhulumako. • Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha. Amaphuzu alindelekileko ngesihloko: • Ukufundela endaweni enganatjhada. • Ukuhlela iimfundo nesikhathi sakho. • Ukufunda ngeenqhema. • Ukuzinikela isikhathi sokuphumula Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.5 UMBIKO ONGAKAHLELEKI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umbiko ongakahleleki: Ohlolwako akaveze okulandelako: • Akadlulise ilwazi elithileko. • Amaphuzu abe liqiniso, kungabi mibono. • Amaphuzu aphathelane nesihloko/nalokho akubone kusenzeka ngamehlo. • Amaphuzu atlolwe ngamaphoyinti. • Ilimi elisetjenziswako kulindeleke bona likhambisane naloyo nanyana labo umbiko oqaliswe kibo. • Akatlole umbiko njengomuntu wesithathu okukhulunywa ngaye. • Isihloko kumele sibe nebizo lomuntu nanyana abantu umbiko oqaliswe kibo. • Iba nesiphetho. Amaphuzu alindelekileko ngesihloko: • Indawo ebebalinde kiyo iinkhwelo. • Isisusa senturhu. • Ukulandelana kweengameko, njengokuthi ngubani othome wabetha omunye, kuze njani bekufike lapha omunye athola khona ukulimala, njll. Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25] 2.6 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba: • Ohlolwako akatlole isihloko esidosa besilulubeze ofundako. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole i-athikilakhe ayihlukanise ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo sesikhangiso. • Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako. • Amagama, iindawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku- athikili. • Iindima akukafuzi bona zibe zide. • Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilayo azakwamukeleka. Amaphuzu alindelekileko ngesihloko: • Bangagagadlhelwa. • Bangathunjwa bayokuthengisiswa ngedini. • Bangalinyazwa. • Bangabulawa. Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [25] IMITLOMELO YESIGABA B: 50 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni Izinga eliphezulu (Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu. Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha yokuhlela. evusa imiqondo okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko. Ukulemuka komnqopho, netjengisa ukukhula. okumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo abamukelilwazi nobujamo. - Ukuhleleka - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko. okudluleleko khulu nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo 30 AMAMAKSI nokukhambelana kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki kwesingeniso, nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko. umzimba nesiphetho. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa. Izinga eliphasi amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala/ - Imiqondo engakhambelaniko - Imiqondo ekhulileko okuhle kwesingeniso, ikhambelana ayikahlangani nengakafaneli. nenokuhlakanipha. umzimba nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko. nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani okuhle kwesingeniso, okulingeneko nesingeniso, umzimba umzimba nesiphetho. kwesingeniso, nesiphetho. umzimba nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu Izinga eliphezulu nelihle ngokudluleleko, elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nobujamo. - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi abamukelilwazi kusezingeni elihle belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. nobujamo. ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko. Ukukhethwa - Ihlelo nesipelinghi akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi kwamagama, esinganamphoso khulu (0-4). zimbalwa (10-14). (20 kuya phezulu). - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi ukusetjenziswa kwelimi, - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle khulu. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko. imithetjhwana, ngokudluleleko. elilingeneko. - Kutlanywe ngokusezingeni iimphumuzi, ihlelo eliphasi ngokudluleleko. nesipelinghi. 13 10 7 4 15 AMAMAKSI - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni Izinga eliphasi elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi eliphasi abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo elingakafaneli umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi belisetjenziswe okungathuli ihlathululo. okungakafaneli. esinganamphoso ezinengi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi (5-9). - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokudluleleko. kuneemphoso khulu (20 khulukhulu. ezinengana (15-19). kuya phezulu). - Kutlanywe ngokusezingeni - Kutlanywe kuhle. - Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. eliphasi. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana eqakatheke nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana efunekako Ukwakhiwa kweengaba ngokudluleleko ngesakhiwo evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuyatlhayela. nemitjho. sendaba. kukhambelana kuhle - Kunokukhambelana kuvezwe ngokusisekelo. - Ukwakhiwa kwemitjho - Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho neengaba kuneemphoso ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu. 5 AMAMAKSI - Imitjho neengaba - Imitjho neengaba ngokulingeneko. - Indaba isazwakala - Indaba ayinamqondo. kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela - Indaba isanikela kancani. ngokudluleleko. ehle. umqondo. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UKUHLELA - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula okulingeneko - Ukuphendula - Ukuphendula NESAKHIWO okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi ukungabi khona -Ukuphendula nemibono. - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela lamatshwayo wetheksthi. kwelwazi -Ukubuthelelwa nekhulileko. awukaphumi nokukhambelana - Kunokunqopha okukhona lamatshwayo nokuhleleka kwemibono. - Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu okulingeneko kodwana okunengi wetheksthi. - Umnqopho, lamatshwayo usekelwe kuhle ngendlela kokumunyethweko kuphambene nesihloko. - Akunakukhambel abamukelilwazi, wetheksthi. enobukghoni. nemiqondo. - Imininingwana esekela ana kwemiqondo. amatshwayo/imithetjhwa - Umtlolo unqophile. - Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana isihloko imbalwa. - Imininingwana na kanye nobujamo - Kunokukhambelana isihloko. esekela isihloko iveziwe. - Kunobutjhapha esekela kokumunyethweko - Isakhiwo esifaneleko - Isakhiwo sifanele obukhona isihloko imbalwa 15 AMAMAKSI nomqondo. kodwana ngokulingeneko obubonakalako khulukhulu. - Isakhiwo sihleleke kuhle esinokungakhambelaniko kodwana kunokungakha- emithethweni - Akakasebenzisi ngokudluleleko, yoke okuncazana. mbelani. nematshwayeni amatshwayo imininingwana esekela wesakhiwo. nemithetho isihloko iveziwe. yesakhiwo. - Isakhiwo esifaneleko nesinembako. ILIMI, ISITAYELA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 KANYE NOKU-EDITHA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama isitayela -Iphimbo, irejista kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele nelwazimagama nesitayela kufanele abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. kancani umnqopho, akukhambelani umnqopho/umphumela, - Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo abamukelilwazi nomnqopho, abamukelilwazi ngokunembako belihleleke - Ihlelo lisetjenziswe kodwana azilimazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. kuhle khulu. ngokunembako ihlathululo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi - Kuneemphoso ezincani belihleleke kuhle. ezenza bona ihlathululo - Kuneemphoso kanye nemithetjhwana. khulu - Akunamphoso ezinengi. Ingazwakali. ezinengi khulu -Ukukhethwa ezenza bona kwamagama. ihlathululo -Ukusetjenziswa ingazwakali kwamatshwayo wokutlola nakancani. nesipelinghi. - 0-4 yeemphoso - 9-11 yeemphoso tlomelisa=8 - 15 ukuya phezulu yeemphoso tlomelisa=10 - 12-14yeemphoso tlomelisa=7 tlomelisa=5/6 10 AMAMAKSI - 5-9 yeemphoso tlomelisa =9 Kuye ngokobana zingangani ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 13 DBE/Novemba 2019 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele HL

View all