Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESIBINI (P2)
2022
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 70
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2022 papers 



--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)

View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2022 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2022, 16 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · isixhosa. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 451.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
NSC June Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions20 marks
- Question 1.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions17 marks
- Question 2.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions20 marks
- Question 2.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 3.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 3.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
Show all 12 questions
- Question 4.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 4.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 5.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 5.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 7.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions20 marks
- Question 7.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
1. Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
enye.
2. Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga,
ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le
yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.
3. Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
ekunonjolwe ngayo kwimemo.
4. Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
inqaku ngokufanelekileyo.
5. Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
acaphule, makangohlwaywa.
6. Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye
u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
yeyona nto mayinikwe ingqalelo.
7. Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
ingqalelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela
ISICATSHULWA A
1.1 1.1.1 Usemzini wakhe√/ useMlazi√/useGliblands√ (1)
1.1.2 Kunjalo, kuba kuthiwa ebesecinga ukuphindela emsebenzini.√ (1)
1.1.3 Akuwacingisisa√/ akuwetyisa√/ akuwahlafunisisa√ (1)
1.1.4 Ukuba uLungile ubathembile ukuba baza kuwathathela ingqalelo la
maphupha kwaye bamxhase.√√ (2)
1.1.5 Ngokuthi emva kwalo uLungile noNomakhwezi behlelwe yingozi
yemoto ekhokelele ekubeni batshele kuyo ngaphakathi bobabini
basweleke.√√ (2)
1.1.6 (a) NguNozililo.√ (1)
(b) Ngokuthi asoloko exabana noLungile ngenxa yeendaba zobuxoki
aziva ngoNozililo√/ angavani nabantu baseGiblands abangabaxhasi
bevenkile ngenxa yokuva ngoNozililo ukuba bathi ivenkile yabo
idulu√√/ asweleke yena nomyeni wakhe kwingozi yemoto ngenxa
yomsindo awawubangelwa kukuva ubuxoki ngoNozililo.√√ (2)
1.1.7 Lwaluyokulungiselela umsebenzi wotyhilo litye likatata kaLungile
nelikatatomkhulu wakhe.√ (1)
1.1.8 Kungokuba wayesithi uLungile uzilibazisa ngeenkolo akugqiba ukuba
sisifundiswa√√/ wayeyibona ilihlazo into yokwenza imicimbi yamasiko
edolophini.√√ (2)
1.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi usapho lwakwaMakwetshu lusweleke ngokutshela
endlwini.√√ (2)
1.1.10 Kunjalo, kuba sikrotyiswa kwisiganeko sokusweleka kukaLungile
noNomakhwezi ngophuphelo√√/abalinganiswa uYolisa noThamsanqa
nendima yabo njengabaxhasi bosapho lwakwaNtsibande
iyakhula√√/izithole zempixano ziyantshula kuba izimo zabalinganiswa
ziyadula√√/ isimo sikaNozililo siyadula njengomxabanisi nomchasi
ebalini.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA B
1.2 1.2.1 Bubukhulu bayo kuba yayandisiwe de yahonjiswa√√/ bubuhle
nomtsalane wayo√√/ bubukho besilarha.√√ (2)
1.2.2 Yeyokuba uThamsanqa wayefuna ukwakhela uMpumelelo indawo
yokuxilongela.√√ (2)
1.2.3 Kungokuba wayebone iincwadi ezicacisa ingxowa eyenziweyo ngala
mashishini akowabo.√√ (2)
1.2.4 Lifanelekile kuba ubukho bakhe kwaNtsibande bubelithamsanqa
kuMpumelelo akuswelekelwa ngabazali bakhe.√√ (2)
1.2.5 Ongqukuva√ kuba isimo sakhe siyatshintsha ngokweemeko
ahlangabezana nazo ebalini kuba nakuba liqala ibali elungile
ubandlongondlongo afune ukulwa emdanisweni.√ (2)
1.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
1.2.7 AbakwaMakhwetshu bamenyelise kwizibonda zaseMlazi, eGliblands
naseLamontville uLungile bekhalazela kuba ethengiselwe ivenkile
eMlazi engengomZulu oko kwenza ukuba usapho lwakwaNtsibande
luyifumane ebunzimeni ivenkile.√
UNtongana wayekhe waza kufuna iincwadi zevenkile ngelithi
asiyoyakwaNtsibande koko ililifa lakhe noNozililo.√
Amanani abaxhasi bevenkile ehla ngenxa yolwimi lukaNozililo.√
UNozililo wathumela ootsotsi ukuba baye kutshisa ivenkile kodwa
babhaqwa.√
Isimo sikaNomakhwezi nokungaxabisi abathengi kubengumqobo
ekukhuleni kwevenkile.√
[Nasiphi isithathu kwezi.] (3)
1.2.8 Uphumelele kuba uMpumelelo emva kobunzima bokuswelekelwa
ngabazali bakhe nakumayelenqe kaNozililo uye waqhubekeka
nemfundo wada waphumelela izifundo zakhe zobugqirha.√√ (2)
[17]
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – MAP Ngani
ISICATSHULWA C
2.1 2.1.1 KukwaTsolo√. (1)
2.1.2 Kunjalo, kuba uHlobo uthi amile akenzi nto ngombhodamo
oqhubeka phambi kwawo njengabantu abaqeshelwe ukugcina
ucwangco.√ (1)
2.1.3 Kusweleke√/kubhubhe√/kutshabe.√ (1)
2.1.4 Ukuba ungumntu oneemfihlo.√√ (2)
2.1.5 Ngokuthi amalungu aseMoonglow abulale uEddie Maga
obengumqobo kumnqweno wawo wokuthengisa iziyobisi.√√ (2)
2.1.6 (a) NguEddie Maga.√ (1)
(b) Ngokuthi aqiniseke ukuba uEddie akanaso esinye isithandwa
ngaphandle kwakhe, ze akufa noLulama azibone
engumrhanelwa ngento ebengayazi kwaukuyazi koko
ebemqhula ngayo eleteni.√√ (2)
2.1.7 Wayeqhuba uphando malunga nokubulawa kukaEddie
noLulama√ /wayeyokufuna iinkcukacha ezazinokumncedisa
kuphando lwakhe lokufumana ababulali bakaEddie noLulama.√ (1)
2.1.8 Kungokuba uHlobo wayesalandela ubungqina obutsha obuvelileyo
malunga nabona babulali bakaEddie noLulama.√√ (2)
2.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi amalungu aseMoonglow abanjwe agwetywe.√√ (2)
2.1.10 Kunjalo, kuba uvela kweli nqanaba umcimbi ekuza kuba ngawo
ebalini, ukufa kukaEddie noLulama okuza kuphandwa
nguHlobo√√/kuvela isimo sentlalo ngokwexesha nendawo, ibali
liqhubeka kula maxesha okhanyo kuba kuthethwa ngendlela
ekuphilwa ngayo elokishini, abantu bezenzela amashishini angekho
mthethweni bephepha amapolisa.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA D
2.2 2.2.1 Kukuba akakaneliseki bubungqina abufumeneyo bokuba
kutshutshiswe uLinda.√√ (2)
2.2.2 Ngowokuba abone uLinda egwetyelwa into ayaziyo nayenzileyo.√√ (2)
2.2.3 Kungokuba wayeqinisekile ukuba uLinda unetyala ngokobungqina
uHlobo awayenabo, kumcaphukisa ukuva ukuba uHlobo yena
akasaboni ngolo hlobo.√√ (2)
2.2.4 Lifanelekile kuba wawulinda iminyaka emininzi umtshato
awayethenjiswe ngawo nguEddie waphela engadanga
wawufumana.√√ (2)
2.2.5 Osicaba√ kuba isimo sakhe sokukhohlakala nokunyolukela imali
esivela ekuqaleni kwebali asitshintshi kuba nasekupheleni kwebali
ubanjelwa ukuthengisa intsangu ngenxa yokunyolukela imali.√ (2)
2.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
2.2.7 Yileta awayeyibhalele uEddie esithi umnika ithuba lokuba ahambe
nesithandwa sakhe sesibini.√
Ngumpu oyi .38 automatic ekwafunyanwa imbumbulu yawo entloko
kuEddie.√
Luhlobo lwamavili oluziiRoadmasters Tyres olwafunyanwa kwindawo
ekwadutyulelwa kuyo uEddie.√
Luhlobo lwedyasi engathi yiMink Coat eyayinxitywe linenekazi
elabonwa eRio Cinema ngobusuku bokusweleka kukaEddie
noLulama efana nekaLinda.√
[Nasiphi isithathu kwezi.] (3)
2.2.8 Uphumelele kuba nangona amalungu aseMoonglow ebetyabeka
uLinda ngetyala lokubulala uEddie noLulama, ngophando lukaHlobo
aphele ebanjwa ze agwetywa.√√ (2)
[17]
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 3: UMONWABISI – ZA Japhta
ISICATSHULWA E
3.1 3.1.1 KuseNtshiqo.√ (1)
3.1.2 Kunjalo, kuba wayekhangelwa ancanywe xa kuza kutyiwa isidlo
sangokuhlwa engabonakali apho akhoyo.√ (1)
3.1.3 Yayingamkhathazi.√ (1)
3.1.4 Ukuba ungumntu onendlela yokwenza ukuba akwazi ukumelana
nentlungu akuyo√√/ unendlela yokuzixolisa√√/ onendlela yokuzivisa
kamnandi xa esentlungwini.√√ (2)
3.1.5 Ngokuthi awanikezele kulawulo lukaMonwabisi amashishini akhe,
owenze ukuba aphuhle kakhulu ande.√√ (2)
3.1.6 (a) Ngabasebenzi bakwaThandabantu ababelawula amashishini
neencwadi zevenkile.√ (1)
(b) Ngokuthi bambele imali uThandabantu.√√ (2)
3.1.7 Wayeyokunikezela ulawulo lwamashishini kaThandabantu
kuMonwabisi√/ wayeyokuba lingqina njengagqwetha lakwaSihlunu
xa ooThandabantu benikezela amashishini kuMonwabisi.√ (1)
3.1.8 Kungokuba uHlubikazi wasiyeka phakathi isikolo akakugqiba
ukufunda√√/wakhulelwa wahlalisana noJoe eMlazi.√√ (2)
3.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi uThandabantu athathe isigqibo sokunizela
amashishini ukuba alawulwe nguMonwabisi.√√ (2)
3.1.10 Kunjalo, kuba kukweli nqanaba apho kwaziswa abalinganiswa
abadlala indima ephambili, umzekelo uMonwabisi uvela kweli
nqanaba√√/ umcimbi ekuza kuba ngawo ebalini, uMonwabisi
ubonakala kweli nqanaba esemncinci ephithizela phakathi
kwabasebenzi efunda zonke izakhono ngevenkile√√/ kuvela isimo
sentlalo ngokwexesha, ibali liqhubeka kula maxesha okhanyo kuba
kuthethwa ngemfundo nevenkile.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA F
3.2 3.2.1 Kukuba eyakhe yayivuthuluke incinci ingekho kwixabiso lokuba
ingaxhelelwa ukuthengiswa.√√ (2)
3.2.2 Kukuba ngaphambili ayeqhuba kakuhle kakhulu kodwa ngoku
kuthiwa ayathsuthsuza.√√ (2)
3.2.3 Kungokuba uMamTolo wayemthatha njengesicaka uMonwabisi√√/
uThandabantu wayemqonda ukuba uMonwabisi unakho ukujonga loo
mashishini ngolwazana analo ngevenkile√√/uThandabantu nosapho
lwakhe babeyokuhlala edolophini kuTsolo√√/ kungokuba wayesele
nabasebenzi abambalwa ababesasebenza kwaThandabantu.√√ (2)
3.2.4 Lalifanelekile kuba yalithiywa ngenxa yempatho-mbi kaThandabantu
kubasebenzi abatsha awayesoloko ebangxolisa, bambi abagxothe.√√ (2)
3.2.5 Ongqukuva√ kuba isimo sakhe siyaguqu-guquka ebalini kuba
ekuqaleni kwebali ubonakalisa ukungamamkeli nokumphatha kakubi
uMonwabisi kodwa ekupheleni kwebali uyajika abenothando
olungazenzisiyo ngakuMonwabisi amthathe njengonyana wakhe.√ (2)
3.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
3.2.7 Wayephethwe kakubi nguMamTolo.√
Wayetsala nzima esikolweni engaphumeleli nangona wayezimisele
ukufunda.√
Washiywa yedwa eNtshiqo.√ (3)
3.2.8 Uphumelele kuba uMonwabisi wanyamezela intlalo ebuhlungu
yakwaMamTolo esebenza nzima evenkileni kanti oko kuya kumnceda
ekugqibeleni kuba ibali liphela inguye owongamele amashishini
kaThandabantu√√/ uphumelele kuba uThandabantu uye
wanyamezela akanikezela ngamashishini akhe awathengise nakuba
ayengaqhubi kakuhle ada ekugqibeleni aphinda avuka ngokwendlela
awayenqwena ngayo kwasekuqaleni.√√ (2)
[17]
[35]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 4: NDIYEKENI – DM Jongilanga
ISICATSHULWA G
4.1 4.1.1 KuseMdantsane√/kukwaNdila√ kukwaFuneka√ (1)
4.1.2 Kunjalo, kuba nguye okhuthaza uNdila ukuba makaziphindezele
kuMawonga.√ (1)
4.1.3 Ixesha.√ (1)
4.1.4 Ukuba ungumntu olumkileyo.√√ (2)
4.1.5 Ngokuthi aphumelele ekwenzeni uLoni inxila eliphaleleyo de
aphelelwe ngumsebenzi.√√ (2)
4.1.6 (a) NguZanele.√ (1)
(b) Ngokuthi angene lula kumgibe abewuthiyiselwe nguNdila
wokumeyelisela etywaleni.√√ (2)
4.1.7 Babeyokulahla isidumbu sikaMawonga.√ (1)
4.1.8 Kungokuba wayejonge kwaesi sikhundla sikaMawonga
sobunqununu√√/wayevuyela ukuba uMawonga engawenzi kakuhle
umsebenzi wakhe ukuze aze kuphelewa ngumsebenzi ibe nguye
inqununu.√√ (2)
4.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi bobabini uNdila noMawonga babhubhe.√√ (2)
4.1.10 Kunjalo, kuba izithole zempixano ziyantshula kuba uNdila
obegxothwe emsebenzini ngenxa yokunxila uqulunqa icebo
lokuziphindezela kuMawonga√√/izimo zabalinganiswa ziyadula kuba
uMaziko uyacaca ukuba ungumphixanisi.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA H
4.2 4.2.1 Kukuba abahloli bebefikile ngoMvulo ophelileyo bafika inqununu
uMawonga inxilile.√√ (2)
4.2.2 Ngowokuba intlanganiso icebise malunga nokunokwenziwa
ngokunxila kukaMawonga de abhaqwe nangabehloli√√/ intlanganiso
icebise ngomntu oza kungena esikhundleni sikaMawonga.√√ (2)
4.2.3 Kungokuba wayelungiselela ukuba ze kuvele igama likaMaziko
owayesele emthembisile ukuba uza kumfaka kwisikhundla
sobunqununu.√√ (2)
4.2.4 Lifanelekile kuba ufuneka ngamandla kwicebo likaNdila
lokuziphindezela kuMawonga ngenxa yesimo sakhe nokwazana
kwakhe noNdila.√√ (2)
4.2.5 Ongqukuva√ kuba isimo sakhe siyaguquka ebalini kuba uvela
ekuqaleni engumntu ofuna indoda eyeyakhe kodwa njengokuba
liqhuba ibali uvela ekonwabele ukuthandana noMawonga otshatileyo,
engasakhathalelanga nomtshato.√ (2)
4.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
4.2.7 Wazithethelela kubahlobo bakhe ooNaniwe noNomadinga mhla
babemcebisa ukuba makayokubetha uZanele ukuze ahlukane
noMawonga.√
Unyamezele ukunxilelwa nguMawonga de amhlawulele namatyala
akhe otywala.√
Uye waxelela uNomasoka kunye noRay abalusapho lukaMawonga ukuba beze
kumngxolisa.√ (3)
4.2.8 Uphumelele kuba uNdila lo obeziphindezela kuMawonga ujikelwe
yimpindezelo ngokuthi uMawonga naye aziphindezele ngokumenzela
iyelenqe lokunga ubulewe nguye, bafa bobabini.√√ (2)
[17]
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA – M Mlokothi
ISICATSHULWA I
5.1 5.1.1 KuseNgcobo√/ kukwihotele kaThambolenyoka√/
kukwaThambolenyoka.√ (1)
5.1.2 Kunjalo, kuba uthethelela inkohlakalo ayenzayo yokuthengisisa
abantwana abangamantombazana imizimba njengenye yeendlela
zokwenza ubutyebi.√ (1)
5.1.3 Izinhanha√/ izigwili.√ (1)
5.1.4 Ukuba uqinisekile ngempumelelo yeqhinga lakhe lokulobela uDina
kuNyoka.√√ (2)
5.1.5 Ngokuthi aqhube ngabo ishishini lokuthengisa imizimba bafundiswe
neziyobisi.√√ (2)
5.1.6 (a) NguNoyongo.√ (1)
(b) Ngokuthi axhatshazwe ngokwesondo√√/ uphele ekhulelwa√√/
watyiswa iziyobisi√√/ wathengisiswa umzimba.√√ (2)
5.1.7 Wayeyokuphangela√/ wayeyokusebenza umsebenzi wokuhlamba
iimoto.√ (1)
5.1.8 Kungokuba waye wahlasela uThambolenyoka ngebhotile wamshiya
enenkenkebula yenxeba ebusweni.√√ (2)
5.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi uThambolenyoka abanjwe, agwetywe.√√ (2)
5.1.10 Kunjalo, kuba kuvela kweli nqanaba ukuhlwayelwa kwembewu
yempixano kuba uDina uza kuqala ubomi obutsha
bokuxhatshazwa nguThambolenyoka engazi√√/kutyhilwa
abalinganiswa abaza kuthatha inxaxheba ebalini√√/kwanekwa
isimo sentlalo kuba kutshiwo ukuba uThambolenyoka nooNoyongo
basehotele ekwidolophu yaseNgcobo.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA J
5.2 5.2.1 Kukufumanisa ukuba kukho inenekazi angaliqondiyo elinxibe
ngokuzifihla kwihotele yakhe.√√ (2)
5.2.2 Wayebabona bengawenzi kakuhle umsebenzi wabo wokujonga
yonke into eqhubekayo apho ngaphakathi ehotele kuba bengakhange
balibone eli nenekazi lingaziwayo, alibonayo yena.√√ (2)
5.2.3 Kungokuba wayekhuselwa ngamagqwetha akhe√√/ kukholeleka
ukuba wayenendlela yokuwasusa amangqina xa ethe wabanjwa
ngamapolisa√√/ kwakungekho mntu ufuna ukuba lingqina kuba
wayeduka umntu olingqina ze afunyanwe ebhubhile.√√ (2)
5.2.4 Lifanelekile kuba nguye owayesoloko ethetha noDina emlungisa
kwiimpazamo zakhe nabazali bakhe babemthembile ukuba uyakwazi
ukuthetha nodadewabo kulunge.√√ (2)
5.2.5 Ongqukuva√ kuba isimo sakhe siyaguqu-guquka ebalini, ekuqaleni
kwebali uvela elelona themba likaThambolenyoka, ewenza
umsebenzi wakhe ngokuzimisela kodwa xa liphela ibali uyamjikela
abekwicala lamapolisa ukuze abanjwe agwetywe uThambolenyoka.√ (2)
5.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
5.2.7 Wayokumbambisa emapoliseni ngokumtyhefa ngeziyobisi.√
Wavula idokethi yesimangalo emapoliseni nangona wayexelelwa
ukuba kunzima ukumbamba uThambolenyoka.√
Wenza iqhinga lokuba abasebenzi bakaThambolenyoka
babengamangqina omthetho.√ (3)
5.2.8 Uphumelele kuba uThambolenyoka wawuqhuba umsebenzi wakhe
wokushishina ngamantombazana kunzima ukuba abanjwe kodwa
ekugqibeleni wade wabanjwa ngenxa yokukhalipha nobulumko
bukaDina.√√ (2)
[17]
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
UMBUZO 6: 'UMNTU AKALAHLWA' – LL Ngewu & EZ Guqa
6.1 6.1.1 KuseThembeni.√ (1)
6.1.2 Kunjalo, kuba abantwana bakhe babehleli bengafundi ebolusisa loo
mfuyo yakhe.√ (1)
6.1.3 lehla.√ (1)
6.1.4 Ukuba ungumzali okhohlakeleyo nongenanceba.√√ (2)
6.1.5 Ngokuthi iintombi zakhe ziphele zingendanga, ze zathi naxa
seziphangela azamnceda nganto malunga nemfuyo yakhe
etshabalalayo.√√ (2)
6.1.6 (a) NguMathidala.√ (1)
(b) Ngokuthi aphulukane neentombi zakhe isithuba seminyaka
emine√√/aphulukane nokubona abazukulwana bakhe
ekuzalweni kwabo.√√ (2)
6.1.7 Babeyokucelela uNobesuthu noNomtha uxolo.√ (1)
6.1.8 Kungokuba zazisamqumbele ngenxa yokuba wayezigxothile
kowazo.√√ (2)
6.1.9 (a) Yimpixano yangaphandle.√ (1)
(b) Ngokuthi iintombi zakhe zilishiye ikhaya zingafuni nto izidibanisa
noMathidala.√√ (2)
6.1.10 Kunjalo, kuba izithole zempixano ziyantshula, uthi akukhulelwa
uThandile liphele ithemba likaMathidala lokukhulisa imfuyo yakhe
atsho azale ingqumbo de agxothe uNobesuthu noNomtha.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
6.2 ISICATSHULWA L: 'IKHIKHIELA LASEDANGWANA' – LL Ngewu
6.2.1 Kukuba nangona ebuyile unyana wakhe uFanabekho inkangeleko
yakhe yayingeyiyo eyalaa nkwenkwana ayaziyo eyashiya iDangwana
kwiminyaka elishumi elinesixhenxe.√√ (2)
6.2.2 Kukwazi ukuba uFanabekho ubuye umphelo na.√√ (2)
6.2.3 Kukubona imeko awayekuyo yobumdaka neenzipho ezinde,
kungacaci nokuba ngumntu ophilayo na okanye sisithunzela.√√ (2)
6.2.4 Lifanelekile kuba nangona ekhona njengendodana uxanduva
lwekhaya luhleli emagxeni kanina.√√ (2)
6.2.5 Osicaba√ kuba isimo sakhe asiguqu-guquki ibali liqala engumntwana
ongelulo uncedo ekhayeni lakhe into ayaziyo kukunxiba kakuhle kanti
nasekupheleni kwebali usekwanjalo.√ (2)
6.2.6 ... wesithathu√
... yena.√ (2)
6.2.7 Wathumela imiyalezo ebuzisa kwizihlobo.√
Waye waya kusiyazi eHlakomo.√
Waya kumthandazeli wakuQumbu kwilali yaseThwa.√ (3)
6.2.8 Uphumelele kuba uFanabekho uye akenza mizamo yakuzikhupha
kwimpilo yobugxwayiba azifake kuyo ngokulichithela ebudengeni
ixesha lakhe.√√ (2)
[17]
[35]
AMANQAKU ECANDELO C: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 15 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO D: ISIHOBE
UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S.Maputi nabanye
7.1 'IMBONGI– KN MANCIYA
7.1.1 Yezibongo.√ (1)
7.1.2 Yimfano-zandi.√ (1)
7.1.3 Gorha√/ khalipha√ (1)
7.1.4 (a) Yinto edibanisa izinto ezimbini ezahlukeneyo.√ (1)
(b) Imbongi kukholelwa ukuba inonxibelelwano nabangasekhoyo, ke
iyathunywa ngabo ukuba idlulise imiyalezo yabo
kwabasaphilayo.√√ (2)
7.1.5 (a) Yingcungcu√/ ngumavula-kuvaliwe√/sisinyikatha sesazi.√ (2)
(b) Olokuba imbongi ivelele kunabanye abantu ngokwazi√√/
ayithuliswa xa ibonga kwaye ayinamida ithulula oko
ikuthunyiweyo njengoko kunjalo√√/isisele ekudinjazwa kuso (2)
ulwazi.√√
7.1.6 (a) Netshoba letola.√ (1)
(b) Luphuhlisa ukuba imbongi iyafana namagqirha ngokwezixhobo
eziphathayo xa ibonga√√/inezimbo ezifanayo nezamagqirha.√√ (2)
7.1.7 Umqolo we-16 wakhiwe ngamagama amane kanti owe-17 wakhiwe
ngamagama amathathu.√√ (2)
7.1.8 Sisikweko.√ (1)
7.1.9 Ungemikhwa, iindlela ezibonga ngayo iimbongi zomthonyama
negalelo lazo entlalweni√√/ungokwahluka kweembongi kwabanye
abantu ngokwesiphiwo nomsebenzi wazo esizweni.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[18]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 16 DBE/2022
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
7.2 'LALA NJALO KE MADIB' OMKHULU!' – T YAWA
7.2.1 Kukubaluleka kwakhe.√
Sisiduko sakhe.√
Ngumnombo wakhe.√
Kukuba akasekho ubhubhile.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
7.2.2 '… mbombo zonke zehlabathi;'√ (1)
7.2.3 Ukuvakalisa ukuba iindaba zokusweleka kukaMadiba
zazingakholeleki√√/ zothusa.√√ (2)
7.2.4 Ukuba uMadiba ebeyinkokeli ezibaluleyo ekwizinga lokuhlonitshwa
nokubongwa yimbongi yesizwe enjengoMqhayi√√/ukuba uMqhayi
ebesaphila ebengayi kuthi cwaka ngoMadiba ngenxa yemisebenzi
yakhe emikhulu.√√ (2)
7.2.5 Ngothando lwakhe kubantwana.√√ (2)
7.2.6 Gwangqandin' elinomkhitha√ (1)
7.2.7 (a) Lolokuba ngumntu ohlala ekhululekile onwabile.√ (1)
(b) Lolokuba linene elinyathela ngokuzithanda nokuzithemba√/
unendlela ecwangcileyo yokwenza izinto.√ (1)
7.2.8 Sisincomo√ kuba imbongi ibonakalisa ukomelela kukaMadiba kuba
ephile ixesha elide nangona impilo yakhe ibingentle.√√ (3)
7.2.9 Ngumbongo womthonyama√ kuba isakhiwo sawo sangaphandle
siyimiqolo etyhutyhumezayo ayahlulwanga ngokwezitanza√/
kusetyenziswe imfano-zandi kwimiqolo eliqela√/ kusetyenziswe
amagama ambaxa√/ kusetyenziswe imibuzo buciko√/imbongi
iyamkhahlela√/ isebenzise isigama esizobayo nesakha imifanekiso-
ngqondweni. (2)
[17]
AMANQAKU ECANDELO D: 35
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Question Paper
--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper