Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12202317 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023, 17 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LESIBINI (P2) 2023 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 70 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-17. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISIKHOKELO SOKUMAKISHA 1. Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra enye. 2. Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga, ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle. 3. Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kwimemo. 4. Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika inqaku ngokufanelekileyo. 5. Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba acaphule, makangohlwaywa. 6. Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe ingqalelo. 7. Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe ingqalelo. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO A: INOVELI UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela ISICATSHULWA A 1.1 1.1.1 NguNozi.√ (1) 1.1.2 Imoto awayekhwele kuyo yaphosa indlela yaya kuwela ematyeni yagqabhuka itanki lamafutha yatsha, watshela phakathi wasweleka.√√ (2) 1.1.3 Kunjalo, kuba uthi ngumgqutsubana womntwana xa athetha ngaye kooMamiya.√√ (2) 1.1.4 Ukuba bangabahlobo abathembakeleyo kuNozililo√√/ ukuba bathembakele kuNozililo√√/ bayamseka/bayamxhasa bakuloo nto akuyo.√√ (2) 1.1.5 Yeyokuba nokuba uthi mabambulale uMpumelelo bakukwenza oko nanini na.√√ (2) 1.1.6 Zizifundo zeMathematika√ neSayensi√/ yiMathematics√ nePhysical Sciences.√ (2) 1.1.7 Waxabanisa uNomakhwezi nendoda yakhe esithi ithandana noMebhelina√/ wathenga ootsotsi ukuba baye kutshisa ivenkile yakwaNtsibande√/ wathenga imigewu ukuba ibulale uMpumelelo.√ (3) 1.1.8 Wayekhweleta kuba ebeve ngoNozililo ukuba wayebone uLungile ekunye noMebhelina besitya ehotele.√√ (2) 1.1.9 Sesokuba kubalulekile ukubafundisa beselula abantwana ngezakhono zokulawula amashishini√√/ sesokuba kubalulekile ukunika abantwana inxaxheba bavakalise izimvo zabo kwimicimbi yezoshishino√√/ sesokuba bafunde beselula ngoxanduva nezakhono zezoshishino.√√ (2) KUNYE Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISICATSHULWA B 1.2 1.2.1 NguThamsanqa√/ nguYolisa.√ (1) 1.2.2 Sesokuba wayefudukele eLusuthu kungasekho mkhondo wakhe eThekwini.√√ (2) 1.2.3 B√/B UNtongana uya kufuna iincwadi zevenkile kuThamsanqa√/ uNtongana uya kufuna iincwadi zevenkile kuThamsanqa.√ (1) D√/D uMpumelelo wenzelwa itheko lokumamkela eLusisiki√/ uMpumelelo wenzelwa itheko lokumamkela eLusisiki.√ (1) 1.2.4 Wayeye kongeza imfundo yakhe phesheya.√ (1) 1.2.5 NguThembisa Sanqela.√ (1) 1.2.6 Wathi aze angayiyeki imfundo naphantsi kwayiphi na imeko de afikelele kwinqanaba amnqwenelela ukuba afikelele kulo.√ Wathi aze athi nokuba ugqibile ukufunda agcine ilifa likayise, ivenkile yakwaNtsibande√/ aze afunde abe ngumntu elizweni ukuze angathi xa engasekho uLungile asale engumpha ochutywe walahlwa√/ wathi angaze amlahle unina√/ wathi angaze amlahle uYolisa.√ (2) 1.2.7 (a) Kunjalo, kuba uMpumelelo uyathobela enze ngokwemiyalelo ayinikwa nguyisemncinci uThamsanqa.√ (1) (b) Kunjalo, kuba wafuna ukulwa noZet owayemkhuphele imela emdanisweni√/ kuba akakhange oyikiswe ngamayelenqe ooNozililo de wathi usathana akabalekwa uyaliwa.√ (1) 1.2.8 Axelela uThamsanqa ukuba aqhube nevenkile njengoko wayeyalele uLungile kwiwili.√ Ayalela ukuba aze afundise uMpumelelo.√ (2) 1.2.9 Elokuba athi akuswelekelwa ngabazali bakhe uMpumelelo adlale indima yokuba ngumama kuye.√√ (2) 1.2.10 (a) Wakha isibhedlele neekliniki√/ wakhuthaza ukusekwa kwekwayala yabantu abadala√/ waseka umbutho wamanqindi, ijudo nekarati.√ (1) (b) Abantu baseLusikisiki batsho baphila kwizigulo ezahlukileyo ngenxa yonyango olukufutshane, bahlala besempilweni√/ abantu baseLusikisiki batsho bazibona benenxaxheba ekuhlaleni bafunda izakhono zokuzikhusela nokuzilolonga.√ (1) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – MAP Ngani ISICATSHULWA C 2.1 2.1.1 NguDick.√ (1) 2.1.2 Wathi uEddie ngumtshana wakhe√√/ wathi uEddie ngumntwana kadade wabo√√/ wathi ungumakazi kaEddie.√√ (2) 2.1.3 Kunjalo, kuba ubuso bakhe babumpatshampatsha oku komntu oxhwalekileyo√√/ wayethe wambu ityali egqolileyo.√√ (2) 2.1.4 Ukuba ungumntu onembeko√√/ ungumntu onentlonelo nentlonipho.√√ (2) 2.1.5 Yeyokuba le nkosikazi yayisele ikhulile.√√ (2) 2.1.6 Bubunewunewu bempahla eyenziwe ngamatye egolide nedayImani.√ Ngamaso egolide.√ Ngamacici egolide.√ Zizacholo zegolide.√ Ngumsesane womtshato wedayimani.√ Ngumatshini wokushicilela (Tape Recorder).√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) 2.1.7 Bubukhali bengqondo.√ Kukuthanda inyaniso.√ Kukuthiya intw' embi.√ Bubugorha.√ [Nasiphi isithathu kwezi] (3) 2.1.8 Sesokufumanisa ukuba umpu kaLinda ubukhe walahleka kwaye ngomhla wokudutyulwa kukaEddie wawusalahlekile√√/ sesokufumana ubungqina bokuba kukho omnye umntu owathenga idyasi efana nekaLinda√√/ sesokufumanisa ukuba uNkosikazi Hobe wasweleka√√/ kukufumanisa ukuba ngomhla wokufumana kwakhe umpu kaLinda kwakufike amalungu aseMoonglow abuka imoto kaLinda nangaphakathi, yabe ibhegi yakhe yayilapho emotweni.√√ (2) 2.1.9 Sesokuba izinto ezishicilelweyo zilulwazi oluselugcinweni ezingakunceda kwixesha elizayo.√√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISICATSHULWA D 2.2 2.2.1 Ngabasemagunyeni√/ ngurhulumente.√ (1) 2.2.2 Sesokuba kubekho indawo abaza kuzonwabisa kuyo abantu, baphumle√√/ kwakusenzelwa ukuba abantu bafumane indawo yokubahlaziya iingqondo.√√ [Nayiphi enye kwezi.] (2) 2.2.3 B√/B uHlobo undwendwele kwaLinda Monti eyokuphanda ngokufa kukaEddie noLulama√/ uHlobo undwendwele kwaLinda Monti eyokuphanda ngokufa kukaEddie noLulama.√ (1) D√/D uThembisa Ntlokonkulu uya emapoliseni ezenza umakazi kaEddie√/uThembisa Ntlokonkulu uya emapoliseni ezenza umakazi kaEddie.√ (1) 2.2.4 Kungokuba babebanjelwa ukuthenga nokusela utywala bengenalungelo lokwenza njalo.√ (1) 2.2.5 NguLinda Monti.√ (1) 2.2.6 Kukuthandana noLulama Zuma abe ethandana noLinda Monti.√ Ipolisa ebelibone ubunewunewu bempahla obufana nezacholo namacici egolide lakholelwa ukuba ebengudlalani uEddie.√ (2) 2.2.7 (a) Kunjalo, kuba walwa noHlobo akufika uLinda esophisa ekhala√/ yaba nguye yedwa owayeze kuxhasa uLinda enkundleni yamatyala mhla kwakuza kuxoxwa ityala likaLinda√/ waya kwazisa igqwetha likaLinda ngokubanjwa kwakhe√/ waya kuHlobo ngenjongo yokuqonda ukuba ubanjelwe ntoni uLinda.√ (1) (b) Kunjalo, kuba wanika uHlobo ubungqina bokuba umpu kaLinda wawukhe walahleka kwaye ngale mini ufunyanwa nguHlobo kwakufike amalungu aseMoonglow, wayimela loo nto nangona sele egrogriswa ngokubanjwa nguHlobo.√ (1) 2.2.8 Kukungazikholelwa iintetha zabantu ezithi uEddie ngudlalani.√ Kukuhlalela isithembiso somtshato kaEddie esingade sifezekiswe.√ (2) 2.2.9 Elokuqhubekisela phambili ibali ngokuthi aphande oyena mbulali kaEddie Maga noLulama Zuma.√√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 2.2.10 (a) Sesokusebenzisa umpu kaLinda ukubulala uEddie√/ sesokusebenzisa iiRoadmasters tyres ezazisetyenziswa nguLinda√/ sesokusebenzisa ibhatyi efana neMink, eyayinguLinda yedwa umntu owayenayo√/ sesokuba uThembisa Ntlokonkulu azenze umakazi kaEddie ngelifuna ukukhomba umkhondo kuLinda√/ uMdoda nongomnye wamalungu aseMoonglow wanika ubungqina obungenanyani kuHlobo bokuba uLinda wayesazi ukuba uEddie uthandana noLulama (1) kwaye imtya loo nto. (b) Kukufumaneka koshicilelo olwenziwa nguEddie kwiTape Recorder luveza izigrogriso zamalungu aseMoonglow malunga nokungavisisani kwawo noEddie ngokuthengiswa kwentsangu.√ (1) [35] UMBUZO 3: UMONWABISI – ZA Japhta ISICATSHULWA E 3.1 3.1.1 NguMfingokazi√/ nguNogqwashu√/ sisiporho sasevenkileni.√ [Nayiphi enye kwezi.] (1) 3.1.2 Washiywa ngumama wakhe owasweleka embeleka√√/ wathathwa nguThandabantu ukusweleka kukaMaRhadebe owayengumsebenzi kaThandabantu.√√ (2) 3.1.3 Wayemnyanzela abahloniphe abantwana bakhe nangona engabakhuthazi ukuba bahloniphane bona√√/ wayehamba nabo abantwana bakhe xa eza kubathengela into kanti uMonwabisi yena wayemthengela ngokwakhe engazikhetheli.√√ (2) 3.1.4 Ukuba ungumntu ongenamkhethe ebantwaneni√√/ ongabacaluliyo abantwana.√√ (2) 3.1.5 Yeyokuba uMamTolo wayethetha ngokungathi ubhekisa kubantwana bonke abe ethetha ngoMonwabisi.√√ (2) 3.1.6 UHlubikazi ufunde eSt John's College yena uNobuntu wafunda eMthatha Technical College.√√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 3.1.7 Wayengabakhuthazi ukuba bahloniphane.√ Wayengabafundisi ukwenza imisebenzi yekhaya.√ Wayezifihla kuThandabantu izinto ezingalunganga ababezenza.√ Wayebatefisa ngokubanika imali engalandeleli ukuba bayisebenzisa entwenini na.√ Wayengabohlwayi sele bonile.√ Wayebayeka bamphathe njengesicaka uMonwabisi.√ Wayengafuni ukuba baqhelane nezihlobo kuba esithi ziphantsi. √ Wayengafuni basondele kubantu abasebenza kwakhe kuba esithi bazizicaka.√ [Nasiphi isithathu kwezi.] (3) 3.1.8 Sesokuswelekelwa nguGcinumzi√√/ sesokutyholwa ngabantu ngokuba unyana wakhe uGcinumzi ubulewe nguye ngenyoka athwele ngayo.√√ (2) 3.1.9 Sesokuba xa uza kuqala ishishini kubalulekile ukufuna ulwazi namava ngalo√√/ sesokuwasebenzisa amathuba avelayo anokukuhlumisa ebomini.√√ (2) KUNYE ISICATSHULWA F 3.2.1 NguThixo.√ (1) 3.2.2 Sesokuba wayekhathazwe kukufika kwamagosa kaRhulumente ezokuthimba izakhiwo zamashishini yakhe√√/ sesokungabinasisombululo sokulungisa ingxaki yemeko yezakhiwo zakhe ezazisele zithinjwa ngenxa yokunganikwa thuba laneleyo lokwenza oko.√√ (2) 3.2.3 B√/B uGcinumzi ubhubha kwingozi yebhasi√/ uGcinumzi ubhubha kwingozi yebhasi.√ (1) D√/D uMonwabisi ushiywa yedwa eNtshiqo√/ uMonwabisi ushiywa yedwa eNtshiqo.√ (1) 3.2.4 Wayetyholwe ngokuba unyana wakhe ubulewe yinyoka yakhe √/ emva kokushiywa ngunyana wakhe, umoya wakhe zange uxole kuba wayeziva ngathi ushiyiwe nguThixo.√ (1) 3.2.5 NguMaRhadebe.√ (1) 3.2.6 Kukusoloko echebe inkqayi.√ Kukuxhela qho.√ Kukuba ngusomashishini onobutyebi obungathethekiyo, engumntu omnyama.√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 3.2.7 (a) Kunjalo, kuba ukwazile ukuvuselela amashishini kaThandabantu engazange enze zifundo zoshishino√/ weza necebo lokuba izakhiwo zakhiwe ngokutsha kuqeshiswe ngazo√/ kuba ubenengcinga yokusebenzisa itrektari alimele abantu amasimi ukuze afumane imali√/ ukwazile ukuthatha isigqibo sokuqeshisa ngeshishini lakhe eliseNtshiqo emlungwini kuba belingasangenisi mali.√ (1) (b) Kunjalo, kuba wathi akunikezelwa ulawulo lwamashishini kaThandabantu wenza kanye ngohlobo awayethembise ngalo phambi kokuba awanikwe.√ (1) 3.2.8 Wabulela ukunikwa ubomi obutsha nguThixo.√ Wabulela ngokubuyiselwa abantwana bakhe engakabhubhi.√ Wabulela uMonwabisi ngokuhlangula izakhiwo zamashishsini akhe.√ Wabulela uSomandla ngabazukulwana abahle.√ Wabulela kuThixo ngokuphinda amamkele noxa ebephambukile.√ [Nasiphi isibini kwezi]. (2) 3.2.9 Elokuzisa uMonwabisi obangele ukuba ibali liqhubekele phambili√√/ elokwandisa usapho lukaThandabantu ngoMonwabisi oye wangunyana wakhe.√√ (2) 3.2.10 (a) Sesokuthatha uMonwabisi amkhulise njengomnye wabantwana bakhe.√ (1) (b) Sesokubumba usapho lukaThandabantu ngokubuyisa iintombi zakhe ezazingasagoduki.√ (1) AMANQAKU ECANDELO A: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO B: IDRAMA UMBUZO 4: NDIYEKENI – DM Jongilanga ISICATSHULWA G 4.1 4.1.1 NguDiksie.√ (1) 4.1.2 UNdila wayethandana noFuneka.√√ (2) 4.1.3 Kunjalo, kuba uFuneka uxelela uNdila ukuba, ukuba ufuna imali utsho ebhatyini.√√ (2) 4.1.4 Ukuba ungumntu oyithanda kakhulu imali.√√ (2) 4.1.5 Yeyokuba uNdila kukhona ayiva kakuhle le nto ithethwa nguFuneka.√√ (2) 4.1.6 NguMadala√/ nguJekwa√/ nguMavuso√/ nguNtaba√/ nguLamla.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 4.1.7 Wakhanyela ukuba itasi eyayifunyenwe kumfundi yayinotywala bakhe.√ Wakhanyela ukuba usela utywala ngexesha lesikolo.√ Wanyoba uMadala ukuba amthethelele ngexa kwakuza kubakho intlanganiso yekomiti yesikolo.√ (3) 4.1.8 Sesokuba uMawonga wabhaqwa ngabahloli enxilile esikolweni.√√ (2) 4.1.9 Sesokuba akulunganga ukungakwazi ukuzeyisa ebomini.√√ (2) KUNYE ISICATSHULWA H 4.2 4.2.1 NguNdila, nguFuneka, noZanele.√ (1) 4.2.2 Sesokuba wayesazi ukuba abukho ubudlelwane phakathi kwakhe noNdila ngoko ke makamdedele.√√ (2) 4.2.3 B√/B UMawonga uqala ukuthandana noZanele ethekweni likaFuneka√/ uMawonga uqala ukuthandana noZanele ethekweni likaFuneka.√ (1) D√/D UMawonga ubizelwa intlanganiso nguRay noNomasoka bemthethisa ngokuphatha kakubi usapho lwakhe√/ uMawonga ubizelwa intlanganiso nguRay noNomasoka bemthethisa ngokuphatha kakubi usapho lwakhe.√ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 4.2.4 Sesokuba yayingekokokuqala bexoxa umcimbi wokunxila kukaNdila esikolweni.√ (1) 4.2.5 NguThandiwe.√ (1) 4.2.6 Wayengasayi esikolweni.√ Waxelela ikomiti yesikolo ukuba ingazihluphi ngokumgxotha kuba wayesele eyibhalile incwadi yokurhoxa kwaye iseposini.√ (2) 4.2.7 (a) Kunjalo, kuba waxelela uFuneka ukuba akafuni ukuba uMawonga abe linxila√/ kuba wayenosizi xa wayesithi uFuneka makangamvuleli uMawonga.√ (1) (b) Kunjalo, kuba wavumela ukusetyenziswa nguFuneka ukusenga imali kuMawonga√/ wayengazimisele kuthandana nendoda etshatileyo kodwa uFuneka wamxelela ukuba kokona kulungileyo oko naye watsho wathandana noMawonga.√ (1) 4.2.8 Uyeke umsebenzi njengenqununu yaseNobutho.√ Akalali emzini wakhe ulala kwaZanele athandana naye.√ Ufika emzini wakhe enxilile.√ Akamniki mali uThandiwe.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 4.2.9 Elokusetyenziselwa ukuqhubela phambili impixano ephakathi kukaMawonga noNdila ngokukhuthaza isimo esibi sikaNdila ngokumthethelela.√√ (2) 4.2.10 (a) Kukuthanda iintombi.√ (1) (b) UFuneka wenze ukuba alotywe nguZanele athandane naye ze kuzokubalula ukumsondeza kubo noNdila, ukuze uNdila aziphindezele.√ (1) AMANQAKU ECANDELO B: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA – M Mlokothi ISICATSHULWA I 5.1 5.1.1 NguMlungu√/ nguNyoka√/ nguSkhulu√/ nguMolotov√ (1) 5.1.2 Walotywa nguNoyongo ngeselula/ngonomyayi, ekwamthembisa ngomsebenzi kwihotele kaNyoka.√√ (2) 5.1.3 Kunjalo, kuba ubuza kuNoyongo ukuba ngumsebenzi mni lo wayeze kuwenza.√√ (2) 5.1.4 Ukuba akananyani√√/ akafuni ukuwuxela owona msebenzi aza kuwenza uDina.√√ (2) 5.1.5 Eyokuba uDina wayothukile kakhulu√√ / wayemangalisekile kakhulu√√/ wayengayikholelwa le nto ayivayo.√√ (2) 5.1.6 Bubuxelegu.√ Kukuhamba abuye ebusuku.√ Kukungancokoli nabantwana bakowabo.√ Kukusoloko eqolozele ifowuni yakhe.√ Kukunyamalala abuye enobubele obungaqhelekanga.√ Wayesoloko ezivalele egumbini lakhe.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 5.1.7 Warhwebeshela uDina kwihotele kaThambolenyoka.√ Zazigalelwa nguye iziyobisi zokunxilisa uDina.√ Ikwanguye ongazange amxelele inyani ngalo msebenzi amfaka kuwo.√ (3) 5.1.8 Sesokuba wayefuna baleqe ze babulale intombazana eyayimana ifika kwihotele yakhe inxibe ngendlela yokuzifihla aqaphele ukuba nguDina.√√ (2) 5.1.9 Sesokuba umntwana akalahlwa ngabazali nokuba wone kangakanani na√√/ sesokuba uxolo lubalulekile xa umntu athe wazibona iimpazamo zakhe.√√ (2) KUNYE Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISICATSHULWA J 5.2 5.2.1 NguThambolenyoka√/ nguMolotov.√ (1) 5.2.2 Sesokuba kwakusithiwa uNozici ahlala naye ufunyenwe egetyengiwe.√√ (2) 5.2.3 B√/ B uDina uyokumangalela uThambolenyoka emapoliseni√/ uDina uyokumangalela uThambolenyoka emapoliseni.√ (1) D√ D uGxalaba uya kuNoyongo ngelithi makabe lingqina lenkundla√/ uGxalaba uya kuNoyongo ngelithi makabe lingqina lenkundla.√ (1) 5.2.4 Sesokuba wagxothwa nguThambolenyoka.√ (1) 5.2.5 YayinguMaTshezi.√ (1) 5.2.6 Wayenamagqwetha abukhali awayemkhupha xa ebanjiwe.√ Ummangali wayenyamalala afunyanwe ebulewe.√ Kwakungekho mntu ufuna ukuba lingqina etyaleni lakhe kuba abantu besoyika ukuza ngaphambili.√ Amagqwetha kaThambolenyoka ayeye afune ukumtshutshisa lowo ubambisa uThambolenyoka ngelithi ungcolisa igama lakhe. (2) [Nasiphi isibini kwezi.] 5.2.7 (a) Uze necebo lokubambisa uThambolenyoka amapolisa encamile ukuba angakwazi ukumbamba√/ ebegqwesa esikolweni de waphiwa ilaptop.√ (1) (b) Wafunga ukuba uza kubuchitha ubukumkani bukaThambolenyoka, wayimela loo nto, yaphumelela, wagwetywa uThambolenyoka.√ (1) 5.2.8 Kukungabaphulaphuli abazali bakhe suke enze unothanda.√ Kukungabi ngumzekelo kubantakwabo.√ Kukuthoba isidima sekhaya lakhe.√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) 5.2.9 Uqhubekisele phambili umsebenzi wokuxhatshazwa kwamantombazana nguThambolenyoka.√√ (2) 5.2.10 (a) Kukutyisa abantwana abangamantombazana iziyobisi√/ kukubaxhaphaza ngesondo√/ kukubathengisisa imizimba.√ (1) (b) UDina wammangalela, ze weza necebo lokuba abasebenzi bakhe bamjikele babengamangqina enkundla.√ (1) AMANQAKU ECANDELO B: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE UMBUZO 6: 'NDAKUYICELA IVUTHIWE' – EZ Guqa 6.1 6.1.1 Ngamadoda akwaNdlambe.√ (1) 6.1.2 Kungokuba uQolwana akazange awabandakanye amaNdlambe kumcimbi wekhazi njengoko kulindelekile.√√ (2) 6.1.3 Kunjalo, kwathengiswa ezinye iinkomo zekhazi likaNokwanda ukuze kube kulotyolelwa uQolwana.√√ (2) 6.1.4 Ukuba akawakhathalelanga amasiko akowabo.√√ (2) 6.1.5 Yeyeenkomo okanye imali eyahlawulwa nguQolwana mhla wayeyo- kulobola umfazi.√√ (2) 6.1.6 Kukuba uNozukile wayilahla kude impahla yobufazi wanxiba eyesikolo.√ Kukulahleka kukaNozukile angaziwa ukuba uyephi.√ (2) 6.1.7 Wazilobolela umfazi ngaphandle kwamadoda akwaNdlambe.√ Wawaxelela amadoda akwaNdlambe ukuba angazixakekisi kuba awancedisanga kwikhazi alikhuphileyo.√ Wawaxelela amaNdlambe ukuba xa efuna umfazi wawo mawazilobolele.√ Wawaxelela amaNdlambe ukuba wona akanamfazi kumasango akwaMchitheki.√ [Nasiphi isithathu kwezi.] (3) 6.1.8 Sesokuba uNozukile wazilahlela kude iimpahla zobufazi wangena kwimpahla zesikolo.√√ (2) 6.1.9 Sesokuba ukuhlonipha abantu bakokwenu kokona kulungileyo kuba banamava nolwazi oluninzi√√/ sesokuba ukuba nguZwilakhe kuneziphumo ezibi ezinokwenza abo bakufutshane kuwe bave kabuhlungu ngenxa yezigqibo ozithathileyo√√/ sesokuba kubalulekile ukuxabisa amasiko nezithethe zakokwenu.√√ (2) KUNYE 6.2 ISICATSHULWA L: ‘'IZIBHOVUBHOVU ZASEBHAYI' – LL Ngewu 6.2.1 NguMaqhazolo.√ (1) 6.2.2 Kungokuba sadutyulwa.√√ (2) 6.2.3 B√/ B isikrelemnqa sibethwa ngamadoda aseDikeni√/ isikrelemnqa sibethwa ngamadoda aseDikeni.√ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 15 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha D√/ D isikrelemnqa sidluliselwa kwisibhedlele saseBhayi√/ isikrelemnqa sidluliselwa kwisibhedlele saseBhayi.√ (1) 6.2.4 Sesokuba ayezigwagwisa esithi wona aneziqinisekiso zemfundo kwaye into yokulwa ngumcimbi wamaqaba.√ (1) 6.2.5 Zizibhovubhovu zaseBhayi.√ (1) 6.2.6 Ayesithi azinamsebenzi izinto ezithathwe ngolunya kuba zinokuphinda zithengwe.√ Ayexolele ukuyishiya idolophu yaseDikeni aye kwezinye.√ Ayefika emizini yawo akhulule izihlangu neekawusi kuba efuna ukuba izikrelemnqa zikhawuleze zizibone iinzwane ukuba azishukumi.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 6.2.7 (a) Sesokuzincama angabaleki ukuze azilwele ngokusidubula eqatheni esinye sezikrelemnqa watsho wawasindisa onke (1) amadoda aseDikeni.√. (b) Wathatha isigqibo sokuba nokuba uyedwa uza kuma alwe nezikrelemnqa buphele ubugewu.√ (1) 6.2.8 Yimali.√ Ngoomabonakude.√ Yifenitshala.√ Ngoonomathotholo.√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) 6.2.9 Elokukhulula abantu baseDikeni kwingxaki yokuthathelwa ngolunya impahla yezindlu zabo zizikrelemnqa ezazigqugqisile ngokuthi asidubule eqatheni esinye sazo.√√ (2) 6.2.10 (a) Kukungena emizini sithathe impahla yezindlu.√ (1) (b) UMaqhazolo wasidubula eqatheni isikrelemnqa asakwazi ukuzisindisa.√ (1) AMANQAKU ECANDELO C: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 16 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO D: ISIHOBE UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S.Maputi nabanye 7.1 “IDYUNIVESITHI IFORT HARE- S. Maputi 7.1.1 Ukuba ukuze lime iDike lixhomekeke kwiFort Hare√/ ingumniki nkxaso kwiDike.√ (1) 7.1.2 Sisifaniso.√ (1) 7.1.3 Owento egcwele ngokugqithisileyo ide ibe ngathi iza kugqabhuka.√ Uphuhlisa ukuba iFort Hare inolwazi oluninzi kakhulu.√ (2) 7.1.4 Yeyolutsha olufunda kule Dyunivesithi.√√ (2) 7.1.5 Ukungagungqi kwayo kumsebenzi wayo nokuxhomekeka kwabantu baseDikeni kuyo.√√ (2) 7.1.6 Sesokufuna ulwazi.√ Sesokufumana imisebenzi.√ Sesokubaleka indlala.√ Sesokubaleka ukungazi.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 7.1.7 Ifuthe lemfundiso yakho malivakale kubantu baseDikeni.√√ (2) 7.1.8 Kukuba le Dyunivesithi mayibe nelunda ngobunkokeli bayo ngemfundo ephelisa ukungazi izise ulwazi kubantu baseDikeni.√√ (2) 7.1.9 Iinkokeli zeAfrika√ kunye nabaphambuki.√ (2) 7.1.10 Ngowokuphakamisa igalelo lale Dyunivesithi njengeziko lokuxonkxa iinkokeli zelizwe noluntu√√/ lifuthe lale Dyunivesithi negalelo layo kwintlalo yaseDikeni.√√ (2) KUNYE 7.2 UNJINGALWAZI P.T. MTUZE – Z. MTUMANE 7.2.1 Ngesikhahlelo.√ (1) 7.2.2 Waziwa ngokufunda nokuxelenga.√ (1) 7.2.3 YiDyunivesithi yaseKapa.√ (1) 7.2.4 Luphindaphindo oluxwesileyo√ luphuhlisa ukuba uNjingalwazi P.T. Mtuze udumile ngemfundo yakhe nangemisebenzi yakhe.√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 17 DBE/2023 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 7.2.5 Yimfano-zandi.√ (1) 7.2.6 Kukudala isingqisho√√/ kukudala undindwano.√√ (2) 7.2.7 Ukuba lo kaMtuze wemka eMetele ngokungathi uyabaleka okanye ngokungxama ngenxa yeemeko zezopolitiko.√√ (2) 7.2.8 Eyokuba isizwe sakwaRharhabe sathi safumana, sazuza lukhulu kwakufika usapho lwakaMtuze olwafudukela kumhlaba walo.√√ (2) 7.2.9 Ilishwa.√ Ithamsanqa.√ (2) 7.2.10 Umqolo wama-49 wakheke ngamagama amane kanti owama-50 wakheke ngamagama amahlanu.√√ (2) 7.2.11 Kukusebenzisa igama, ‘kwedini' xa ibhekisa kuNjingalwazi P.T. Mtuze.√ (1) AMANQAKU ECANDELO D: 35 AMANQAKU EWONKE: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all