Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA (2014)
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha angama-22.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2014 papers 





View all




_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2014 Memo
Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exams 2014, 22 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exams · 2014 · isixhosa. Memorandum, 22 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2014
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 22
- File size
- 287.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 22
This exam
NSC November Exams 2014
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
- Question 1.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
- Question 1.3Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
- Question 1.4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
- Question 1.5Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
- Question 1.6Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions50 marks
Show all 13 questions
- Question 1.7Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)150 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)25 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting25 marks
- Question 2.5Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
- Question 2.6Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: IZINCOKO
UMBUZO 1
Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule isincoko sibe NYE kwezi zilandelayo.
Babhala amagama angama-340-390 kwisincoko ngasinye.
1.1 Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto
ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi,
umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini
iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha
zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa
ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye.
- Makabe necala alithathayo, adandalazise nesizathu sokuba enze oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela
enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene
nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye
nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive,
asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo
sokubhalwayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50]
1.2 Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive,
asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo
sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50]
Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto
ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi,
umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini
iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha
zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa
ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esicamngcayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye
uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
Isincoko esivelela amacala omabini
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile.
- Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala.
- Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo.
- Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle.
- Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo.
- Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo.
- Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe
ingazithobi.
- Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko.
- Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo
ngoluvo lwakhe. [50]
1.3 Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze
oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela
enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene
nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye
nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esicamngcayo.
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe zichukumisayo.
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye
uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
Isincoko esibalisayo.
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto
ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi,
umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini
iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha
zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa
ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive,
asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo
sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
1.4 Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba- achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto
ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi,
umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini
iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha
zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa
ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Isincoko esichazayo
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive,
asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo
sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Mababhale ngesihloko abanamava ngaso. [50]
Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze
oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela
enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene
nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye
nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Isincoko esicamngcayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye
uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
1.5 Isincoko esivelela amacala omabini
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile.
- Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala.
- Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo.
- Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle.
- Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo.
- Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo.
- Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe
ingazithobi.
- Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko.
- Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo
ngoluvo lwakhe. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono ukufezekisa isiphumo sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50]
Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze
oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela
enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene
nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye
nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Isincoko esicamngcayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye
uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
1.6 Isincoko esicamngcayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye
uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze
oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela
enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene
nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye
nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo
kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo
ekholelekayo ngoluvo lombhali [50]
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive,
asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo
sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo,
okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto
ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi,
umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini
iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha
zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa
ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
1.7 1.7.1 Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko
esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba
lisekwe kwinto ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo
nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha
amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha
ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo
iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba
kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe
ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama
ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula
umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa
isiphumo sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo,
okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko anamava ngaso.
- Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50]
Isincoko esixoxayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana
nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu
sokuba enze oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko
ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye
achasene nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe
kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko,
kunye nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo
oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike
inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo
oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike
inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 12 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esivelela amacala omabini.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile.
- Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala.
- Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo.
- Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa
kakuhle.
- Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo.
- Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo.
- Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise
kodwa ibe ingazithobi.
- Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko.
- Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi
engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50]
Isincoko esicamngcayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo
okanye uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye
nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
1.7.2 Isincoko esibalisayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko
esiqwetyiweyo.
- Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba
lisekwe kwinto ebuntsomirha.
- Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo
nesikholelekayo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha
amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku.
- Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa.
- Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo.
- Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni.
- Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha
ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 13 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
- Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo
iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba
kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla.
- Masibe nophawu lokuchaza olumandla.
- Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini,
singabhidaniswa okanye siqikeleleke.
- Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe
ngophilayo.
- Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50]
Isincoko esichazayo.
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama
ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca.
- Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso.
- Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula
umxhelo.
- Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa
isiphumo sokubhalayo.
- Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo,
okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo.
- Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko.
- Makabhale ngesihloko abanamava ngaso. [50]
Isincoko esixoxayo.
- Umviwa makatyekele kwicala elinye.
- Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana
nolunye.
- Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu
sokuba enze oko.
- Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko
ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo.
- Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye
nokuzingqina.
- Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye
achasene nenkcazelo.
- Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe
kuphela.
- Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko,
kunye nobugcisa bokucenga.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo
oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike
inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali.
- Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo
oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada.
- Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike
inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 14 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
Isincoko esivelela amacala omabini.
- Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile.
- Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala.
- Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo.
- Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa
kakuhle.
- Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo.
- Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo.
- Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise
kodwa ibe ingazithobi.
- Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko.
- Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi
engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50]
Isincoko esicamngcayo.
- Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe
ezichukumisayo.
- Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno.
- Makaveze iimbono zakhe kuphela.
- Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo
okanye uvakalelo lwakhe.
- Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka
kunye nokubandakanyeka komntu.
- Isakhiwo masibunjwe ngobunono.
- Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 15 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: IMIHLATHI
Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule imibuzo ibe MIBINI kweli candelo. Bhala
amagama ali-100-120 (umxholo kuphela) ngomhlathi ngamnye.
UMBUZO 2
2.1 ILETA YOBUHLOBO
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makasebenzise ulwimi olungekho sikweni ukuya kolusesikweni.
- Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olusulungekileyo nolutsala umdla nethoni
efanelekileyo.
- Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko.
- Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo.
- Makangqale ngqo kumongo wokuvuyisana.
- Mayiqulathe idilesi enye yombhali leta ebhalwe ime ngqo ngesiXhosa,
umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo.
- Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo umz. Nomsa endimthandayo.
- Makashiye umgca emva kwesibuliso ze abhale umhlathi wakhe
wentshayelelo.
- Mazisetyenziswe iziphumlisi kuphela kumagama aqhawuliweyo.
- Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye
usebenzise iinyanga zentsusa.
- Makashiye umgca phakathi kwedilesi nesibuliso.
- Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo.
- Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukeneyo.
- Umhlathi wokuphetha udla ngokubhekiswa kwimibuliso okanye iminqweno
emihle.
- Akukho mgaqo uthile ulandelwayo ncam malunga nesiphelo kodwa
silandelwa ligama lokuqala lombhali umz. Umhlobo wakho Zola. [25]
2.2 I-OBHITSHUWARI
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Igama, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo namagama abazali bakhe.
- Imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo.
- Izinto ezibalulekileyo ezimalunga nobomi bakhe.
- Makabhale ngegalelo lakhe entlalweni nezinto ebenomdla kuzo esaphila.
- Unobangela wokusweleka kwakhe ukuba ugulile, imbali yokugula kwakhe.
- Abantu abashiya ngasemva.
- Amazwi okumkhapha.
- Makasebenzise ulwimi oluhloniphayo nolundilisekileyo. [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 16 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
2.3 I-RIVYU
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
Ifilim:
- Makaveze iimbono zakhe buqu ngomsebenzi wobugcisa kwifilim
- Makadandalazise indlela ayibone ngayo ifilim.
- Makathabathe icala elithile.
- Makanike iingongoma eziphambili nezichanekileyo ezinjengegama lombhali/
umvelisi/igcisa/igama lenkampani yokuvelisa kunye nexabiso xa likhona. [25]
2.4 I-AJENDA NEMIZUZU
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
I-ajenda:
- Makabhale isicwangciso senkqubo eza kulandelwa entlanganisweni.
- Makabeke imiba/izihlokwana ekuza kuxoxwa ngazo.
- Umba ngamnye mawabelwe ixesha.
Imizuzu:
- Makabhale okwenzeke entlanganisweni.
- Makabhale imizuzu ehambelana nezihlokwana ezikwi-ajenda.
- Makabhale igama lequmrhu/umhla, indawo nexesha lentlanganiso.
- Irejista yabakhoyo.
- Makabhale izindululo ezithathiweyo ngobunjalo bazo.
- Makasebenzise ixesha elidlulileyo. [25]
2.5 UDLIWANO-NDLEBE
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Makabhale ingxoxo elungiselelweyo phakathi kwabantu ababini.
- Makanike amagama ezithethi kwicala elisekhohlo ephepheni.
- Makashiye umgca ukwahlula intetho yesithethi ngasinye.
- Makabuze umbuzwa imibuzo.
- Obuzayo makabonise ulwazi oluphangaleleyo.
- Umntu omnye usenokubuzwa imibuzo yiphaneli.
- Imibuzo mayihlelwe ngendlela ukuze kufunyanwe ulwazi olufanelekileyo.
- Imibuzo inganxibelelana nengaphambili.
- Iimpendulo mazicacise ngokwaneleyo zinike izimvo neengongoma
ezifanelekileyo.
- Makangazifaki iimpawu zocaphulo.
- Makasebenzise umntu wokuqala.
- Kwintshayelelo obuza imibuzo unika imvelaphi yomntu ambuzayo.
- Umbuzwa makaphendule imibuzo, anike ulwazi olulindelekileyo.
- Ithoni nolwimi luxhomekeke kubudlelwane phakathi kwezithethi nomba
ekuxoxwa ngawo.
- Ulwimi oluntsonkothileyo lwamkelekile.
- Isiphelo sibalulekile [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 17 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
2.6 INTETHO ESESIKWENI
Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma:
- Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko
aza kuthetha ngako.
- Makuvele ukuba uza kuthetha njani? Wonwabile, okanye ukhathazekile.
- Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla.
- Makaphuhlise amanqaku akhe kakuhle angatsho ngentetho ekruqulayo.
- Makasebenzise izivakalisi ezifutshane ezikhatshwa ziingcingane ezilula,
asebenzise imizekelo eqhelekileyo.
- Makalungelanise izigxeko zakhe nezincomo anazo.
- Makabhale isiphelo. [25]
AMANQAKU ECANDELO B: 50
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, Icandelo A)
o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko
ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa
elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
Inqwanqwa eliphakamileyo
NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixonkxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani
inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela.
(Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa
nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokuse-mxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga
Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo.
nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye
lwezimvo
-Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina kwaye ziphindaphindiwe.
ngokucwangcisa. kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga
Ukuqonda injongo, enothungelwano iyathungelana nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani.
abantu ekujoliswe (enonamathelwano) (inonamathelwano) lweengcamango.
kubo kunye nesimo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, isiqu
sentlalo. ukuqukumbela / nesiphelo. ukuqukumbela / nesiphelo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixonkxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge
30 AMANQAKU kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko.
Inqwanqwa elingezantsi
kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela
ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye
wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga.
phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga
-Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela
neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhu-
-Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelaniso ubungqina tyubhutyu.
ngobugcisa olufumanekayo bolungelelwaniso
zinothungelwano nothungelwano nothungelwano.
(zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo.
kunye nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 19 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
A Umxholo nocwangciso 30
B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 15
C Isakhiwo 05
Amanqaku ewonke 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 20 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo.
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo
Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama
Inqwanqwa eliphakamileyo
isimbo sokubhala, kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela
ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu
isigama
sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo
esifanelene -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo.
nenjongo/nesimo ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa
sentlalo. luyachukumisa ngokufanelekileyo -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwisigama
Uchongo magama. ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele
Ukusetyenziswa -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de
kolwimi nemigaqo, nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda
Iimpawu -Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo.
zokubhala, igrama, segrama nopelo. -Sixonkxwe kakuhle sinqongophele
-Sixonkxwe ngobugcisa kakhulu. kakhulu.
upelo.
obukhulu.
13 10 7 4
15 AMANQAKU
-Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa
kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi
Inqwanqwa
zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga.
ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye
elingezantsi
-Akukho nasinye isiphene ichanekile. naphaya. akukho ukohluka –
segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi.
-Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama
-Sixonkxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele
zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku
lwesincoko ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho.
Ukuphuhliswa -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxholweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi
kwemihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi
nokubunjwa zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu.
nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume
kwezivakalisi.
kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni.
kwahlukahlukene. iziphene.
5 AMANQAKU
AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 21 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]
Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga
neqaqambileyo nefanelekileyo
UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi
-Impendulo nezimvo -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi lomhlathi.
-Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Ayikho semxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile
-Ulwazi olunzulu nezimvo, kucaciswe kakuhle ngokupheleleyo. okungephi kwaye akakho
lwezimvo nokucwangcisa.
ngeempawu zohlobo kakhulu kwaye neenkcukacha -Kukho ukuphambuka okusemxholweni kodwa semxholweni kwaphela.
-Injongo, abantu lomhlathi obhaliweyo. zixhasa isihloko. okungephi emxholweni. kukho ukuphambuka -Awuthungelani
ekujoliswe kubo, -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo -Ubukhulu becala kubhalo. kumxholo nezimvo.
iimpawu/imigaqo nesimo ncakasana. eneziphene ezingephi. uyathungelana umxholo -Akusoloko kukho -Zimbalwa kakhulu
sentlalo. -Ukuthungelana komxholo nezimvo. uthungelwano phakathi iinkcukacha ezixhasa
nezimvo. -Ezinye iinkcukacha komxholo nezimvo. isihloko.
-Icaciswe nzulu kwaye zonke ziyasixhasa isihloko. -Zimbalwa iinkcukacha -Ayisetyenziswanga
iinkcukacha ziyasixhasa -Ubukhulu becala ezixhaza isihloko. imigaqo eyimfuneko
isihloko. ifomathi ifanelekile -Imigaqo eyimfuneko yefomathi.
-Ifomathi yamkelekile kwaye kodwa kukho iziphene yefomathi isetyenziswe
ichanekile. ezingephi. ngokungacacanga.
-Imigaqo engundoqo
15 AMANQAKU yefomathi yetekisi
ityeshelwe .
ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo
NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama
Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke ngokukodwa kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo,
sokubhala, injongo/ kwinjongo, abantu ekujoliswe ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo
imeko, abantu ekujoliswe kubo nakwisimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo.
kubo nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye
ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa.
Ukusetyenziswa kolwimi
lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa -Isigama asihambelani
nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene kolwimi nenjongo.
Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akho aziyichaphazeli ngokungachanekanga -Intsingiselo
Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. kubangela iziphene ichaphazeleke
nopelo. ezibaxekileyo. ngokukodwa.
-Intsingiselo ilahlekile.
10 AMANQAKU
AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 22 DBE/Novemba 2014
NSC – Imemorandam
A Umxholo, ucwangciso nefomathi 15
B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 10
Amanqaku ewonke 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 NSC November Exams 2014 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 Supplementary Exams 2014 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2019 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2018 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2017 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November Exams 2016 QP
More from Grade 12 isiXhosa HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper
_hlayiso.com_--e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72/v1-682ba3c7e04fa8dc02db/card.webp)
Errata