Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2014 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 12201422 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exams 2014, 22 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exams 2014

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA (2014) IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha angama-22. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO UMBUZO 1 Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule isincoko sibe NYE kwezi zilandelayo. Babhala amagama angama-340-390 kwisincoko ngasinye. 1.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalwayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] 1.2 Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] 1.3 Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esicamngcayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe zichukumisayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esibalisayo. - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam 1.4 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba- achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Mababhale ngesihloko abanamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] 1.5 Isincoko esivelela amacala omabini Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam 1.6 Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] 1.7 1.7.1 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko anamava ngaso. - Makasebenzise izigaba zentetho ngokukuko. [50] Isincoko esixoxayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 12 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esivelela amacala omabini. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Isincoko esicamngcayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] 1.7.2 Isincoko esibalisayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ngebali/ngesiganeko esenzekileyo/isiganeko esiqwetyiweyo. - Makabhale ngomxholo obambekayo nokholelekayo nokuba lisekwe kwinto ebuntsomirha. - Makabhale isakhiwo sebali esidlwengula umxhelo nesikholelekayo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo/ixesha eladlulayo kumaxesha amaninzi, umfundi angalisebenzisa nexesha langoku. - Malibe libali elinento elifuna ukuyiphuhlisa. - Umhlathi wentshayelelo mawudlwengule umxhelo. - Malibe libali eligcina umdla womfundi kude kube sekupheleni. - Kufuneka isimbo, izixhobo zobuciko, kunye nentshukumo elapha ebalini iqinisekise ukuba umfundi ugcinwa enomdla. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 13 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam - Makubaliswe ngokuphumeleleyo kubonakale ngokucacileyo iinkcukacha zokuva ezinjengokubona, isandi, incasa, ivumba kunye nezo zinokuviwa ngokuziphatha ngesandla. - Masibe nophawu lokuchaza olumandla. - Isiphelo masibe sesanelisayo okanye sibe ntsingiselo-mbini, singabhidaniswa okanye siqikeleleke. - Makasebenzise intetho-ngqo ukwenza umlinganiswa abe ngophilayo. - Igama ngalinye alisebenzisileyo malibe nenjongo. [50] Isincoko esichazayo. Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makachaze umba othile okanye umntu othile ngendlela ezama ukuba asive, asiqonde isihloko esichazwa ngendlela ecace gca. - Makasebenzise amagama ukudala umfanekiso. - Makachaze into ukwenzela ukutsala umdla nokudlwengula umxhelo. - Makachonge amagama ngobunono nangocoselelo ukufezekisa isiphumo sokubhalayo. - Makasebenzise imifanekiso ntelekelelo yokubonwayo, okuvakalayo, okungcanyulwayo nokuphathwayo. - Makasebenzise izigaba zentetho nezafobe ngokukuko. - Makabhale ngesihloko abanamava ngaso. [50] Isincoko esixoxayo. - Umviwa makatyekele kwicala elinye. - Makuvele ukuxhaswa okanye ukuchaswa koluvo olukhabana nolunye. - Makabe necala alithathayo umfundi, adandalazise nesizathu sokuba enze oko. - Makaqale isincoko ngokwandlala ezakhe iimbono ngesihloko ngendlela enika izimvo ezizezakhe netsalayo. - Makanike uluhlu lweembono ukuxhasa uluvo kunye nokuzingqina. - Makabe nengqwalasela kumanqaku angqinelana okanye achasene nenkcazelo. - Makanike izimvo ngendlela engqalileyo, anganika iimbono zakhe kuphela. - Makasebenzise iintlobo ngeentlobo zesixhobo ezibonisa ubuciko, kunye nobugcisa bokucenga. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. - Makasebenzise ulwimi olubonisa uvakalelo umzekelo oluchukumisayo kodwa lungabi nabukrwada. - Isiphelo sesincoko kufuneka sibe nomdla, sicace kwaye sinike inkcazelo ekholelekayo ngoluvo lombhali. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 14 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam Isincoko esivelela amacala omabini. - Makavelele zonke iinkalo xa exoxa ngomba othile. - Makavelele amacala omabini engxoxo, angakhethi cala. - Makacacise acwangcise ngobunono isakhiwo. - Makanike iinkcazelo ezizolileyo, ezicingisisiweyo zaxhaswa kakuhle. - Makangathathi cala lithile nangona enokuvakalisa olwakhe uluvo. - Makaxoxe ngokuvokothekileyo nangokuvakalayo. - Mabasebenzise ithoni engabonakalisi kuchukumiseka, iqinisekise kodwa ibe ingazithobi. - Makafikelele kwisigqibo esithile ekupheleni kwesincoko. - Makabhale isiphelo esisulungekileyo esishiya umfundi engenantandabuzo ngoluvo lwakhe. [50] Isincoko esicamngcayo. - Makabonise izimvo, iimbono, iingcinga neemvakalelo zakhe ezichukumisayo. - Makacamngce ngamaphupha okanye ngeminqweno. - Makaveze iimbono zakhe kuphela. - Makanike inkcazo ecace kakuhle, ejonge ukuhlaziya iinkumbulo okanye uvakalelo lwakhe. - Makanike izimvo/iingcinga/uvakalelo oluveza ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka komntu. - Isakhiwo masibunjwe ngobunono. - Akukho mfuneko yokuba isiphelo sibe sesicacisiweyo. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 15 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam ICANDELO B: IMIHLATHI Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule imibuzo ibe MIBINI kweli candelo. Bhala amagama ali-100-120 (umxholo kuphela) ngomhlathi ngamnye. UMBUZO 2 2.1 ILETA YOBUHLOBO Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makasebenzise ulwimi olungekho sikweni ukuya kolusesikweni. - Makabhale ngolwimi oluvakalayo, olusulungekileyo nolutsala umdla nethoni efanelekileyo. - Makacwangcise ngokukuko, axoxe ngokukuko. - Ileta mayiqulathe intshayelelo enika umdla, isiqu nesiphelo. - Makangqale ngqo kumongo wokuvuyisana. - Mayiqulathe idilesi enye yombhali leta ebhalwe ime ngqo ngesiXhosa, umhla ebhalwe ngawo ngasezantsi kwayo. - Mayibandakanye isibuliso esichanekileyo umz. Nomsa endimthandayo. - Makashiye umgca emva kwesibuliso ze abhale umhlathi wakhe wentshayelelo. - Mazisetyenziswe iziphumlisi kuphela kumagama aqhawuliweyo. - Uvumelekile ukuboleka igama esiNgesini xa ubhala idilesi, iinyanga okanye usebenzise iinyanga zentsusa. - Makashiye umgca phakathi kwedilesi nesibuliso. - Akukho ziphumlisi kwidilesi nesibuliso nakwisiphelo. - Makahlule imihlathi yesiqu ngokweengcamango ezahlukeneyo. - Umhlathi wokuphetha udla ngokubhekiswa kwimibuliso okanye iminqweno emihle. - Akukho mgaqo uthile ulandelwayo ncam malunga nesiphelo kodwa silandelwa ligama lokuqala lombhali umz. Umhlobo wakho Zola. [25] 2.2 I-OBHITSHUWARI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Igama, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo namagama abazali bakhe. - Imfundo yakhe neendawo aphangele kuzo. - Izinto ezibalulekileyo ezimalunga nobomi bakhe. - Makabhale ngegalelo lakhe entlalweni nezinto ebenomdla kuzo esaphila. - Unobangela wokusweleka kwakhe ukuba ugulile, imbali yokugula kwakhe. - Abantu abashiya ngasemva. - Amazwi okumkhapha. - Makasebenzise ulwimi oluhloniphayo nolundilisekileyo. [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 16 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam 2.3 I-RIVYU Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: Ifilim: - Makaveze iimbono zakhe buqu ngomsebenzi wobugcisa kwifilim - Makadandalazise indlela ayibone ngayo ifilim. - Makathabathe icala elithile. - Makanike iingongoma eziphambili nezichanekileyo ezinjengegama lombhali/ umvelisi/igcisa/igama lenkampani yokuvelisa kunye nexabiso xa likhona. [25] 2.4 I-AJENDA NEMIZUZU Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: I-ajenda: - Makabhale isicwangciso senkqubo eza kulandelwa entlanganisweni. - Makabeke imiba/izihlokwana ekuza kuxoxwa ngazo. - Umba ngamnye mawabelwe ixesha. Imizuzu: - Makabhale okwenzeke entlanganisweni. - Makabhale imizuzu ehambelana nezihlokwana ezikwi-ajenda. - Makabhale igama lequmrhu/umhla, indawo nexesha lentlanganiso. - Irejista yabakhoyo. - Makabhale izindululo ezithathiweyo ngobunjalo bazo. - Makasebenzise ixesha elidlulileyo. [25] 2.5 UDLIWANO-NDLEBE Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Makabhale ingxoxo elungiselelweyo phakathi kwabantu ababini. - Makanike amagama ezithethi kwicala elisekhohlo ephepheni. - Makashiye umgca ukwahlula intetho yesithethi ngasinye. - Makabuze umbuzwa imibuzo. - Obuzayo makabonise ulwazi oluphangaleleyo. - Umntu omnye usenokubuzwa imibuzo yiphaneli. - Imibuzo mayihlelwe ngendlela ukuze kufunyanwe ulwazi olufanelekileyo. - Imibuzo inganxibelelana nengaphambili. - Iimpendulo mazicacise ngokwaneleyo zinike izimvo neengongoma ezifanelekileyo. - Makangazifaki iimpawu zocaphulo. - Makasebenzise umntu wokuqala. - Kwintshayelelo obuza imibuzo unika imvelaphi yomntu ambuzayo. - Umbuzwa makaphendule imibuzo, anike ulwazi olulindelekileyo. - Ithoni nolwimi luxhomekeke kubudlelwane phakathi kwezithethi nomba ekuxoxwa ngawo. - Ulwimi oluntsonkothileyo lwamkelekile. - Isiphelo sibalulekile [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 17 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam 2.6 INTETHO ESESIKWENI Umviwa kulindeleke ukuba achankcathe kwezi ngongoma: - Kwisimbo sokubhala makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko aza kuthetha ngako. - Makuvele ukuba uza kuthetha njani? Wonwabile, okanye ukhathazekile. - Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla. - Makaphuhlise amanqaku akhe kakuhle angatsho ngentetho ekruqulayo. - Makasebenzise izivakalisi ezifutshane ezikhatshwa ziingcingane ezilula, asebenzise imizekelo eqhelekileyo. - Makalungelanise izigxeko zakhe nezincomo anazo. - Makabhale isiphelo. [25] AMANQAKU ECANDELO B: 50 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU o Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (zephepha lesi-3, Icandelo A) o Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu. o Imiqangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye. o Isakhiwo asicatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 Inqwanqwa eliphakamileyo NOCWANGCISO -Impendulo igqwesile/ -Impendulo ixonkxwe -Impendulo iyanelisa. -Impendulo -Impendulo ayihambelani inomtsalane, ngaphezu ngobugcisa. -Izimvo ziyathungelana ayinaluthungelwano nomxholo kwaphela. (Impendulo koko bekulindelekile. -Izimvo zihambelana noko ziyaqinisekisa lungqinelanayo. -Izimvo ziyabhidisa nezimvo) -Izimvo eziqiqisisiweyo, gingci nomxholo kwaye ngokuse-mxholweni. -Izimvo azicacanga kwaye azingqamananga Uyondelelwaniso ezixhokonxa iingcinga zinomdla zinobungqina - Ilungelelanisiwe noko kwaye ayizizo kwaphela nomxholo. nezivuthiweyo. bokuvuthwa. kwaye iyathungelana ezomfundi. -Azicacanga kwaye lwezimvo -Impendulo elungelelaniswe -Ilungelelaniswe kakuhle kuquka intshayelelo, -Buncinci ubungqina kwaye ziphindaphindiwe. ngokucwangcisa. kakuhle ngokugqwesileyo kakhulu kwaye isiqu ukuqukumbela/ bolungelelwaniso -Azilungelelaniswanga Ukuqonda injongo, enothungelwano iyathungelana nesiphelo. nothungelwano kwaye azithungelani. abantu ekujoliswe (enonamathelwano) (inonamathelwano) lweengcamango. kubo kunye nesimo ukuquka intshayelelo, isiqu, kuquka intshayelelo, isiqu sentlalo. ukuqukumbela / nesiphelo. ukuqukumbela / nesiphelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo egqwesileyo -Impendulo ixonkxwe -Impendulo eyanelisayo -Ubukhulu becala -Akukho linge 30 AMANQAKU kodwa ineendawana esilela kakuhle. nangona kumana impendulo lokuphendula isihloko. Inqwanqwa elingezantsi kuzo ukuba neempawu -Izimvo ziyahambelana kubakho izikhewu ayihambelani -Ayihambelani kwaphela ezinomtsalane ogqwesileyo zinomdla. kwingcaciso. nomxholo. nomxholo kwaye wesincoko esinkqenkqeza -Ilungelelaniswe kakuhle -Izimvo -Izimvo zibonakalisa ayifanelekanga. phambili. iyathungelana ziyanamathelana ukungahlangani -Ayingqamananga -Izimvo ezivuthiweyo (inonamathelwano) ngokwanelisayo kwaye nokubhidisa. nomxholo kwaphela neziqiqisisiweyo. kuquka intshayelelo, isiqu ziyaqinisekisa. -Phantse bungabikho kwaye inobubhu- -Izimvo zilungelelaniswe nesiphelo. -Kukho ulungelelaniso ubungqina tyubhutyu. ngobugcisa olufumanekayo bolungelelwaniso zinothungelwano nothungelwano nothungelwano. (zinonamathelwano) kwintshayelelo, isiqu kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kunye nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 19 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam A Umxholo nocwangciso 30 B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 15 C Isakhiwo 05 Amanqaku ewonke 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 20 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ulwimi alunantsingiselo. NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala kunye sokubhala nesigama sokubhala nesigama -Ithoni, irejista, isimbo Ithoni, irejista, zifaneleke kakhulu nesigama ziqaqambe zifanelekile kwinjongo, azihambelani sokubhala nesigama Inqwanqwa eliphakamileyo isimbo sokubhala, kwinjongo, abantu kakhulu kwinjongo, abantu abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu azihambelani mpela ekujoliswe kubo nakwisimo ekujoliswe kubo nesimo nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nenjongo, abantu isigama sentlalo. sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe nesimo sentlalo. ekujoliswe kubo nesimo esifanelene -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchanekile kwaye ngokufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa sentlalo. nenjongo/nesimo ngokuzithemba, ithoni isetyenzisiwe ukudlulisa umyalezo. ngendlela -Ukusetyenziswa sentlalo. luyachukumisa ngokufanelekileyo -Ithoni ifanelekile. ebuthathaka. kwisigama Uchongo magama. ngokugqwesileyo. nangokuzinzileyo -Izixhobo zolwimi -Ithoni nochongo kunqongophele Ukusetyenziswa -Ithoni edlwengula umxhelo kwisincoko siphela. zisetyenzisiwe magama ngokubaxekileyo de kolwimi nemigaqo, nenobuciko. -Ubukhulu becala akukho ukuphuhlisa azifanelekanga. ungakwazi ukuqonda Iimpawu -Akukho nasinye isiphene ziphene kwigrama nopelo. nokuphucula umxholo. -Isigama okubhaliweyo. zokubhala, igrama, segrama nopelo. -Sixonkxwe kakuhle sinqongophele -Sixonkxwe ngobugcisa kakhulu. kakhulu. upelo. obukhulu. 13 10 7 4 15 AMANQAKU -Ulwimi lugqwesile kwaye -Ulwimi luyakuthimba -Ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa kusetyenziswe izixhobo kwaye ubukhulu becala kolwimi ngokwanelisayo kolwimi Inqwanqwa zolwimi ezibonakalisa luchanekile. kodwa kusekho ngokungafanelekanga. ubuciko ngokufanelekileyo. -Ithoni iqaqambile kwaye ukungangqinelani apha -Kuncinci okanye elingezantsi -Akukho nasinye isiphene ichanekile. naphaya. akukho ukohluka – segrama nopelo. -Zimbalwa iziphene -Ubukhulu becala ithoni hlukana kwezivakalisi. -Sixonkxwe ngobugcisa. zegrama nopelo. ifanelekile kodwa -Isigama -Sixonkxwe kakuhle. usetyenziso zixhobo sinqongophele zolwimi lunqongophele. ngokugqithisileyo. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Iimpawu zodidi -Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha zakhiwe -Ukuphuhliswa -Kukho amanqaku -Amanqaku lwesincoko ngokugqwesileyo. ngokulandelelana kweenkcukacha asemxholweni. asemxholweni awakho. Ukuphuhliswa -Iinkcukacha ezigqwesileyo. nangokuqiqisisiweyo. ngokusemxholweni. -Izivakalisi nemihlathi -Ulwakhiwo lwezivakalisi kwemihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Ziyathungelana. -Izivakalisi, imihlathi zineemposiso. nemihlathi nokubunjwa zakhiwe ngokugqwesileyo. -Ukwakhiwa kwezivakalisi zakhiwe kakuhle. -Isincoko lunobubhutyu-bhutyu. nemihlathi -Isincoko sisesemxholweni -Isincoko siphume kwezivakalisi. kuyahambelana, sisesemxholweni. nangona zisekhona kwaphela emxholweni. kwahlukahlukene. iziphene. 5 AMANQAKU AMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 21 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU] Imiqathango Egqwesileyo Esemagqabini Eyanelisayo Eyinxalenye Engaphumelelanga neqaqambileyo nefanelekileyo UMXHOLO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo esemagqabini -Impendulo eyanelisayo -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ngaphezu koko ebonisa ulwazi olululo ebonisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi bekulindelekile ngeempawu zodidi lomhlathi. ngeempawu zodidi lweempawu zolu didi ngeempawu zodidi -Impendulo nezimvo -Izimvo eziqiqisisiweyo -Ubhalo lusemxholweni. lomhlathi. lwetekisi lomhlathi. -Ulungelelwaniso nezivuthiweyo. -Ukuthungelana komxholo -Ayikho semxholweni -Kukho ukungqamana -Intsingiselo ilahlekile -Ulwazi olunzulu nezimvo, kucaciswe kakuhle ngokupheleleyo. okungephi kwaye akakho lwezimvo nokucwangcisa. ngeempawu zohlobo kakhulu kwaye neenkcukacha -Kukho ukuphambuka okusemxholweni kodwa semxholweni kwaphela. -Injongo, abantu lomhlathi obhaliweyo. zixhasa isihloko. okungephi emxholweni. kukho ukuphambuka -Awuthungelani ekujoliswe kubo, -Ubhalo lusemxholweni -Ifomathi efanelekileyo -Ubukhulu becala kubhalo. kumxholo nezimvo. iimpawu/imigaqo nesimo ncakasana. eneziphene ezingephi. uyathungelana umxholo -Akusoloko kukho -Zimbalwa kakhulu sentlalo. -Ukuthungelana komxholo nezimvo. uthungelwano phakathi iinkcukacha ezixhasa nezimvo. -Ezinye iinkcukacha komxholo nezimvo. isihloko. -Icaciswe nzulu kwaye zonke ziyasixhasa isihloko. -Zimbalwa iinkcukacha -Ayisetyenziswanga iinkcukacha ziyasixhasa -Ubukhulu becala ezixhaza isihloko. imigaqo eyimfuneko isihloko. ifomathi ifanelekile -Imigaqo eyimfuneko yefomathi. -Ifomathi yamkelekile kwaye kodwa kukho iziphene yefomathi isetyenziswe ichanekile. ezingephi. ngokungacacanga. -Imigaqo engundoqo 15 AMANQAKU yefomathi yetekisi ityeshelwe . ULWIMI, ISIMBO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo -Ithoni, irejista, isimbo NOKUHLELA sokubhala, isigama sokubhala, isigama zifaneleke sokubhala, isigama sokubhala, isigama sokubhala, isigama Ithoni, irejista, isimbo zifaneleke ngokukodwa kakhulu kwinjongo, abantu zifanelekile kwinjongo, asifanelekanga asihambelani nenjongo, sokubhala, injongo/ kwinjongo, abantu ekujoliswe ekujoliswe kubo kunye abantu ekujoliswe kubo ngokupheleleyo abantu ekujoliswe kubo imeko, abantu ekujoliswe kubo nakwisimo sentlalo. nakwisimo sentlalo. kunye nesimo sentlalo. kwinjongo, abantu nesimo sentlalo. kubo nesimo sentlalo. -Ulwimi lusetyenziswe -Ubukhulu becala ulwimi -Kukho iziphene ekujoliswe kubo kunye -Izele ziziphene yaye ngokuchanekileyo kwaye lusetyenziswe ngokukuko ezimbalwa zolwimi nesimo sentlalo. iyabhidisa. Ukusetyenziswa kolwimi lwakhiwe ngokukuko. nangokuchanekileyo. -Isigama esaneleyo. -Ukusetyenziswa -Isigama asihambelani nemigaqo yalo. -Akukho ziphene konke -Isigama sichaneke kakuhle. -Iziphene kolwimi nenjongo. Uchongo magama. konke. -Ubukhulu becala akho aziyichaphazeli ngokungachanekanga -Intsingiselo Iimpawu zokubhala ziphene. intsingiselo. kubangela iziphene ichaphazeleke nopelo. ezibaxekileyo. ngokukodwa. -Intsingiselo ilahlekile. 10 AMANQAKU AMANQAKU 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 22 DBE/Novemba 2014 NSC – Imemorandam A Umxholo, ucwangciso nefomathi 15 B Ulwimi, isimbo sokubhala nokuhlela 10 Amanqaku ewonke 25 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all