Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2018
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II
ISIZULU FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II
MARKING GUIDELINES
Isikhathi: Amahora ama-2½ Amamaki ayi-100
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Skip to contentMemorandum 











View all
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo
IEB Grade 12 Isizulu HL Paper 2 memorandum from the 2018, 16 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Isizulu HL · Grade 12 · 2018. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isizulu HL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Paper
- 2
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 16
- File size
- 263.0 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 16
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-2 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
ISIQEPHU A UMSHADO – NELISIWE ZULU
UMBUZO 1
1.1 Intombazane yomlungu ethandana noTholi, isigebengu somlungu, umngane
kaTholi womlungu, isithandwa sikaTholi. Owesifazane womlungu "ozwana"/
ojola noTholi. Ulungu odayisa izidakamizwa, owesifazane osebenzisana
noTholi.
1.2 Izidakamizwa. Insangu, umjovo, amaphilisi
1.3 Wayezolanda imali ebolekwe nguTholi yokukhipha uZenze ejele
eyizinkulungwane ezintathu zamarandi/ izi- R3 000 (pg 37).
1.4 Ukuthi umbala wayo obomvu wawufana ncamashi nale okuthiwa
eyezigebengu ezidlwengula, ziphinde zibulale abantu. Wawufana nale unina
athe yafika ukuzolanda uLindiwe ngoba kuthiwa ithunyelwe nguBheki.
(pg 30, 35)
1.5 Bhala impendulo ezoba ngamagama angama-80. Kuzoya ngomfundi:
Okufanayo:
• Bangabantu besilisa, bangothisha/bafundile bobabili, bafundisa esikoleni
esisodwa.
Okuhlukile:
• USifiso umuntu wabantu, wazi abantu endaweni, kuningi akwaziyo
ngezimpilo zabantu, ngomphakathi endaweni (pg 16). Lokhu sikubona
nangombuzo wokuthi uBheki useyikhasimende yini. Okukhombisa ukuthi
kukhona akwaziyo uSifiso ngoTholi noPamella.
UBheki akazi bantu, nezindaba zendawo akazazi zonke uzizwa ngoSifiso.
• USifiso uhlakaniphile ngokwempilo ngoba ungungqondongqondo
wasendaweni. Nguyena futhi uSifiso owayexwayisa uBheki ngobudlelwano
bukaPamella, amanga kaTholi wokuthi usebenza efemini, ukudayiswa
kwezidakamizwa.
UBheki akahlakaniphile ngokwempilo. Okuningi ukuzwa ngabantu ngisho
nonina imbala nguye owayemtshela ngokuthi uTholi ngumfelokazi,
odayisa izidakamizwa. NoTholi umkhohlisa kalula uBheki.
• USifiso unozwelo nobungane beqiniso. Noma engavumelani noBheki
ngokushadelwa nguTholi kodwa uyamsiza/uba yingxenye yomshado
kaBheki.
Kanti uBheki wayeseqala ukungamfuni uSifiso ngenxa yokungamthembi.
UBheki wayecabanga ukuthi uSifiso uzifaka kakhulu ezindabeni zakhe,
futhi unomona.
• USifiso wayehambisana futhi ehlonipha amasiko ngoba uyazama kaningi
ukuxwayisa uBheki ngokuthandana kanye nokushadelwa ngumfelokazi
engakayikhululi inzilo.
Kanti uBheki akakholelwa emasikweni ngoba emva kokusha kwezimpahla
zakhe ekhabetheni lezingubo, umama wakhe umtshele ukuthi ulaka
lwabaphansi kuzomele bashise impepho bashweleze. UBheki wakhombisa
ukungahambisani nalokho.
• USifiso angaba nomthelela omkhulu ngoba wazi abantu abaningi futhi
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-3 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
wazi zonke izindaba zasendaweni.
• UBheki angangifundisa ukuthanda ngokweqiniso/ ukuthi ngiqaphele
othandweni/ ngilalele abadala.
Khetha ongaba ngumngane:
• USifiso ngoba ungumngane oqotho, ohluzekile ongahleze engixwayisa
uma ngiphambuka empilweni ngingenzi kahle. Engikuthanda kakhulu
ngaye ukuthi akagxwambukeli ezindabeni zothando zikaBheki kodwa
uyamxwayisa ukuze azitholele ngokwakhe izinto.
Ngeke ngikhethe uBheki uyisilima uTholi udlala ngaye kalula ngisho
noma esebona uyahluleka ukubhekana noTholi. Akahloniphi futhi
akalaleli abantu abadala njengomama wakhe nomalume wakhe.
UBheki ngoba uyahlonipha ikakhulukazi ngoba ngisho noma uyise
engasekho uyazama ngokusemandleni akhe ukufeza isifiso sikayise
sokuthi aganwe.
UBheki ngoba unothando lweqiniso, kwale ngisho umama, nomalume
kanye nabanye abantu bemxwayisa ngokushada uTholi kodwa yena
ulandele inhliziyo yakhe.
Ulimi nohlelo
Inani lamagama nokulibhala
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-4 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
UMBUZO 2
2.1 Kule noveli UMSHADO, uTholi uvezwe njengomlingiswa onobugebengu,
nenkohlakalo.
Bhekisa kuloku:
• Ubugebengu nenkohlakalo
– Inkohlakalo ukuthi uTholi ungumfelokazi ogqoka inzilo yesimanjemanje,
omelwe ukungenwa ngumfowabo kamyeni kodwa ukhetha ukuqoma
nokuthandana noBheki ngisho engakayikhumuli nenzilo. Ukhombisa
ukungazihloniphi nokungahloniphi isiko.
– Washeshe wahambisana nombono kaBheki ukuthi basheshe bashade
ngisho noma wayekwazi kahle kamhlophe ukuthi akavunyelwe
ukushada ngokwesiko abasemzini bengazi futhi bengavumelananga.
– Uthandana noPamella owesifazane ongumlungu bancelane amabele,
ebe esathandana noBheki.
– BenoPamella badayisa izidakamizwa baphinde futhi bazidle. Lokhu
kufakazelwa ukuthi batholakala bebala imali eningi ekamelweni
likaTholi kanti baningi abantu ababengqongqoza ngenkathi uBheki
evakashele uTholi kucaca ukuthi kukhona ababekufuna. Kungenzeka
ukuthi le mali ababeyibala yiyo eyomgunyathi.
– UTholi unontshumentshu/ummese endlini yize wathi kuBheki okaZenze
kodwa kusikhombisa ukuthi uyisigebengu. Ababaningi abantu
besifazane abagcina intshumentshu endlini yabo.
– UTholi waboleka imali eyizinkulungwane zamarandi ezintathu
yokukhipha uZenze ejele wangasibona nesidingo sokuchazela uBheki
ukuthi uZenze uboshelweni nanokuthi imali uzoyikhokha nini.
– Wakwazi ukukhohlisa uBheki kalula ngokuthi abakhongi bazolobolela
emjondolo wakhe, hhayi kubo futhi abakubo bazobe bengekho.
– Emva kwelobolo waphinde waqola uBheki enye imali ethumela uZenze
ukuthi umndeni uthe imali ayenele. Kodwa ngosuku lomshado uyise
wayebuza ukuthi ngubani othathe ilobolo.
– UTholi waye yenga uBheki ngokushintsha agqoke izingubo
ezikhanyayo, aphinde amthengele amashethi okugqoka.
• Izizathu zokwenza ubugebengu
– ENovelini kuyacaca ukuthi wayengafundile futhi engaziwa ukuthi
usebenzaphi ngakho-ke kungenzeka ukuthi ubezama ukuziphilisa
ngokudayisa izidakamizwa.
– Mayelana nokushada noBheki engakayikhumuli inzilo, mhlawumbe
kwakuyindlela yokuthola impilo engcono ezomkhipha emijondolo, noma
kwakuyindlela yokubalekela uBhatomu ezinika ithemba lokuthi
uBhatomu uzokhathala, amyeke uma esezwa ukuthi useshadile futhi.
– UTholi wayenentshumentshu ukuze azozivikela kuBhatomu
nakwabanye abantu besilisa kwazise impilo kule mijondolo
yayingaphephile ikakhulukazi njengoba edayisa izidakamizwa.
– Kunokwenzeka ukuthi uTholi wayengamthandi uBheki kodwa ngoba
ufundile unguthisha, wayefuna ukumsebenzisa ekutholeni imali
nokudlondlobalisa ibhizinisi lakhe lokudayisa izidakamizwa.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-5 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Isiphetho senoveli
– Le ndaba iphetha ngosuku lomshado phakathi kukaBheki noTholi.
Emva kokuthi kube ngumzukuzuku ukuthola umfundisi ngenxa yokuthi
uTholi akasonti, omunye wabefundisi wagcina evumile ukubashadisa
ngoba ezwela uBheki. Ngosuku lomshado kwakugcwele umphakathi,
abangane, umalume naye wagcina efikile. NoLindiwe kanye nengane
babekhona. UBheki wayeshaywa uvalo lokuthi uLindiwe noma
uBhatomu bangase bawumise lo mshado. Ubaba kaTholi wayevutha-
bhe efuna imali yelobolo.
– UTholi uyaphuza ukufika njengomakoti, uBheki useqala ukukhathazeka.
Ekugcineni uTholi wafika benoPamella. Kuthe ngenkathi umfundisi
esaqhubeka nokubashadisa kwangena amaphoyisa abopha uTholi
kanye nomngane wakhe uPamella ngenxa yamacala obugebengu.
UBheki wasala emangele kanye nomphakathi owawuthamele umshado.
ULindiwe wakhombisa ukweseka uBheki, wacela ukuthi bahambe baye
ekhaya nemoto isikhona ibalindile. (79–81)
• Okuthandile
– Engikuthandile ngalesi siphetho ukuthi uTholi kanye nabangane bakhe
abayizigebengu baboshwa ngaphambi kokuthi uTholi abengunkosikazi
osemthethweni kaBheki. Noma uBheki waphoxeka emphakathini
ngosuku lwakhe lomshado, kwamoshakala nezindleko zomshado
kodwa ngeke kufane nezinkinga abengase abhekane nazo emva
kokushadelwa nguTholi.
– Engikuthandile ukuthi uLindiwe akhombise uthando lweqiniso abe
ngowokuqala ukusiza uBheki ngenkathi iningi lisakhungathekile,
mhlawumbe abanye babesizakele, bemhleka uBheki.
– Iqiniso lisheshe lihpume bengakashadi.
– Emshadweni ubuaba kaTholi wabuza ngelobola okungubufakazi bokuthi
uTholi walotsholelwa emjodolo wakhe.
• Kule noveli UMSHADO kunezifundo eziningi ezitholakalayo.
– Isifundo ukuthi ubugebengu abukhokheli. Ekugcineni oTholi, noPamella
kanye noZenze baboshwa, beboshelwa ukudayisa izidakamizwa
nemali yomgunyathi.
– Ukuthi ukudlala ngabanye abantu othandweni akukuhle. UTholi
wayehlale ehlakaniphela uBheki futhi wayecabanga ukuthi kuzogcina
yena kodwa kwagcina ingalo yomthetho. Cishe uBheki ngeke aphinde
akwazi ukumxolela uma esebuye ejele.
– Okunye ukuthi empilweni okuhle kugcina kuphumelele kunokubi. UTholi
wagcina eboshiwe ngenxa yokudayisa izidakamizwa, kwathi uBheki
wasala noLindiwe ozoba ngumama wengane yakhe futhi obezwelana
noBheki.
– Ukuba nguthathekile nokuthanda izinto akubuyiseli. UTholi wayedayisa
izidakamizwa ukuze azoba nemali aphile kamnandi, kodwa konke lokho
kwaphetha ngokuthi agcine eseboshiwe.
Ulimi nohlelo
Inani lamagama nokulibhala
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-6 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
UMBUZO 3
Bhala ingxoxo ezoba ngamagama ayi-130 kuya kwayi-150.
Kuzoya ngempendulo yomfundi:
• UTholi angakhombisa ukuzisola axolise, aveze okuhle ngothando lwabo
benoBheki. Angaveza izifiso zakhe ezinhle ngekusasa likaBheki kanye nempilo
yakhe. Angazama ukubuyelana noBheki, asho nokuthi useshintshile, ijele
limkhulisile, ufuna ukuqala kabusha, uyawavuma amaphutha akhe.
• UTholi angakhombisa ukungazisoli/adelele aveze ukuthi wayengakaze
amthande, wayemsebenzisa ukuze afeze izinhloso zakhe zobuqili, nanokuthi
uyisiphukuphuku sendoda, kanti wayengaboni yini ukuthi kudlalwa ngaye.
• uBheki angakhombisa intukuthelo, afune izimpendulo ngomsebenzi kaTholi,
ubudlelwano bukaTholi noPamella, ukugula okwamlalisa esibhedlela kanye
nokufika kwamaphoyisa khona, wayishonisaphi imali yelobolo, kungani
wayengafuni ukubiza abakubo, imoto ebomvu eyayishayelwa nguPamella yiyo
yini ababeyisebenzisa ukwenza ubugebengu. Wacishe wambulalisa ngoBhatomu
nabahlobo bakhe. Umbukanise nezwe waba yinhlekisa emphakathini
nasesikoleni, njll.
• UBheki angakhombisa injabulo yokubona uTholi kwazise uthando lukaTholi
luyamehlula. Angakhombisa ukuzwelana noTholi ngokwenzekile kanye nokuya
ejele. Angazama ukuncenga uTholi ukuthi babuyelane ngoba usamthanda
futhi akakaze akhohlwe nguye inqobo uma ezimisele ngokushintsha ashiye
ubugebengu nenkohlakalo.
• UBheki angafaka ubudlelwano bakhe noLindiwe engcupheni ngenxa
yokuthanda uTholi kakhulu.
Ingqikithi (okusendabeni = 4 / okwakho / imizwa = 2)
Isakhiwo (isingeniso sengxoxo – ½, u … – ½, ukweqa imigqa – ½, block format – ½)
Ulimi nohlelo (izivumelwano – ½ isipelingi – ½)
Inani lamagama nokulibhala
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-7 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
UMBUZO 4
Bhala i-eseyi ezoba ngamagama ayi-180 kuya kwangama-200. I-eseyi yakho
mayihlukaniseke ngezigaba.
Isingeniso
• Umfundi angasho ukuthi uyavumelana nesitatimende ngenxa yokuthi kukhona
abantu abazimisela ukwenza noma yini ngenxa yothando. Kuba nzima ukuvusa
noma ukuzama ukuvula amehlo omuntu osothandweni uma kunezinkinga.
Angagcine esezonda wena, njengoBheki wayeseqala ukungamthandisisi kahle
umngane wakhe uSifiso.
• Abanye abantu basebenzisa ngisho imithi yesintu ukugcina uthando njengomama
kaBheki wayesola ukuthi kungenzeka uTholi wenza lowo mkhuba, abanye
basebenzisa izidakamizwa ukuheha othandiweyo. Abanye bangasola ukuthi
uTholi wayefaka izidakamizwa esiphuzweni sikaBheki yingakho uBheki
wayevesane athambe ngisho noma efike ethukuthele kwaTholi.
• Abanye baze bancamele ukulahlekelwa yikho konke njengomndeni, umsebenzi,
imali, impilo egameni lothando. Abanye baze bafise ngisho ukuzibulala abanye
baze bafunge ukuthi bangabulala egameni lothando. Njengasenovelini sithola
umlingiswa uBhekani enza izinto ezingaqondakali njengokuthumela abakhongi,
umalume noma ilunga lomndeni lingekho. Ukungalaleli iziyalelo zikanina
mayelana nokuziphatha kukaTholi ngenxa yokuba sothandweni.
• Ngenxa yothando nephupho likayise lokuthi asheshe anganwe, kuningi
okwakuvale uBheki amehlo ngoba efisa ukufeza isifiso sikayise.
Ingqikithi
Chaza izenzo zakhe enovelini ezihambisana nesitatimende.
Uma esehlangane noTholi
• Kuzo zonke izexwayiso ayezithola ikakhulukazi kuSifiso umngane wakhe nonina
njengokuthi uTholi ungumfelokazi, udayisa izidakamizwa, uthandana nomngane
wakhe womlungu uPamella, uyisigebengu, uBheki wayelokhu ezikhohlisa
ngokuthi konke lokhu uzokulungisa uma sebeshadile.
• Njalo uBheki wayehamba emafulufulu elibangise emjondolo kaTholi ukuze
athole amaqiniso ngazo zonke lezi zinsolo. Uma efika khona uthando
lukaTholi, ubuhle bukaTholi, inkanuko, ukukhula ngokomqondo nangokwempilo
kukaTholi kwakwenza uBheki ahluleke ukuthola izimpendulo zakho konke
agcine esehlele ngezansi.
• Uma uTholi esemnikeze isiphuzo, wafaka izingubo ezimfishane ezikhanyayo
eziveza umzimba, waqabula uBheki, washo amazwi amnandi njengokuthi
ubesemkhumbule, ufisa balale kuze kuse, akasakwazi ukulinda ukuthi
abengumakoti kaBheki, uBheki wayevesane ahluleke ukuphoqa uTholi ukuthi
amnike izimpendulo/akhulume iqiniso.
• Ngenxa yothando noma inkanuko uTholi wayesehleze esengqondweni kaBheki
ngisho nasemsebenzini, uBheki wayengasenzi kahle futhi wayehleze
ekhathele, elala esikhathini esiningi.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-8 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Ngolunye usuku emva kokuxwayiswa nguSifiso, uBheki elunguza ngefasitela
lasemjondolo kaTholi, wabona uTholi benoPamella bephethe umjovo,
bekhumula, begezana baze bancelana amabele (24). Lokhu uBheki akuzange
kumphathe kahle ngoba kwakuyihlazo waze wanquma ukuthi uma sebeshadile
uTholi kuyomele ayeke yonke imikhuba yakhe emibi uma esengumakoti
wakhe. Wahluleka ukuqonda uTholi ngalolu daba.
• Noma ethola uTholi benoPamella bebala imali eningi wahluleka ukuthola
iqiniso eliphelele ngale mali kwazise uTholi wayengasebenzi kodwa wathi imali
yakhe noPamella, uyomchazela ngayo ngelinye ilanga. (pg 50–51)
• Ngelinye ilanga wafika kunamashalofu ekhabethe akhiyiwe wathi uTholi
akasawazi ukhiye ukuthi ukuphi. (pg 78)
• UTholi wake wangena nenqwaba yezinto endlini yokugezela wahlala isikhathi
eside, uBheki wasola kodwa wahluleka ukuthola izimpendulo.
• Waphinde wathola amaphilisi emjondolo kaTholi, uma ewabukisisa uTholi
wathi amaphilisi amantombazane, akuzona izidakamizwa (pg 59).
• Ngezinye izinsuku uTholi wayebuye enze izinto ezimxakayo abone ukuthi
akuyena uTholi amjwayele, kodwa wayehluleka ukuthola amaqiniso.
• Kwakufika abantu besilisa bathi bazofuna uPamella bengqongqoze
belandelana kumsolise uBheki kodwa ehluleke ukuthola izimpendulo
ezigculisayo. (pg 59)
• Wavumela uTholi ukuthi kulungile uzomlobolela emjondolo. UTholi
wasebenzisa abangani bakhe njengabakhongi, uZenze nomzala wakhe
ababemmele. Wakhokhisa uBheki izinkulungwane zamarandi ayisithupha,
ngaphezu kwezintathu ezazibolekelwe ukukhipha uZenze, waphinde
wathumela uZenze ukuthi ayocela izinkulungwane ezimbili ngenxa yokuthi
abakubo kaTholi bathi imali yelobolo yayinganele.
• uTholi wayenezindlela namaqhinga okuthola yonke into ayifunayo kuBheki,
njengemali yokukhipha uZenze ejele, athembise ukuyibuyisa, azikahle
kamhlophe ukuthi ngeke ayibuyise. Aphinde akwazi ukungachazeli uBheki
ngokuthi uZenze lo uboshelweni.
• Eqala nqa ukumbona wayese efuna ukumenza umakoti. Wamshelela
ukumshada ukuze afezekise iphupho likayise.
Mayelana nephupho likayise
• Ngelinye ilanga uBheki esekhaya waphupha ubaba wakhe exosha umakoti
ogqoke izingubo ezimnyama ngomkhonto, inzilo ethi akaphume aphele emzini
wakhe akamfuni. (pg 15)
• uTholi owaphupha ebanjwa yibhubesi hhayi uBheki. (pg 69)
• Waphinde waphupha uyise embuza ukuthi yini le elotsholwayo (pg 69). Wonke
lamaphupho wayewaziba ngenxa yokuthanda uTholi.
• Waphinde wathola izingubo zakhe zishe zonke zaphela ewodilobhini, umama
wakhe emxwayisa ngokuthi kungenzeka ulaka lwaba phansi/lukayise kodwa
phinde ukuhlukana noTholi, wayeze aliphimise ukuthi uncamela ukufaka,
akekho umuntu ozomhlukanisa noTholi.
Chaza ngezexwayiso zikaSifiso noma zikanina noma zikamalume.
USifiso
• Ngenxa yothando uBheki wayengasazimisele ngisho nokulalela izexwayiso
zikaSifiso, ugcina esethatha isinqumo sokuthi ngeke esavulela uSifiso isifuba
sakhe sonke.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-9 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Ugcina esembona njengomngane onomona ngenxa yokumbuza imibuzo
eminingi enjengokuthi uTholi ungumfelokazi yini, usebenzaphi, ubudlelwano
phakathi kukaTholi noPamella. Okuyimibuzo eyayimcasula uBheki, imushiye
nenhliziyo ebuhlungu nokungabaza. (pg 39)
Umama
• Umama kaBheki uxwayisa uBheki ngokuthi le ntombazane ingumfelokazi,
abaphansi ngeke bakuvume lokhu bazofuna intombi. uBheki usemncane
kumele ashade intombi hhayi untanga kanina. (pg 12, 42, 64)
• Uphinde amxwayise ngokuthi abantu bathi idayisa izidakamizwa futhi
uyisidakwa. (69–70)
• Umama kaBheki waphinde wamtshela ukuthi uye kwababonayo bathi uTholi
uzoguliswa ukudla izidakamizwa. (pg 72)
• Umama kaBheki wayesola ukuthi mhlawumbe uTholi umshaye ngomanda
ngaphakathi, akamthandi uzifunela imali yakhe. (pg 69)
• Kwala ngisho unina esemazisa ukuthi yena uthanda uLindiwe kanti nephupho
alisamhluphi kakhulu selokhu kwafika uLindiwe lapha ekhaya.
• Kuzo zonke lezi zigameko uBheki wayeshaya phansi ngonyawo. Ezimisele
ukushadelwa nguTholi, kumnyama kubomvu.
Umalume
• Uma umalume epheka uBheki ngemibuzo njengokuthi uTholi usebenzaphi, baphi
abakubo kaTholi, ufunde wagcina kuliphi ibanga esikoleni, usehlukanisile yini,
uBheki wayehluleka ukunikeza izimpendulo ezigculisayo, eziveza ngokusobala
ukuthi uyamazi uTholi lo azoshada naye. (pg 39–40/pg 45–46)
• Kwala nomalume esephosa ithawula, ethi akasayingeni yokuyolobolela uBheki.
UBheki wancamela ukuqhubeka nabangane bamlobolele.
Uma esevakashelwe nguLindiwe
• Ngendlela uBheki wayethanda ngayo uTholi, uma uLindiwe efikile wayeqamba
amanga athi usayothenga isiphuzo uzobuya ngokushesha kanti wakha isu
lokuyozibonela uTholi.
• Waphinde wadlala noma wachithela uLindiwe isikhathi ngokuthi alale naye
engamtsheli iqiniso lokuthi usenenye intombi ayithandayo futhi azoyigana.
• Kwala ngisho noma uLindiwe esebuya ekhulelwe kodwa lokhu
akuwuguqulanga umqondo kaBheki wokuthi uzoshada noTholi.
• UTholi waphinde wafika ebusuku kubo kaBheki okokuqala ezolanda uBheki
ngoba ebona engafikanga njengesethembiso. Egumbini likaBheki wathola
uLindiwe, wamtshela ukuthi uzolanda uBheki. UBheki wakhetha ukuhamba
noTholi noma wayazi kahle kamhlophe ukuthi lento ayenzayo ayilungile,
yokushiya intombi ekhulelwe, ekuvakashele, uhambe nenye phambi kwayo.
• Lokhu kuyizinkomba zokuthi uBheki wayevaleke amehlo ngoTholi.
Ukuxabana kwakhe noBhatomu
• UTholi watshela uBheki ukuthi ungumfelokazi omelwe ukungenwa nguBhatomu
ongumfowabo kamufi. Ubalekile ngoba akafuni ukushada noBhatomu.
• UBheki waqale waxwayiswa ngumngane wakhe uSifiso ngobungozi
bukaBhatomu.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-10 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Okokuqala ehlangana noBhatomu wayehamba noTholi. UTholi wacela uBheki
ukuthi bazobuye babonane. Nangempela uBheki wavalelisa wabashiya ngisho
noma inhliziyo yakhe yayibalisa.
• Okwesibili bahlangana emjondolo kaTholi balwa ngoba uBhatomu eshaye
uTholi ngempama. Baphinde balwa ngenkathi uBhatomu emlinde emgwaqweni
esho ukumqeda ngommese.
• Izithunzi zabantu abathathu zalandela uBheki ngenkathi eya ekhaya bamshaya
ngeketango, balandela uBheki ngenkathi eya ekhaya bamshaya ngenketango,
bamkheqa besho ukumbulala. Ngenhlanhla waphumelela ukubaleka.
• Ngenxa yothando, kukho konke lokhu uBheki wayesazimisele ukushada
noTholi. Wayeze acabange nokusheshisa umshado hleze uBhatomu ahlukane
nabo uma esezwa ukuthi sebeshadile. Wayeze acabange ngisho nokuthengela
uBhatomu isibhamu, ukuze azozivikela. Ngamanye amazwi wayezimisele
ngisho nokubulala ngenxa yothando.
Isithunzi sakhe emphakathini
• Abantu babekhuluma ngaye nothando lwakhe nomfelokazi uTholi bethi uTholi
uyisigebengu, udayisa izidakamizwa.
• Ngisho nasemsebenzini abanye othisha basebehleba ngaye uBheki nezenzo
zakhe zobuwula, zokushada umfelokazi oyisigebengu.
• Iningi labangane bakhe baqala ngokunqaba ngisho ukuya emshadweni wakhe
ngenxa kaTholi.
• Nakuba konke lokhu kwakubuye kumkhathaze kodwa kwakungashintshi lutho
ngenhloso yakhe yokushada uTholi.
Isiphetho
Umbono ngalo mlingiswa kanye nezenzo zakhe.
• Uma usubheka zonke lezi zenzo zikaBheki kusukela ephusheni likayise,
mhlazane eqala ukubona uTholi, izenzo zakhe uma enoTholi, ukungalaleli
kwakhe izexwayiso zikaSifiso, zikanina nomalume, ukuxabana noBhatomu
kanye nokudlala ngoLindiwe okhulelwe, kusobala ukuthi uBheki wayegajwe
wuthando lukaTholi. Kusobala ukuthi uthando lungakuvala amehlo, lukuqhathe
nomndeni, abangane kanye nabanye abantu.
• Kubalulekile ukuqaphela uma usothandweni, ikakhulukazi uma uthando
lusaqala, lulusha.
• Kubalulekile ukulalela abantu abakuthandayo ngoba basuke bezama ukusiza
wena ngoba kunzima ukubona ezinye izinto uma usothandweni.
Isakhiwo
Ulimi nohlelo
Inani lamagama nokulibhala
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-11 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
ISIQEPHU B UKUBHALA NOKWETHULA
UMBUZO 5
Khetha uMbuzo 5.1 NOMA uMbuzo 5.2. Bhala amagama ayi-150 ukuya
kwangama-200.
5.1 Isakhiwo
• Isihloko umhlangano wobani (½)
• Isikhathi (½)
• Usuku (½)
• Indawo (½)
• Ukuvula (½)
• Abakhona (½)
• Abaxolisile (½)
• Abangekho (½)
• Ukufundwa kwamaminithi omhlangano odlule (½)
• Okuvuka emaminithini (½)
• Ukwamukelwa kwamaminithi (½)
• Ezintsha (½)
• Okuxubile (½)
• Ukuvala (½)
Ingqikithi
Ukusetshenziswa kwezinkundla zokuxhumana kabi
• Isibonelo: uMnumz/uNkkz T. Ntombela wakhuluma ngokungasetshenziswa
kwezinkundla zokuxhumama kahle, lapho omunye wabafundi wathumela
umlayezo oshaqisayo komunye wabafundi wakwesinye isikole. Lowo mlayezo
wasabalala izwe lonke.
• Iziphakamiso: ukuthi lo mfundi makajeziswe. Abanye bathi makaxoshwe
esikoleni ngoba umosha igama lesikole. Abanye bathi makenziwe
isibonelo ame kwi-assembly njalo ekuseni, ngaphambi kokuthi isikole
siqale, ihora lonke, abanye bathi akabhale incwadi yokuxolisa ayihambise
kuleso sikole nakulowo mfundi axolise umlomo ngomlomo.
• Isinqumo: Amalunga avumelana ngokuthi ukuxoshwa sekungaphezulu,
kwazise iphutha lokuqala leli. Kwavunyelwana ngokuthi abhale incwadi
axolise, ayihambise bese kukhulunywa nesikole kwi-assembly ngalobu
bungozi.
• Abanye bangakhuluma ngokusetsheziswa kwezithombe kambi, kwesinye
isikhathi ngaphandle kwemvume yalowo muntu.
Ukuhlukunyezwa kwabafundi abasha
• Isibonelo: uMnumz/uNkkz waveza ukuthi abafundi abasafika
bayahlukunyezwa ngabafundi abadala, ngokubasabisa, ngokubashaya,
ngokubathathela imali, njll.
• Iziphakamiso: uMnumz/uNkkz waphakamisa ukuthi abafundi
abazotholakala benza lowo mkhuba kuzomele kwaziswe othisha kanye
nothishomkhulu ngoba lolu hlobo lomkhuba luzokwakhela isikole igama
elibi.
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-12 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Isinqumo: Amalunga avumelana ngo-elethu, asho nokusho ukuthi lokhu
kuyaphuthuma kakhulu. Aqoka uSihlalo ukuthi emva komhlangano
ahlele umhlangano nomphathisikole ukuze lolu daba lusukunyelwe
ngokushesha, kungakonakali.
Ukuthathwa kwezidakamizwa
• Isibonelo: uMnumz/uNkkz wakhuluma kabanzi ngomkhuba wokuthathwa
kwezidakamizwa ezihlukene ezinjengezikhulisamzimba, izikhuthazi ukuze
isikole siphumelele emidlalweni yaso ikakhulukazi emaqenjini aphezulu.
Waphinde waveza nokuthi ngezimpelasonto sekudume ukuthi abafundi
abahlala esikoleni bavame ukweqa beyophuza utshwala, kuyasolakala
nokuthi abanye babo bathatha namaphilisi ayingozi.
• Izisombululo: Kuzomele kuhlolwe igazi kulabo bafundi abadlala
ezemidlalo. NgeMigqibelo kuzomele kubalwe amakhanda ngezikhathi
ezihlukene ukuze abafundi abeqayo bazobanjwa. Kuzomele kuphindwe
kupheqululwe ezindlini zabo ukuqinisekisa ukuthi azikho izidakamizwa.
• Isinqumo: Kwavunyelwana ngokuthi uma kutholakala ukuthi kukhona
ozisebenzisayo izidakamizwa kungakhathalekile ukuthi ezaluphi uhlobo,
kuzomele aphume kulelo qembu/kuzomele ayohlala ekhaya amasonto
amabili ngoba lesi senzo asihambisani nemigomo yesikole.
Ukufunda ngamaholide
• Isibonelo: uMnumz/uNkkz watshela amalunga ukuthi lolu hlelo
lokufunda ngamaholide lukamatikuletsheni oluqalwe yisikole, iningi
labafundi abalufuni ngoba bethi luthatha isikhathi sabo sokuphumula,
futhi luyabakhathaza ngoba babuyela esikoleni besakhathele.
• Iziphakamiso: Kwabakhona imibono ehlukahlukene mayelana nendlela
amalunga ayebona ngakhona. Abanye babevumelana ngokuthi
luyakhathaza, abanye babethi luyasiza ekulungiseleleni ikusasa labo
ngoba bona banezifiso ezinkulu.
• Isinqumo: Kwavunyelwana ngokuthi uhlelo aluqhubeke, kodwa uma
kukhona abafundi abangathandi ukuba yingxenye yalo, abazali babo
ababhalele isikole izincwadi ukuze uma labo bafundi bengaphumeleli
ekupheleni konyaka, kungasolwa isikolo.
Ulimi nohlelo: izimpawu zokubhala (1), amagama esiZulu sangempela (1),
isaga noma isisho (1), ucezu/izingcezu zenkulumo (1).
Iphimbo noma irejista: Makubonakale ukuthi uyakhononda.
Amagama anele (½), ukubhala inani lamagama (½)
NOMA
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-13 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
5.2 Ekubhalweni kwencwadi yakomkhulu umfundi akaqaphele lokhu
okuyizimpawu zokubhalwa kwencwadi yakomkhulu:
Isakhiwo
• Ikheli lobhalile (½)
• Liqondile (½)
• Usuku – inyanga ngesiZulu (½)
• Isikhundla salowo obhalelwayo (½)
• Ikheli lobhalelwayo (½)
• Isihloko (½)
• Isibingelelo (½)
• Isingeniso (½)
• Umzimba (½)
• Isiphetho (½)
• Yimina ozithobayo/okhathazekile (½)
• Ukusayina (½)
• U … (½) egameni
• Igama lobhalile (½)
Ingqikithi
Amasiko esikole
• Ukubingelela izivakashi nabantu abadala ngaso sonke isikhathi,
ukungahambi otshanini ngenhloso yokubuvikela, ukugcina isikole
sihlanzekile, ukuhlonipha othisha, njll.
Kudalwa yini ukuthi angasagcinwa lawa masiko
• Ukungahloniphi kwezingane, ukungaqondi/ukungaboni ukubaluleka
kwalawo masiko, ukushintsha kwesikhathi nezinto, ukuhamba kothisha
abadala bethatha umhlalaphansi, ukuthatha imithetho yesikole kancane
okungaba nemithelela emimbi ngokuzayo.
Kubaluleke ngani ukugcinwa kwamasiko
• Umfundi angachaza ukubaluleka kwalawo masiko ngokubhekisa esikweni
ngalinye akhethe ukukhuluma ngalo. Isibonelo: ukungahambi otshanini
kusiza ngokuthi ababaningi abantu abahamba otshanini ngakho-ke
utshani buhlale buluhlaza, bugcine isikole sibukeka, sithandwa yiningi.
Kugcina izinkundla zemidlalo zisezingeni elihle futhi kube mnandi
ukudlala khona.
• Umfundi angabheka nemithelela yokungawagcini amasiko. Isibonelo:
ukubingelela kugcina izingane zihlonipha, ngisho noma seziphumile
esikoleni. Ingane ehloniphayo iyathandeka ebantwini.
Izixazululo ezingasiza ekugcineni kwamasiko
• Lapha umfundi uzoveza phela ukuthi ufisani njengombono,
njengesixazululo. Isibonelo:
• Izingane kumele zaziswe ukubaluleka kwamasiko ikakhulukazi uma
izingane zisanda kufika esikoleni. Phela isiZulu sithi "lugotshwa
lusemanzi".
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-14 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
• Izinduna zesikole maziqinisekise ukuthi yonke imithetho iyalandelwa.
Isibonelo: makungabibikho ingane engahloniphi othisha kungakhathalekile
ukuthi ifunda liphi ibanga. Uma itholakala kumele ijeziswe, uma ihluleka
ukushitsha akubizwe abazali bayo, uma lokho kungasizi ayixoshwe
ekugcineni ngoba alifuneki i-apula elilodwa elibolile ngoba lizobolisa
namanye.
• Angasho nokuthi isikole sesineminyaka konke kuhamba kahle ngakho-
ke lesi sizukulwane akumele sonele esizayo, siphinde sone nomsebenzi
omuhle osuwenziwe iminyaka ngeminyaka.
Uma umfundi ekubhale konke okubalulekile kwagqama ukuthi uyakhononda
uyowola wonke amamaki. Aqaphele ulimi ngoba yena ubhala njengomzali
obhalela uthishomkhulu wesikole.
• Ulimi nohlelo: izimpawu zokulobhala (1), amagama esiZulu sangempela
(1), isaga noma isisho (1), ucezu/izingcezu zenkulumo (1).
• Iphimbo noma irejista: Makubonakale ukuthi uyakhononda.
Amagama anele (½), ukubhala inani lamagama (½)
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-15 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
UMBUZO 6
6.1 Lapha kuzoya ngempendulo yomfundi kodwa okumele kucace yilokhu:
Ingqikithi
• Izizathu zokubhala leli khadi ukubonga ukuphumelela ngamalengiso
ezifundweni zikamatikuletsheni, ukuzikhandla kukathisha, ewa evuka
ukuze lo mfundi asizakale, ukumgqugquzela nokumupha ugqozi
nethemba lokuthi naye lo mfundi angakwazi ukuphumelela.
• Umfundi angaze anikeze nezibonelo njengamazwi okugqugquzela
ayekhulunywa ngulo thisha, usizo ayeluthola ngisho sekuphume isikole,
usizo lokumtholela abanye othisha abazomfundisa kwezinye izifundo
ezinikeza lo mfundi inkinga, ngisho nosizo lwemali imbala.
• Umfundi angaphinde abhale nezizathu ebezimenza ahluphe esikoleni
njengokuthi washonelwa abazali, ukhuliswe ngumalumekazi, inhlupheko
ngoba ebona abanye benezinto ezingcono, ukhule ubaba ehlukumeza
umama ekhaya.
• Angaphinde aveze ukuthi ubengahloniphi ngoba abazali bakhe abakaze
bamuphe uthando olunjengezinye izingane, ukhule ehlukunyezwa lokhu
kwambangela ulaka, njll.
• Angasho nokuthi uthole imiphumela enjani, uyofundaphi, uyokwenzani,
uthole umfundaze, njll.
• Angenza ngisho izethembiso thizeni njengokuthi nakanjani uma ethola
ithuba uzovakashela lo thisha, angathembisa nokuthi uyomphathela
ngisho nesipho asithandayo ukukhombisa ukuthi uyazibongela.
Isakhiwo: liya kubani (½); livela kubani (½); usuku (½); isihloko (½)
Ulimi nohlelo: izivumelwano (½); isipelingi (½)
Amagama anele (½), ukubhala inani lamagama (½)
NOMA
IEB Copyright © 2018 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-16 kwayi-16
MARKING GUIDELINES
6.2 Lapha umfundi kudingeka alandele yonke imigomo yokubhalwa komlando:
Isakhiwo
• Isihloko esinamagama aphelele kamufi.
Ukuhleleka komlando
• Ukuvalelisa ekugcineni: Phumula ngoxolo Gatsheni. Ndlela-nhle
Boyabenyathi. Sengathi umphefumulo wakho ungaphumula ngoxolo, njll.
Ingqikithi
• Usuku azalwa ngalo nashone ngalo.
• Amagama abazali bakhe.
• Indawo azalelwe kuyo.
• Indawo/Izindawo ake wahlala kuzo kanye nashone esehlala kuyo.
• Indawo/Izindawo afunda kuzo (uma zikhona).
• Amagalelo akhe emphakathini (izikhundla zakhe/imiklomelo, njll.).
• Indawo/izindawo ake wasebenza kuzo, imisebenzi abeyenza kanye
naleyo ahambe eseyisebenza.
• Abantu asondelene nabo abashiyile, isib: abazali, ozakwabo, inkosikazi
noma indoda yakhe nezingane zakhe.
Ulimi nohlelo: izivumelwano (½); isipelingi (½)
Amagama anele (½), ukubhala inani lamagama (½)
Amamaki esewonke: 100
IEB Copyright © 2018
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 1 2016 Memo
Related documents

Question paperIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Question Paper

MemorandumIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2016 Memo

Question paperIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Question Paper

Question paperIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB
Isizulu HL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Question Paper

Question paperIEB


