You're offline
Skip to content
Memorandum

IsiZulu FAL P2 MG 2017 hlayiso.com

Subject: Isizulu HLGrade 12201713 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2017 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II ISIZULU FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II MARKING GUIDELINES Isikhathi: Amahora ama-2½ Amamaki ayi-100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-2 kwayi-13 MARKING GUIDELINES ISIQEPHU A UMBUZO 1 1.1 Ngowesifazane oshonelwe ngumyeni/umkhwenyane wakhe/indoda yakhe. 1.2 NguTholakele/nguTholi. 1.3 Uyamthanda uTholi naye uyamthanda/Uphethwe yinkanuko yokufuna ukuba noTholi/Uthathwe ngubuhle bukaTholi. Uhlushwa yiphupho likayise lapho embuza ukuthi namanje akakafuni ukugana. Nonina wamtshela ukuthi akaphuthume aganwe ngoba usebe nalo leli phupho umufi enolaka ekhuluma yona indaba yokuthi uBheki akashade ngokushesha. 1.4 Izizathu zika mama nomalume kaBheki • Bobabili babefuna ukuthi uBheki ashade nentombi; umuntu amazi kahle futhi oyisifundiswa njengaye: ‒ Akacabangi ukuthi uyise noma abaphansi bazovuma ashade nomfelokazi, bazofuna intombi (p. 12). ‒ Wathi uBheki usasemncane ufanelwe ukushada intombi hhayi umfelokazi – akukaze kwenzeke loku okwenziwa nguBhekani ukuthi insizwa ishade umfelokazi (p. 42). ‒ Wathi akakaze abone yena insizwa ishada nentanga kanina engumfelokazi, abanye abantu bengabafuni nje abafelokazi yena umfunani (p. 64). ‒ Akazilutho ngoTholi noBhekani akamniki izimpendulo ezanele, isibonelo ukuthi usebenzaphi (39–40) indaba yokukhumula inzilo futhi ucabanga ukuthi usebenza emakhishini, uBheki ufundile akumele ashade nomuntu ongafundile (p. 39). ‒ Wabuza imibuzo ayedinga izimpendulo zayo kuBheki ezibonisa ukuthi uyamazi uTholi lo azofuna ukushada naye. Wambuza ukuthi uyabazi na abazali bakaTholi, nokuthi ngabe abazali bakaTholi bayavumelana yini nokuthi ashade futhi, uyazi ukuthi usebenza kuphi, uyazi ukuthi usehlukanisile yini, uyazi ukuthi ugcine kuliphi ibanga esikoleni (p. 45– 46) wathi kumele uBheki athole izimpendulo zale mibuzo ngaphambi kokuba angene ezindabeni zamalobolo. ‒ Wathi uphoxekile, ukholelwa ngukuthi uBhekani uyisifundiswa, futhi bayaziqhenya ngaye, ufanelwe ngukushada nentombi efundile (p. 46). • Wathi useyayehla indaba yokuyomlobolela ngesikhathi sebekhuluma futhi okwesibili ngoba uBhekani namanje wayengakabazi abantu bakubo kaTholi (p. 64). • Wamtshela ngayo yonke imikhuba eyenziwa nguTholi ayeyitshelwa ngabantu ukuthi uyisidakwa (p. 69), uthengisa insangu (70); uPamella umqoqela amakhasimende amhlophe (70). • Wamtshela nokuthi waya kwababonayo bathi uzoguliswa ukudla izidakamizwa (72). • Washo futhi ukuthi usola ukuthi mhlawumbe umshaye ngomandangaphakathi (p. 69), ufuna ukuzidlela imali yakhe. • Yena uzithandela uLindiwe uthi nguyena umakoti walapha ekhaya futhi alikaze libuye iphupho seloku kwafika uLindiwe kwakhe (p. 28). IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-3 kwayi-13 MARKING GUIDELINES 1.5 Yiqiniso • Ngesikhathi uBhekani ecabanga ngezintombi ake aba nazo emva kwephupho wathi ayikho efanelwe ukumgana okuchaza nokuthi uLindiwe uyangena kulowo mdibi (p. 1). • Uzifikele kubo kaBhekani engamenywanga futhi uBhekani ubengazi ukuthi uyeza, nguyena ofune uBheki waze wamthola (p. 20–21). • Kudala bagcinana noBhekani utheleka nje uBhekani ubesekhohliwe nguye eziqhubekela nempilo njengoba eze ethandana noTholakele (p. 21). • Wenza izinto ezimenza athandwe ngumama kaBhekani: Uthengele umama kaBhekani izimpahla (p. 12), ucubuza amagabade, umama uthi bazihlalele kamnandi umchithisa isizungu. • Ulungisa endlini kaBhekani – ubeka izinto ezindaweni zazo efika nje ngalelo langa (p. 22) uBhekani kuthiwa uyinono yini le uLindiwe aseyiqoqa? • Uhlezi/ugoyile kubo kaBhekani kufanele ngabe usemsebenzini njengoba noSifiso waze wabuza ukuthi ulapha nje akasebenzi yini. • Uhlale la kubo kaBhekani waze walandwa ngabakubo; ubeyohamba nini ukube akalandwanga (p. 30). • Ubekezelele izenzo zikaBhekani ovele anyamalale amshiye yedwa endlini abeke izizathu ezingenangqondo (p. 21, 23, 24) uncenge umendo. • Ukukhulelwa kwakhe kungenzeka kube yiphutha kodwa njengomuntu ofundile kufanele ngabe uyazi mayelana nocansi oluphephile nokuhlela umndeni. Kade bagcinana noBheki akazi ukuthi ubephila mpiloni ngakho into yokuqala obekumele ayifune yijazi lomkhwenyane. • Uphekela uBhekani ukudla ekhulelwe esikhundleni sokuba kube nguBheki omenzela izinto uyazi nokuthi uyashada kodwa usambiza ngomntakwethu (p. 56). • Akazange alwisane noTholi ngesikhathi ezolanda uBhekani futhi akazange asebenzise ukuthi ukhulelwe ukuphoqa uBheki ukuthi amshade nangesikhathi esehamba emva kokugilwa nguBhekani noTholi wathi kuBheki akaxabene naye wacela ukuza emshadweni nje kuphela. Kungenzeka wayezama ukuziveza njengomuntu othobekile nokuthi uzobekezelela noma yini ukuze azibonise ukuthi uyinkosikazi yokuthathwa. • Wabe azi ukuthi le nto kaBhekani noTholi ngeke iphele kahle. Ngumbono • Uyintombi kaBhekani ayikho into embi ngokumvakashela uma emkhumbule. Unelungelo lokuba kubo kaBhekani nakhu nomama kaBheki ujabulele ubukhona bakhe. • Uze lapha ukuzolungisa ubudlelwano babo uzoxolisa acele namaLove back njengoba sengathi bagcinana bexabene (p. 21). • Emva kokucela uxolo uBhekani umxolele, uhleli lapha ngoba kusasemnandi (p. 21, 23). • Izenzo zikaBheki zokunyamalala zimsolisile ukuthi kukhona osekhona empilweni yakhe mhlawumbe ukuhlala la kuzovuselela uthando lwabo ayikhiphe lena enye intombi (p. 24). • UBhekani akamxoshanga ngakho asikho isidingo sokuhamba (p. 21–25). • Mhlawumbe esikoleni wacela izinsukwana ukuthi angasebenzi yingakho elapha, udele nomsebenzi ngoba umthanda ngempela uBheki. IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-4 kwayi-13 MARKING GUIDELINES • Ukukhulelwa kwaba yiphutha nangu wayekhala ngesikhathi ezobika kuBhekani (p. 55). • Akazange alwisane noTholi ngesikhathi ezolanda uBhekani futhi akazange asebenzise ukuthi ukhulelwe ukuphoqa uBheki ukuthi amshade nangesikhathi futhi esehamba emva kokugilwa nguBhekani noTholi wathi kuBheki akaxabene naye wacela ukuza emshadweni, lokhu wakwenza ngoba usemkhululile uBheki ukuthi aqhubeke nempilo yakhe. • Akazange aphazamise umshado kaBhekani weza ngoba efuna I'closure'. • Mhlawumbe ngomama kaBheki noSifiso abamlanda noma abamtshela ukuthi akabuye izinto ziyonakala lapha ekhaya. • Njengoba athi nguye owalingeka kungenzeka ukuthi lobo budlelwane alingekela kubona sebuyabheda wabe esebona kungcono abuyele kuBheki uma kungalungi ayikho inkinga loku wakubonisa nangokuthi angawumisi umshado. Ulimi nohlelo Amagama nokubhala inani lamagama UMBUZO 2 2.1 2.1.1 • Ngokwale ndaba indawo yasemijondolo yaseNyawushane iseyintsha. Kule mijondolo akekho umuntu oyiphoyisa lomunye, ikwamazenzele mhlawumbe yingoba isemisha, nobaba abadala bakhona abanamthetho. • Zonke izinhlanga zamukelekile. • Abantu baqashile bahlala emakameleni. • Imizi yeziqashi isondelene ngakho abantu bayazana, wonke umuntu wazi yonke into ngomunye. • Kunobugebengu akumele uhambe sekumnyama (12) futhi abantu bathengelana izigebengu, futhi kukhona ukuxhaphaza utshwala nezidakamizwa, kusetshenzwa imali. • Le mijondolo iseduze nedolobha. 2.1.2 • UTholi ugqoka inzilo engumswenko:- iziketi ezimfishane eziveza ithanga phakathi kwezinkinobho, ingubo ekhanyayo, ushelelwa kwakhe, uthandana noBheki uhamba ebambene naye noma uqabula uBheki emgwaqeni esagqoke inzilo, uyisidakwa kodwa ungumfelokazi, akekho omdala wasekhaya noma oyisihlobo ozomkhuza. Uhlala yedwa kwakhe. Unomngani ongubaba omdala, naye akamkhuzi kodwa wenza naye ubugebengu. UTholi wathi abakhongi abazolobola endlini kwakhe abanye baqokwa nguyena. • UPamella akanankinga ukuba kule ndawo nabantu abanankinga ngaye: wehla noTholi etekisini, ulala kwaTholi, uya kolanda imali kuBhekani esikoleni, ulethela uTholi amakhasimende amhlophe noma ufika nabangani bakhe abamhlophe kwaTholi. • Ukuqabulana kukaPamella noTholi okwabonwa nguBhekani wakubona esetshelwe nguSifiso ukuthi ake aye kolunguza loku kuyacaca ukuthi nabantu bakule ndawo bayazi ngaloku akubahluphi, noPamella noTholi abanendaba. IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-5 kwayi-13 MARKING GUIDELINES • UTholi uqashile ikamelo, uhlala yedwa kwaZenze mhlawumbe ukuze abeseduze 'nendawo yomsebenzi', unomuzi emakhaya. UTholi ulala, aphekele, akhumule kulo leli kamelo elincane elingenazitulo. Uma uBheki evakashile umhlalisa embhedeni noPamella ulala kuwona lo mbhede ngakho uTholi akamvumeli uBheki ukuthi abe khona uma kunoPamella. UTholi ukhumula khona la endlini phambi kukaBheki, wenza iziphuzo nokudla phambi kwakhe embuka egqigqizela. • UTholi wamemeza abantu bashesha bafika ukuzosiza ngesikhathi oBhatomu belwa noBheki. OTholi noPamella amakhasimende bawathengisela izidakamizwa la kwaTholi kulula ukuthi aphume engena ethenga kungabonakali okwenzakalayo. • UTholi uhlala nontshumentshu endlini yize athi okaZenze. UTholi noPamella bathengisa izidakamizwa – iphilisi nensangu futhi bobabili basebenzisa izidakamizwa. UTholi yena zaze zamlalisa esibhedlela futhi uyaphuza njengoba uBheki afica amakopi otshwala endlini yakhe. OTholi noPamella babebala inqwaba yemali angafunanga ukuchazela uBhekani ukuthi bayithathephi. UTholi waboleka imali yokukhipha uZenze ejele wangasibona nesidingo sokuchaza ukuthi bugebengu buni obumfake ejele futhi kuyena akuyona into esabatshazwa le. UTholi wathatha imali yelobolo wangayidlulisela kuyise. • UTholi uthatha itekisi uya emsebenzini uhamba abuye zonke izinsuku 'emafemini/emajalidini' lapho uBheki acabanga ukuthi usebenza khona. UTholi uhamba nabaya emsebenzini abuye nababuyayo ntambama ukuze abukeke njengomuntu osebenzayo. UTholi wama eduze kukaBheki esitobhini akumsolisanga uBheki ngoba akukho renki abantu bayazimela nje emgwaqeni bamise/benze amasayini okumisa itekisi abayifunayo kungenzeka ukuthi wayekade ayihlela le ndlela yokuthola uBheki. 2.2 Indlela uBhekani ambona ngayo uSifiso iyashintsha, kuya ngokuthi ukhulume loku afuna ukukuzwa noma ukhulume into angafuni ukuyizwa. Yiloku okwenza kube nemibono ehlukene ngendlela avezwe ngayo: • Umbona eyinkinga engathembekile ngenxa yolwazi analo ngaye. Usemsola nokuthi nguye obelunguza ngefasitela endlini yakhe nokuthi kungenzeka atshele uTholi ngoLindiwe (26) akasemethembi, wanquma ukumziba isonto lonke (21). Usola nokuthi mhlawumbe uyazi ukuthi uLindiwe ushonephi, kwamxaka futhi nokuthi wazana noPamella njengoba babebingelelana. • Umbona engeyena umngani oqotho ngoba naye usemlahlile njengonina ngoba naye akahambisani nale ndaba yakhe yokuthandana ashade nomfelokazi nemibuzo yakhe iyamcasula (39) imshiya enenhliziyo ebuhlungu nangesikhathi embuza ngoPamella, nokuthengisa nokuthi angaze ashade nomuntu angamazi ukuthi usebenzaphi. • Emva kwesikhathi umbona njengomuntu okungenzeka ukuthi unomona uma emtshela ukuthi kumele aqale athole kahle ngoTholi ngaphambi kokuthi amshele (5) nangalesi sikhathi emtshela ukuthi sebeyathandana (14) uSifiso wathi uzilethela isinyama. IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-6 kwayi-13 MARKING GUIDELINES • Akusafanele akhulume naye ngoTholi ngoba umtshela amaqiniso angafuni ukuwezwa (9). • Umuntu owazi zonke izindaba zakhe – ungundabazabantu (16). ‒ uBhekani waze wambuza ukuthi kanti uhlalaphi njengoba azi konke (14). Wabe azi yonke into ngoTholi naloko uBhekani angakwazi, ukuthi ungumfelokazi obaleke emakhaya (9). Wazana noZenze, wazi ngoBhatomu nokuthi uyisilwi, wazana noPamella nokuthi uPamella uyathengisa. ‒ Esikoleni nguyena kuphela axoxa naye, akasaxoxi nabanye othisha abambhinqayo kodwa usaxoxa naye ikakhulukazi uma esexakekile ehlushwa yimicabango yedwa (20). Ubuza kuyena izindaba ngoba kuningi akwaziyo – indaba yemoto ebomvu wayibuza kuyena (34). ‒ Uvame ukunika uBheki ulwazi aludingayo – wazi zonke izindaba zaseNyawushane waya kuyena ukuyobuza ngezindaba azizwa ngonina ukuthi zishiwo ngabantu ukuthi uTholi uyisidakwa futhi uthengisa insangu (71). ‒ UBheki wezwa ngaye ukuthi uTholi usesibhedlela nasemshadweni nguye owabe azi ukuthi lo baba othethayo ngubaba kaTholi (79). • Ekugcineni ungumngani oqotho ngoba uyamkhathalela. ‒ Ukuthi useyameseka njengoba washo ukuthi uzomsiza ngamalungiselelo omshado uma emdinga. Okwamjabulisa kakhulu uBhekani futhi wamkhuthaza nokuthi abalesele unina ngokuthi uzimisele ukushada noTholi (49). ‒ Ungumngani oqotho, ohluzekile/ ohlakaniphile onezeluleko ezakhayo. ‒ Ngesikhathi uBhekani eqala ukumtshela ngoTholi wamyala ukuthi angasheshi kodwa amhlolisise, bazane aneliseke ngaphambi kokuba akhulume ngomshado ngoba ziningi izintombi ezigaqele abangakashadi njengoBhekani (3,5). ‒ Uyamkhathalela wamvusa ngesikhathi ephupha kabi (6) umtholele ulwazi ngentombi yezingubo ezimnyama kuZenze ukuthi ingumfelokazi (9). ‒ Ngumuntu oneqiniso abanye othisha babesebembalekela uBheki bembhinqa bekloloda kodwa uSifiso wayesakhuluma naye ezama ukumvusa ngezinto ezingacacile ngoTholi. Indaba kaPamella noZenze yize uBheki wayebuye amzibe/ambalekele kodwa uma esemdinga wayemnika izeluleko. ‒ Akafuni ukutshela uBhekani amaqiniso onke ngoTholi ubuza nje imibuzo ezomvusa ukuthi azitholele iqiniso (20), 'uzolobola kubani' (35) imali ekhokhelwe uZenze (45) sebeyile ukuyohlola ukuthi bangazithola izingane (61). Mhlawumbe yingoba uyabona ukuthi lumvale amehlo uthando, umuntu osothandweni akavuseki, akufanele ugxeke lowo amthandayo, angamane azonde wena kunokubona okubi esithandweni sakhe. ‒ Uyaqaphela ngoba wakwazi ukubona ukuthi uBhekani ukhathazekile ngosuku ekhathazwe indaba yokulahleka kukaLindiwe, wabona nokuthi asheshe ayiyeke ekaLindiwe ngoba izodala izinkinga (31). IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-7 kwayi-13 MARKING GUIDELINES ‒ Uyamkhathalela wethuka uma ezwa ukuthi bahlangane noBhatomu wamxwayisa futhi ngobungozi bakhe (45); ukhathazekile ngaye ngokuthi uyancipha emzimbeni (45), ubuza ngabakhongi kuloku akamhleki noma anikine ikhanda uma ekhuluma naye okubonisa ukuthi akasamehluleli noma uyamdabukela/umbuka ubulima (54) wambikela izindaba zokuthi uTholi usesibhedlela nokuthi uhlushwa ngamaphoyisa (73) ukhona eduze kukaBheki ngosuku lomshado. Ulimi nohlelo Inami lamagama nokulibhala IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-8 kwayi-13 MARKING GUIDELINES UMBUZO 3 Ingqikithi Okusendabeni Abafundi bazonika imibono yabo engafaka okulandelayo: UBheki • Uxolisa ngokuthi angamtsheli iqiniso kwasekuqaleni ukuthi wayesenentombi uTholakele waya naye ocansini kwabasengathi akonakele lutho. Nangesikhathi efikile wayenyamalala aye kuTholi. • Uxolisa kuLindiwe ngokumphatha kabi ngesikhathi esethandana noTholi nokungayi ukuyomfuna ngesikhathi elandwe ngabantu angabazi, ukungazihluphi ngokuzwa ngaye aze abuye esekhulelwe emva kwezinyanga ezinhlanu, ukungamnakekeli yena nengane njengoba eseze efika nengane emshadweni. • Uxolisa ngendlela leli qiniso elavela ngalo ngosuku beqabulana noTholi yena esendlini emva kwaloko wamshiya wahamba noTholi ikakhulukazi njengoba wayekhulelwe uyacabanga lokhu kwamhlukumeza kakhulu futhi kwabeka impilo yengane engcupheni. • Umbonga ukuthi akalwisananga noTholi, akazange enze idrama yoBaby Mama nasemshadweni, namanje nguye obe naye sebemshiyile bonke abantu. • Yiphupho likayise leli elamenza agijimisane nomshado aze athandane nomfelokazi nje. • Usamthanda nangesikhathi esenoTholi wayenako ukudideka ukuthi akhethe bani phakathi kwabo. Izikhathi ababa nazo ngesikhathi efikile zazimnandi. • Usola ukuthi uTholi wayemdlisile futhi nomama wakhe wakusho lokho noma wayezibona izinto ezimbi ayezenza kodwa wayemhlula uma ethi umbuza ngazo. • Umama wakhe uyamthanda naye ufisa ukuthi bashade. • Ubaba wakhe naye uzojabula ngoba wake wafika ngephupho kuyena ebambe uLindiwe ngesandla. ULindiwe • Wabuya empilweni yakhe ngoba emthanda, uyamxolela kodwa usadinga isikhathi noma akamxoleli ngokumzwisa ubuhlungu obungaka benoTholi ufuna nje ondle ingane yakhe. • Yize abafowabo abafuni nokumbona uBheki yena weza kuye ngoba emethemba kodwa wabukisa ngaye kulo mfelokazi, uyindoda enjani elawulwa ngumuntu wesifazane, uBheki wayebonani nje kumfelokazi? • Ufuna isiqiniseko sokuthi ngeke aphindele kuTholi – akaye enyangeni ayokhishwa lo muthi nesinyama asithola ngokulala nomfelokazi. Okwabafundi Abafundi bazonika imibono yabo • Bazokhuluma ngekusasa labo, igama lengane, bazobuyelana. • Ufisa baqale kabusha ubudlelwano babo, ufisa ukuba ngubaba enganeni yabo. • Abazukubuyelana, uLindiwe akasamfuni. Ulimi nohlelo: izivumelwano (½), isipelingi (½) Isakhiwo Isihloko (½) Ukweqa imigqa (½) u------ (½) block form (½) Amagama anele (½) ukubhala inani lamagama (½) IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-9 kwayi-13 MARKING GUIDELINES UMBUZO 4 Ukuzichaza • UBhekani waseNyawushane, uhlala nonina uyise sewashona, unguthisha iminyaka emibili. Ukuchaza uTholi • UTholi ungumakoti kaBhekani bebeshada ngaleli langa eboshwa, abazani isikhathi eside kakhulu (izinyanga) bahlangana esitobhini. Uyamthanda naye futhi uyamthanda. Ngesikhathi emshela (usuku olulodwa wayemshelela umshado ngoba wabejahe umshado ngenxa yephupho likayise owayembuza ukuthi uzoshada nini. Akwaziyo ngoTholi: umsebenzi, imfundo, ungumuntu onjani • Wathi usebenza efemini kodwa akayazi ukuthi ikuphi. Uhamba ekuseni ngesikhathi ahamba ngaso naye ukuya esikoleni abuye ntambama emuva kokuba uBhekani esephumile. Wathi akaqedanga isikole ngenxa yokugula naye wayefuna ukuba yinkunzi yesifundiswa (40) uthisha. Wathi uma ethi ufuna ukumvakashela emsebenzini uTholi wathi usuke ebhizi izivakashi azivunyelwe. • UTholi uhlala emjondolo yaseNyawushane, uhlala yedwa, ungumfelokazi. Ulapha ngoba ubalekele umfowabo kamyeni wakhe uBhatomu ngoba ufuna ukumngena. Indlu yakhe yinhle, uqashile. Unomngani womlungu uPamella. Omunye umuntu oseduze naye nguZenze owalapha aqashe khona. • Muhle kodwa unezinto eziningi ayengaziqondi kahle nayengazithandisisi ngaye. Empeleni wayengamazi ngoba uma embuza wayengafuni ukumchazela ngezinto ayezibuza. Uma emhlaba ngemibuzo wayengamphuthuma ngokuthi amqabule ngoba nakhu naye wayephuphuthekiswe nguthando, wayekhohlwa yimibuzo alandele imizwa/inkanuko. Mayelana nezidakamizwa • Ngelanga ayelunguza kwaTholi kukhona uPamella, wabona uPamella ephethe umjovo (p. 24). • Ngelanga lemali kwakunabantu ababelokhu bengqongqoza uTholi akhulume nabo ngaphandle omunye wamnika ibhokisi lika lamentshisi omunye wamtshela ukuthi uPamella akekho (53). • Ngelinye ilanga wafica kukhona amaphilisi endlini kaTholi uma ewabukisisa uTholi wamhlwitha wawafihla wathi ngamaphilisi amantombazane akuzona izidakamizwa futhi waphika ukuthi badayisa izidakamizwa (59). • Kunamashalofu kwakhe ayekhiyiwe wathi akasakhumbuli ukuthi izikhiye zikuphi (78) ngesikhathi abuya esibhedlela. • Ngosuku olungaphambi kokungena esibhedlela uTholi wahlala endlini yokugezela isikhathi eside wahamba nenqwaba yezinto akazi ukuthi wayenzani lapho. • Kunezinsuku lapho uTholi wayenza izinto ezimxakayo ambone ukuthi akusiyena lo amaziyo. IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-10 kwayi-13 MARKING GUIDELINES Imali yomgunyathi • Ngesikhathi ethi uzomphindisela esikoleni wathi akakwazi ukuphindela esikoleni unezimali zakhe. Akabuzanga ukuthi uzithathaphi. • Ngelinye ilanga wafika endlini bezivalele oTholi benoPamella bebala inqwaba yemali (50) wathi imali yabo ifike noPamella uyomchazela ngayo ngelinye ilanga (51). Ngalelo langa kwakuloku kungqongqoza abantu besilisa omunye wayefuna ushintshi wakhe. • Waboleka uTholi uR3000 wathi kumele bakhokhe imali yokukhipha uZenze ejele, akafunanga ukumtshela ukuthi wayeboshelweni uZenze (45) akazi noma wayesejele ngempela. • Imali yalandwa nguPamella, uSifiso wambuza ukuthi useyikhasimende likaPamella yini kodwa akamchazelanga ukuthi uthengisani (39). • Akafunanga ukulotsholwa kubo. Abakhongi bakhe bakhokha imali yelobolo (R6000) endlini yakhe yanikwa uZenze nomzala wakhe ababemele umndeni kaTholi. Ngalelo langa waphambana noPamella cishukuba wayezolanda imali (65). • Enye imali yalandwa nguZenze owathi abasebeyikhokhile incane kubokamakoti bafuna uR2000 ngaphezulu (77). Wamangala uma ubaba kaTholi esebuza emshadweni ukuthi ngubani othathe ilobolo likaTholi. Abanye abantu abazi ngoTholi USifiso • Uzazi zonke izindaba – uyazana kakhulu noZenze noPamella. USifiso wambuza ukuthi useyikhasimende likaPamella yini kodwa akamchazelanga ukuthi uthengisani (39) wabuza nangokuthi uyazi na ukuthi uZenze uboshelweni. Umama wakhe • Wamtshela ukuthi kuthiwa uTholi udayisa insangu. UPamella umqoqela amakhasimende amhlophe (70). • Wamtshela futhi ukuthi ababonayo bathi umakoti uzoguliswa ngukudla izidakamizwa (72). Ulimi nohlelo: izivumelwano (½), isipelingi (½) Inani lagama nokulibhala Amagama anele (½) ukubhala inani lamagama (½) IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-11 kwayi-13 MARKING GUIDELINES ISIQEPHU B UMBUZO 5 5.1 Ingqikithi • Lo mklomelo ngowani, uwuthole udlala siphi isithombe/umdlalo/umculo njll, – ukuba ngumdlali wesilisa noma wesifazane ophambili/ovelele/ umculi othandwe kakhulu ngabalaleli/umdlali ofake amagoli amaningi njll. • Uzizwa kanjani ngokuwina lo mklomelo – ukungakholwa ngoba kulo mkhakha okuwona kunabalingisi abaziwayo abaseqophelweni eliphezulu kunawe, ukujabula kakhulu. • Chaza ngempumelelo yakho nokuthi uyithole kanjani – ingenxa yokuzimisela nokusebenza kanzima nokuba nomqondisi ohlakaniphile nabanye abadlali asebenze nabo, ukuvunyelwa ukuthi naye enze ngokubona kwakhe, umdlalo obhalwe kahle wenze ukuthi kube lula ukuthi abonise ikhono lakhe. • Ukubonga abantu nokuthi ubabongelani: umndeni, abanye abadlali ngokumsekela. • Umyalezo wokukhuthaza abantu abafisa ukuba ngabalingisi: ukuzimisela, ukungalahli ithemba. Isakhiwo • Isihloko: Umethuli wenkulumo, indawo, kungani ethula inkulumo, usuku, (2) • Ukubingelela izethameli ngokwezikhundla zazo (1) • Isingeniso (1) • Umzimba (1) • Isiphetho senkulumo (1) • Ukubonga (1) Ulimi nohlelo Isipelingi (1) Uhlelo (2) Ulimi (2) Ubude bemisho (½) Izimpawu zokubhala (½) Ithoni neregista (1) Inani lagama nokulibhala Amagama anele (1) ukubhala inani lamagama (1) IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-12 kwayi-13 MARKING GUIDELINES 5.2 Ungafaka okulandelayo nokunye: Ingqikithi • Isikhathi esichithwa ngabafundi emidlalweni side kakhulu: bayazivivinya zonke izinsuku ekuseni ngaphambi kwesikole nantambama, bahlale bekhathele. Banemidlalo nemincintiswano ngezimpelasonto nangamaholide abaphumuli. Bashiya isikole singakaphumi noma abayi esikoleni basale ezifundweni zabo. Othisha abanendaba ababasizi uma kade bengekho kuze kumele abazali bakhokhe imali yokufundiswa ngasese (private tutoring). • Ukukhethwa kwabadlali abazodlala emaqenjini: kunokwenzelela abafundi abanabazali abanemali noma abakhuluma kakhulu bafakwa eqenjini eliphezulu/lokuqala futhi bathola izikhundla noma bengafanele. Kuningi ukucwasana nangokwebala. • Imali echithwa kwezemidlalo: kuchithwa imali eningi emidlalweni – abafundi bathenga impahla yemfaniswano futhi iyabiza, uma kunemidlalo abazali kumele bakhokhe imali eshisiwe yokuhamba. • Kuchithwa imali eningi kwezemidlalo kunokuthuthukisa izifundo nothisha; isibonelo, imali eningi yemifundaze inikwa abafundi abangabadlali. • Imali ichithwa kwakhiwa izinkundla zezemidlalo kunezokufundisa nasekuqasheni abaqeqeshi bezemidlalo. • Ingcindezi yabazali: emidlalweni balwa nabaqeqeshi nonompempe, baphoqa izingane ukuthi zidlale imidlalo ezingayithandi. • Ukusebenzisa izikhulisa mzimba: ukuze badlalele amaqembu aphezulu bathatha izikhulisa mzimba eziyingozi ezimpilweni zabo. • Bazithola bedonswa ngapha nangapha ikakhulukazi labo abanekhono – abaqeqeshi bemidlalo ehlukene baqala imidlalo singakafiki isikhathi saleyo midlalo: imidlalo yasebusika neyasehlobo. • Abanye abafundi bangabhala ngokungabibikho kwemidlalo eyanele esikoleni noma imidlalo abayifunayo lokho kudale ukungeneliseki. • Kunemidlalo ethathelwa phezulu eminye abaphathi besikole abanendaba nayo, abadlali bale midlalo bafana namakhosi esikoleni. Isakhiwo • isihloko (1) • isingeniso (1) • izindlela zokuqoqa ulwazi (1) • okutholakele (1) • ukuphetha (1) • iziphakamiso (1) • obhale umbiko (1) • ukusayina (1) • usuku (1) Ulimi nohlelo Isipelingi (1) Uhlelo (2) Ulimi (2) Ubude bemisho (½) Izimpawu zokubhala (½) Ithoni nerejista (1) Inani lagama nokulibhala Amagama anele (1), ukubhala inani lamagama (1) IEB Copyright © 2017 PHENYA IKHASI
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA: IPHEPHA II – Ikhasi lesi-13 kwayi-13 MARKING GUIDELINES UMBUZO 6 6.1 Ingqikithi • Indawo yokudlela injani: yinhle noma yimbi, uzizwa usekhaya, bayihlobise kahle, ayicinene, indawo yokuhlala, iview uma uhleli khona ubonani. • Ukudla kunjani: kumnandi, kufresh, kuyanambitheka, kunomsoco, basebenzisa ukudla okungatshalangwa ngezikhulisa (GMO modified). • Ukudla kubi, kushile, kunephunga, kunosawoti omningi, kunamafutha, kuyababa, kunezithako eziningi ezingenampilo. • Amanani (price) okudla: aphansi, kuyabiza, afanele abafundi bonke. • Abasebenzi bawenza kanjani umsebenzi wabo: baphatha kahle abathengi, benza kancane/bayashesha, banobuso obuhle, obunyukubele, bahlanzekile. • Indawo yokulungisa ukudla: ihlanzekile, iphambili. • Ukukhuluma ngokudla okudlile nokumele bonke abantu bakudle noma bangakulokothi. Isakhiwo Isihloko (1), igama lombhali (½) ukulandelana okufanele (½) Ulimi nohlelo izivumelwano (½), isipelingi (½) Inani lagama nokulibhala Amagama anele (½) ukubhala inani lamagama (½) 6.2 Isaziso sakho singafaka okulandelayo nokunye: Ingqikithi • Chaza ukuthi wena ungubani, ungumuntu onjani: ungowesilisa/ owesifazane, iminyaka yakho, umfundi/uyasebenza; uthandani: izilwane, ukuthula; ongakufuni: umsindo, imicimbi. • Chaza ukuthi ufuna ukuhlala nomuntu onjani: owesifazane noma owesilisa, iminyaka yakhe, umfundi noma osebenzayo. • Indawo yokuhlala ikuphi, injani, malini, inani: chaza indawo ukuthi ikuyiphi indawo/idolobha, ingakanani, inamakamelo amangaki, ikhishi, indawo yokugezela, ufuna umuntu ozohlala kwelinye ikamelo, ifenisha ikhona noma ayikho, indawo evikelekile engenabugebengu, iyiflethi noma ngumuzi, imali ekhokhwayo ifaka amanzi nogesi nokudla, iWi-Fi. • Bangakuthinta kanjani/imininingwane yakho: ukunika imininingwane yakho isb. Inombolo yocingo , i-imeyili, njll. izikhathi abangakuthinta ngazo. Isakhiwo Isihloko (1), usuku (½) Ukulandelana okufanele (½) Ulimi nohlelo Izivumelwano (½), isipelingi (½) Inani lagama nokulibhala Amagama anele (½) ukubhala inani lamagama (½) Amamaki esewonke: 100 IEB Copyright © 2017

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Isizulu HL

Explore more published documents in this catalogue.

View all
IsiZulu FAL P2 MG 2017 hlayiso.com | Hlayiso