Mechanical Technology Nov 2021 (Fitting Machining) MG Afr hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 MEGANIESE TEGNOLOGIE: PASWERK EN MASJINERING NOVEMBER 2021 NASIENRIGLYNE PUNTE: 200 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 24 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 2 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE (GENERIES) 1.1 B (1) 1.2 A (1) 1.3 D (1) 1.4 A/C (1) 1.5 A (1) 1.6 C (1) [6] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 3 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 2: VEILIGHEID (GENERIES) 2.1 Noodhulpprosedures aan oop wond:  Gebruik chirurgiese handskoene.   Moet niks wat vassteek in die wond verwyder nie.   Moet nooit pleister op oop wond gebruik nie.   Bedek die wond met ‘n skoon, donsvrye doek.   Moenie enige olierige vloeistof of room aan wond aanwend nie.   Indien nodig, koel wond af met koue water.   Pas druk op wond toe om bloedverlies te voorkom indien nodige.   As die wond op jou arm is, lig die arm bo jou kop om die bloeding te stop.  (Enige 2 x 1) (2) 2.2 Vlakslyper: (Alreeds aangeskakel):  Moenie vlakslyper verlaat terwyl dit nog aangeskakel is nie.   Skakel masjien af voordat jy die masjien verlaat.   Moenie probeer om die draaiende slypwiel met hande te stop nie.   Moenie verstelling doen terwyl die masjien aan is nie.  Moenie enige skerms oopmaak terwyl masjien aan is nie.   Moet nie die slypwiel op die werkstuk forseer nie.   Benader die werkstuk stadig en egalig.   Moenie die masjien skoonmaak of verstel terwyl jy werk nie.   Kyk vir olie op die vloer terwyl jy werk (storting van snyvloeistof op  vloer terwyl jy werk).   Kontroleer dat die slypwiel eweredig loop.  (Enige 2 x 1) (2) 2.3 Kallibrasie van drukmeter:  Om akkurate lesings te verseker.   Om oorbelasting te voorkom.  (Enige 1 x 1) (1) 2.4 Vingerbeskermers gevare op elektriese guillotines:  Die vingerbeskermers voorkom gevare dat die lemme jou vingers kan sny.   Deur die ankerstawe platgedruk word.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 4 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 2.5 Sweis of vlamsny veiligheid:  ‘n Operateur moet opgelei wees om die toerusting veilig te kan gebruik.   Die werksplek moet goed afgekamp wees.   Die operateur moet beskermde toerusting gebruik.   Verseker dat alle toerusting in ‘n veilige werkende toestand is.   Maak seker dat daar geen vlambare materiale rondom die sweiswerkarea is nie.   Sweisarea moet goed geventileer wees.   Brandblussers moet in die nabyheid wees.  (Enige 2 x 1) (2) 2.6 Werkswinkeluitleg: Produkuitleg.  (1) [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 5 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 3: MATERIALE (GENERIES) 3.1 Vyltoets: 3.1.1 Moeilik  (1) 3.1.2 Maklik  (1) 3.1.3 Moeilik  (1) 3.2 Hittebehandeling: A. - Korrelgroei.  B. – Herkristallisering.  C. – Herstelling.  (3) 3.3 Buigtoets:  Buig die toetsstuk deur ‘n spesifieke hoek, om ‘n mandryn of staaf  met ‘n gedefinieerde radius  totdat ‘n breek in die metaal voorkom.   Plaas die materiaal in 'n skroef en buig  dit let dan op  die rekbaarheid van die materiaal.  (3) 3.4 Doel vir dopverharding: Gee ʼn harde oppervlak  met ʼn taai kern.  (2) 3.5 Blusmedia:  Water   Pekelwater (soutwater)   Olie   Oplosbare olie en water   Stikstofgevulde lug.  (Enige 3 x 1) (3) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 6 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 4: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE (SPESIFIEK) 4.1 C (1) 4.2 B (1) 4.3 A (1) 4.4 A (1) 4.5 D (1) 4.6 D (1) 4.7 C (1) 4.8 C (1) 4.9 B/D (1) 4.10 D (1) 4.11 A (1) 4.12 A (1) 4.13 B (1) 4.14 D (1) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 7 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 5: TERMINOLOGIE (DRAAIBANK EN FREESMASJIEN) (SPESIFIEK) 5.1 Voordele van saamgesteldeslee metode:  Tapse met groot hoeke kan gesny word.   Eksterne en interne tapse kan gesny word.   Die opstel is maklik.  (Enige 2 x 1) (2) 5.2 Sny van tapse: 5.2.1 Lengte van taps: θ Dd Tan  2 2  Dd 2   θ  tan 2 92  50 2   tan4 42 2   0,069926811 600,6279909   2  300,31 mm  (5) 5.2.2 Oorstelling van loskop: LD  d Oorstelling  2l 425,3192  50   2  300,31   29,74 mm  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 8 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 5.3 Spygleuwe: 5.3.1 Wydte: D Wydte = 4 75 Wydte =  4 = 18,75 mm  (2) 5.3.2 Dikte: D Dikte = 6 75 Dikte =  6 = 12,50 mm  (2) 5.3.3 Lengte: Lengte = 1,5  diameter van as = 1,5  75  = 112,50 mm  (2) 5.4 Nadele van affreeswerk:  Vibrasie in die spil is onafwendbaar.   ‘n Fyn toevoerspoed moet gebruik word.   Wanneer materiaal met harde skaal gefrees word, kom die snyertande direk in kontak met die skaal, wat die snyertand kan beskadig.   Die proses is tydrowend.  (Enige 2 x 1) (2) [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 9 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 6: TERMINOLOGIE (INDEKSERING) (SPESIFIEK) 6.1 Ratterminologie: 6.1.1 Steeksirkeldiameter: SSD = m x T SS = m  π = 1,5 x 200  = 1,5  π = 300 mm = 4,71 mm  SS  T OF SSD  π 4,71 200  π  299,85 mm  (2) 6.1.2 Dedendum: Dedendum= 1,157(m) = 1,25(m) = 1,157 x 1,5  OF = 1,25 x 1,5  = 1,74 mm  = 1,88 mm  (2) 6.1.3 Buitediameter: BD = SSD + 2(m) = m(T + 2) = 300 + 2(1,5)  OF = 1,5(200 + 2)  = 303 mm  = 303 mm  (2) 6.1.4 Werkdiepte: WD = 2 x m =2x a = 2 x 1,5  OF = 2 x 1,5  = 3 mm  = 3 mm  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 10 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 6.2 Swaelsterte: W = 210 + 2(DE) m = W – 2(AC) – 2(R) 6.2.1 Maksimum wydte van die swaelstert: (W) Bereken DE of y: DE tanθ  AD DE = tanθ  AD  = tan30°  45  = 25,98 mm  W = 210 + 2(DE)  = 210 + 2(25,98)  = 210 + 51,96 = 261,96 mm  (6) 6.2.2 Afstand tussen die rollers: (m) Bereken AC of x: BC Tanθ  AC BC  AC  Tanθ 17 AC  Tan30   29,44 mm  m = W - 2(AC) - 2(R)  = 261,96 - 2(29,44) - 2(17)  = 261,96 - 58,88 - 34 = 169,08 mm  (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 11 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 6.3 Frees van reguittandrat: 6. 3.1 Indeksering: 40 40 Indeksering   N 137 40 40    A 140 4 2   14 2 8   28 Indeksering : 8 gate op ' n 28 - gatsirkel  OF 12 gate op ' n 42 - gatsirkel  OF 14 gate op ‘n 49 - gatsirkel.  (3) 6.3.2 Wisselratte: (Nasieners om te let op alternatiewe antwoorde en berekeninge om volpunte toe te ken as die antwoord korrek is) Dr 40  A  n Gd A Dr 40  140  137 Gd 140  40  3 140 120  140  12  14 12 2   14 2  Dr 24  48   OF Gd 28  56  (5) [28] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 12 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 7: GEREEDSKAP EN TOERUSTING (SPESIFIEK) 7.1 Funksies van momente-en-kragtoetser:  Om die reaksie aan weerskante van ‘n eenvoudige belaste balk te bepaal.   Om die begrip van die kragtedriehoek te illustreer.  (2) 7.2 TWEE hardheidstoeters:  Brinell   Rockwell   Vickers  (Enige 2 x 1) (2) 7.3 Presisiemeetinstrument:  Diepte mikrometer   Noniuspasser  (Enige 1 x 1) (1) 7.4 Identifiseer toetser: Trektoetser  (1) 7.5 DRIE maniere om hardheid te toets:  Weerstand teen penetrasie.   Elastiese hardheid.   Weerstand teen slytasie / krap / fyltoets.   Klanktoets ( laat val op die vloer en luister na die klank).  (Enige 3 x 1) (3) 7.6 Skroefdraadhoogte:   (2) 7.7 Meetinstrument: Noniuspasser  (1) 7.8 Verwisselbare stange: Om dieptes groter as 25 mm te meet.  (1) [13] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 13 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 8: KRAGTE (SPESIFIEK) 8.1 Bereken resultant: VERTIKALE KOMPONENT:     HORISONTALE KOMPONENT:     OF VK/y = Fsinɵ HK/x = Fcosɵ -45sin90° OF 45sin270° -45 N  120cos0° 120 N  -70sin30° OF 70sin210° -35 N  -70cos30° OF 70cos210° -60,62 N  185sin45° OF 185sin135° 130,82 N  -185cos45° OF 185cos135° -130,82 N  Y = 50,82 N  X = -71,44 N         R  (15) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 14 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 8.2 Momente: 9,5 kN 80 kN 4,5 kN 2,5 m 2,5 m 10,25 m A B 8.2.1 Puntbelasting vir EVB:   (2) 8.2.2 Neem momente om B: (A  10,25) (4,5  5,25) (80  7,75) (9,5  10,25)  10,25A  23,625  620  97,375 741 A  10,25 A  72,29 kN  (3) 8.2.3 Neem momente om A: (B  10,25) (9,5  0) (80  2,5) (4,5  5)  10,25B  0  200  22,5 222,5 B  10,25 B  21,71kN  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 15 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 8.3.1 Die spanning in die materiaal in MPa:   (2) 8.3.2 Die diameter van die sagte staal as: F πd 2 σ A A 4 F A  4  πd 2 A  σ A 4 2 3 d2   πd 90  10 π   4 14,59  106 A 4 d 90  103  4 π πd 2  OF 14,59  106 d 6,17  10   4  3 πd2  0,0247 π d 0,007855887  2 0,0247 d  π d  0,088633441 m  d  7,85  10  3  d  88,63 mm  d  0,08863 m  d  88,63 mm  (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 16 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 8.3.3 Oorspronklike lengte:    (3) [33] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 17 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 9: INSTANDHOUDING (SPESIFIEK) 9.1 Voorkomende instandhoudings:  Beplande of geskeduleerde instandhouding.   Toestandgebaseerde instandhouding.  (2) 9.2 Voorkomende instandhouding van rataandrywingstelsels:  Die nagaan en aanvulling van smeervlakke.   Versekering dat ratte behoorlik op asse vas is.   Die skoonmaak en vervanging van oliefilters.   Rapportering van oormatige geraas, slytasie, vibrasie en oorverhitting vir deskundige aandag.  (Enige 3 x 1) (3) 9.3 Doel van spanningstoestelle:  Die spanningstoestel help om die spanning in die stelsel te stel.  (1)  Om die kontakhoek in ‘n oop bandaandrywing te vergroot.  (Enige 1 x 1) 9.4 Eienskappe van materiale: 9.4.1 Teflon:  Waterbestand.   Bestand teen ghries.   Hittebestand.   Korrosie bestand.   Kan hoë temperature weerstaan.   Benodig nie smering nie.   Elektriese isolator.   Termoplasties / Maklik om te hervorm / herwinbaar.  (Enige 2 x 1) (2) 9.4.2 Nylon:  Taai.   Slytbestand.   Goedkoop.   Benodig min of geen instandhouding.   Kan hoë temperature weerstaan.   Benodig min of geen smering.   Is liggewig.   Kan skok absorbeer.   Bestand teen chemikalië.   Nie-toksies.   Termoplasties / Maklik om te hervorm.   Het hoë drakragvermoë.  (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 18 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 9.4.3 Vesconite:  Slytwerend.   Lae wrywing.   Benodig min of geen smering.   Maklik om te masjineer.   Lasdravermoë hoër as witmetaal.   Koste effektiewe materiaal.   Gee lang lewensduur.   Vaar goed in onhigiëniese, vuil en ongesmeerde omstandighede/omgewing.   Lae instandhouding.   Min of geen waterabsorbsie   Hoë chemiese weerstand   Baie veelsydig   Kan hoë temperature hanteer   Termoplasties / Maklik om te hervorm  (Enige 2 x 1) (2) 9.5 Gebruik van materiale: 9.5.1 Polivinielchloried (PVC): (Weens die groot aantal alternatiewe moet nasienerdiskresie gebruik word - bespreek met IM).  Elektriese kabelisolasie.  Elektriese pype.   Waterpype.   Kunsmatige leer.   Kleefplastiek.   Krediet- / bank- / foonkaarte.  Vensterrame.   Heinings.   Meubels.  (Enige 1 x 1) (1) 9.5.2 Veselglas: (Weens die groot aantal alternatiewe moet nasienerdiskresie gebruik word - bespreek met IM).  Bote.  Motoronderdele/panele.   Deurskynende dakplate.   Petroltenks.   Swembaddens.   Meubels.   Vrugte en slaaibakke.   Ornamente.   Hengeltoerusting.  (Enige 1 x 1) (1) 9.6 Verskil tussen termoplastiese en termoverhardende samestellings: Termoplastiek kan herverhit word  en weer hervorm word  waar termoverhardende samestelling nie herverhit kan word nie  om sodoende sag te maak vir hervorming.  (4) [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 19 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 10: HEGTINGSMETODES (SPESIFIEK) 10.1 Skroefdrade:  Vierkantige skroefdraad   Acme skroefdraad   V-skroefdraad   Trapesium draad (Buttress thread)  (Enige 3 x 1) (3) 10.2 Vierkantskoefdraad: 10.2.1 Steekdiameter: Styging Steek  Getal aanlope 36   2  18 mm  P SD  BD  2 18  80   2  71 mm  (4) 10.2.2 Helikshoek van draad: Styging Tanθ  π  SD 36  Tanθ  π  71  θ  tan 1 0,161396562    9,17  (4) 10.2.3 Ingryphoek: Ingryphoek = 90° - (helikshoek + vryloophoek) = 90° - (9,17° + 3°)  = 77,83°  (2) 10.2.4 Sleephoek: Sleephoek = 90° + (helikshoek - vryloophoek) = 90° + (9,17° - 3°)  = 96,17°  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 20 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 10.3 Meervoudige skroefdraad:  Dit verskaf meer dravlak as enkelvoudige skroefdraad / dwarssny nie maklik die skroefdraad nie.   Dit gee vinniger liniêre beweging.   Dit is doeltreffender aangesien dit minder krag aan wrywing prysgee, vergeleke met enkelskroefdrade.  (3) [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 21 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne VRAAG 11: STELSELS EN BEHEER (AANDRYWINGSTELSELS) (SPESIFIEK) 11.1 Hidroulika: 11.1.1 Vloeistofdruk:     (4) 11.1.2 Krag by ram:       OF F f 2  D d2 F 25 2   120 352  25  1202  F 352  F  293,88kN  (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 22 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 11.2 Funksies van hidrouliese reservoir:  Opgaartenk.   Bevorder lugskeiding van die vloeistof.   Steun vir die pomp en elektriese motor.   Bevorder hittedispersie.   Dien as basisplaat vir die montering van beheertoerusting.   Laat kontaminante toe om aan die onderkant te vestig om sodoende gedreineer te kan word.  (Enige 1 x 1) (1) 11.3 Effektiwiteit van pneumatiese stelsels:  Pneumatiese gereedskap is omgewingsvriendelik.  Hou langer.   Meer kragtig (robuus / minder krag benodig).   Maklik om te gebruik.   Meer kompak.   Maklik om instand te hou a.g.v. min werkende dele.  (Enige 2 x 1) (2) 11.4 Gebruike vir pneumatiese stelsels: (Weens die groot aantal alternatiewe moet nasienerdiskresie gebruik word - bespreek met IM).  Bore.   Remstelsels.   Klopboor / impakboor (jackhammer)   Spykergeweer   Missiele   Deure   Spuitverf toerusting   Lugspuit pparaat   Lugdruksok   Hoekslypmasjiene  (Enige 2 x 1) (2) 11.5 Bandaandrywing: 11.5.1 Rotasiefrekwensie:    (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 23 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 11.5.2 Drywing oorgedra:     (4) 11.6 Ratverhouding: 11.6.1 Rotasiefrekwensie van leweringsas: Ninset Produk van tande op gedrewe ratte  Nuitset Produk van tande op dryfratte TA  TC  NA N(D)UITSET   TB  TD 30  20  2300  N(D)UITSET  40  60  N(D)UITSET  575 r/min  (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 24 DBE/November 2021 NSS – Nasienriglyne 11.6.2 Ratverhouding: Produk van tande op gedrewe ratte Ratverhouding  Produk van tande op dryfratte 40  60  Ratverhouding  30  20  Ratverhouding  4 : 1  OF NA Spoedverhouding  ND 2300   575   4 :1  (3) [28] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou