Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
MUSIEK V1
2018
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 120
SENTRUMNOMMER:
EKSAMENNOMMER:
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 30 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)
Grade 12 Music Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.
Music · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Memorandum, 29 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Music
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 29
- File size
- 829.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 29
This exam
Questions in this paper
- Question 1Scales, Keys, Modes & Intervals20 marks
- Question 2Harmony, Chords & Composition30 marks
- Question 3Harmony, Chords & Composition20 marks
- Question 4Harmony, Chords & Composition30 marks
- Question 5Notation, Rhythm & Metre20 marks
- Question 6Western Art Music (WAM) — General Knowledge & Set Works [WAM]10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 2 DBE/2018
¸SSE – Nasienriglyne
INSTRUKSIES EN INLIGTING
1. Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings, naamlik AFDELING A, B, C,
D en E.
2. AFDELING A en B is VERPLIGTEND.
3. AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM), AFDELING D: JAZZ en
AFDELING E: INHEEMSE AFRIKA-MUSIEK (IAM) is keusevrae. Beantwoord
slegs EEN van hierdie afdelings (AFDELING C of D of E).
4. Skryf al die musieknotasie in AFDELING A met potlood en al die geskrewe
teks met blou of swart ink op hierdie vraestel.
5. Beantwoord AFDELING B en AFDELING C of D of E met blou of swart ink in
die ANTWOORDEBOEK wat verskaf is.
6. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
vraestel gebruik is.
7. Die laaste bladsy van hierdie vraestel is manuskrippapier wat vir rofwerk
bedoel is. Kandidate mag hierdie bladsy verwyder.
8. Kandidate mag vir die duur van hierdie eksamen NIE toegang tot enige
musiekinstrument hê NIE.
9. Kandidate moet let op die puntetoekenning van elke vraag om genoeg
inligting in hul antwoorde te gee.
10. Skryf netjies en leesbaar.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 3 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
NASIENROOSTER
AFDELING VRAAG PUNTE NASIENER MODERATOR
A: MUSIEKTEORIE 1 20
(VERPLIGTEND)
2 15
3 10
4 15
SUBTOTAAL 60
EN
B: ALGEMENE
MUSIEKKENNIS 5 20
(VERPLIGTEND)
SUBTOTAAL 20
EN
C: WKM 6 10
7 5
8 5
9 5
10 15
SUBTOTAAL 40
OF
D: JAZZ 11 10
12 5
13 5
14 5
15 15
SUBTOTAAL 40
OF
E: IAM 16 10
17 5
18 5
19 5
20 15
SUBTOTAAL 40
GROOTTOTAAL 120
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 4 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
AFDELING A: MUSIEKTEORIE (VERPLIGTEND) (90 minute)
Beantwoord VRAAG 1
EN VRAAG 2.1 OF 2.2
EN VRAAG 3.1 OF 3.2
EN VRAAG 4.1 OF 4.2.
Beantwoord die vrae in die spasies wat op hierdie vraestel verskaf is.
VRAAG 1 (25 minute)
Bestudeer die uittreksel uit Beethoven se Vioolsonate Op. 34 en beantwoord die vrae
wat volg.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 5 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
1.1 Benoem die hooftoonsoort van hierdie werk.
F majeur = 1 punt (1)
1.2 Benoem die intervalle by (a) en (b) volgens tipe en afstand.
(a) Saamgestelde majeur 2de/ Majeur 9de = 1 punt
(b) Verminderde 5de = 1 punt
Geen ½ punte (2)
1.3 Transponeer die boonste stem van die klavierbegeleiding in die sopraansleutel
van maat 2 tot 31 by X 'n mineur 3de hoër. Voeg die nuwe toonsoortteken by.
Korrekte toonsoortteken = 1 punt
Notasie (minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte) = 2 punte
Geen punte word afgetrek vir ontbrekende tydmaatteken nie. (3)
1.4 Herskryf die boonste stem van die klavierbegeleiding in die sopraansleutel van
maat 2 tot 31 by X 'n oktaaf laer sodat dit deur 'n altviool gespeel kan word. Voeg
die korrekte sleutel en toonsoortteken by.
Sleutel en toonsoortteken = ½ punt elk = 1 punt
Notasie (minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte) = 2 punte (3)
1.5 Benoem die drieklanke by (c) en (d) volgens tipe en posisie. Gebruik slegs
die note in die blokkie.
(c) Verminderd = ½ punt
Tweede omkering = ½ punt
(d) Majeur = ½ punt
Eerste omkering = ½ punt (2)
1.6 Skryf toevallige tekens (skuiftekens) voor sekere note in maat 7 by Y om 'n
chromatiese passasie te skep.
½ ½ ½ ½
Toevallige tekens = ½ punt elk = 2 punte (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 6 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
1.7 Noem die toonsoort waarna die musiek in maat 8 tot 10 moduleer.
C majeur = 1 punt (1)
1.8 Omkring die enharmonies ekwivalent van Eb op die partituur.
Omkringde noot D# in maat 7 = 1 punt (1)
1.9 Voltooi die melodiese fragment hieronder deur TWEE stygende sekwense in die
gegewe spasie by te voeg.
Motif/Motief Sequence/Sekwens 1 Sequence/Sekwens 2
1 punt per sekwens X 2 = 2 punte
Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte
(2)
1.10 Noem die tipe toonleer waarop die volgende passasie baseer is.
(C) Blues-toonleer = 1 punt (1)
1.11 Voltooi die volgende heeltoontoonleer deur heelnote by die sterretjies (*) in te
voeg.
½ ½ ½ ½
or
½ ½ ½ ½
or
½ ½ ½ ½
Elke korrekte noot = ½ punt x 4 = 2 punte (2)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 7 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 2 (25 minute)
Beantwoord ÒF VRAAG 2.1 ÒF VRAAG 2.2.
2.1 Voltooi die aanvangsmotief hieronder om 'n twaalfmaatmelodie in drieledige
vorm vir enige enkellyn-, melodiese instrument van jou keuse te skep. Noem
die instrument waarvoor jy skryf. Dui die tempo aan en verskaf dinamiek- en
artikulasietekens by.
Konsepantwoord:
2.1 Instrument: Kitaar/Saksofoon/Klarinet/Trompet/Viool/Fluit/Hobo/Franse horing
Tempo: Enige tempo-aanduiding van matig tot lewendig.
Allegretto
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 8 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
Konsepantwoord:
2.2 Instrument: Tjello/Baskitaar/Tromboon/Fagot/Basviool
Tempo: Enige tempo-aanduiding van matig tot lewendig.
Allegretto
Die melodie sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Vorm en kadenspunte 1 punt per frase x 3 3
Korrektheid
Nootstele, polse per maat, Minus ½ punt per fout tot 'n maksimum van 2 punte 2
toevallige tekens, spasiëring
Uitstekend
Samehangend en musikaal; frases definieer vorm
verbeeldingryk; aanvangsmotief innoverend voortgesit;
9–10
suksesvolle gebruik van tonaliteit; melodiese kontoer
meesterlik hanteer; kreatiewe benadering tot die keuse van
Kwaliteit toonhoogtes en ritme
- Kwaliteit van melodie en Goed
toepaslikheid vir die gekose Korrek en musikaal; frases dui die vorm duidelik aan;
instrument 7–8 aanvangsmotief sinvol voortgesit; stabiele tonaliteit;
- Musikaliteit melodiese kontoer bevredigend; keuse van toonhoogtes en
10
- Toepaslikheid van tempo, ritme akkuraat
artikulasie- en dinamiek- Gemiddeld
aanduidings verhoog die Musikaal nie oortuigend; nie alle frases duidelik;
kwaliteit van die antwoord 4–6 aanvangsmotief nie goed gebruik; tonaliteit onstabiel;
melodiese kontoer onder verdenking; keuse van
toonhoogtes en ritme verbeeldingloos
Onaanvaarbaar
Geen musikale singewing; frases maak nie sin nie;
0–3
aanvangsmotief geïgnoreer; geen tonale sin; geen
melodiese kontoer; toonhoogtes en ritme onsamehangend
TOTAAL Nasieners mag ½ punte gebruik 15
[15]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 9 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 3 (10 minute)
Antwoord ÒF VRAAG 3.1 ÒF VRAAG 3.2.
3.1 Bestudeer die uittreksel uit die koraal Es ist gewisslich an der Zeit van
JS Bach en beantwoord die vrae wat volg.
3.1.1 Benoem die toonsoort van hierdie uittreksel.
Bb majeur = 1 punt
(1)
3.1.2 Identifiseer die akkoorde (a) tot (d) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
Romeinse syfers, bv. IV.
Sien partituur
1 punt per akkoord = 4 punte
(Minus ½ punt per fout) (4)
3.1.3 Besyfer en benoem die kadens by (e) in maat 4.
V of V7 = ½ punt
vi = ½ punt
Onderbroke (kadens) = 1 punt
(2)
3.1.4 Benoem die tipe nie-akkoordnote by (i) en (ii).
(i) (Beklemtoonde) Deurgangsnoot = 1 punt
(ii) Terughouding = 1 punt (2)
3.1.5 Met watter kadens eindig hierdie uittreksel?
Onvolmaakte kadens = 1 punt (1)
[10]
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 10 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
3.2 Bestudeer die uittreksel hieronder uit Smoke Gets In Your Eyes van Jerome Kern
en beantwoord die vrae wat volg.
3.2.1 Die hooftoonsoort van hierdie werk is C majeur. Watter EEN van die
toonsoorte hieronder is die submediant mineur van hierdie toonsoort? Maak
'n kruisie (X) in die toepaslike blokkie.
A mineur = 1 punt (1)
3.2.2 Identifiseer die akkoorde (a) tot (e) en besyfer hulle op die partituur. Gebruik
akkoordsimbole bo die partituur, bv. Bb/D.
Kyk partituur
1 punt per akkoord = 5 punte
Geen ½ punte sal toegeken word nie (5)
3.2.3 Benoem die tipes nie-akkoordnote by (i), (ii) en (iii).
(i) Terughouding = 1 punt
(ii) Deurgangsnoot = 1 punt
(iii) Deurgangsnoot = 1 punt (3)
3.2.4 Benoem die kadens wat in maat 8 en 9 by X gevorm word.
Volmaakte kadens = 1 punt (1)
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 11 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 4 (30 minute)
Antwoord ÒF VRAAG 4.1 ÒF VRAAG 4.2.
4.1 Voltooi die vierstemmige vokale harmonisering hieronder deur die alt-, tenoor-
en baspartye by te voeg.
Konsepantwoord:
I IV 6 V I6
Die harmonisering sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Akkoordprogressie 1 punt tussen elke paar akkoorde
Akkoordkeuse, korrekte gebruik van kadens (behalwe tussen maat 4 en 5) 12
Korrektheid Minus ½ punt per fout maar nie meer as 1 punt per
Notasie, verdubbeling, spasiëring, stemvoering akkoord nie 14
• Uitstekend = 3½ –4 punte
• Goed = 2½ –3 punte
Kwaliteit
Musikaliteit, non-akkoordnote, stylbewustheid, kreatiwiteit
• Gemiddeld = 1½ –2 punte 4
• Swak = ½ –1 punt
• Onaanvaarbaar =0
Nota aan die nasiener:
Punt uit 30 moet nie 'n ½ punt bevat nie
30
TOTAAL 30÷2 15
Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte harmonisering wat nie in hierdie
memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar geen punte word
vir die simbole as sodanig, toegeken nie.
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 12 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
4.2 Voltooi die stuk hieronder deur gepaste harmoniese materiaal in die
onvolledige mate in te voeg. Gaan voort in die styl wat deur die gegewe
materiaal in maat 1 en 2 voorgestel word.
Konsepantwoord:
Die antwoord sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
BESKRYWING PUNTETOEKENNING
Akkoordprogressie
1 punt tussen elke paar akkoorde 14
Akkoordkeuse, korrekte gebruik van kadens
Korrektheid Minus ½ punt per fout maar nie meer as 1
12
Notasie, verdubbeling, spasiëring, stemvoering punt per akkoord nie
• Uitstekend = 3½ –4 punte
• Goed = 2½ –3 punte
Kwaliteit
• Gemiddeld = 1½ –2 punte 4
Musikaliteit, nie-akkoordnote, stylbewustheid, kreatiwiteit
• Swak = ½ –1 punt
• Onaanvaarbaar =0
Nota aan die nasiener:
30÷2
Punt uit 30 moet nie 'n ½ punt bevat nie
TOTAAL 15
Kandidate moet krediet kry vir 'n ander/kreatiewe en korrekte antwoord wat nie in
hierdie memorandum verskyn nie. Besyfering dien as 'n riglyn vir die nasiener maar
geen punte word vir die simbole as sodanig, toegeken nie.
[15]
TOTAAL AFDELING A: 60
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 13 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
AFDELING B, C, D, E: ALGEMENE MUSIEKKENNIS (90 minute)
Antwoord ADELING B
EN AFDELING C (Westerse Kunsmusiek)
OF AFDELING D (Jazz)
OF AFDELING E (Inheemse Afrika-musiek).
Beantwoord hierdie vrae in die ANTWOORDEBOEK wat verskaf word.
AFDELING B: ALGEMEEN (VERPLIGTEND)
VRAAG 5
5.1 5.1.1 B
5.1.2 C
5.1.3 A
5.1.4 D
5.1.5 D
5.1.6 C
5.1.7 A
5.1.8 B
5.1.9 A
5.1.10 C (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 14 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
5.2
5.2.1 Definisie:
• Die aantal stempartye wat gelyktydig klink
of
• Die aantal stempartye in 'n komposisie
• Die digtheid (kompleksiteit), of deursigtigheid van 'n komposisie
Korrekte antwoord = 1 punt (1)
5.2.2 Monofonies:
• Musiek wat bestaan uit 'n enkel, onbegeleide melodiese lyn
• 'n Aantal persone wat dieselfde melodie op dieselfde toonhoogte of in
oktawe uitmekaar sing
Homofonies:
• Melodie met 'n harmoniese begeleiding
• Wanneer al die partye gelyktydig met dieselfde ritme beweeg (akkoorde)
Polifonies:
• Twee of meer onafhanklike melodieë wat saam klink
Antifonaal
• 'n Tekstuur wat musikale materiaal tussen twee groepe, of solo en groepe
afwissel.
• Vraag en antwoord:
o Twee soliste
o Solo en koor
Enige TWEE teksture = 1 punt elk = 2 punte
Enige TWEE beskrywings van die benoemde teksture = 1 punt elk = 2 punte (4)
5.3 • Musiekproduksiebestuurder • Kunstenaarbestuurder
• Musiekregisseur • Musiekpatenteregprokureur
• Klankingenieur • Musiekbemarker
• Radiomusiekomroeper • Musiekuitgewer
• Musiekklankversorger • Musiekpromosieagent
• Musiekverwerker • Musiekvideovervaardiger
• Liriekskrywer • Musiektegnikus
Enige VIER korrekte antwoorde = 4 punte (4)
5.4 Tantieme wat aan komponiste, outeurs en uitgewers betaal word wanneer
hulle musiek gekopieer en verkoop word op enige tipe opname apparaat, bv.
CD, Mp3, aanlyn verkope.
Korrekte antwoord = 1 punt (1)
TOTAAL AFDELING B: 20
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 15 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
Antwoord AFDELING C (WKM)
OF AFDELING D (JAZZ)
OF AFDELING E (IAM).
Nota aan die nasiener: Een punt moet toegeken word vir elke korrekte feit. Kandidate
moet gekrediteer word vir enige korrekte antwoord wat nie in hierdie nasienriglyne
aangedui word nie.
AFDELING C: WESTERSE KUNSMUSIEK (WKM)
VRAAG 6
6.1 6.1.1 Simfoniese Toondig
• 'n Enkel-beweging onafhanklike orkeskomposisie met 'n program
of titel wat buite-musikale idees aandui
6.1.2 Opera Seria
• 'n Dramatiese, ernstige of tragiese opera
• Gebruik karakters uit legendes of mitologie (dikwels helde)
6.1.3 Ouverture
• Enkel-beweging orkeskomposisie
• Inleiding tot 'n opera, ballet of verhoogopvoering wat dien as 'n
voorbereiding deur die bekendstelling van temas uit die werk
6.1.4 Aria
• Lied vir solostem met orkesbegeleiding
• Word gebruik in 'n opera, oratorium of kan 'n losstaande werk
wees
Enige TWEE korrekte feite x 3 beskrywing = 6 punte 3X2= (6)
6.2
6.2.1 Klarinet
6.2.2 Tromboon
6.2.3 Hobo of Fagot
6.2.4 Pizzicato
6.2.5 Lento/Adagio (4)
Enige VIER korrekte antwoorde = 4 punte
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 16 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 7
Papageno se karakter:
• Hy is 'n soort grapmaker, kansvatter en lafaard of net eenvoudig, parmantig, maar
tog vermaaklik
• Verskaf komiese oomblikke in opera tussen ernstige tonele
• Baritonstem word op 'n ligte en speelse manier gebruik
Aria
• Eenvoudige en speelse, volksagtige melodie
• Teks: uitbeelding van Papageno se parmantige karakter, lewe en beroep
• Toonsoort: majeur – sonnige stemming
• Harmonie: klassieke tonale harmonie, eenvoudige primêre akkoorde
• Artikulasie: ligte orkestrasie met baie staccato’s
• Begeleiding: die orkes skep die speelse stemming
• Stemming: sonnig, lighartig en eenvoudig
Enige VYF korrekte feite = 5 punte [5]
VRAAG 8
8.1 Adagio (inleiding gevolg deur 'n Allegro seksie)
8.2 Sonatevorm
8.3 Sonatevorm
8.4 Trombone en piccolo
8.5 Drie trombone
VYF korrekte feite = 5 punte [5]
VRAAG 9
• Vorm:
o Sonatevorm/Allegro-sonatevorm
o Volop gebruik van reëlmatige simmetriese frasering
Instrumentasie:
Standaard Klassieke orkes – met geen addisionele instrumentasie
• Harmonie
o Modulasie na verwante Majeur (B mineur… D Majeur… B mineur)
o Sterk beïnvloed deur Mozart en Beethoven se gebruik van klassieke harmonie
• Tekstuur:
Meestal homofonies
• Melodie:
Uitgebreide ontwikkeling van motiewe
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
[5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 17 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 10
Element Vierde beweging Vyfde beweging
Titel : “Herderslied”, vreugdevolle en
Titel Donderstorm; 'n Storm
dankbare gevoelens na die storm
Toonsoort: F mineur – dreigende Toonsoort: F Major - vreugdevol;
atmosfeer; Onstabiele tonaliteit Tonaliteit stabiel
• Staccato-klanke van die viole • Pastorale omgewing: Landelike
Program/ verteenwoordig die toneel, herinnering en
reëndruppels oorpeinsing
Klank- • Keteltrom - die donderweer • Jodel van die klarinet en horing
skildering bygevoeg vir dramatiese effek in die openingsmate
• Bygevoegde piccolo om die • Swewende/Huppelende karakter
klimaks van die storm te en pastorale gevoel
beklemtoon • In 6/8 tydmaat
• Gebroke akkoord figure in die
strykers – die weerlig
• Addisionele trombone om die • Addisionele trombone
intensiteit van die storm te (onderskryf die diepte van gevoel
beklemtoon van dankbaarheid)
• Lae kwintole (tjellos) en • Gee 'n eenvoudige, realistiese
kwartole (basviool) verskaf die voorstelling van 'n idilliese toneel
rommeleffek van die komende • Dankbaarheid vir die
storm lewegewende verkwikking en
onderhoudingskrag van die reën
Die opstel sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Vierde beweging: Titel: = 1 punt
6
Klankskildering = 5 punte
Vyfde beweging: Titel = 1 punt
6
Klankskildering = 5 punt
Uitstekend
'n Inleiding, afsluiting en stewige
= 3 punte
argument in die middeldeel van die
opstel teenwoordig.
Goed
'n Inleiding, afsluiting en redelike
=2-2½ punte
argument in die middeldeel van die
opstel teenwoordig
Redelik
'n Inleiding, afsluiting en vae
Logiese uiteensetting en = 1½ punte
argument in die middeldeel van die 3
struktuur van die opstel opstel teenwoordig
Ondergemiddeld
'n Inleiding, afsluiting en swak
= 1 punt
argument in die middeldeel van die
opstel teenwoordig
Swak
'n Enkel paragraaf: swak poging met = ½ punt
die skryf van 'n opstel
Nie aanvaarbaar
= 0 punte
Feite puntsgewys aangebied
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING C: 40
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 18 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
OF
AFDELING D: JAZZ
VRAAG 11
11.1 11.1.1 Swing-ritme
• 'n Swewende/Huppelende, shuffle-agtige ritme-tegniek wat in
jazz gebruik word
• Die verlenging van die eerste oomblik en verkorting van die
tweede oomblik van die maatslagverdeling
•
gespeel soos
Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
11.1.2 Scat-sang
• Sangstyl waarin betekenislose klanke in plaas van woorde in
jazz gesing word
• Improvisatoriese vokale solo
• Sluit klanke soos jodel, krepitasies, glissando en
toonhoogteverbuigings in
Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
11.1.3 Ghoema
• Spesifieke gebruik van ritme wat geassosieer word met die
Kaapse Maleiers en elemente van big band, jazz, Karibiese
reggae, San en Xhosa invloede insluit
• Begelei deur 'n Ghoematrom
• Genoteerde ritme:
of
Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
11.1.4 Malombo
• 'n Afrika-jazz-styl deurdrenk van vhaVenda-kultuur
• Vermeng tradisionele komposisies en kulturele temas met
moderne verhoogopvoerings
• Gebruik 'n twaalfmaat blues-struktuur
Enige TWEE korrekte antwoorde = 2 punte
(4 x 2) (8)
11.2
11.2.1 Ragtime
1 punt (1)
11.2.2 Riff
1 punt (1)
[10]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 19 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 12
Dolly Rathebe
• Afro-pop/jazz-styl
• Sangerige melodieë met treffende ritme in populêre styl
• Populêre musiek in 'n dansstyl
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele
Afrikamusiek en Afro-soul insluit
• 'n Fluweelagtige en smeulende stem
• Stemomvang van 'n alt
• Blues styl
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Thandi Klaasen
• 'n Fluweelagtige en smeulende stem
• Dans of jazz-kombinasie
• Kabaretagtige musiekvoordrag
• Blues, jazz en Xhosa invloed
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele Afrika-
musiek en Afro-soul insluit
• Tipiese AABA liedvorm
• Stemomvang van 'n alt
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Miriam Makeba
• Wye verskeidenheid Afrika repertoire wat marabi, mbaqanga, tradisionele
Afrikamusiek en Afro-soul insluit
• Wye verskeidenheid wêreldmusiek wat Engelse ballades, Portugese fado's,
Brasiliaanse bossa novas, Hebreeuse en Joodse melodieë, Haïtiese dreunsang,
ens. insluit.
• 'n Mengsel van Suid-Afrikaanse jazz en tradisionele musiek
• Donker heserige klanke en delikate frasering soortgelyk aan die van Ella Fitzgerald
• Intieme warm stem soortgelyk aan die van Frank Sinatra
• Sing in haar moedertaal, en gebruik klikgeluide
• Tradisionele stylelemente soos manlike agtergrondsangers wat geïnspireer word
deur mbube kore kom voor in haar musiek
• Kombinasie van jazz, R&B, pop en Afrika-musiek in 'n hoogs persoonlike styl
• Gebruik die a cappella helende dreunsang van tradisionele genesers
(amasangoma)
• Klanke en ritmes van Afrika
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
[5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 20 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 13
13.1 Spokes Mashiyane/Lemmy Mabaso/Elias Lerole
13.2 Miriam Makeba/Makgonatsohle/Soul Brothers
13.3 Penniefluit en kitaar/banjo
13.4 I-IV-V-I / I-IV-I6 4 -V-I
13.5 Jazz-orkes en stemme
VYF korrekte feite = 5 punte [5]
VRAAG 14
Zim Nqawana
• Begrond in inheemse klanke
• Tradisionele Xhosa (en ander Afrika) ritmes en liedere wat vermeng met 'n moderne jazz-styl
• Styl bevat bop, funk, Indiese en Westerse klassieke musiek, samba, tango en vokale
dreunsang elemente
• Hoogs perkussief
• Dansagtig en ritualisties
• Herhalende riffs
• Sterk improvisatoriese styl
Spirits Rejoice
• Vermenging van 'n verskeidenheid style, bv.:
o Jazz en tradisionele Afrika-musiek (sinkopasie/vraag en antwoord, herhaling,
ens.)
o Free jazz vermeng met jazz rock, (hoogs perkussief, improvisatories,
sinkopasie, herhalende riffs, ens.)
o Populêre musiek en jazz (pop-albumhervrystellings)
o Amerikaanse en Afrika-jazz (blues-invloed, blues-toonleer met verlaagde 3de ,
verhoogde 4de en verlaagde 7de note, 12-maat blues, ens.)
o Latyns-Amerikaanse en Afrika-jazz (herhaling, sinkopasie, sterk improvisasiestyl
en melodies)
• Bevat elemente van ‘smooth jazz’ wat in die 1980’s ontstaan het
• Musiek meestal ernstig en eerder bedoel vir beluistering as vir dans
• Gebruik dikwels herhalende gesangagtige temas
Sakhile
• Begrond in tradisionele Afrika kultuur
• Gebruik van Westerse instrumente, bv. elektriese kitaar
• Mengsel van jazz en tradisionele Afrika-musiek
• Tekens van township-musiek
• Lirieke beeld die politieke atmosfeer van die tyd uit
• Mbaqanga-kitaarstyl word gebruik
• Die oorhoofse klank is kommersieel
• Malombo-invloed bekendgestel deur pperskussiewerkspeler, Mabe Thobejane
• Gebruik herhalende musikale materiaal
• Gebruik dikwels tradisionele dansers tydens hulle optredes
• Beïnvloed deur jazz fusion van Miles Davis
Enige VYF korrekte feite vir enige gekose kunstenaar/orkes (band) = 5 punte [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 21 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 15
Abdullah Ibrahim
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
o Kaapse Klopse/karnaval
o Volksliedere van slawe
o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
o Tradisionele Xhosa-ritmes
o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
o Ghoema-polsslag
o Banjo en kitaar en saksofoon van die Kaapse Klopse
• Wyer Suid-Afrikaanse style
o Marabi-musiek
o Kwêla-musiek
o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz
o Thelonious Monk (Klavierstyl)
o Duke Ellington (Swing)
o James Johnson (Stride-klavier)
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Karaktereienskappe van sy musiek:
o Ritme en maatslag:
o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
o Harmonie:
o Standaard Klassieke akkoordprogressies vermeng met jazz-eienskappe (bv.
blues)
o Melodie:
o Volksagtig
o Gesangagtige melodieë
• Tekstuur:
o Hoofsaaklik homofonies
o Sekere elemente van vraag en antwoord
• Instrumentasie: Klavier, bas, tromme, saksofoon, trompet, tromboon
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Tsakwe
• Mannenberg
• Soweto Is Where It’s At
Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 22 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
Robbie Jansen
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
o Kaapse Klopse/karnaval
o Volksliedere van slawe
o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
o Tradisionele Xhosa-ritmes
o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
o Ghoema-polsslag
o Banjo en kitaar en saksofoon van die Kaapse Klopse
• Wyer Suid-Afrikaanse style
o Marabi-musiek
o Kwêla-musiek
o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz en invloede
o Amerikaanse saksofoonspelers
o Dizzy Gillespie
o Big Band
o Salvation Army marsorkeste
o Funk en Salsa
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Karaktereienskappe van sy musiek:
• Ritme en maatslag:
o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
• Harmonie:
o Klassieke gesangagtige harmoniese eienskappe vermeng met jazz-elemente
(bv. Blues)
o Gebruik stadig bewegende primêre akkoorde, nie soos Afro-jazz wat vinnig
bewegende akkoorde bevat nie
o amaXhosa-harmonieë (prominente gebruik van primêre akkoorde, I, IV, V en ii)
• Melodie: Volksagtig
o Khoisan-melodieë smelt saam met Maleisiese en Indonesiese melismatiese
style
o Rietagtige kwaliteit van die Khoisanfluit hoorbaar
o Saksofoonmelodie geproduseer 'n nasale toon met vibrato aan die einde van
frases
• Tekstuur:
o Hoofsaaklik homofonies
o Elemente van vraag en antwoord
• Oorvleueling van stempartye (vraag en antwoord waar die antwoord begin voor die
vraag voltooi is)
• Instrumentasie: Leier-saksofoon, klavier, bas, tromme, trompet, tromboon en stem
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Sommer Ghoema
• Hoija Tjie Bonga
• Tsakwe
Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 23 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
Winston Mankunku Ngozi
Oorsprong en invloede:
• Multi-kulturele invloed van Kaapstad
o Kaapse Klopse/karnaval
o Volksliedere van slawe
o Kaapse Maleier en Khoisan liedere
o Tradisionele Xhosa-ritmes
o Kerkmusiek, mars- en koperblaasorkeste
o Pentatoniese sendinggesange
o Ghoema-polsslag
• Wyer Suid-Afrikaanse style
o Marabi musiek
o Kwêla musiek
o Mbaqanga
• Elemente van Amerikaanse jazz
o John Coltrane (saksofoon-styl)
o Horace Silver
o Big Band
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Karaktereienskappe van sy musiek:
• Ritme en maatslag:
o Vermeng Afrika, ghoema en swing elemente, bv. kruisritmes, poliritmes, ens.
• Harmonie:
o Klassieke gesangagtige harmoniese eienskappe vermeng met jazz-elemente (bv.
blues)
o Xhosa-harmonieë (prominente gebruik van primêre akkoorde, I, IV, V en ii)
• Melodie: Volksagtig
o Khoisan-melodieë smelt saam met Maleisiese en Indonesiese melismatiese style
• Tekstuur:
o Hoofsaaklik homofonies
o Elemente van vraag en antwoord
o Oorvleueling van stempartye (vraag en antwoord waar die antwoord begin voor die
vraag voltooi is)
• Instrumentasie: klavier leier-saksofoon, , bas, tromme, trompet, tromboon en stem
Enige VYF korrekte feite = 5 punte
Albums/liedere:
• Abantwana be Africa
• Crossroads
• Ya Khal 'iNkomo
• Molo Africa
• Dudula
Enige TWEE korrekte albums/liedere = 2 punte
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 24 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
Die opstel sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word.
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Musiekstylkenmerke 1 punt vir elke korrekte feit 10
Albums/Liedere 1 punt vir elke korrekte feit 2
Uitstekend
'n Inleiding, afsluiting en stewige argument
in die middeldeel van die opstel
= 3 punte
teenwoordig
Goed
'n Inleiding, afsluiting en redelike argument
in die middeldeel van die opstel
= 2-2½ punte
teenwoordig
Redelik
Logiese uiteensetting en 'n Inleiding, afsluiting en vae argument in = 1½ punte 3
struktuur van die opstel die middeldeel van die opstel teenwoordig
Ondergemiddeld
'n Inleiding, afsluiting en swak argument in = 1 punt
die middeldeel van die opstel teenwoordig
Swak
'n Enkel paragraaf: swak poging met die = ½ punt
skryf van 'n opstel
Nie aanvaarbaar
Feite puntsgewys aangebied
= 0 punte
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING C: 40
OF
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 25 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
AFDELING E: INHEEMSE AFRIKAMUSIEK (IAM)
VRAAG 16
16.1
16.1.1 Isihlabo
• Isihlabo is 'n inleidende, dalende, toonleerpassasie deur die kitaar of
konsertina gespeel
• Bestaan uit kort onvolledige frases wat soos 'n improviserende klanktoets
klink om die korrekte toonhoogte van snare van die kitaar te bepaal
• Gebruik vrye ritme en polsslag
Enige TWEE korrekte feite = 2 punte (2)
16.1.2 Malombo
• 'n vhaVenda ritueel wat tydens die opleiding van 'n persoon wat 'n
geestelike tussenganger wil word
• Uitgevoer deur 'n vrou (of soms 'n man) wat deur die voorvaders
meegedeel word dat sy 'n roeping het om as geestelike tussenganger op
te tree. Sy gaan dan in 'n trans deur vir 'n aantal dae te dans totdat die
gees van die voorvaders van haar besit neem
• 'n Kombinasie van sang en dans, begelei deur tromme en 'n skutter
• Uitvoerings word beperk tot ernstige en belangrike rites
Enige TWEE korrekte feite = 2 punte (2)
16.1.3 Kiba
• Slegs mans is aanvanklik toegelaat om deel te neem aan die dans op
kiba-musiek. Vroue word deesdae toegelaat om deel te neem in moderne
kiba
• Die mans se weergawe bevat 'n aantal spelers (ensemble) wat elkeen 'n
aluminium pyp op verskillende toonhoogtes (naka) speel
• Die spelers voer 'n dalende melodie saam uit wat tradisionele liedere met
ryk harmonieë namaak en uitbeeld
• 'n Groep vroue sing en dans hulle weergawe van kiba-liedere (“koša ya
dikhuru”)
(2)
Enige TWEE korrekte feite = 2 punte
16.1.4 Amahubo
• Amahubo is Zulu seremoniële liedere
• Amahubo-liedere vorm die middelpunt van tradisionele Zulu-kultuur se
religieuse en politieke leefwêreld
• Uitgevoer by troues of begrafnisse van 'n koning hoofman (Induna), of
Umnumzane, of by oorlog en ander herdenkingseremonies
• Rituele en simbolisme domineer amahubo-uitvoerings
• Alhoewel hoogs tradisioneel, vermeng dit met ander moderne style soos
maskandi en isicathamiya
Enige TWEE korrekte feite = 2 punte (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 26 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
16.2 16.2.1 Moropa wa ditinti
16.2.2 • Umakhweyana
• Isitolotolo
16.2.3 Malombo
TWEE korrekte feite = 2 punte (2)
[10]
VRAAG 17
• Teen die einde van die maskandi-lied word flinke pryspoësie voorgedra deur die
leiersanger
• Bevestiging van afkoms
• Vorm deel van die Zulu mondelinge tradisie wat inligting bewaar
• 'n Vertoning van die uitvoerder se musikaliteit en 'n viering van die sanger se
musikale suksesse
• Gee erkenning aan 'n individuele uitvoerder vir wat hy/sy persoonlik bereik het
• Ook 'n manier om ander maskandi wedyweraars uit te daag
• Bedoel om vrees tussen medemusikante aan te wakker
• Kan gebruik word as 'n manier van selfverdediging asook om te bewys dat hulle
sterker as ander musikante is
• Die voordrag van izibongo vorm die hoogtepunt van die hele uitvoering
VYF korrekte feite = 5 punte [5]
VRAAG 18
18.1 Mahlathini en die Mahotella Queens
18.2 Blues (I-I-I-I-IV-IV-I-I-V-IV-I-I) OF I-IV-V-I
18.3 I-IV-V-I
18.4 Afrikatromme en stemme
18.5 Orrel en stemme
VYF korrekte feite = 5 punte [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 27 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 19
• Lewenswyse en interafhanklike menslike verhoudings word in ritme verteenwoordig
• Uitdagende oomblikke en emosionele druk word gesimboliseer deur kruisritmes
• Kruisritmes, gegrond in die hoofpolsslae, berei jou voor vir 'n volgehoue lewenssin
te midde van uitdagings
• Die gebruik van drie polse teenoor twee polse word in die daaglikse lewe ervaar en
help om 'n twee-dimensionele houding teenoor ritme te ontwikkel
• Kinderspeletjies word gebruik om kinders se algemene ritmiese gevoel te ontwikkel
• Die gelyktydige gebruik van kontrasterende ritmiese patrone in 'n maat, vorm die
middelpunt van die Afrika ritmiese tradisie
• Afrika-musiek maak grootliks staat op vinnig bewegende, vrolike ritmiese tromspel
o Hoofpatrone (beesklokpatrone, tydlynpatrone, rigtingpatrone) bepaal die
basiese ritmiese voortgang
o Verteenwoordig 'n uitleg van al die bewegings benodig vir musikante en
dansers
o Word tipies geklap of gespeel op ideofone, soos beesklokke, of 'n
styfgespande membraan met 'n hoë toonhoogte
o Die mees algemene Afrika ritmepatroon is 'n motief wat uit sewe tromslae
bestaan
o Die standaardpatroon bestaan uit twee kruisritme-fragmente in enkelvoudige
(4/4 of 2/2) en saamgestelde (12/8 of 6/8) tydmaat
VYF korrekte feite = 5 punte [5]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 28 DBE/2018
SSE Nasienriglyne
VRAAG 20
Relevansie van diere
• Vroeë isicathamiya-groepe soos Empangeni Home Tigers en Brave Lion Singers is
vernoem na diere. Die konsep bulhorings (izimpondo zenkomo), kom prominent in
isicathamiya voor (die vorm van die bul se horings word met die harmonie en
sterkte binne die isicathamiya-groep geassosieer)
• Die vorm van die horings van die bul kan gesien word wanneer isicathamiya
uitvoerders saamgroepeer om 'n toonsoort vir die lied te bepaal
• Klanke geassosieer met osse "grr…grr…drr…drr" word as krepitasies gebruik om
die ritme en choreografie te ondersteun
Zulu familiekraal
• Die woning van umuzi wendoda (die hoof van die kraal) vorm die middelpunt van
die familie-kraal, omring deur hutte van die vrou/e, kinders en lede van die
uitgebreide familie
• Hierdie vorm van sosiale organisasie kom voor in isicathamiya gedurende die
”gaarmaak” van liedere wanneer die leier in die middel van 'n sirkel staan wat
gevorm word deur lede van die groep
• Die vuurmaakplek word metafories gebruik vir die “gaarmaak van liedere”
gedurende isicathamiya-verhoogoptredes
• Voor die groep die verhoog betree, staan die uitvoerders in 'n sirkel en bid vir
geestelike leiding
• Hierdie sirkel stel die beeshoringvorm van 'n Zulu-stad voor ('n gewyde ruimte waar
manne die teenwoordigheid van hulle voorvaarders ervaar en tot hulle bid)
• Ritme of die maak van ritme word idiomaties as ‘ukubasa umlilo', (vuurmaak) deur
die amaZulu beskryf
Ukuqatha (Kompetisies rondom stokgevegte)
• Die terminologie en beelde van hierdie kragtoetse (inkunzi - bul) vir die jeug vir 'n
magtige leier, en izingqwele vir seuns wat hulle teenstanders verslaan, word
gebruik in isicathamiya-kore
• In die Zulu-gemeenskap word kompetisie (veral in musiek) hoog geag
• Kompetisies word ook as 'n publieke aktiwiteit gebruik waar 'n gevoel van identiteit
vasgestel word
• Isicathamiya-uitvoerders verbeter hulle beeld deur kompetisies te wen
Umuntu ngumuntu ngabantu
• amaZulu verkondig dat volgens isiZulu filosofie, hulle nie liedere “komponeer” nie,
maar dit “bou” (bayazakha) deur middel van 'n groep mense wat saam iets bereik
(soos die bou van 'n hut)
• 'n Komposisie ontkiem in die verbeelding van 'n individu en terwyl hy dit aan ander
leer, sing hy slegs sy indila (paadjie) en die ander sing hulle eie iziggi (voetspore)
harmonieë saam
• Op hierdie wyse word harmonie sosiaal ontwikkel
• Daarom word daar na die leier van 'n isicathamiya-groep verwys as ivulandlela
(padvinder)
• Hy laat sy izigqi (voetspore) na om die pad te berei en die ander lede van die groep
volg hom in hulle eie "voetspore" met ingeskakelde ritmes, wat verskillende
harmoniese ritmes aan die oorspronklike melodie gee.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Musiek/V1 29 DBE/2018
¸SSE – Nasienriglyne
Die opstel sal aan die hand van die onderstaande kriteria nagesien word:
KRITERIA PUNTETOEKENNING
Die relevansie van diere 1 punt vir elke korrekte feit 3
IsiZulu familie-kraal 1 punt vir elke korrekte feit 4
Kompetisies rondom 1 punt vir elke korrekte feit
3
stokgevegte (Ukuqatha)
Umuntu ngumuntu 1 punt vir elke korrekte feit
2
ngabantu
Uitstekend
'n Inleiding, afsluiting en stewige
argument in die middeldeel van die opstel
= 3 punte
teenwoordig
Goed
'n Inleiding, afsluiting en redelike
argument in die middeldeel van die opstel
= 2-2½ punte
teenwoordig
Redelik
Logiese uiteensetting en 'n Inleiding, afsluiting en vae argument in = 1½ punte
die middeldeel van die opstel teenwoordig 3
struktuur van die opstel
Ondergemiddeld
'n Inleiding, afsluiting en swak argument
in die middeldeel van die opstel
= 1 punt
teenwoordig
Swak
'n Enkel paragraaf: swak poging met die = ½ punt
skryf van 'n opstel
Nie aanvaarbaar
Feite puntsgewys aangebied
= 0 punte
TOTAAL 15 [15]
TOTAAL AFDELING E: 40
GROOTTOTAAL: 120
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Music Grade 12 P1 NSC June 2018 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo (English)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo (English)

Memorandum
Music Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo (Afrikaans)
More from Grade 12 Music

Question paper
Music Grade 12 P1 NSC June 2025 Question Paper (English)

Question paper
Music Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper (English)

Question paper
Music Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper (Afr)

Question paper
Music Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper (English)

Question paper