Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
RELIGIESTUDIES V2
NOVEMBER 2022
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 150
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 17 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2022 Memo (Afr)
Grade 12 Religion Studies Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2022 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF.
Religion Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2022. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Religion Studies
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 17
- File size
- 513.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 17
This exam
NSC November Exam 2022
Questions in this paper
- Question 1.1Topical Issues in Society10 marks
- Question 1.2Topical Issues in Society12 marks
- Question 1.3Common Features of Religion14 marks
- Question 1.4Topical Issues in Society14 marks
- Question 2.1Common Features of Religion24 marks
- Question 2.2Common Features of Religion14 marks
Show all 15 questions
- Question 2.3Common Features of Religion12 marks
- Question 3.1The Variety of Religions28 marks
- Question 3.2Common Features of Religion10 marks
- Question 3.3Common Features of Religion12 marks
- Question 4.1Research Into and Across Religions40 marks
- Question 4.2Research Into and Across Religions10 marks
- Question 5.1Common Features of Religion24 marks
- Question 5.2The Variety of Religions10 marks
- Question 5.3The Variety of Religions16 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 2 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 1
1.1 Familieagtergrond – enigeen met familielede wat middelmisbruik-
kwessies ontwikkel het, staan groter gevaar om middelmisbruik-kwessies
van hulle eie te ontwikkel.
Geestelike gesondheidsprobleme kan soms tot alkohol- en
dwelmmisbruik lei.
Mense gebruik sekere middels as meganisme om stres, finansiële druk
en verhoudingsprobleme baas te raak/te hanteer.
Portuurdruk – wanneer middelgebruik 'n norm is.
Verveeldheid en 'n gevoel dat daar geen doel in die lewe is nie, lei tot
middelmisbruik.
Gevoelens van depressie, angs en gebrek aan beheer is ook dryffaktore. (10)
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
Ken ‘n maksimum van VIER punte toe indien faktore slegs genoem en
nie bespreek word nie.
1.2 Gewigsverlies, velkleurveranderinge en uitslagte/letsels.
Intense drange of behoefte aan/lus vir, soos wat die verslawing vorder.
Onttrekkingsimptome, lei tot swak werksprestasie.
Psigologiese/Sielkundige simptome wat algemeen is, soos isolasie,
depressie, gewelddadige optrede, angs en paranoia.
Ongesonde vriendskappe met mense wat eenderse gewoontes het.
Finansiële probleme want groot bedrae geld word aan dwelms bestee.
Die persoon kan hulle wend na inbrake en roof om geld vir dwelms te kry.
Skeep verantwoordelikhede af, soos werk of persoonlike verpligtinge.
Swak oordeel, sluit gevaarlike gedrag in soos steel, lieg, onveilige seks,
verkoop dwelm of misdaad wat die persoon in die tronk kan laat beland.
Psigose – geestelike versteuring a.g.v. middelmisbruik, hallusinasies.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry. (12)
SES punte vir simptome van dieselfde kategorie.
Ken ‘n maksimum van VIER punte toe indien simptome slegs gelys word
sonder bespreking.
1.3 VOORBEELD 1: CHRISTELIKE GODSDIENS
'Moet julle nie aan drank te buite gaan nie; daarmee gaan losbandigheid
gepaard. Nee, laat die Gees julle vervul'. (Ef. 5:18)
Dit beteken dat middelmisbruik jou vatbaar maak vir enige vorm van
slegte gedrag.
'Of besef julle nie dat julle liggaam 'n tempel van die Heilige Gees is nie?
Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle
behoort nie aan julleself nie' (I Kor. 6:19).
Dit beteken dat jy jou eie liggaam moet respekteer as 'n heilige tempel
wat aan God gewy is.
'Waarom betaal julle vir iets wat nie brood is nie, waarom werk julle vir
iets wat nie kan versadig nie?' (Jes. 55:2)
Dit beteken dat om geld aan dwelms te bestee geen voordeel het nie, en
dat dwelms nie 'n noodsaaklike uitgawe is nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 3 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
Almal wat hulle liggame heilig wil hou, moet hulle van enige vorm van
middelmisbruik weerhou.
'afguns, dronkenskap, uitspattigheid, "onsedelikheid" en dergelike dinge.
Ek waarsku julle soos ek julle vroeër gewaarsku het: wie hom aan sulke
dinge skuldig maak, sal nie die koninkryk van God as erfenis kry nie.'
(Gal. 5:21)
Diegene wat by middelmisbruik betrokke is, sal nie die koninkryk van God
kan ingaan nie, middelmisbruik is dus sonde.
Wyn maak jou ligsinnig, drank laat jou lawaai maak' (Spr. 20:1)
Middelmisbruik is verbode wat dit veroorsaak die individu om arrogant en
gewelddadig te wees.
'Ellende wag vir dié wat helde is by wyndrinkery, dapper by die meng van
hulle drank' (Jes. 5:22)
Die profeet waarsku mense teen die gevaar van drank.
VOORBEELD 2: BOEDDHISME
Boeddhisme verkondig dat individue die waarheid oor die menslike
belewenis wat binne hulleself lê, moet ontbloot. Daarom verbied dit
mense om dwelms/middels te gebruik wat die verstand verander.
Meditasie is ook baie belangrik in Boeddhisme, want dit help om insig en
wysheid te bekom. Middelmisbruik meng in met meditasie.
In Boeddhisme word soberheid van gees/verstand hoog aangeslaan.
Die regte gemoedstoestand (geestesinstelling) is belangrik om geestelike
ontwikkeling ('enlightenment') te bereik; die hoogste doel van
Boeddhisme.
Middelmisbruik word veroordeel; dit verhinder jou om geestelike
ontwikkeling ('enlightenment') te bereik.
Dit is op hierdie basis dat middelmisbruik in Boeddhisme verbode is.
Boeddhisme veroordeel ook enige middel wat die liggaam skade doen.
Die Boeddha leer ons dat om 'n sedelike/morele lewe te lei selfdissipline
en selfbeheer tot gevolg het. Dit is noodsaaklik om die drang na dwelms
te stop.
Die Boeddha verkondig dat slegs deur die Agtvoudige Weg te volg, kan
mense ongebonde raak en hulleself bevry van die pynlike ervaring van
weergeboorte. Dwelmmisbruik is een voorbeeld van die pynlike ervaring (14)
van gebondenheid.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
1.4 Godsdiensorganisasies moet die jeug aanmoedig om aan gesondheid-
en sportprogramme deel te neem.
Godsdienstige gemeenskappe moet werkswinkels vir middelmisbruik-
bewustheid hou.
Hulle moet met gemeentelede/volgelinge praat en die gevare van middel-
misbruik verduidelik. Relevante godsdienslerings moet beklemtoon word.
Godsdiensorganisasies moet met gemeenskappolisiëringsforums
saamwerk om onaangekondigde lukrake/toevallige ondersoeke in die
gemeenskap te doen.
Hulle moet dwelmbase aan by die polisie aangee aangesien dwelmbase
in die gemeenskap woon.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 4 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
Die organisasies moet vorige verslaafdes na werkswinkels nooi sodat die
gemeenskap eerstehands oor die nadelige gevolge van middelmisbruik
kan leer.
Moedig die jeugdebatte in die gemeenskap aan waar die jeug oor
oplossings vir dwelmmisbruik kan debatteer.
Godsdiensorganisasies moet die plaaslike munisipaliteit en
gesondheidsdepartement nader om 'n rehabilitasiesentrum te stig om
diegene wat geaffekteer word, te help.
Hulle moet aandring daarop dat daar by elke polisiestasie 'n alkohol-en-
dwemmisbruikafdeling is wat deur die provinsiale regering befonds word.
Dit sal middelmisbruik holisties teiken. (14)
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
[50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 5 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 2
2.1 2.1.1 VOORBEELD 1: AFRIKA TRADISIONELE GODSDIENS
Beloning en straf in ATR vind in die huidige lewe plaas, nie na
die dood nie.
Daar word geglo die lewende dooies/voorouers kan
boosdoeners straf en diegene wat goed doen, beloon.
Straf vanaf die lewende dooies kom in verskillende vorms van
beproewing/leed.
Daar word gesê dat die persoon wat hierdie beproewing beleef
slegte bloed het.
Die geneesmiddel vir slegte bloed is 'n toepaslike vorm van
suiwering, wat bedoel is om die lewende dooies te paai.
Wanneer hierdie rituele nodig is, voer die tradisionele geneser
die ritueel vir die suiwering van die slegte bloed uit.
Diegene wat die voorouers vereer, word met voorspoed en 'n
goeie lewe beloon.
VOORBEELD 2: ISLAM
Islam verklaar dat beloning en straf in die huidige wêreld en ná
die dood bestaan.
Op die Oordeelsdag sal die hele mensdom opgewek word om
deur Allah geoordeel te word.
Diegene wat in Allah glo en hulle verpligtinge aan die Skepper
en aan die mensdom nagekom het, sal beloon word en tot die
paradys toegelaat word.
Diegene wat die bestaan van Allah ontken, sal gestraf word en
aan die hel oorgelewer word.
Diegene wat geglo het maar nie hulle verpligtinge nagekom
het nie, sal óf vergewe word óf gestraf word in
ooreenstemming met die aard van hulle sonde.
Daar word gesê dat om aalmoese aan die armes te gee, die
persoon nader aan Allah bring en hy/sy sal met Allah se
genade en goedhartigheid beloon word. (12)
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
‘n Maksimum van TIEN punte mag toegeken word indien slegs
BELONING of STRAF bespreek word
2.1.2 VOORBEELD 1: AFRIKA TRADISIONELE GODSDIENS
In Afrika Tradisionele Godsdiens word boosheid gesien as die
gevolg van die misnoeë van die voorvaders of omdat hulle uit
belangrike geleenthede in die familie uitgesluit is.
Daar word ook geglo dat daar mense soos towenaars en
hekse is wat bonatuurlike magte het wat ander mense kan
benadeel/kwaad aandoen.
In Afrika Tradisionele Godsdiens 'n heks is 'n bose wese wat
bonatuurlike magte het om andere leed aan te doen.
Boosheid veroorsaak dat mense op so wyse optree dat dit
teen die etiese beginsels van die beskerming en bevordering
van die lewe gaan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 6 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
Hierdie boosheid kan baie vorms aanneem soos om die
lewende dooies en hulle wense te gehoorsaam.
Om ander mense leed aan te doen, is die rol van boosheid, bv.
gebruik van toorkuns/heksery.
Die opsetlike versteuring en ontwrigting van die gemeenskaps-
en kosmiese orde is ook die rol van boosheid.
VOORBEELD 2: ISLAM
Boosheid word aan Satan, of die duiwel, gekoppel.
Allah het Adam, die eerste man, geskep en almal in die
skepping beveel om voor hom te buig.
Satan het geweier om te buig, want hy het daarop aanspraak
gemaak dat hy beter as Adam was omdat hy uit vuur geskep is
waar Adam uit klei geskep is.
Hierdie trots het tot Satan in sonde verval het en homself
voorgeneem het om alles in sy mag te doen om mense te
mislei en hulle te oorreed om God nie te gehoorsaam nie.
Elke individu is verplig om dit wat Haram (onwettig) is, te
vermy omdat dit ernstige wetlike en morele/sedelike gevolge
kan dra.
Allah het mense met 'n vrye wil wat hulle kan uitoefen, geskep.
Ons gebruik van vrye wil sal óf goed óf boosheid oplewer.
Ons kan beïnvloed word om boosheid te beoefen deur ons eie
basiese begeertes of ons kan deur die duiwel tot boosheid
getempteer word.
As ons ons bose dade berou en Allah se vergifnis soek, kan
ons vir Sy genade en deernis hoop.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
‘n Maksimum van TIEN punte mag toegeken word indien slegs
OORSPRONG of ROL bespreek word (12)
2.2 Dit help om:
Die betekenis van heilige teks te bepaal en te verstaan.
Die gaping tussen ons denke/verstand en die denke/verstand van die
skrywers van die heilige boek te oorbrug.
Oor antieke kulture te leer deur 'n deeglike kennis van die oorspronklike
taal en antieke geskiedenis.
Die eenheid van geloof binne 'n godsdiens te bevorder deur gedeelde
begrip van heilige boeke/teks.
'n Heelalle metode om geskrifte te interpreteer, te bevorder.
Goddelike geskrifte teen menslike boosheid te beskerm.
Die oorspronklike heilige boodskap vit toekomstige geslagte te bewaar.
LET WEL: Indien leerders slegs die hermeneutiese beginsels gelys en
bespreek het, kan ‘n maksimum van SES punte toegeken word. (14)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 7 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
2.3 By Abrahamitiese godsdienste is heilige tekste sentraal tot hulle praktyke
en oortuigings. Dit is hoekom dit 'godsdienste van die Boek' genoem
word.
Abrahamitiese godsdienste se lerings is gevestig in hulle geskrewe
heilige geskrifte.
By nie-Abrahamitiese godsdienste, soos Hindoeïsme, word absolute
gesag aan die oorspronklike klank van die gesproke woord en nie die
teks nie, gegee.
Nie-Abrahamitiese godsdienste beskou dus hulle oortuigings en lerings
as vloeibare voorwerpe.
By Abrahamitiese godsdienste bring heilige tekste 'n dieper konneksie
met die Goddelike mee.
By nie-Abrahamitiese godsdienste, soos Boeddhisme, word geskrifte nie
as goddelike diktate beskou nie.
Abrahamitiese godsdienste is kenmerkend eksklusief omdat hulle
godsdiens fundamenteel in hulle heilige geskrifte gewortel is.
Die nie-Abrahamitiese godsdienste is kenmerkend pluralisties, bv.
Hindoeïsme.
By Abrahamitiese godsdienste kweek heilige teks gemeenskaplike
identiteit, terwyl by godsdienste soos Hindoeïsme, is daar 'n
verskeidenheid tekste en jy kan enige teks/interpretasie volg.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
‘n Maksimum van AGT punte mag toegeken word indien die leerders
slegs Abrahamitiese of nie-Abrahamitiese religieë bespreek (12)
[50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 8 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 3
3.1 3.1.1 VOORBEELD 1: CHRISTELIKE GODSDIENS
Praktyke in Katolisisme
Praktyke in Katolisisme
Bywoning van Heilige Mis op Sondag is verpligtend.
Soos wat 'n kind grootword, so ontvang hy/sy die sakramente
op toepaslike stadiums: Eerste Heilige Nagmaal en
Aanneming.
Hulle gebruik die bidsnoer ('rosary') tydens hulle gebede.
Katolieke are lief vir die simbool van die kruis en krusifiks – die
laasgenoemde is 'n kruis met die figuur van Jesus daarop.
Die sakrament van bieg behels bieg aan 'n priester.
Praktyke in Protestantisme
Hulle woon gereeld kerkdienste op Sondae by.
Soos wat 'n kind grootword, so ontvang hy/sy geskikte
vorming, bv. Sondagskool en jeuggroepe.
Hulle plaas baie klem op die geskrifte.
Genesingsdienste word uitgevoer.
Praktyke in die Oosters-Ortodokse Kerk
Hulle rituele behels die gebruik van baie wierook.
Hulle hou van ikone (spesifieke styl van heilige beelde) en
hulle kerke is ryklik versier.
Tydens gulle gebede soen hulle die ikone en steek kerse aan.
Oosters-Ortodokse vroue dra wit klere kerk toe.
VOORBEELD 2: BOEDDHISME
Praktyke in Theravada-Boeddhisme
Die ideaal in Theravada-Boeddhisme is vir die individu om 'n
lewe van meditasie te ly om sodoende geestelik te ontwikkel
('become enlightened').
Die monnike woon in kloosters, bedel vir kos en mediteer
amper die heeldag.
Hulle help en werk saam met leke (oningewydes) persone in
belangrike geleenthede in hulle lewens, soos geboortes,
troues en begrafnisse.
Die monnike lei nie die gebeure nie, maar woon dit by om
gewig aan die geleenthede te gee.
Die meeste godsdienstige praktyke word in die tuiste uitgevoer
alhoewel daar ook individuele en gemeenskaplike meditasie
en kantillering ('chanting') in tempels plaasvind.
Praktyke in Tibettaanse Boeddhisme
Hierdie Boeddhiste beoefen baie rituele.
Hulle gebruik rituele en kantillering in gebede.
Hulle doen meditasie.
Hulle doen beswymings om wysheid te bekom.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 9 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
Praktyke in Mahayana-Boeddhisme
Hierdie vorm van Boeddhisme het 'n konsep, genoem
Bodhisattva, ontwikkel.
'n Bodhisattva is 'n persoon wat op eie meriete Nirvana kan
ingaan, maar wat uit deernis/ontferming vir mense wat ly,
besluit het om hierdie ingang uit te stel om ander mense te
help.
Die Bodhisattva is dus beskikbaar om mense te help om
geestelike ontwikkeling ('enlightenment') te bereik en om later
'n Boeddha te word.
By Mahayana-Boeddhisme kan gewone mense goddelike
wesens nader om hulle te help in hulle soeke na
redding/verlossing.
Mahayana-Boeddhiste kan meer rituele elemente beoefen as
wat in Theravada-Boeddhisme waargeneem word.
Voorbeelde is om hulleself neer te werp/buig, kantillering en
aansteek van wierook. (16)
3.1.2 VOORBEELD 1: CHRISTELIKE GODSDIENS
Bestuur in Katolisisme:
Die hoof van Katolisisme is die Pous.
Die magsentrum is in Rome (Vatikaan).
Die kerk word bestuur op gemeentevlak deur priesters, by
dekanieë deur dekens, by bisdomme deur biskoppe en
aartsbisdomme deur aartsbiskoppe.
Die kardinale is die verteenwoordigers van die Pous in
verskillende geografiese streke, bv. die Suidelike Afrika-streek
van onder Kardinaal Napier.
Bestuur in Protestantisme
Die kerke word deur ingewyde predikante/dominees en
biskoppe of verkose ouderlinge bestuur.
Oorhoofse regering/bestuur is deur 'n hoër gesag, soos 'n
sinode of algemene vergadering, voorgesit deur 'n biskop.
Sommige Protestante kerke is onafhanklike en nie aan 'n hoër
gesag as die gemeente verantwoordelik nie.
By die Presbiteriaanse stelsel word die gemeentes deur die
Kerkraad/-sessie bestuur. Die laasgenoemde bestaan uit die
kerkdominee en ouderlinge.
Bestuur in Oosters-Ortodokse Kerk
Die verskille tussen die Katolieke en Ortodokse Kerke is dat
die laasgenoemde nie die leierskap van die Pous aanvaar nie.
Gesag in die kerk is in die hande van die biskoppe en
aartsbiskoppe.
Hulle ingewyde dominees/predikante sluit priesters, biskoppe
en aartsbiskoppe in.
Hulle ingewyde klerikale personeel mag trou. Hulle hoef nie
selibaat te wees nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 10 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VOORBEELD 2: BOEDDHISME
Bestuur in Theravada-Boeddhisme.
Die bestuur van die Theravada- en Mahayana-vertakkings is
basies dieselfde.
Theravada-Boeddhisme is een kompakte vertakking met min
of geen afwyking in verskillende dele van die wêreld nie.
Die klooster het groter betekenis in Theravada-Boeddhisme as
in ander vertakkings.
Bestuur in Mahayana-Boeddhisme
Elke groep van die Mahayana word deur 'n senior monnik
bestuur.
Die senior monnik word bygestaan deur 'n raad van ander
senior monnike en soms senior nonne.
Hierdie vorm van Boeddhisme het in baie groeperings
ontwikkel wat tot baie buigsaamheid m.b.t. bestuur gelei het.
Bestuur in Tibettaanse Boeddhisme
Tibettaanse Boeddhiste het 'n leier genaamd die Dalai Lama.
Daar was sedert die 17de eeu tot 1959 'n opeenvolging van
Dalai Lamas.
Toe die Volksrepubliek van China in 1959 Tibet ingeval het,
het die huidige Dalai Lama, Tenzin Gyatso, uit Tiber gevlug.
Hy is sedertdien 'n geestelike leier in ballingskap.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry. (12)
3.2 Inspirasie is 'n belangrike normatiewe bron in baie godsdienste.
Dit is die ware oorsprong van alle godsdienste.
Inspirasie verwys na die mag of krag van 'n buitengewone wese wat 'n
uitverkose wese oorneem.
Die stigtersfigure van baie godsdienste is deur 'n hoër mag of wysheid
geïnspireer.
Sulke mense voel dat hulle 'n 'openbaring' van 'n buitengewone wese
ontvang het.
In Afrika Tradisionele Godsdiens ontvang die mediums of waarsêers
inspirasie terwyl hulle in 'n beswyming is.
Inspirasie is 'n kragtige motivering vir die volgelinge van 'n godsdiens.
Daar is verskillende tipes inspirasie, naamlik:
o Goddelike inspirasie wat direk en onmiddellik is en wat deur die
stigters van godsdienste geïnspireer is
o Kontemporêre inspirasie wat deurlopend is en dien om aanbidders met
hulle Skepper te verenig
Mediums en waarsêers in ATR kommunikeer met die geestelike ryk deur
inspirasie.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry. (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 11 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
3.3 VOORBEELD 1: HINDOEÏSME
Die Vedas het in antieke Indië ontstaan.
Die Vedas vorm deel van die hoof- skriftuurlike bronne vir Hindoes.
Baie Hindoes glo dat die Vedas nie in werklikheid deur enigiemand
geskryf is nie, Ishvara ingesluit.
Geskiedkundiges beraam dat dit tussen ongeveer 2500 en 500 VHJ
neergeskryf is.
Die Vedas is deur die groot wysgeer of wyse man, Krishna Dwipayana,
saamgestel.
Die doel is om 'n gestandaardiseerde weergawe van Hindoe-lerings vir
alle Hindoe-volgelinge saam te stel.
Dwipayana het al die mondelinge lerings bymekaar gemaak wat deur die
rishis, onderwysers en die studente aangegee is en dit in vier
standaardversamelings of boeke saamgestel, naamlik Rigveda,
Yajurveda, Samaveda en Atharaveda.
VOORBEELD 2: ISLAM
Moslems glo dat Allah sy finale boodskap vir die mensdom aan die
Profeet Muhammad deur die aartsengel Gabriël onthul het.
Die Profeet kon nie lees of skryf nie, dus het hy die openbaringe op
mondelinge wyse met sy volgelinge gedeel.
Die volgelinge van Muhammad het die openbaringe neergeskryf.
Die teks wat al hierdie openbaringe bevat, het as die Koran bekend
geword.
Die Koran word dus as die Woord van God beskou.
Die Koran is oor 'n tydperk van 23 jaar aan die Profeet Muhammad
onthul.
Net voordat hy gesterf het, het die Profeet die hele Koran uit die hoof
aangehaal.
Die Woord van God is aan die Profeet in Arabies onthul en baie Moslems
glo dat die Koran nie vertaal kan word sonder om betekenis te verloor
nie.
Dit is omdat die boodskap en die lerings wat in die Koran bevat is, nie
van die taal waarin dit geskryf is, geskei kan word nie. (12)
(50)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 12 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 4
4.1 4.1.1 Abrahamitiese godsdienste verwerp oor die algemeen die
evolusieleer omdat dit teen hulle fundamentele lerings oor die
skepping van mense en hulle status in die heelal gaan.
Darwin se leer erken nie die bestaan van 'n Skepper nie.
Volgens hierdie leer is 'n menslike wese bloot nog 'n biologiese
organisme.
Dit is in teenstelling met die lerings van Abrahamitiese
godsdienste.
Abrahamitiese godsdienste verklaar dat menslike wesens na
die beeld van God geskape is, wat menslike wesens bo alles
in die skepping plaas.
Volgens die evolusieleer is mense deel van die lewensproses,
hulle ontstaan en gaan dood.
Dit gaan teen Abrahamitiese godsdienstige lerings wat
verklaar dat menslike wesens onsterflik is en dat hulle 'n
geestelike deel (siel) besit.
Abrahamitiese godsdienste verkondig dat alles deur God
geskep is en dat die skepping perfek was.
Dit impliseer dat menslike wesens perfek geskep is en nie uit
primate geëvolueer het nie.
Hulle redeneer verder dat die evolusie van nuwe spesies nog
nooit aangeteken is nie. (14)
4.1.2 Volgens die Oerknalteorie weet ons nie wat voor die Oerknal
bestaan het nie.
Die teorie beweer dat daar 'n enorme ontploffing in die ruimte
was, en dat die heelal binne 'n sekonde verskyn het en tot 'n
enorme grootte uitgebrei het.
Die Oerknal het ongeveer 13,7 miljard jaar gelede
plaasgevind.
Die Oerknalteorie verklaar dat die skeppingsproses net 'n
breukdeel van 'n sekonde geneem het.
Klein temperatuurverskille in die aanvanklike ontploffing het tot
die vorming van stof en energie gelei.
Die stof het gekondenseer en die sterre en sterrestelsels
gevorm het.
Wetenskaplikes glo dat die heelal steeds uitbrei.
Dit is nie bekend of en hoe die heelal sal eindig nie. (14)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 13 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
4.1.3 VOORBEELD 1: BAHÁ'I-GELOOF
Bahá'u'lláh verkondig duidelik dat die studie van godsdiens en
die ondersoek van die wetenskap versoenbaar is.
Dit is albei weë na een waarheid in die wêreld van skepping.
Beide die geestelike en fisiese ryke is skeppings van dieselfde
God.
Hulle is nie in konflik nie aangesien dit van dieselfde God af
kom.
Indien dit geblyk het asof die wetenskap en godsdiens op 'n
stadium mekaar weerspreek, is dit duidelik dat óf die
wetenskap óf godsdiens te blameer is.
Dit is dikwels mense se beperkte begrip wat 'n probleem is.
Soms interpreteer hulle heilige boeke letterlik.
Om die konflik in hulle begrip te vermy, moet hulle heilige
boeke figuurlik interpreteer.
Hulle moet die metafore wat geestelike waarhede illustreer,
toepas.
VOORBEELD 2: TAOÏSME
In Taoïsme kom die wêreld en alles daarbinne outomaties tot
stand as deel van die Tao se aktiwiteit.
Dit word nie beplan nie, maar dit is nie onbeplan nie.
Die Tao het nie bedoel dat die wêreld bestaan nie, maar ook
nie dat die wêreld nie bestaan nie.
Taoïsme is nie in teenstelling met die Oerknalteorie nie.
Wetenskaplik is die wêreld nie deur enige God of gode geskep
nie, dit het toevallig gebeur.
Die wêreld het eenvoudig as 'n klein spikkeltjie in die enorme
'kom' ('bowl') van skepping ontstaan soos die Tao op sy weg
gegaan het.
Volgens Taoïsme bestaan die wêreld uit prosesse van
skepping en vernietiging.
Die Taoïstiese beskouing van die heelal is baie op hulle
waarneming van die natuurlike en menslike wêrelde gebaseer.
Die Oerknalteorie is ook op waarneming van die natuurlike en
menslike wêrelde gebaseer.
Daarom Taoïsme se aanvaarding van die Oerknalteorie.
VOORBEELD 3: HINDOEÏSME
Hindoes glo dat die Oerknal 'n alternatiewe wyse is om te
verduidelik hoe die heelal ontstaan het.
In Hindoeïsme bestaan die Skepper aktief of passief.
Die passiewe staat is 'n staat van rus wanneer niks gebeur nie.
Wetenskaplik was die passiewe staat voor die Oerknal.
Lank daarna het die Skepper weer aktief geword.
Dit is wanneer 'n gedeelte van die heelal anders as ander word
en skepping begin.
Volgens Hindoeïsme het die Oerknal plaasgevind toe die
skepper aktief geword het.
Vir Hindoes weerspreek die Oerknalteorie nie hulle oortuigings
oor skepping nie. (12)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 14 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
4.2 Die geosentriese teorie verklaar dat die aarde die middelpunt van die
heelal is en dat alles daar rondom wentel.
Die kerk het die geosentriese teorie geglo want dit het met hulle
interpretasie van geskrifte ooreengekom.
Die heliosentriese teorie verklaar dat dit nie die aarde is wat
bewegingloos aan die middelpunt van die sonnestelsel is nie, maar die
son.
Die kerk het nie die heliosentriese teorie aanvaar nie want dit kontrasteer
met die fundamentele lerings van die kerk.
Die Katolieke Kerk het die heliosentriese teorie as onwaar afgekeur.
Die heliosentriese teorie het egter die persepsie van hoe die heelal
geskep is, verander.
Daar is nou 'n paradigmaverskuiwing van die letterlike interpretasie van
geskrifte na figuurlike interpretasie.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
(10)
(50)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 15 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VRAAG 5
5.1 5.1.1 Die Duitse monnik Martin Luther het in die 15de eeu sekere
verandering aan die gang gesit wat tot die versplintering van
die Christelike godsdiens gelei het.
Dit het tot dekades van godsdienstige oorloë in Europa gelei.
Verskeie Christen-groepe het vir dominansie geveg.
Die kerk was op daardie stadium polities en sosiaal baie
invloedryk.
Die meeste lande was nie demokraties nie want hulle is deur
keisers, konings, koninginne of die adel regeer.
Hierdie heersers het die kerk gebruik om hulle mag te vestig.
Godsdienstige leiers het weer heersers beïnvloed om hulle
interpretasie van oortuigings te bevorder.
Protestante hervormers en Katolieke was nie verdraagsaam
teenoor godsdienstige diversiteit nie.
Katolieke en Protestante het hulle oortuigings op mekaar
afgedwing.
Die intellektuele het tot die slotsom gekom dat godsdiens
eerder verdelend as verenigend was.
Mense het begin met 'n soektog na staat waar daar
godsdienstige verdraagsaamheid is.
'n Regering wat suiwer op redeneervermoë en begrip van die
menslike aard gebaseer is, was toe die antwoord.
Regering en moraliteit is dus geskei van godsdiens.
Sekulêre humanisme is dus gevestig.
Wetenskaplike denke en ontdekkings het ook die groei in
sekulêre denke sterk beïnvloed. (12)
5.1.2 VOORBEELD 1:
MATERIALISME
As 'n sekulêre wêreldbeskouing glo materialisme dat
stof/materie die enigste werklikheid is.
Materialisme leer hulle volgelinge dat daar geen bonatuurlike
werklikheid is nie.
Hierdie wêreldbeskouing staan teen die godsdienstige
wêreldbeskouings gebaseer op die geloof dat die bestaan van
enige geestelike werklikheid bevestig kan word.
Materialisme leer dat niks behalwe die natuur bestaan nie.
Volgens materialisme is enige wese wat as buite die natuur
(bonatuurlik) beskou word, 'n wese van die verbeelding.
Materialisme verbied hulle volgelinge om hulleself aan enige
geestelike afhanklikheid te onderwerp.
Nuwe terme is uit materialisme ontwerp, naamlik dialektiese
materialisme en historiese materialisme.
In dialektiese materialisme word stof/materie beskou as die
fundamentele oorsaak van alles.
Historiese materialisme: dit ondersoek ekonomie en die
verhoudings tussen werkers en eienaars as die fundamentele
struktuur in die samelewing.
Kontemporêre fisici en neurowetenskaplikes daag egter die
materialistiese verduidelikings van werklikheid uit.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 16 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
VOORBEELD 2:
SEKULÊRE HUMANISME
Dit is in die 1950's die eerste keer as 'n konsep gebruik.
Sekulêre humanisme is 'n tak van humanisme.
Die term 'humanisme' was oorspronklik 'n godsdienstige term.
Gedurende die Renaissance was 'n humanis iemand wat
Klassieke letterkunde en onderwys gestudeer het.
Gedurende die 19de eeu het die betekenis van 'humanisme'
verskuif om vir die meeste Engelsprekendes 'ateïsme' te
beteken.
Sekulêre humanisme het ontstaan omdat spesifieke filosowe
hulle eie teorie wat godsdiens sou vervang moes voorbring.
Die Sekulêre Humanismeraad is in 1980 gestig.
Dit het 'n verklaring uitgereik wat hulle lede se oortuigings
weerspieël het, ' 'n Sekulêre Humanistiese Verklaring'
genoem.
Die 25ste herdenking van die Sekulêre Humanismeraad is in
2005 gevier.
Dit was tydens die viering dat die Wêreldkongres gehou is.
By die Wêreldkongres het die Sekulêre humaniste 'n beroep
gedoen op 'n nuwe verligting ('enlightenment').
Die nuwe verligting was bedoel om na die Midde-Ooste en
ander dele van die wêreld te versprei.
LET WEL: ‘n Maksimum of TWEE punte mag toegeken word
indien SEKULARISME verduidelik word as ‘n inleiding (12)
5.2 Die rigsnoere (beginsels) van die Raad van Godsdienstige Leiers in Afrika
('ACRL') is soos volg:
Om godsdienstige verskille te respekteer.
Op te tree oor diepsinnige morele/sedelike kwellings en waardes wat
deur baie mense gedeel word.
Behoud van die identiteit van elke godsdienstige gemeenskap.
Respekteer die verskillende wyses waarop godsdienstige gemeenskappe
in Afrika georganiseer word.
Ondersteun multigodsdienstige strukture wat plaaslik in die ACRL-
netwerk in die kontinent gelei word.
Onderhou die beginsels van verteenwoordiging, ondergeskiktheid en
solidariteit.
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry. (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Religiestudies/V2 17 DBE/November 2022
NSS – Nasienriglyne
5.3 VOORBEELD 1
Raad van Godsdienstige Leiers in Afrika ('ACRL') – Religions for Peace.
SUKSESSE
Hulle het godsdienstige leiers in Afrika suksesvol bymekaar gebring met
'n gesindheid van inklusiwiteit, respek en dialoog.
Hulle ondersteun intergeloofsaktiwiteite en dienste wat plaaslik gelei
word.
Hulle het aan die Wêreld Sosiale Forum deelgeneem.
Die positiewe werk wat gedoen is, het 'n verskil in daardie
gemeenskappe gemaak en word waardeer.
MISLUKKINGS
Daar is steeds baie swaarkry in Afrika as gevolg van konflik.
Daar is steeds swaarkry as gevolg van armoede en 'n gebrek aan
hulpbronne in Afrika.
Nie alle lande en regeringsowerhede erken en ondersteun die Raad van
Godsdienstige Leiers in Afrika ('ACRL') – Religions for Peace nie.
Die organisasie het beperkte hulpbronne en dit steun op openbare
skenkings.
VOORBEELD 2
Wêreldkonferensie van Godsdienste vir Vrede.
SUKSESSE
Die organisasie is op elke kontinent aktief.
Dit het baie intergodsdienstige groepe gevorm om algemene probleme
aan te pak.
Hierdie groepe werk ook om wêreldvrede te bevorder.
Hulle het in verskeie konfliksituasies as bemiddelaar opgetree., bv. Sierra
Leone, Bosnië, Kosovo.
Hulle het 'n internasionale netwerk van godsdienstige vroue-organisasies
gevorm.
MISLUKKINGS
Ten spyte van die groot en toegewyde werk deur hierdie organisasie, lyk
dit asof die wêreld 'n toename in konflik en 'n gebrek aan vrede ervaar.
Dit lyk selfs of daar 'n toename in godsdienstige konflik in die wêreld is.
Vrywilligerorganisasies soos hierdie sukkel voortdurend om hulpbronne
te bekom om aan hulle behoeftes te voldoen. (16)
LET WEL: Ander relevante antwoorde moet krediet kry.
Indien 'n kandidaat slegs SUKSESSE of slegs MISLUKKINGS bespreek,
kan 'n maksimum van 12 PUNTE toegeken word
[50]
TOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (Eng)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2020 Memo (Eng)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2018 Memo (Eng)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2016 Memo (Afr)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Religion Studies Grade 12 P2 NSC November 2014 Memo (Eng)
More from Grade 12 Religion Studies

Annual teaching plan
Gr 12 Rel Stu ATP 2023 24

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 QP

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Eng)

Question paper
Religion Studies Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper
Religion Studies Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper