Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
TLHAKOLE/MOPITLWE 2017
MADUO: 70
NAKO: Diura di le 2
Pampiri e, e na le ditsebe di le 9.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2017 papers 





View all
%20June%202025%20Possible%20Answers--6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880/v1-4be17f3107978c2f30ba/card.webp)




Setswana HL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP
Grade 12 Setswana HL Paper 1 question paper from the NSC Supplementary Exam 2017, 9 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · setswana. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 853.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 4Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
DITAELO LE TSHEDIMOSETSO
1. Pampiri e, e arogantswe ka DIKAROLO di le THARO.
KAROLO YA A: Tekatlhaloganyo (30)
KAROLO YA B: Tshobokanyo (10)
KAROLO YA C: Tiriso ya puo (30)
2. Araba dipotso TSOTLHE.
3. Simolola KAROLO NNGWE le NNGWE mo tsebeng E NTŠHWA.
4. Thala mola morago ga KAROLO NNGWE le NNGWE.
5. Nomora karabo NNGWE le NNGWE jaaka potso e nomorilwe.
6. Tlola mola morago ga karabo NNGWE le NNGWE.
7. Tlhokomela mopeleto le popego ya dipolelo.
8. Kabo ya nako e e tshikinngwang:
KAROLO YA A: Metsotso e le 50
KAROLO YA B: Metsotso e le 30
KAROLO YA C: Metsotso e le 40
9. Kwala sentle ka mokwalo o o buisegang.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
POTSO 1
1.1 Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA A (TEMANA)
1 'Baya pelo, morutabana. Tsotlhe di tlaa siama. Di tlhamalala thwii
jaaka thupa ya moretlwa. Ga ke re ga twe. Ke a dumela, nnyaya ke a
itse gore di tlaa siama. Baya pelo mma …' Mogokgo a tswelela pele a
fapogile tsela ya ga Morongwe gotlhelele: Morutabana, kana maduo
ale a ditlhatlhobo tsa kgweditharo a kae? A a setse a tlhakantswe le a 5
mangwe, go bile go bonwe maduogare a ngwana mongwe le mongwe
mo setlhopheng sa gago le mo mophatong wa ntlha otlhe?
2 A e re o sa ntse o eme ka dinao jalo, o botse motlatsamogokgo
Mathibe gore a fa go riana, madi a leeto la ka moso go ya
dikgaisanong tsa mmino tsa sedika a phuthilwe mo baneng. Mogolo 10
o rongwa a eme …?
3 Morongwe a utlwa ditsebe tsa gagwe di lela ditshipi. Tlhang e kete
mogokgo o leka go goga letlhaku? Fa go sa nna jalo, a go raya gore
mogokgo ga a tlhaloganye tlalelo le bothata jo ke leng go jona? Motho
wa mosadi ke ise ke ko ke dire mo botshelong jotlhe jwa me, ke tlaa 15
bona ke dirile eng tota? Fa nkabo nkile ka dira, nkabo ke ne ka patetsa
sengwenyana gongwe, se nkabong ke ithologa mokgosi ka sona puso
e sa ntse e dikadika. Totatota monna yo wa mogokgo o raya eng fa a
re motho a bee pelo? A dikgwedi di le tharo ke ntse ke e beile, ga di a
lekana? 20
4 Motho a ka bo a lebala kwa a beileng pelo gona! O bua ka maduo a
bana, ka ga dikwalo tse di tshwanetseng go tshwaiwa le ka ga maeto a
bana a a sa feleng. Nna ke a dira, mme ke tsamaya fela. Ke setse ke
tlhoka le mafura a a tlolwang le sesepa sa go tlhatswa maratha a ke sa
leng ke boa ka ona kwa sekolong. Mme gona ke a dira, ke thapilwe 25
jaaka botlhe … Ga twe le nna, jaaka ba bangwe botlhe, ke bontshe
matlhagatlhaga, boikarabelo le bopelotelele mo baneng … le seriti mo
go bona.
5 Pelo ya Morongwe ya ntshofalela pele fa a gakologelwa motsing e
neng ya re a sena go feta setlhotšhwana sa basetsana ba foromo ya 30
botlhano, sa swa ka ditshego. Motho wa mosadi? Pelo ya ya mafisa. A
akanya gore ba tshega ena ka ditlhako tse di sokameng tse di ntseng
di re setlhee, ka go tlhoka pholeše. A akanya gore ba lemogile leratha
la gagwe la onoroko le … A akanya gore ba tshega ka gonne ba setse
ba mo itse ka diaparo jaaka kgomo e itsiwe ka mmala, mme ba 35
gakgamaditswe ke gore a motho yo o neng a mo tlhagaladitse o sule,
fa a sa ye go kopa dikapolelo tse dingwe. A akanya Morongwe, kgomo
ya mmopa a e bopa ya tsala, namane ya yona a e kotela. Tshotlego.
Mogokgo ena a re a beye pelo. Batho ba bangwe ba rwele maje
boemong jwa dipelo. 40
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
6 Morongwe a gakologelwa gore fa a ne a le kwa yunibesithing ngwaga
wa bofelo wa dithuto tsa borutabana, ena le balekane ba gagwe ba ne
ba lora ditoro tse di sa feleng. E ne e le ba lesomo le le ititeileng
sehuba gore ba ineela ka pelo le mowa mo go fatlhoseng setšhaba sa
bana ba thari e ntsho. Ba ne ba re mo ditlamong tse di se nang palo, 45
bona ba tlaa bofolola setšhaba mo botlhokakitsong. Ba ne ba dumela
gotlhelele gore fa botlhokakitso bo fedisitswe, setšhaba se tlaa
ipofolola ka sosi mo ditlamong tsa methale e mengwe. Morongwe e ne
e le wa lesomo le le tlholang le supa batho ba bangwe ka monwana
gore ga ba na boitshoko, ba kgelogela dikano tsa bona bonolo ka 50
bonako, e bile ke batho ba ba rekwang bonolo ka bonako, e bile ke
batho ba ba rekwang bonolo ka madi jaaka Jutase, gonne ba akofa go
lebala mokgaphe gare ga mekgaphe, mokgaphe wa loso le botshelo. E
ne e le wa lesomo le le neng le ise le lekwe, le elwe ka makhubukhubu
a lewatle la botshelo. Mo go lesomo le, mathata a go ruta a ne a 55
simolola a bile a felela mo go ipaakanyetseng dithuto, go tsena mo
tlelaseng o bo o duma jaaka phago: o rotloetsa, o kgalema, o laya; e
bo e le fa tiro e wetse.
[E nopotswe go tswa mo, Mmualebe, RM Malope]
1.1.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng
A, B, C kgotsa D.
Morongwe o thapilwe ke …
A lefapha la thuto.
B lekgotla la barutwana.
C motlhatlhobi wa sedika.
D motlatsamogokgo. (1)
1.1.2 Ke mang yo o tsayang maikarabelo go bona gore barutabana ba
bona dituelo ka nako? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2)
1.1.3 Naya dintlha di le PEDI tsa dilo tse Morongwe le lesomo la gagwe
ba neng ba tlhola ba supa bangwe ka monwana ka ga tsona. (2)
1.1.4 Naya dilo di le PEDI tse mogokgo a neng a kopa Morongwe
go di dira. (2)
1.1.5 Ke eng se se neng sa utlwisa Morongwe botlhoko thata? (2)
1.1.6 Totatota selelo sa ga Morongwe se ka ga eng? (2)
1.1.7 Naya lereo le le nepagetseng la Setswana la lefoko 'tlelaseng'.
(TEMANA 6) (1)
1.1.8 A ke tshwanelo gore mothapiwa a nne sebaka sa dikgwedi di le
tharo a sa bone tuelo ya gagwe? Tshegetsa karabo ya gago
ka lebaka. (2)
1.1.9 Ke eng se Morongwe a neng a ka se dira go efoga bothata jo? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
1.1.10 A polelo e e latelang ke ntlha kgotsa kakanyo? Tshegetsa karabo
ya gago ka lebaka.
Setlhotšhwana sa basetsana ba foromo ya botlhano, se ne se
tshega ditlhako tse di sokameng tsa ga Morongwe le leratha la
gagwe la onoroko. (2)
1.1.11 Fa o lebile mogokgo wa sekolo sa boMorongwe, ke moeteledipele
wa mofuta mang? (2)
1.2 Leba setshwantsho se se latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA B (SETSHWANTSHO)
[E nopotswe go tswa mo, Lesedi, LT Bojosinyane le ba bangwe]
1.2.1 Morutabana wa SETLHANGWA A (TEMANA) o farologana jang le
wa SETLHANGWA B (SETSHWANTSHO)? (2)
1.2.2 SETLHANGWA A le SETLHANGWA B di tshwana ka eng? Naya
dilo di le PEDI. (2)
1.2.3 Ke eng se se supang gore barutwana ba ba mo setshwantshong
ba na le seabe mo go se se diragalang mo phaposiborutelong? (2)
1.2.4 Ke karolwana efe ya serutwa sa Setswana e e rutiwang mo go
SETLHANGWA B ka setlhogo sa A O A IKITSE? (2)
1.2.5 Go ya ka wena ke eng se se ka diriwang go godisa mowa wa go
ruta o o renang mo go SETLHANGWA B? (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
POTSO 2
Buisa temana e e fa tlase ka kelotlhoko. E bua ka ga dikgakololo tsa go reka koloi e e
dirisitsweng.
ELA TLHOKO: O tshwanetse go dira tse di latelang:
1. Sobokanya o dirisa mafoko a gago, mme o sa latlhe bokao jwa temana, ka go
tlhagisa dintlha DI LE SUPA tsa botlhokwa tse moreki a tshwanetseng go di tsaya
tsia go ipoloka mo manyaapelong a go reka koloi e e dirisitsweng.
2. Kwala ka temana.
3. Boleele bo se fete mafoko a le 90.
4. Tshobokanyo e se ka ya newa setlhogo.
5. Kwala palo ya mafoko a o a dirisitseng kwa bokhutlong jwa tshobokanyo.
SETLHANGWA C
DIKGAKOLOLO KA GA GO REKA KOLOI E E DIRISITSWENG
MaAforikaborwa a mantsi a rekile dikoloi tse di dirisitsweng ka tlhotlhwa e e kwa tlase
go feta jaaka ba ne ba solofetse. Batho ba tlhopha dikoloi tse di dirisitsweng ka di
le tlhotlhwa e e kwa tlase go feta ya dikoloi tse dintšhwa. Gona go na le matshosetsi
a a rileng mo dikoloing tse di dirisitsweng. Koloi e e dirisitsweng e ka nna le makoa
a setegeniki le sebopego. Go ka nna boima go fitlhelela dikarolo dingwe tsa go
baakanya koloi eo. Ka dinako dingwe morekisi a ka ntsha tshedimosetso e e
fosagetseng ya botshelo jwa koloi le sekgala se e se tsamaileng.
Bareki ba lebane le kgwetlho ya go dirisa dipoelo tsa dikoloi tse di dirisitsweng, mme
ka jalo ba fokotse matshosetsi a tsona. Go dintlha dingwe tsa botlhokwa tse moreki
mongwe le mongwe a tshwanetseng go di tsaya tsia go ipoloka mo manyaapelong
a go reka koloi e e dirisitsweng. Batho ba le bantsi ba goga dinao fa ba tshwanetse go
buisa, mme tota moreki o tshwanetse go tlhokomela gore o bona dipampiri tsotlhe tsa
koloi; a di buise, mme a fitlhelele tshedimosetso yotlhe ka seemo sa koloi le thekiso
ya yona.
Moreki a tlogele bongame, mme a duelele gore koloi e tlholwe dikarolo tsa yona
tsotlhe. Batla tshedimosetso ka botlalo ka ga barekisi, mme o totobatse gore aterese e
koloi e kwadisitsweng ka yona e tshwana le ya kwa o boneng koloi gona. Se rekele mo
kgetseng, mme o totobatse mofuta wa koloi e o e rekang e bile o e bone sentle mo
motshegareng. Gakologelwa gore ngwana yo o sa leleng o swela tharing, mme o se
duele fela tlhotlhwa e o e boleletsweng ntle le gore o kope phokoletso ya mokgwa
mongwe. Bathusi ba matlole ba aname mo nageng ya rona fela o tlhoka go itse seemo
sa matlotlo a gago pele o tswa letsholo la go batla bathusi ba mmakgonthe. Gaabo boi
ga go lelwe, se tshabe go tlogela koloi eo fa o sa itumelele thekiso gonne barekisi ba
dikoloi tse di dirisitsweng ga ba tlhokwe.
[E rulagantswe go tswa go, Internal Enquire: Public Work s and Roads, Phatwe 2015]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
KAROLO YA C: TIRISO YA PUO
POTSO 3
Sekaseka papatso e e fa tlase, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA D
MMAMORATWA WA AFORIKABORWA
GA E NA TSHENYO
E DIRISEGA BONOLO Sukiri e e Phepa – Botshe jo
bo Phepa
Sukiri E Tshweu
BOTSHE JO BO BONAKO
DIPHOLO TSE DI GAISANG
[E nopotswe go tswa mo Bona, Sedimonthole 2015]
3.1 Ke ponagalo efe ya papatso e e senolang gore 'Huletts' ke yona kumo e e
bapadiwang? (2)
3.2 Nopola lediriletswa go tswa mo papatsong o bo o neele mofuta wa lona. (2)
3.3 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A, B, C
kgotsa D.
Goreng mafoko a a latelang: 'bonako', 'bonolo' le 'ga e na' a kwadilwe ka
mokwalo o mokimanyana go feta a mangwe?
A Gore a ngoke badirisi go lemoga botlhokwa jwa go dirisa 'Huletts'.
B Go kgabisa papatso.
C Go ruta go apaya.
D Go ntsha matlho a badirisi mo kunong e e bapadiwang. (2)
3.4 Ke tlhagiso efe e e tlhagisang gore ga o tlhoke go dirisa sukiri e ntsi fa o dirisa
'Huletts'? (2)
3.5 A mme sukiri ya 'Huletts' e tota e le mmamoratwa? (2)
[10]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 8 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
POTSO 4
Sekaseka khathunu e e fa tlase, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA E
NTWA E
NNGWE YA GO TINGWA GA
MOTLAKASE
NGWAGASOME
[E nopotswe go tswa mo, Sowetan, 5 Motsheganong 2015]
4.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A, B, C
kgotsa D.
Ntwa e go buiwang ka ga yona mo khathunung e e bakwa ke …
A tiriso e e botlhaswa ya motlakase.
B go tingwa ga motlakase.
C go utswiwa ga megala ya motlakase.
D tlhaelo ya motlakase. (1)
4.2 Puo ya mmele ya modirisi e senola maikutlo afe? (2)
4.3 Dirisa leina 'motlakase' jaaka tlhalosi ya sediriso mo polelong. (2)
4.4 Leina 'modirisi' le bopilwe ka mofuta ofe wa lediriletswa? (1)
4.5 Bonnye jwa modirisi le bogolo jwa maoto a Eskom, di senola bokao bofe? (2)
4.6 Go ya ka wena, ke eng se se ka diriwang go thibela maemo a a tlhagelelang
mo khathunung? (2)
[10]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 9 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
NSC
POTSO 5
Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA F
1 Yo o neng a kaiwa e le motshwarateu wa bothepa jo, e ne e le Ponatshego
Lomao. O ne a le mo bogolong jwa dingwaga di le masomeamabedi. Ka fa
ganong, o ne a se na phokoje wa marokaganngwa le ena. Bokgoni jo, bo ne ba
dira gore fa a boeletsa dithuto tsa bofelo jwa ngwaga wa ntlha a tlhophiwe go
nna mmaditsela mo serutweng sengwe sa dithuto tsa ngwaga wa ntlha. 5
Le gale, tse di fologang mo dithabeng tsa Mamogale tsa re: o ne a tlhopilwe ka
ntlha ya gore go ne go se na batho.
2 Mosetsana yo, a bo a na le leoto le le babang thata ka nako ya fa e le
mmaditsela. Fa o ne o ka tsena mo phaposing ya gagwe, o ne o dumedisiwa
ke kobotlo ya dikonkose, ditlhako le mmapa wa mafelo a go thuba kobo segole. 10
E re fa a rata go ya kwa bolebelebe kgotsa a boa kwa teng, a kope
batlhatlheledi mo leineng la baithuti gore teko e busediwe morago. O dirile jalo
gabedi, ya re ka lekgetlho la boraro a bo a tlosiwa mo setulong. Ntekwane fa go
menolwa ga gagwe go tla atlega, o ne a ntse a ipeetse gore e tlaa re mo
malatsing a fokotse mesepele ya gagwe. Fela o ne a nna bonya. 15
[E nopotswe go tswa mo, Go Tloga Jaanong, B Matlala]
5.1 Leina 'motshwarateu' le bopilwe ke dipopego dife tsa puo? (Mola 1) (2)
5.2 Fetolela polelo e e thaletsweng mo kganetsong. (1)
5.3 Neela bontsi ba leemedi 'ena' mme morago o le dirise mo polelong e e
tlhabosang. (Mola 3) (2)
5.4 Dirisa lefoko 'dira' mo polelong go senola bokao jo bo farologaneng le jwa
temana. (Mola wa 4) (2)
5.5 Naya mofuta wa lediri le le ntshofaditsweng mo moleng 9. (1)
5.6 Naya leina la popegopuo e e thaletsweng mo moleng 13. (1)
5.7 Fetolela polelo e e ntshofaditsweng mo moleng 15 go nna modirisotlwaelo. (1)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
Setswana HL Grade 12 P3 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2018 QP

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2016 QP

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2015 QP
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Possible%20Answers--6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880/v1-4be17f3107978c2f30ba/card.webp)
Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum