Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2016
EMAMAKI: 80
SIKHATSI: Ema-awa 2½
Leliphepha linemakhasi la-24.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all




Siswati HL P2 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf
Siswati Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2016 · siswati. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 24
- File size
- 432.4 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 24
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Fundzisisa leticondziso ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze lonyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
3. Liphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINTSATFU:
SIGABA A: Tinkondlo (30)
SIGABA B: Inoveli/Temdzabu (25)
SIGABA C: Umdlalo (25)
4. ISIHLANU IMIBUTO lefanele uyiphendvule seyiyonkhe: ESIGABENI A
imibuto MITSATFU (3), ESIGABENI B MUNYE (1), ESIGABENI C MUNYE
(1) ngalendlela:
SIGABA A: TINKONDLO
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI – Phendvula imibuto ibe MIBILI.
ETINKONDLWENI LETINGAKAFUNDVWA EKLASINI – Uphocelelekile
kuphendvula lombuto.
SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU
Phendvula umbuto ube MUNYE.
SIGABA C: UMDLALO
Phendvula umbuto ube MUNYE.
5. KUKHETFWA KWETIMPHENDVULO TESIGABA B (INOVELI/TEMDZABU)
NESIGABA C (UMDLALO)
• Phendvula KUPHELA imibuto yenoveli/temdzabu loyifundzile kanye
nemdlalo lowufundzile.
• Phendvula UMBUTO MUNYE WENDZABAMBHALO kanye NAMUNYE
UMBUTO EMIBUTWENI LEMIFISHA. Nangabe ukhetse kuphendvula
umbuto wendzabambhalo ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi
uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C. Uma uphendvule imibuto
lemifisha ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule umbuto
wendzabambhalo ESIGABENI C. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute
usitakale.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
6. BUDZE BETIMPHENDVULO
• Imibuto yendzabambhalo etinkondlweni kufanele iphendvulwe
ngemagama la-190–240.
• Indzabambhalo yenoveli/temdzabu nemdlalo kufanele iphendvulwe
ngemagama la-340–390.
• Budze betimphendvulo temibuto lemifisha bufanele buhambisane
nelinani lemamaki labekiwe. Labahlolwako kufanele banganhlanhlatsi.
7. Fundzisisa kahle ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba.
8. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
9. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.
10. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi:
SIGABA A: Lokungenani emaminitsi la-40
SIGABA B: Lokungenani emaminitsi la-55
SIGABA C: Lokungenani emaminitsi la-55
11. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
LIKHASI LALOKUCUKETFWE
Lelikhasi litawusita bahlolwa kutsi bakwati kukhetsa imibuto labafuna kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: TINKONDLO
Tinkondlo letifundvwe eklasini: Phendvula nobe nguYIPHI imibuto LEMIBILI.
INOMBOLO YEMBUTO UMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. 'Ncamul' emave' Umbuto loyindzabambhalo 10 6
2. 'Iwil' insika' Imibuto lemifisha 10 7
3. 'Nkhosi Yemkhatsi' Imibuto lemifisha 10 8
4. 'Imfihlo Yetimfihlo' Imibuto lemifisha 10 10
NA
Inkondlo lengakafundvwa eklasini: Uphocelekile kuphendvula lombuto.
5. 'Langa Le-Afrika' Imibuto lemifisha 10 11
*CAPHELA: Phendvula UMBUTO MUNYE WENDZABAMBHALO kanye NAMUNYE UMBUTO
EMIBUTWENI LEMIFISHA. Nangabe ukhetse kuphendvula umbuto wendzabambhalo
ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C.
ESIGABENI B naseSIGABENI C, phendvula umbuto MUNYE kuphela.
SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU
INOVELI: Phendvula umbuto ube MUNYE kulamanoveli lemisiwe.
6. Liphume Nebovu Umbuto loyindzabambhalo 25 13
7. Liphume Nebovu Imibuto lemifisha 25 13
8. Kubamba Letingelako Umbuto loyindzabambhalo 25 15
9. Kubamba Letingelako Imibuto lemifisha 25 15
NOBE
TEMDZABU: Phendvula umbuto ube MUNYE kulena yetemdzabu lemisiwe.
10. Silulu SeMaswati Umbuto loyindzabambhalo 25 17
11. Silulu SeMaswati Imibuto lemifisha 25 17
SIGABA C: UMDLALO
Phendvula umbuto ube MUNYE kuleti timidlalo letimisiwe.
12. Kwahlwa Emini Umbuto loyindzabambhalo 25 20
13. Kwahlwa Emini Imibuto lemifisha 25 20
14. Umvuzo Umbuto loyindzabambhalo 25 22
15. Umvuzo Imibuto lemifisha 25 23
CAPHELA: ESIGABENI B ne-C, munye umbuto lophendvuliwe ufanele ube
YINDZABAMBHALO nobe IMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi
uphendvule tindzabambhalo LETIMBILI nobe imibuto lemifisha LEMIBILI.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa kutsi babone kutsi ngabe baphendvule linani lemibuto
lekunguyona lekumele bayiphendvule.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO BEKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO LUPHAWU
A: TINKONDLO
(Tinkondlo letifundvwe eklasini) 1–4 2
A: TINKONDLO
(Inkondlo lengakafundvwa 5 1
eklasini)
B: INOVELI/TEMDZABU
(Indzabambhalo nobe imibuto 6–11 1
lemifisha)
C: UMDLALO
(Indzabambhalo nobe imibuto 12–15 1
lemifisha)
CAPHELA: ESIGABENI B ne-C, cinisekisa kutsi uphendvule YINYE
INDZABAMBHALO NAMUNYE umbuto WEMIBUTO LEMIFISHA.
Awukavumeleki kutsi uphendvule tindzabambhalo LETIMBILI nobe imibuto
lemifisha LEMIBILI.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
SIGABA A: TINKONDLO
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI
Khetsa tinkondlo tibe TIMBILI kuleti letilandzelako uphendvule ngato imibuto
letawulandzela.
UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZATJANAMBHALO
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
NCAMUL' EMAVE – SR Mdluli
1 Inhlitiyo lengalali namuntfu
2 Ibubula ingacedzi namuhla
3 Ngitiva tehla nesibibitfwane singasiti
4 Idzabuka ingeke iletse mehluko
5 Timsitsile tintsaba letikudze Ncamul' emave
6 Namuhla ngikudla kwemizindlo nemicabango
7 Ingabe uyawubuya aphila nje nebakitsi?
8 Ngubani longakhohlwa ngulesa simomondiya
9 Sikhikhikhi Lomagadvula sishingishane selucobo
10 Uma sekajika ekhoneni kudzela sibukeli
11 Abelesele asho ngaleliphansi livi
12 Ngimoyitele kancane ngisho ngekutichenya
13 Ncamul'emave tintsaba tiyamdedela!
14 Uma agezile wapolishwa kudzela botsotsi
15 Umkhandza asakhukhumukise emahlombe acunusile
16 Ubone ngemehlo kutsi simele kutsintfwa silwane
17 Uyalalela akasiye sonkhanise Ncamula
18 Ubhukula imincele aye kuleSwatini ngekwetsembeka
19 Akakhononi ngisho akhonjwa leya eKZN indlela
20 Sifungo sekutsi siyofa silahlane sisacinile
21 Sinini sami lesihambe naye namuhla
22 Sibika kutsi baphetsene kahle eluhambeni.
23 Nangu achamuka egedeni sebamletsile
24 Nangu amandzatela ngebusokati
25 Waba lilanga lucobo namuhla
26 Ncamul' emave tintsaba tiyamdedela!
Bhala indzatjanambhalo ngaNcamul' emave lapho sonkondlo aveta khona tizatfu
letenta atsi, 'Sifungo sekutsi siyofa silahlane sisacinile', kulenkondlo lengenhla.
Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama langabi ngaphasi kwala-190 kodvwa
angabi ngetulu kwala-240. [10]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
IWIL' INSIKA – JJ Thwala
1 Yeka leto tikhatsi
2 Letendlula letingenawuphindze tibuye:
3 Tendlulise kwemanti lageletako
4 Tendlulise kwemphilo yesotsamlilo
5 Lenemabanga lamafisha njalo
6 Lendlul' ingab' isakhonjwa ndzawo.
7 O! nkhosikati yelikhaya,
8 Bekukuhl' usime ngensika,
9 Bekukuhl' unemtfunti wekukhosela,
10 Kubuhlungu kuyashacisa namuhla,
11 Sililo setinyembeti sodvwana.
12 Yebo-ke, awehl' umoya …
13 Insika lebeyimise likhaya
14 Kusukela kwatsi nhlo,
15 Idliwe ngumuhlwa yawa,
16 Kayiphindz' ivuke nanini.
17 Kuyobuye kulunge, cola …
18 Nob' emanceb' opha,
19 Nobe tilondza tibhibha,
20 Nom' iminjunju ifutsa,
21 Kulukhuni kulitje kuwe,
22 Cola … cola … cola …
23 Bukhulu nebucotfo bakho,
24 Umusa nesimilo sakho,
25 Kuyawufakw' emehlo tedzeleli,
26 Tikuchukulute nom' usemantini
27 Ngob' ungasenansika lekumisile.
28 Emehlwen' akho kuyakwakheka
29 Emachaphoti lachucha tinyembeti,
30 Buso bakho lobubusheleleti
31 Buvele tisihla letingahhudluleki,
32 Boph' inhlitiyo ngamabopha.
33 Bamb' inhlitiyo uyibambisise,
34 Landzel 'umgudvu lofanele,
35 Tifanise nalabanye bantfu.
36 Kwemhlaba kuyendlula Mntfwanebantfu,
37 Lokwentekile kuyafana nalokwadalwa.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
2.1 Bhala KUNYE lokungabangela loku lokwenteka emgceni 29 walenkondlo. (1)
2.2 Bhala ligama leSiswati lelinembako lelisetjentiswa ngummango lesiphila kuwo
kwetsa umuntfu lomsikati lowehlelwe ngulesimo lesikulenkondlo. (1)
2.3 Bhala KUNYE lokungaba ngumuhlwa etimphilweni tetfu njengobe kushiwo
emgceni 15 walenkondlo. (1)
2.4 Yini sonkondlo asebentise lamacashata ladvwetjelwe emgceni 17
walenkondlo? (1)
2.5 Bhala KUBILI lokungumoya wasonkondlo ngekusebentisa umsindvo
lonesibabato emgceni 7 walenkondlo. (2)
2.6 Bhala SIZATFU sekusebentisa luchumano lolusemgceni 8 ne-9. (2)
2.7 Bantfu labanjani labashiwo ngusonkondlo emgceni 35? Phindza ubhale
umphumela wekwenta loko lokushiwo ngulomugca. (2)
[10]
NOBE
UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
NKHOSI YEMKHATSI – OA Bhiya
1 Bhalasha nkhosi yendalo yonkhe!
2 Bhalasha mbusi wemkhatsi wonkhe,
3 Bhalash' etul' emafin' esibhakabhakeni,
4 Indalo yonkh' isuk' ebumnyameni,
5 Umhlaba wonkh' utfokot' ekukhanyeni,
6 Bhalasha sibani semhlaba!
7 Bukhulu bakho buyamangalisa,
8 Kukhanya kwakho kuyajabulisa,
9 Tandla takho tifana nebutjoki,
10 Tandla takho tibutjok' emehlweni,
11 Mani njalo sibani semvelo
12 Khanyisa njalo liso lendalo!
13 Tonkhe timbali tiyachakata tibune,
14 Kukhanya kwakh' akufiphali kubune,
15 Umbala wakh' awugucuk' ubune,
16 Buso bakh' abushwaphani bubune,
17 Bukhulu bakh' abunciphi bubune,
18 Mani njalo nkhosi yemvelo!
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
19 Konkhe lokuphilako kusingetfwe nguwe,
20 Konkhe lokufako kuboliswa nguwe,
21 Bukhulu bakho buyesabeka ngemandl' akho,
22 Emandl' akho ayesabeka ngebukhulu bakho,
23 Kuyini lokungamelana naw' emhlabeni?
24 Hlala njal' ubus' emhlabeni!
25 Somandla wakugcob' etikwayo yonkh' indalo,
26 Bantfu netilwane kukhotsamela wena,
27 Inyanga netinkhanyeti kubuswa nguwe,
28 Laph' uvela kunyamalala konkhe,
29 Laph' ulele kuyakhululek' emkhatsini,
30 Bhalasha nkhosi yemkhatsi!
31 Kutfukutsela kwakho kutala Somiso.
32 Kutfokota kwakho kulamisa ngaMvula,
33 Tintsandzane tiyatfokomal' ebusika,
34 Tintsandzan' atibonakal' ehlobo,
35 Lunya lwakho ngiyalwesaba,
36 Umusa wakh' uyababateka
37 Noma umkhulu kangaka
38 Wayikhotsamel' inkhosi esiphambanweni.
3.1 Musa nuni loshiwo ngusonkondlo lapha emigceni 36 ne-37 walenkondlo? (1)
3.2 Yini leshiwo ngusonkondlo ngemugca 29 walenkondlo? (1)
3.3 Yini lefakazela lokushiwo ngumugca 25 walenkondlo? (1)
3.4 Bhala bunkondlo lobakhiwa ngemagama lamabili ekugcina emgceni 13. (1)
3.5 Bhala KUBILI lokwentiwa bantfu kukhombisa kukhotsamela inkhosi
yemkhatsi. (2)
3.6 Hlobo luni lwenkondlo lolu? Usho ngani? (2)
3.7 Bhala bunkondlo lobakhiwa imigca 21 ne-22 kulenkondlo lengenhla. (2)
[10]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
IMFIHLO YETIMFIHLO – JJ Ncongwane
1 Imfihlo yetimfihlo
2 Lengenakwembulwa nobe nini,
3 Futsi lengenekelwa labaphilako,
4 Iyindumba lengadzalulwa,
5 Imfihlo letfukuswa ekungatini
6 Kwekungati kwalabatiko nalabangati;
7 Ibhacele nebavumbululi betimfihlo.
8 Kub' uyatiwa mfihlo yetimfihlo
9 Ngabe sekuneticu takho
10 Letetfweswa labakwatiko
11 Njengobe betfweswa lebati
12 Tinsuku tekuteta kwalotetfwele
13 Kodvwa wen' awatiwa mfihlo yetimfihlo.
14 Mfihlo yetimfihlo kungakalindzelwa
15 Uyembulek' utuse kube lusizi-
16 Kulabasetikolweni baphuphum' ematsemba
17 Ekujubalala ngalokwa nalokwa,
18 Batali basafisa lokuhle kodvwa,
19 Ekufungeni kwetidzandzan' ukhona
20 Mfihl' ungukuphela kwetintfo tonkhe.
21 Tinjulamcondvo nabosiyati bemhlaba
22 Abakwati mfihlo yetimfihlo.
23 Luntfu luyafisa kukubalekela
24 Kodvwa ngobe awubhacelwa
25 Uyabatsatsa bayekufihlwa
26 Emfihlweni yemhlaba.
4.1 Hlobo luni lwebunkondlo lobakhiwa sihloko salenkondlo? (1)
4.2 Bhala sizatfu lesibangela kutsiwe lamagama ladvwetjelwe emgceni 21
anenshokutsi lefanako. (1)
4.3 Phawula ngephethini yendzima 1 nendzima 2 kulenkondlo lengenhla
ucondzise emigceni yato. (1)
4.4 Bhala umsebenti MUNYE lofundzelwa bantfu labashiwo ngusonkondlo
emgceni 11 ne-12. (1)
4.5 Ucabanga kutsi lemfihlo yembuleka nasekwente njani? Chaza. (2)
4.6 Bhala tibonelo LETIMBILI tebantfu labangahle bashiwo ngusonkondlo
ngaloku lokudvwetjelwe emgceni 7 walenkondlo lengenhla. (2)
4.7 Leligama lelicindzetelwe emgceni 4, libumbene kangakanani nalokushiwo
yinkondlo? Chaza. (2)
[10]
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI
Wonkhe umhlolwa uphocelelekile kutsi awuphendvule lombuto.
UMBUTO 5
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
LANGA LE-AFRIKA – EB Tembe
1 Phuma langa lakusasa,
2 Phuma usikhanyisele sonkhe,
3 Usiphe umdlandla wekuphila,
4 Sitive siphilelana sonkhe
5 Ngobe yakho imisebe,
6 Inekukhanya kwenkhululeko
7 Phuma langa lekushisa,
8 Udzabule emaketango ebumnyama,
9 Ngobe kuloko kusa,
10 Kunematsemba akusasa,
11 Ematsemba ekutfutfuka kwetfu,
12 Ematsemba ekuphotisa emanceba,
13 Sombulukani migoco yebumnyama,
14 Kuphume kukhany' emphumalanga,
15 Busuke bubaleke bumnyama.
16 Ingoma yemacemb' emitsini,
17 Ingoma yetinyon' emitsini.
18 Njalo nakudzabuka kusa,
19 Lapho tibane ticim' emoyeni,
20 Ngive umkukulukugu akhuluma,
21 Live livukutfu liphenvule,
22 Kusuke kuhlokome imimango,
23 Ngivuke ngigeze ngiyoshaya litje.
24 Yebo seyikhon' intsatsakusa,
25 Awile aphel' ematfunti,
26 Sekusele yinye Intsatsakusa,
27 Sincibilike njengemisebe yelilanga,
28 Yakheke ikhule i-Afrika.
[Inkondlo YeMaswati 30–31]
5.1 Shano lokuchazwa ngumugca 19 ngelulwimi lolulula. (1)
5.2 Tihlala kuliphi livekati tetsamelilwati labhalele tona sokondlo? (1)
5.3 Nguyiphi lentsatsakusa lasho yona sonkondlo emgceni 24. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
5.4 Ikhuluma ngani lenkondlo ngalokujulile? (1)
5.5 Nguwaphi lamatfunti lakhuluma ngawo sonkondlo emgceni 25? Nika MABILI. (2)
5.6 Bhala tintfo LETIMBILI latsi sonkondlo tingentiwa kute umugca 26 ube
yimphumelelo. (2)
5.7 Ngabe lamagama lamatsatfu emgceni 7 akha hlobo luni lwebunkondlo?
Sekela imphendvulo yakho ngeliphuzu LINYE. (2)
[10]
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU
Kulesigaba kunemanoveli lamabili. Wena-ke khetsa ibe YINYE loyifundze eklasini
lonyaka uphendvule ngayo.
CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA
kuleyo naleyo noveli loyifundzile. Nangabe ukhetsa kuphendvula umbuto
wendzabambhalo kulesigaba, uphocelelekile kutsi ESIGABENI C
uphendvule imibuto lemifisha.
UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
Bhala indzabambhalo lapho ukhetsa khona tigameko letikhomba kahle simonhlalo
semoya, wesekele kutsi usho ngani kutsi tisivetela kahle simo semoya.
Indzabambhalo yakho ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
NOBE
UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
Fundza letheksthi leyincenye yendzaba bese uphendvula imibuto letawulandzela.
THEKSTHI A
'Kunjani mngani, sewute kumake?' Kusho umongi.
Lamagama alomongi aphendvula yonkhe imibuto leyayiloku iphambana enhloko
yaKhetsile.
'Ngaba nenhlanhla ngahlangana nawe, ingabe yena make unjan?'
'Cha, kusete umehluko, kodvwa sitawuva kutsi dokotela utsini nakefika lamuhla.
Nangabe kunjani vele utawugcina ahlinziwe.' Lelo lametfusa Khetsile. Noko umongi
wachubeka wamlayela ligumbi lalele kulo unina. Watsi angena nje wehluleka nekutsi
sawubona kunina. Ingani phela tinyembeti tase tichuluka nje ngenca yekubona unina
asamnyama ungatsi akasesuye lophilako. Nenina naye wadzabuka wakhala. Kwaba
sikhashana bobabili bakhala kungekho lokhulumako, kwate kwatsatsa yena
LaMagagula watsi, 'Ubothantaza mntfwanami. Inkhosi nayivuma ngitawuphila.
Kodvwa nobe ngingaphila mine ngiyawubuyela ekhaya ngigone tandla. Loku
lokusesiswini kadze kwafa, ngisuka eSipiki nje sevele kufile.' Ehluleke manje
kukhuluma ngenca yesibibitfwane. Atsi ngekuthulela abuye achubeke njalo.
'Ungisite ungibukele bantfwana bami. Nangabe sikhatsi siyachubeka solo ngilapha,
ubotsatsa Bafana ummikise kadzadzewetfu,' kuchamuke dokotela ahamba nemongi.
'Phuma nangu dokotela asakhona utawubuye ubuye.'
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
Abekhatsatekile Khetsile, noko kwakufanele abuyele emsebentini emva kwekucedza
loko labekuyele kaManzini. Watsi nakefika emsebentini wetama kushaya tincingo
tekuva kutsi unina sewunjani. Yayiyinye imphendvulo labeyitfola yekutsi tincingo
takaManzini atisebenti. Wacakwa nje kutsi lelisitsa lelingaka lani. Wasale watidvudvuta
ngekutsi kutakutsi angatfola sikhatsi ayohlola ekhaya. Lelo viki walichuba ngemadvolo.
Waya ekhaya tibindzi tisetulu.
Watsi kona nakatsi uyachamuka abone salukati siyawungena endlini yenina,
lwamshaya lwamphindza luvalo. Weva sekuceka emadvolo, wake wema kancane
ngobe watsi nakatsi uphakamisa lunyawo kwala. Wagcina eme sibindzi wahamba
ngobe vele abesafikile.
7.1 Kungani kutsiwe simonhlalo sendzawo nalesicashunwa kuhambelana kahle
kakhulu? Bhala tizatfu KETIMBILI. (2)
7.2 Kulesikhatsi salomuhla kusuke kwente njani nangabe simo sifana nalesi
saKhetsile ngalesikhatsi alinga kuva ngesimo senina kodvwa angaphumeleli?
Bhala kube KUBILI. (2)
7.3 Nawufundza lenoveli yini leyabangela LaMagagula abe kulesimo lakuso? (2)
7.4 Loludvweshu lolukadze luhlasele Khetsile kulesicashunwa belubangwa yini? (2)
7.5 Ngabe lesento semongi lowalayela Khetsile ligumbi lenina wenta kahle yini
kungenisa Khetsile ngaleso sikhatsi? Bekabangelwa yini kukwenta loko? (2)
7.6 Ikholweka kangakanani lentfo lekutsiwa Tintfombi abeyenta njengobe
LaMagagula angekho kakhe? (2)
7.7 Shano kutsi bomakhelwane baLushawulo bayivula ngayiphi indlela ingcondvo
yakhe ngemuti wakhe kute asitakale. (2)
7.8 Shano umbono wakho ngemphilo yesitsembu saLushawulo. (2)
7.9 Yini leyabangela kutsi Lushawulo ephute kubona kutsi simo semuti wakhe
sihamba njani? (2)
7.10 Yini leyabangela kutsi Tintfombi atfole umntfwana wemlumbi endzaweni
yekutfola umntfwana wemuntfu lomnyama? (2)
7.11 Umbhali walenoveli usivete ngayiphi indlela simo sendlala lebesihlasele
kaLushawulo? Bhala tigameko LETIMBILI. (2)
7.12 Yini leyabangela Lushawulo abite onkhe emalunga emindeni letsintsekako
ngembikwekutsi kuyiwe emkhayeni? Chaza. (3)
[25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
Bhala indzabambhalo lapho ukhetsa khona tigameko letikhomba kahle simonhlalo
semoya, wesekele kutsi usho ngani kutsi tisivetela kahle simo semoya.
Indzabambhalo yakho ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
NOBE
UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
THEKSTHI B
Imfeti idvume ngekukhafulelana ngematse laphuma ematinyweni ayo lanebutsi.
Labayatiko batsi nayikukhafulela ngematse ayo emehlweni ayavaleka uphendvuke
imphumphutse. Kumele kuphutfunywe kutfolakale umuntfu lomsikati lomunyisako
akhamele lubisi lwakhe esitjeni bese ugezwa ngalo emehlo.
'Likhansela sibili ngumuntfu lohlala nebantfu njalo. Ngumuntfu losontsa nabo,
lohambela tibhimbi nemingcwabo. Ngumuntfu lohlala nebantfu kukuhle nalapho
kukubi,' kusho Mphikeleli.
'Liciniso lelo Mangweni. Lamanye emakhansela abonakala ebantfwini nasekusondzele
lukhetfo. Lapho asuke asahambela imiti leminyenti. Asuke asahambela nebantfu
bonkhe,' kusho Lusiba. Wachubeka watsi: 'Nawungumutfu usesikhundleni kumele
ungabi ngulontjintjantjintjako. Lamuhla uyahleka kuvela lemhlatsi. Kusasa ubutse
tinhloti akakhulumisi muntfu. Ubonwa ngesikhatsi njalo. Kumele bonkhe bantfu
bafanane kuwe. Kungabi khona bantfu lewubatatatelelako nalobakhobosako.'
'Ngicela lowo nalowo atihlole yena ngekhatsi kutsi loku lasaphumelele kukwenta ngabe
kuyahambisana yini nemalungelo ebantfu, bulungiswa betendzawo nebetenhlalo,
inchubekelembili, ingucuko yetenhlalo, kuhlonipha tindlelanchubo telwati lwendzabuko
kanye nekwetsembeka,' kusho Mphikeleli.
'Sakhefwa banfu kutsi sibasebentele, sibakhulumele, sifinyelele lapho bangafinyeleli
khona, sibasite nangelusito lolufanele. Sitisebenti tebantfu njengobe
singemakhansela,' kugcizelela Lusiba.
'Nikhuluma ngalokufanele kwentiwe. Ngabe kuyenteka sibili yini?' Kubuta Shongwe.
'Kuyenteka Mntimandze. Bantfu bayawati emalungelo abo, ngako-ke angeke
bavumele intfo lengahambisani nabo. Bayayati iminyango lekumele banconcotse kuyo
uma banetinkinga kuze ticatululwe. Agifuni kutsi sibakhulumele kuloku ngobe abasiwo
emadloti. Bayawati emalungelo abo,' kuphendvula Mphikeleli.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
Yachubeka ingcoco yabo yaze yaphela aloku athulile Magumeni. Abebonakala
ebusweni kutsi umcondvo wakhe uhambile, awukho lapho bacocela khona.
Abebonakala nje kutsi kukhona lokungahambi kahle. Uma ungamati bewungatsi
uphatsekile uyagula. Wakhombisa kungakhululeki nani. Watsi lapho abutwa kutsi
uthuleleni, watsi umtimba wakhe akawuva kahle. Emavi aMphikeleli ekuphetsa atsi,
'Nine beKunene! Ngiyabonga kutinikela kwenu ekusebenteleni ummango
ngekwetsembeka, kutimisela nangebucotfo. Loku lenikwentako niyewubongwa
nguMvelinchanti ngobe akekho umuntfu wasemhlabeni longaba nelinani lenkhokhelo
leyanele imisebenti yenu. Embili machawe e-Afrika. Asikho sive lesingenabaholi.
Atikho tincola letingenabashayeli. Atikho tinkhomo letingenabelusi – uma
tingenabelusi, imilalandle!'
[Likhasi: 87–88]
9.1 Ummango lesiphila kuwo ukukhombisa ngani kutsi awenetiseki nangabe
baholi bangenti loku lokushiwo nguMphikeleli kuletheksthi lengenhla? Nika
KUBILI. (2)
9.2 Ngumuphi umlingisi lobonakala ayimfeti kulenoveli? Sekela ngesigameko
lesisenovelini. (2)
9.3 Lusha lwalomuhla luvunyelwe kuba yincenye yelukhetfo naseluneminyaka
lemingaki? Ucabanga kutsi kubangelwa yini loko? (2)
9.4 Caphuna lokukuletheksthi lokwentiwa ngemakhansela lesiphila nawo
kulesikhatsi salomuhla, ubhekise imphendvulo yakho enkhulumeni yaLusiba. (2)
9.5 Ngekubona kwakho yini lebeyibangela Magumeni abe nguloku langiko
kulomhlangano? Chaza. (2)
9.6 Catsanisa loku lokushiwo nguLusiba kuletheksthi nesimo sakhe ekucaleni
kwalenoveli. (2)
9.7 Ngabe lamatse emfeti langushevu abe nagalelo lini kuMphikeleli.
Usho ngani? (2)
9.8 Kulesikhatsi lesiphila kuso lomuhla, bekungaba yini sizatfu lesicinile
sekunganiki Mphikeleli indzawo yekuhlala? Sekela imphendvulo yakho. (2)
9.9 Lenkhulumo letsi ayikho indzawo lefana nasekhaya, imfanela kangakanani
Mphikeleli? (2)
9.10 Ngekwetincumo taMphikeleli, Temphilo tibalulekile etimphilweni tebantfu.
Ngusiphi sigameko lesifakazela loko kulenoveli? Bhala SINYE. (2)
9.11 Hlatiya lesitatimende lesitsi, 'uma tingenabelusi, imilalandle', usicatsanise
naSikhulu Tsabetse naMphikeleli eKhayaletfu. (2)
9.12 Phawula ngekukholweka kwalokushiwo yinkhanyeti yaKhulumile nayitsi, 'intfo
longasita ngayo kutsi unike lotsandzana naye sikhatsi, uphindze umnike
kujabula.' (3)
[25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
SILULU SEMASWATI – NC Nyembe
Bhala indzabambhalo lapho ukhuluma khona ngebalingisi betinganekwane
letingematekelo lenta kutsi inganekwane ibe ngumbhalo wetemdzabu, kanye nendlela
tibongelelo letisetjentiswa ngayo kuveta bunjalo bemuntfu lobongelelwako.
Indzabambhalo yakho yibhekise kuloku lokulandzelako:
• Mandlakhe.
• Tibongo taNgwane II
Indzabambhalo yakho ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
NOBE
UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA
SILULU SEMASWATI – NC Nyembe
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
THEKSTHI C
Tachubeka neluhambo lwato tilwane. Titsite setiyewufika ngakhona ekhaya
lendlulamitsi, tahlangana nempunzi. 'Bengitsi ngite kuwe Ndlulamitsi, kepha
ngalomlomo walomngani wakho angiseti.' Yatsi ingasho njalo impunzi yabaleka.
Tachubeka letilwane ticondze ekhaya lendlulamitsi. Tefika tangena ekhatsi kwaficwa
emankhonyane endlulamitsi. Atsi angabona kutsi unina wawo uta nesilwane langasati,
aphuma abaleka onkhe. Ingwenya yakhombisa kungaphatseki kahle ngalesento.
Yakhonjiswa likhaya lelo kwase kuyaphunywa kuyahanjwa.
Yatfokota kakhulu ingwenya kwati likhaya lemngani wayo. Kwavunyelwana kutsi
ngakusasa kufanele indlulamitsi iyewubona likhaya lengwenya. 'Ngitawuhamba njani
nawe siye ekhaya lakho ngobe mine angikwati kuhlamba?' Kubuta indlulamitsi.
'Savumelana ngekutsi sitawucala kakho bese kutsi ngelilanga lelilandzelako siye kami.
Asimange siyiphatse lendzaba yekutsi kutawuhanjwa njani, ngako-ke asikhohlwe
ngiyo. Mine ngihambile ngetinyawo tami, ngahlekwa yonkhe indlela, nawe-ke
utawuhamba.'
Lwefika lolo suku. Indlulamitsi nengwenya betime elusebeni lwemfula. Tavumelana
kutsi titawungena ekhatsi tihlambe tize tiyewufika ekhaya lengwenya. Bekusikhatsi
sendlala kuyo yonkhe imifula. Ingwenya beyetsembise letinye tingwenya kutsi itawufika
nenyama. Tatilindzele ekhatsi emfuleni ngobe tetsenjisiwe. Kudla tase tikufune
taze tadzela.
Yangena ekhatsi ingwenya. Yatsi iyangena indlulamitsi yaphindze yatibamba.
Yakubona kufa kusedvute nayo. Yangangeni. Yangabata kanengi ime elusebeni
lwemfula. Ingwenya yabamba inhloko yendlulamitsi yayidvonsela ekhatsi. Yasima
indlulamitsi ngetinyawo tangemuva netasembili.
[Likhasi: 36–37]
11.1 Yini lebeyibangela ingwenya ingatfukutseli ishiye phasi lobungani bayo
nendlulamitsi? (2)
11.2 Nawubuka simo setingwenya lebetisele emantini, ngabe tayentani lengwenya
lebeyitetsembise kubuya nenyama yendlulamitsi? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
11.3 Ngekubona kwakho, sikuphi sicongo salenganekwane? Usho ngani? (2)
11.4 Phawula ngemtselela lobangwa simonhlalo sendzawo kulobungani
baletilwane letikulenganekwane. (2)
11.5 Ngaphandle kwebukhulu bemlomo wengwenya, bhala loko
lebekungamangalisa tetsamelilwati ngalobungani bengwenya nendlulamitsi. (2)
11.6 Saga lesitsi, 'Alikho licili lelatikhotsa emhlane,' sihambisana kangakanani
nalenganekwane? Chaza. (2)
11.7 Sento lesenteka kuletilwane letimbili siyenteka ebantfwini, emimangweni
lesiphila kuyo. Vumela nobe uphikise lesitatimende bese unika sibonelo
salokwentekako lomuhla. (3)
NA
Fundza letibongelelo letilandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
KUDKT. NELSON MANDELA
1 Madiba!
2 Ngitibonile tincocodzi,
3 Tikwetfulel' ingadzibe
4 Bomengameli bemav' emhlaba,
5 Bats' uwucophil' umlandvo,
6 Ngekubuyis' i-Afrika lesentasi,
7 Ngemlom' etafuleni wancoba,
8 Wavimbel' ingati lebovu.
9 Tilishumi kuNkhwenkhweti,
10 Emnyakeni wanga-1994
11 Waniketw' emandl' ekubusa,
12 Sengatsi ngiyakubon' ugiya,
13 Sengatsi ngiyakubon' umoyitela,
14 Hhayi ngekujabulel' umbuso
15 Inkhululeko kuphela kulabamphisholo,
16 Inkhululeko kuphela kubadzeshi.
17 Uyajabula wanga-1918,
18 Ngekuvela kwakho kubakaXhosa,
19 Washiya bukhosi eTranskei,
20 Wabashiya Bathembu wafulatsela,
21 Watsi 'ngingum-Afrika!'
22 Wakhetsa kuyekulw' esilungwini.
23 Ungamlibali Sabata,
24 Ngekukuyisa' enyonini,
25 Udzimat' unatse naseFort Hare,
26 Ngob' uyihl' asakhotsama.
27 Bewungesilo nakancane livaka,
28 Wagudvut' emahlabatsin' alesentasi
29 Wagudvut' emaven' emhlaba,
30 Ekhaya nangesheya kwetilwandle,
31 Wababel' embili ngelitsemba.
[Likhasi 115–116]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
11.8 Yini letincocodzi lekukhulunywa ngato kuletibongelelo? (1)
11.9 Ucabanga kutsi yini leyenta lona lobongelelwako abaluleke kangaka
nawufundza imigca 7 ne- 8? Bhala kube KUNYE. (1)
11.10 Ngekucabanga kwakho, yini leshiwo ngumugca 17 ne-18? (1)
11.11 Bhala kunye lokucondvwe yimbongi ngemugca 21 waletibongelelo
letingenhla. (1)
11.12 Njengemhlolwa welibanga le-12, yini legcugcutelwa ngumugca 25? (2)
11.13 Ngukuphi lokubalulekile lokwentiwa emimangweni lesiphila kuyo lomuhla,
kukhombisa lubambiswano lwekuhlonipha lona lobongelelwako lapha
ngenhla? Bhala KUBILI. (2)
11.14 Chaza umugca 3 ngekwemfanekisomcondvo waloko lebekwentiwa
tincocodzi. (2)
[25]
SAMBA SESIGABA B: 25
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
SIGABA C: UMDLALO
Kulesigaba kunemidlalo lemibili. Wena-ke khetsa ube MUNYE lowufundze eklasini
lonyaka uphendvule ngawo.
CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA
kulowo nalowo mdlalo lowufundzile. Nangabe ukhetse kuphendvula
umbuto wendzabambhalo enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba
uphendvule imibuto lemifisha. Nangabe ukhetse kuphendvula imibuto
lemifisha enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule umbuto
wendzabambhalo.
UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
Bhala indzabambhalo lapho uveta khona kutsi umbhali walomdlalo ulusebentisile
ludvweshu lwangaphandle. Khetsa tigameko leticuketse ludvweshu lwangaphandle
ucoce ngato.
Indzabambhalo yakho ayibe ngemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
NOBE
UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto Ietawulandzela.
THEKSTHI D
LUNGILE: Ngeke kutsiwe uphikisana nemavi enkhosi nawungavumi kwentiwa loko
latawufuna ukwente.
MAKHOSI: Kutawushiwo njalo, kodvwa ayikho intfo lengingayenta. Kuvuma kwami
kutawube kusho inhlonipho kubabe nekukhotsama kwami. Kwala kwami
kutawube kukhombisa kuphephisa imphilo yami elulakeni lwekufa.
LUNGILE: Akusuwe Makhosi lobewubabona bangemabutela boNdlondlo?
MAKHOSI: Ngihleli phasi ngabukisisa. Kulabantfu, ungaya kulamakhata.
LUNGILE: Kuhle kuyibona ingoti isekhashane kunekutsi ikutume ungaketeleli.
MAKHOSI: Ngiyalibona leliwa kutsi liyingoti njani? Nawungashayisa ngenhloko
kulawa ematje ngeke uphile.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
LUNGILE: Mahle lamatje sengatsi abebatwa ngumuntfu awahlalele. Nawungendlula
kuwo, ugijima utfolwe ngulinye enhloko ungalala umlalela wafutsi. Yinhle
imvelo Makhosi. UMdali wayidala ngenhloso yekutsi ihlobise live lakhe.
(Batsite basakhuluma kwendlula Ndleleni)
MAKHOSI: Sawubona mnaketfu.
NDLELENI: Yebo mnaketfu.
MAKHOSI: Ngicela ungivakashele emini, ngitawube ngikulindzele elawini.
NDLELENI: Ngitawufika emini mnaketfu. Uyati nawe ngiyakutsandza kuhamba.
Indlela ngiyikhontile njengeligama lami. Labangatiko bangihasha batsi:
Makhulel' endleleni
Mabit' wasabele njengemphaka yemtsakatsi.
MAKHOSI: Vele kuyatiwa kutsi uyakutsandza kuhamba. Uyabona kutsi ungaba
yinhloli lenhle?
NDLELENI: Ngingaba yinhloli lenhle sibili. Inkhosi ngeke itfole letichamuka nebemanti
kodvwa ingatfola emaciniso laphelele lachamuka nalotibonele futsi
wativela.
MAKHOSI: Kuhamba kutala indvuna.
NDLELENI: Liciniso lelo mnaketfu. Ekuhambeni utfola lokunyenti lebewungakwati.
Uze utati tonkhe tinkinga tendzawo. Ngati tinkinga talo lonkhe
laseLusizini. Kuba lula nekutfola likhambi lekucatulula leto tinkinga.
MAKHOSI: Ungabi khashane nami Ndleleni. Umsebenti wakho nginawo. Bantfu
labanjengawe babaluleke kakhulu, ube lusito lolukhulu kubabe.
Kuyabonakala kutsi utawuba lusito lolukhulu nakimi. Imphumelelo yami
esikhundleni lesisha itawuletfwa ngini nine bengati yami. Sive
sakaNhlapho siyawubonela kini kuko konkhe lenikwentako. Ngawe
ngiyawuba yinkhosi sibili.
(Avalelise endlule Ndleleni. Behlukane boMakhosi naLungile)
[Likhasi 129–131]
13.1 Bekuyini sizatfu sekwendlula kwaNdleleni lapha kuMakhosi nawufundzisisa
lesicashunwa? (2)
13.2 Abebonakala ngani Makhosi kutsi naye ulijaha lelifana nemajaha laphila
kulesikhatsi sanyalo nawucatsanisa imphilo yalomuhla nalesicashunwa? (2)
13.3 Kulesicashunwa khetsa MUNYE umdlali uphawule ngekwetsiwa kwakhe
kahle nobe kabi libito lakhe. (2)
13.4 Caphuna emavi alomunye webadlali kulesicashunwa, lokusikhanyisamcondco
sesiphetfo salomdlalo. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
13.5 Ngaphandle kwebukhosi, yini lenye lebeyifunwa nguNkhanise kulombuso
njengelijaha leLiswati? Sekela imphendvulo yakho. (2)
13.6 Yini umbhali akhetse kubulala boNkhanise ngelusuku lolwandvulela kubekwa
kwaMakhosi esihlalweni? Sekela imphendvulo yakho. (2)
13.7 Ngesintfu mbamba, ucabanga kutsi abebindzeleni Lungile angaphendvuli
kulenkhulumo yaboNdleleni naMakhosi? Chaza. (2)
13.8 Singeniso salomdlalo sibumbene kangakanani nemdlalo wonkhe? Phawula. (2)
13.9 Kungetsembeki kwesetsenjwa saMkhalelwa, Ndzabeni, emsebentini waso
lesibekelwe wona, kutfolakala kuphi kulomdlalo? Chaza. (2)
13.10 Tetsamelilwati talomdlalo tifundzani enkholweni yaMakhosi? Bhala kube
KUBILI. (2)
13.11 Nguyiphi incenye yemphilo yaMkhalelwa leyabangela kutsi atsatse lesincumo
sakhe? Ucabanga kutsi saba yimphumelelo yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
13.12 BoLahlatjwako naLaJele badlali labakholwekako kulomdlalo. Vumela nobe
uphikise lesitatimende ngemaphuzu LAMABILI. (3)
[25]
NOBE
UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
UMVUZO – NS Nzima
Bhala indzabambhalo lapho uveta khona kutsi umbhali walomdlalo ulusebentisile
ludvweshu lwangaphandle. Khetsa tigameko leticuketse ludvweshu lwangaphandle
ucoce ngato
Indzabambhalo ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi ngetulu
kwala-390. [25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA
UMVUZO – NS Nzima
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto Ietawulandzela.
THEKSTHI E
BHEMBE: Siyile emhlanganweni wesikolo lapho sifike satjelwa khona
ngephothifoliyo yebafundzi. Kuchaziwe kutsi iyini leyo phothifoliyo kepha
kugcine kudvuma tinhloko kutsi ngobe singayati lentfo lekukhulunywa
ngayo. Ase nichaze bantfwana kutsi iyini?
BATJELE: Iphothifoliyo yemfundzi ligcogco lemisebenti yemfundzi lekhetsekile
lecondzene neluhlolo. Leyo misebenti yentiwa ngetikhatsi letitsite
letihleliwe. Emakota lamabili ekucala anemisebenti yeluhlolo
loluchubekako lesitfupha ikota ngayinye, bese kuba imisebenti yeluhlolo
lesihlanu ngekota yesitsatfu. Ikota yesine itsatfwa luhlolo lwekugcina
lwekuphela kwemnyaka.
BHEMBE: Wo, ikota nekota inemisebenti yeluhlolo loluchubekako leyentiwako?
BATJELE: Leyo misebenti igcogcwe ndzawonye bese ibitwa ngekutsi yiphothfoliyo
yemfundzi.
BHEMBE: Mine-ke ngitayibita ngekutsi inyango yetifundvosivivinyo nobe
ligcogcombhalo. Esikolweni bacele kutsi siyibuke lemisebenti yenu
legcogcelwe kulenyango ngenhloso yekutsi sibone inchubekelembili
lekhona etifundvweni tenu.
FAKUDZE: Sitjelwe nangesilinganiso semiphumela lekumele sisati ngalokuphelele.
Kukhulunywe ngemphumelelo ngemalengiso, ngelicophelo lelisetulu,
ngalokwenetisako, ngalokulingene, leyincenye nalokungakeneli.
Kukhulunywe kakhulu nangeligama lebhentjimaki lelisho silinganisozinga.
BHEMBE: Konkhe lokubekukhulunywa ngako kusha kitsi. Kutawutsatsa sikhashana
kutsi kungene kuhlale emicondvweni yetfu.
FAKUDZE: Siwabukile emaphothifoliyo enu, imisebenti yemakota ekucala lamabili.
Imisebenti yakho Batjele igcame ngemphumelelo. Emehlo ahlaba phasi
lapho sibuka imisebenti yakho Satile ngobe ikhombisa kunganaki,
kungatimiseli nebuvila. Nicale ngawuphi umsebenti?
BATJELE: I-eseyi lenemicondvo lesakuphika legcame ngesingeniso, umtimba
lonetigaba letehlukene nesiphetfo imele umsebenti wekucala.
BHEMBE: Siwubonile umsebenti wenu ukhombisa kungafani. Kubangelwa yini loko
ngobe nihlala ninobabili, nifundza nindzawonye ngaso sonkhe sikhatsi?
Emamaki enu akakhombisi bunye kini kepha akhombisa imphumalanga
nenshonalanga.
[Likhasi: 89–91]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC
15.1 Bhala sizatfu lesenta kutsi Bhembe abite iphotifoliyo ngenyango. (2)
15.2 Bhala imisebenti LEMIBILI yemaphothifoliyo nawubuka simo sasetikolweni
lomuhla. (2)
15.3 Nawucatsanisa loko lebekuhanjelwe boFakudze naBhembe kulesikolo,
kwehluke ngani kuloko lokwenteka ebatalini balomuhla esimeni lesifana
nalesi? Chaza ngemaphuzu LAMABILI. (2)
15.4 Bentelani kulesikolo kutsi babite batali batewubona imisebenti yebantfwana
babo? Nika tizatfu LETIMBILI. (2)
15.5 Ngekwakho kubona bewubangelwa yini umsebenti waSatile kungajabulisi
nawubuka simonhlalo sasekhaya kubo? Bhala tizatfu LETIMBILI. (2)
15.6 Ngutiphi tintfo letenta kutsi Batjele abone kutsi kukhona lokungasahambi
kahle ngaSatile naMlandzeli? Bhala kube KUBILI. (2)
15.7 Lemiphumelamcoka nemiphumela letfutfukisako lebhalwe kulomdlalo ilusito
luni etetsamelenilwati talomdlalo? Hlatiya ngemaphuzu LAMABILI. (2)
15.8 Bhala tintfo LETIMBILI letishiwo boSatile naBatjele letenta kutsi bantfu
balomuhla bangasoli muntfu ngekungabi tifundziswa kulomdlalo. (2)
15.9 Bhala tizatfu LETIMBILI locabanga kutsi betenta LaNgwenya naFakudze
bangafuni kutsi umntfwana wabo aye esikolweni ngeMigcibelo? Bhekisa
imphendvulo yakho enkhulumeni yabo nemndeni wakaBhembe. (2)
15.10 Yini lengazuzwa nguthishela walomuhla nangabe angahamba etinyaweni
taThishela Shabalala? Bhala kube KUBILI. (2)
15.11 Phawula ngalokwentiwa bafundzi baseMkhuphukantsaba ngekwetsiwa
kwetikhungo esikolweni sabo. (2)
15.12 Sihloko salomdlalo siyefana nesaga lesitsi, 'Inhlanti ifela emantini'. Phawula
ngalesitatimende unike netibonelo ngebadlali LABABILI. (3)
[25]
SAMBA SESIGABA C: 25
SAMBA SAKO KONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Siswati HL P1 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P3 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 May June 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 Nov 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 Feb March 2018_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Siswati Hl
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023-24.pdf
Question paper
Siswati HL P2 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P3 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P3 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper






