Skip to content

Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 November 2017 Memo

MemorandumTshivenda FALGrade 12201710 pages

Grade 12 Tshivenda FAL Paper 2 memorandum from the November 2017, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL) BAMMBIRI ·A VHUVHILI (P2) LARA 2017 MEMORANDAMU MARAGA: 70 Memorandamu uyu u na masia¾ari a 10. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 2 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA A: NGANEA U TSHILA NDI U VHONA – RN Maµadzhe MBUDZISO 1 1.1 U pfa zwo no khou ambiwa nga Maria zwi tshi sumbedza u mu funa.√ (1) 1.2 Mushumoni sibadela tsha Vuvha.√ (1) 1.3 U funa vhanna vhavhili nga tshifhinga tshithihi.√√ (2) 1.4 Mafhungo a bugu o µisendeka khae/Ndi ene ane a vha na thaidzo u bva mathomoni a bugu u swika magumoni. √√ (2) 1.5 Maria u sumbedza u funa Mpho fhedzi u ofha u mu vhudza sa izwi kha lufuno vhafumakadzi a vha tei u ambisa vhanna, vhone tshavho ndi u ambiswa.√√ (2) 1.6 Ndi hune ha thoma lufuno vhukati ha Mpho na Maria mushumoni. √√ (2) 1.7 Mpho o fhelelwa nga mushumo nge a µidzhenisa kha lufuno na Maria sa mushumisani zwa ita uri a si tsha ¾hogomela mushumo na vhalwadze.√√ (2) 1.8 A zwo ngo tea, zwi tsitsa tshirunzi tsha muthu ngau u vha na vhuµifari vhu si havhuµi.√√ (2) 1.9 Hayani u fanela u ¾honifha mufunwa wawe, a songo tshila vhutshilo ho balanganaho.√ Mushumoni u tea u µibvisa kha zwa lufuno sa izwi zwi tshi dzhenisa khakhathini.√ U tea u vha musidzana a fhulufhedzeaho ho¾he hune a vha hone.√ (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho). (3) [17] NA Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 3 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu MBUDZISO 2 2.1 Hune ha dzula Dzwaini na Dugudzha.√ (1) 2.2 Wa u vhulaha Mashudu.√ (1) 2.3 U funana ha Mpho na Maria ane a vha mufunwa wa Mashudu nge Nµa¾iso a vhudza Mashudu/Musi Mpho a si tsha kona u badela tshelede ye a pfana na Mashudu ya ¿wedzi nga ¿wedzi.√√ (2) 2.4 Dzwaini na Dugudzha vho µidzhenisa kha u vhulaha Mashudu hu u ¾oµa u wana tshelede ye ya fhedza yo vha lu¾anya.√√ (2) 2.5 Bulayo ¼a Mashudu nga Dzwaini na Dugudzha. √√ (2) 2.6 A ¾u¾uwedza uri Mpho avho thulwa nga goloi a tshi bva khothe zwe zwa vha zwi tshi µo vha zwi songo bvelela arali hu si nga nyito dzo bvelelaho mafhungoni are afho n¾ha.√√ (2) 2.7 U sumbedza uri vhathu ri tea u fulufhedzea kha vhafunwa vhashu.√√ (2) 2.8 Ee, Mpho vhuµifari hawe ho vha hu si havhuµi zwi sa anani na u funzea hawe sa dokotela.√√ (2) 2.9 Zwi a tendisea lune dakalo ¼awe ¼a u kunda mulandu khothe ¼i nga vha ¼o ita uri a si tsha ¾hogomela musi a tshi pfukha badani ha mbo bvelela khombo.√√ (2) 2.10 Ndi a vha pfela vhu¾ungu ngauri vho fhedza vho valelwa dzhele ngeno we a vha renga o wanala a si na mulandu.√√ (Na zwi¿we zwi pfalaho) (2) [18] HO DINA ONE – Sharon Mbedzi MBUDZISO 3 3.1 Ndi hune thaidzo ya simuwa hone.√ (1) 3.2 Ndi dzikhonani.√ (1) 3.3 Ndi ya nga nnµa ngauri luambo lwo shumiswaho lu sumbedza o sinyuwa.√√ (2) 3.4 Ngeletshedzo u vhona mitambo ya 2010 hu na zwivhuya zwe ya sia ngeno Osbon a tshi ri a hu na zwivhuya zwe ya sia. √√ (2) Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 4 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu 3.5 Kha ri ambe nga ha ¼i¿we fhungo. √√ (2) 3.6 Ndi muanewa dendele ngauri mafhungo o¾he a kwama ene.√√ (2) 3.7 Ngeletshedzo o litsha tshikolo o phasa gireidi ya 10 fhedzi. √√ (2) 3.8 U µivhelwa uri u funesa nndwa/U a kona u lwa. √√ (2) 3.9 Hai a si zwavhuµi ngauri muthu a songo funzeaho ha bveleli vhutshiloni.√ Muthu a songo funzeaho ha koni u vha na muhumbulo wo ¾anµavhuwaho.√ U dovha hafhu a sa lenge u fhurea.√ (Zwi¿we-vho zwi pfalaho). (3) [17] NA MBUDZISO 4 4.1 Sibongile√ na Veronica.√ (2) 4.2 Vho vha vho µisa goloi ya Ngeletshedzo.√√ (2) 4.3 A ¾ana tshipiµa tsha ma¾hakheni ngauri ndi hune mutambi dendele zwa mu vhifhela hone.√√ (2) 4.4 O mu rengisela goloi i si na mabammbiri a vhukuma.√√ (2) 4.5 Ngeletshedzo ndi nde¿wa nahone ha na ¾honifho. √√ (2) 4.6 One hu khou ambiwa maµiki¾a.√ O dina ngauri ndi one o fhedzaho tshelede nge Ngeletshedzo a vha a tshi ¾wa hone.√ (2) 4.7 Vho sumbedziwa nga Veronica vhunga o vha a tshi µivha Dididi.√√ (2) 4.8 Tsilu hu khou ambiwa Ngeletshedzo. Ndi tsilu ngauri ha ngo kona u vhona uri mabammbiri a goloi ine a khou rengiselwa a si a vhukuma. √√ (2) 4.9 Ndo vha ndi tshi µo mu eletshedza uri kha vhuyelele tshikoloni a pfumedzane na mashaka na u fara mabindu awe zwavhuµi. √√ (Na zwi¿we zwi pfalaho) (2) [18] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 35 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 5 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA B: ¶IRAMA FINDINKODO – TT Mudau MBUDZISO 5 5.1 Muµini wa Muthumukhulu.√ (1) 5.2 Ndi dendele.√ (1) 5.3 Muthumukhulu u vhona vhatshena sa khonani a tshi tea u amba navho ngeno Skosana a tshi vhona vhatshena sa maswina.√√ (2) 5.4 U bveledza mafhungo ngauri ndi hune ra pfa nga ha u µiimisela ha ¼ihoro ¼a lushaka zwi tshi ½a½isa vengo kha vhathu. √√ (2) 5.5 ·ihoro ¼a Lushaka√ na Madimokirati.√ (2) 5.6 B/Vhathu vha tshilisane.√ (1) 5.7 Ndi muthu ane a si fune u vhuswa nga vharema ngauri ndi mutshena o µalaho muya wa tshi¾alula.√√ (2) 5.8 Kha vha litshe u shuma phalamenndeni.√√ (2) 5.9 Ee ndi a tendelana nawo ngauri Muthumukhulu u a ¾anganedza vhatshena ngeno Skosana na Duma vha sa ¾anganedzi vhatshena.√√ (2) 5.10 Ndi nga vha eletshedza uri hu vhe na nyanµano na tshumisano vhukati havho√ uri hu kone u vha na mulalo na vhudziki√ zwine zwa µo thusa vhatevheli vha ayo mahoro u vha na fhulufhelo kha vharangaphanµa.√ (3) [18] NA MBUDZISO 6 FINDINKODO – TT Mudau 6.1 Ndi hune ha simuwa thaidzo vhukati ha vharangaphanµa vha mahoro.√ (1) 6.2 Madimokirati.√ (1) 6.3 Vho fhulufhuwa ngauri vharema vha na zwidulo zwinzhi (2) phalamenndeni.√√ Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 6 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu 6.4 Muvhuso wa vhatshena vha tshi kandekanya pfanelo dza vharema, tshifhinga tsha zwino tsha dimokirasi.√√ (2) 6.5 C/A vha na zwidulo zwinzhi phalamenndeni.√ (1) 6.6 De Wit u vhona khwi½e hu u bva phalamenndeni √ ngeno Coetzee a tshi vhona zwi khwine u tikedza muvhuso une wa khou vhusa.√ (2) 6.7 Vha khou tshuwa ngauri a vha tsha µo amba tshithu muvhusoni.√√ (2) 6.8 Ndi a tendelana nae ngauri ¼ihoro ¼a Lushaka a ¼i tshe na maanµa khwi½e ndi u shuma kha wonoyu muvhuso.√√ (2) 6.9 Zwo tea ngauri ndi kale vho kandeledzwa kha shango ¼avho. Zwino vha khou ¾oµa u vhusa.√√ (2) 6.10 Hai, a dzo ngo tea ngauri dzi thivhela mveledziso ya shango dza dovha dza thithisa vhudziki. Zwi dovha hafhu zwa µaµisa na vhatevheli vha madzangano a polotiki ane a khou fhambana.√√ Ee, dzo tea ngauri dzi thusa uri hu vhe na tshumelo na ndinganelo kha vhadzulapo. (Na zwi¿we zwi pfalaho.) (2) [17] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 35 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 7 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA C: NGANEAPFUFHI ZWA VHUTSHILO – NA Milubi na LL Mafenya MBUDZISO 7: 'NDI A PU¹EDZA HA ITEA ¶EMBE' – NA Milubi 7.1 Muµini wa Vho Dimbalala/Wa Vho Narina.√ (1) 7.2 Mathomele ngauri ndi hune ra pfa nga vhaanewa vhahulwane na thaidzo dzavho.√ (1) 7.3 Ndi vhuµifari vhu si havhuµi ha Vho Narina ha u funana na vha¿we vhanna ngeno vhe na munna.√√ (2) 7.4 U sumbedza uri Vho Dimbalala vho vha vha tshi khou vhaisala nga zwiito zwa mufumakdzi wavho zwa tou ½a½iswa nga musi vha tshi vha vhona vha tshi dzhena.√√ (2) 7.5 Ndi ya u sumbedza kutshilele ku si kwavhuµi kwa vha¿we vhafumakadzi. √√ (2) 7.6 Vho vha vhe mufumakadzi wa zwiito zwo bvaho vhe tseramisiamelo. (Na dzi¿we phindulo dzo teaho) √√ (2) 7.7 B/Narina.√ (1) 7.8 Zwiito zwavho zwi a fana ngauri vho¾he a vha fhiri muthu./Vha funesa vhanna.√√ (2) 7.9 Zwi a itea ngauri hu na vhafumakadzi vha sa fhulufhedzei lune munna u luka maano a u ¾oµa u wana ngoho. √√ (2) 7.10 I hone, ndi ya uri hu na vhafumakadzi vha sa fhulufhedzei kha vhanna vhavho nga u funa vha¿we vhanna ngeno vho maliwa zwine a zwi ṱanganedzei vhutshiloni sa izwi zwi na masiandaitwa a si avhuḓi.√√√ (3) [18] NA Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 8 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu MBUDZISO 8: 'DOKOTELA WA MUKHUWA NANDI' – LL Mafenya 8.1 Ndi Louw.√ (1) 8.2 Ndi ya uri vhatshena a vha khou ¾anganedza tshanduko dzo vhaho hone dzine dza tendela madokotela a vharema a tshi ilafha vhatshena.√√ (2) 8.3 Ndi musi mufumakadzi wa Louw a tshi lovha e sibadela nge munna wawe a hana a tshi ilafhiwa nga dokotela wa murema.√√ (2) 8.4 Zwi µisa muhumbulo wa uri hu na vhatshena vhane vha kha µi tshila vhutshilo ha tshi¾alula. Louw we a vha e mutshena o hana dokotela Konani wa murema a tshi ilafha mufumakadzi wawe.√√ (2) 8.5 Ee. Zwigwada zwi sa khou anµanaho ndi tsha vhatshena na vharema. Konani na Mawela vhane vha vha vharema, a vha khou anµana na Louw na suprithenndede vhane vha vha vhatshena malugana na u ilafha mufumakadzi wa Louw.√√ (2) 8.6 Phambano ndi ya uri zwibadela a zwi tsha khethulula muthu nga lukanda.√√ (2) 8.7 Thero ndi uri vhatshena vha litshe vhutshilo ha tshi¾alula ngauri a vhu na zwivhuya nahone zwi lwa na mulayo.√√ (2) 8.8 Vhuµipfi hanga ndi ha u pfa vhu¾ungu/dinalea/sinyuwa musi mukhuwa a tshi hana u ¾hathuvhiwa nga murema a fhedza o lovha. √√ (2) 8.9 Ndi vhona zwi songo tea ngauri Konani a hu na tshe a vha o khakha tshone/Mulayo wo vha u tshi tenda uri dokotela wa murema a ilafhe vhatshena.√√ KANA Zwo vha zwo tea ngauri supritenndede wa sibadela ha ngo ima nae kha thaidzo ye a vha e nayo. √√ (Na zwi¿we-vho zwi pfalaho). (2) [17] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 35 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 9 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA D: VHURENDI MBUDZISO 9: ¹HINGOTHENDELEKI – NA Milubi 9.1 U khou µi thutha, ha thuthea, mutaladzi wa 12.√ U khou µi fha¾a, ha fha¾ea, mutaladzi wa 13.√ (2) 9.2 Pfunzo√, mushumo√ na mbingano.√ (ZWIVHILI fhedzi) (2) 9.3 ·iedzamuthu kana ·ifanyamuthu.√√ (2) 9.4 ·i bvisela khagala uri murendi u khou pfa vhu¾ungu.√√ (2) 9.5 Murendi o dinalea ngauri lu¾ingothendeleki hu na zwinzhi zwi si zwavhuµi zwe lwa muvhangela.√√ (2) 9.6 Murendi u khou ¾oµou humisela lu¾ingothendeleki ha vho lu thomaho ngauri lwo mu vhangela mathada.√√ (2) 9.7 I ḓisa tshifanyiso tsha uri ¾hingothendeleki dzi leludza zwithu.√√ (2) 9.8 Ndi wa uri ¾hingothendeleki dzi na zwivhuya dza dovha dza vha na zwivhi.√√ (2) 9.9 Ee.Ndi dza ndeme ngauri hu na hunzhi hune dza ri thusa hone/Ndi vhona dzi si dza ndeme ngauri dzi vhanga thaidzo dzo fhambanaho kha vhathu.√√ (2) [18] NA MBUDZISO 10: MUUNGELEDZI – TN Pholi 10.1 Ḽiviavhathu.√ (1) 10.2 Nga dwadzetshifu.√ (1) 10.3 Zwi amba u sa pfa musi u tshi kaidziwa.√ (1) 10.4 Nga zwa vhudzekani vhu songo tsireledezaho.√√ (2) 10.5 ·i µisa tshifanyiso tsha uri vhulwadze uvhu vhu a vhulaha nga nµila i shushaho.√√ (2) Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2 10 DBE/Lara 2017 NSC – Memorandamu 10.6 U khou khwa¾hisedza zwine a khou amba zwauri dwadze i¼i ¼a dzhena kha muthu ¼i a vhulaha.√√ (2) 10.7 Ndi vhaaluwa na vhaswa.√√ (2) 10.8 Ipfi ¼i khou sumbedza vhuhulwane na maanµa ane dwadze i¼i ¼a vha nao.√√ (2) 10.9 Ndi ya uri dwadzetshifu ¼i fara vhahulwane na vha¾uku, vho pfumaho na vha songo pfumaho, nahone ¼a dzhena ¼i a vhulaha. √√ (2) 10.10 Ndi u µitsireledza musi muthu a kha zwa vhudzekani na u sa µidzhenisa khazwo.√√ (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho). (2) [17] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA D: 35 MARAGAGU¹E: 70 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

Study this subject

More from Grade 12 Tshivenda FAL

View all