Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
GIREIDI YA 12
TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U
THOMA (FAL)
BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)
LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2013
MARAGA: 100
TSHIFHINGA: awara 2½
Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 7.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Skip to contentAll 2013 papers 





View all





Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2013 Question Paper
Grade 12 Tshivenda FAL Paper 3 question paper from the Feb March 2013, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Tshivenda Fal · Grade 12 · Feb March · 2013 · tshivenda. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Tshivenda FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Tshivenda
- Document type
- Question paper
- Year
- 2013
- Exam period
- Feb March
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 319.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
Feb March 2013
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 2 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2013
NSC
PFESESANI
1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO THARU:
KHETHEKANYO YA A: Zwibveledzwa zwa vhusiki (Maanea) (50)
KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwilapfu zwa vhudavhidzani (30)
KHETHEKANYO YA C: Zwibveledzwa zwipfufhi zwa vhudavhidzani (20)
2. Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE NA IºWE.
3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo.
4. Thomani khethekanyo i¿we na i¿we kha sia¾ari ¼iswa.
5. Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/
maipfi a re khii na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u.
Pulane ya½u i tea u RANGELA maanea.
6. U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha
pulane yo¾he nga u tala mutalo u bu»ekanyaho khayo.
7. Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise minetse i re henefha kha 80 kha
KHETHEKANYO YA A, minetse ya 40 kha KHETHEKANYO YA B na
minetse ya 30 kha KHETHEKANYO YA C.
8. Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha
bammbiri ¼a mbudziso.
9. ¸eani phindulo i¿we na i¿we ¾hoho yo teaho.
PFESESANI: Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha
¾hoho ye na nanga ha tei u katelwa kha itsho tshivhalo.
10. ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea.
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 3 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2013
NSC
KHETHEKANYO YA A: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUSIKI (MAANEA)
MBUDZISO 1
Fhindulani mbudziso NTHIHI kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo
ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 250 u ya kha 300.
1.1 Tshikolo tsha ha½u tsho vhuya tsha ¾anga lwendo lwa u ya u dalela
vhukavhamabufho. Kha vhana vha tshikolo a ho ngo vha na tsaleli. ºwalani
maanea nga ¾hoho heyi:
Vhukavhamabufho he nda vhuya nda hu dalela [50]
1.2 Vhadzulapo vha ha½u nga thusedzo ya khoro ya musanda/masipala vho
fha¾elwa tshitediamu tsha vhunzhilinzhili. Vhathu vhanzhi vha kusuwa vha
tshi bva matungo o fhambanaho vha tshi »a u vhona itsho tshitediamu.
Zwino inwi ¿walani maanea nga ¾hoho heyi:
Tshitediamu tsha hashu [50]
1.3 Murathu wa½u ane na tshimbila nae ni ya tshikoloni u funesa mafhungo a u
tambela badani hune ha tshimbila goloi dzo fhambanaho. Dzi¿we dza idzo
goloi dzi gidima nga luvhilo lwo kalulaho. Arali ho vha hu si inwi
vhutambetambe hawe ho vha hu tshi »o vha ho no mu dzhenisa khomboni.
Hezwi zwithu zwa ni humbudza khombo ya goloi ye na vhuya na ¾angana
nayo. Zwino inwi ¿walani maanea nga ¾hoho heyi:
Zwi nkhumbudza »uvha ¼e nda vhuya nda thulwa nga goloi [50]
1.4 Zwikoloni zwa sekondari ¿waha mu¿we na mu¿we hu a nangiwa
vharangaphan»a vha vhagudi. Hezwi zwi itelwa uri vha vhe na mukovhe
kha pfunzo dzavho. Vha¿we vha vhagudi vha shumisa uvhu vhuimo u
khakhisa ngudo zwikoloni, vha tshi khou dzumba u sa ita havho mushumo
wa tshikolo. ºwalani maanea ni tshi khou ima na ¾hoho heyi kana ni tshi
khou i hanedza:
Hu tshi nangwa vharangaphan»a vha vhagudi kha hu lavheleswe
vhukoni/Hu tshi nangwa vharangaphan»a vha vhagudi hu songo lavheleswa
vhukoni [50]
1.5 Muvhuso wo vhona zwo tea u sikela vhathu mishumo. Hone minzhi ya
hone i vha mishumo ya tshifhinganyana, hune vhathu vha shuma lwa
mi¿wedzi i si gathi, mushumo wa fhela. ºwalani maanea nga ¾hoho heyi:
Vhu»i na vhuvhi ha mishumo ya tshifhinganyana [50]
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 4 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2013
NSC
1.6 ¹alelani tshifanyiso hetshi nga vhusedzi uri ni µo kona u ¿wala maanea ane
a anana natsho. Maanea a½u ni a ½ee ¾hoho ine na funa.
[50]
1.7 ¹alelani tshifanyiso hetshi nga vhusedzi uri ni µo kona u ¿wala maanea ane
a anana natsho. Ni ½ee maanea a½u ¾hoho yo teaho.
[50]
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 5 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2013
NSC
1.8 ¹alelani tshifanyiso hetshi nga vhusedzi uri ni µo kona u ¿wala maanea ane
a anana natsho. Ni ½ee maanea a½u ¾hoho yo teaho.
[50]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 6 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2013
NSC
KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI
MBUDZISO 2
Fhindulani mbudziso NTHIHI kha ½na dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u
vhu vhe na maipfi a u bva kha 120 u ya kha 150 (zwi re ngomu fhedzi).
2.1 VHURIFHI HA VHUKONANI
Inwi ni na lutamo lwa u ya u dzhena kha i¿we ya dziyunivesithi dza Afrika
Tshipembe musi no no vuledza pfunzo dza½u dza gireidi ya 12 ¿waha u
»aho. Zwino inwi ¿walelani khotsi a½u vhurifhi ni tshi vha ¾alutshedza
muhumbulo wa½u hu u itela uri vha ni vhulungele masheleni a mbadelo dza
yunivesithi. [30]
2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU
Makhulu wa½u vhe vha ni lela nahone no vha ni tshi vha funa nga maan»a
vho lovha. Lushaka lwo vhona zwo tea u nanga inwi uri ni ¿wale
nganeavhutshilo ya makhulu. Zwino inwi ¿walani nganeavhutshilo ya
makhulu wa½u ine na »o i vhala nga »uvha ¼a mbulungo. [30]
2.3 MUVHIGO
Ki¼asini ine na dzhena khayo na dovha na vha murangaphan»a wayo ho
vha na khakhathi vhukati ha vhatukana vhavhili. Mu¿we wa avha
vhatukana o huvhala lwe a iswa sibadela. ¹hohoyatshikolo vho ni humbela
uri ni ¿wale muvhingo nga ha iyo khakhathi yo bvelelaho. Zwino inwi
¿walani muvhigo uyo. [30]
2.4 BUROTSHA
Tshifha¾o tsha nyonyoloso tsha khonani ya½u tsho lugiselwa upfi tshi
vuliwe nga vhu¾ambo. Zwino inwi na khonani ya½u no langana uri hu
¿walwe burotsha ine ya »o ½ewa vhathu vho »aho vhu¾amboni. Zwino inwi
¿walani iyo burotsha. [30]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 30
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 7 DBE/Luhuh–¹hafamuhwe 2013
NSC
KHETHEKANYO YA C: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI
MBUDZISO 3
Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dzi tevhelaho. Vhulapfu ha hone vhu tea u
vha maipfi a u bva kha 80 u ya kha 100.
3.1 KHUNGEDZELO
Shangoni ¼a ha½u ho fha¾iwa vhengele ¼a dzibugu dza tshaka dzo
fhambanaho. Zwino inwi ¿walani khungedzelo ni tshi khou kungedzela i¼o
bindu ¼a dzibugu. [20]
3.2 DAYARI
Tshikolo tsha ha½u tsho fara lwendo lwa ma»uvha ma½a hu tshi khou
dalelwa fhethu ho fhambanaho. Zwino inwi ¿walani dayari ya ayo ma»uvha
ma½a ni tshi khou sumbedza zwe zwa bvelela »uvha ¼i¿we na ¼i¿we. [20]
3.3 NDAELA
Muvhunduni wa ha½u no fha¾elwa ¼aiburari ine ya »o shumiswa nga
lushaka lwa ha½u. Inwi ¿walani ndaela dzine dza tea u tevhedzwa nga
vhathu vhane vha »a u shumisa iyo ¼aiburari. [20]
¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 20
MARAGAGU¹E: 100
Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 Feb March 2013 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 Feb March 2013 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2017 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2014 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2012 Question Paper

Question paper
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 Feb March 2011 Question Paper
More from Grade 12 Tshivenda FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023 24

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Question paper