Skip to content

Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2018 Memo

MemorandumTshivenda HLGrade 12201815 pages

Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 memorandum from the Feb March 2018, 15 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRADE 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2018 MARAGA: 100 MEMORANDAMU Memorandamu uyu u na masia¾ari a 11. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu MAFHUNGO THANGELI O LIVHISWAHO KHA MU¹OLI/MUMAKI Musi vha tshi ¾ola/maka mushumo wa mulingiwa, zwi tevhelaho ndi zwi¿we zwa zwine zwa tea u dzhielwa nzhele musi vha tshi shumisa rubriki:  Ndeme ya vhupulani, mvetamveto, u vhalulula na u dzudzanya zwo bveledzwaho kha tshibveledzwa tsha u fhedzisela tsho ½ekedzwaho.  U dzhiela nzhele u ¿wala hu re na ndivho, vha ¾anganedzaho mafhungo na nyimele hu tshi katelwa na redzhis¾ara, tshitaila na thouni – nga maan»a ho sedzeswa KHETHEKANYO YA B.  Girama, mupele¾o na zwiga zwa u vhala.  Zwivhumbeo zwa luambo, hu tshi katelwa na luambo lwa vhudzivha/kuambele.  Munanguludzo wa maipfi na luambo lwa maambele.  Kufha¾elwe kwa mafhungo.  Kuvhekanyelwe na kufha¾elwe kwa dziphara.  Ku¾ha¾huvhelwe kwa ¾hoho sa zwo ¾aniwaho nga zwi re ngomu/zwo faredzwaho: mvulatswinga, kubveledzelwe kwa mihumbulo na magumo. MAHUMBULWA MALUGANA NA KUMAKELE/KU¹OLELWE KHETHEKANYO YA A: MAANEA Kha vha sedze KHETHEKANYO YA A: Rubriki ya u ¹ola/Maka Maanea i wanalaho kha masia¾ari a 9–10. KHRITHERIA DZI SHUMISWAHO KHA U ¹OLA /MAKA KHRITHERIA MARAGA ZWI RE NGOMU NA VHUPULANI 30 LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA 15 TSHIVHUMBEO 5 ¹HANGANYELO 50 1. Kha vha vhale maanea o¾he vha kone u livhanya na/nanguludza khathegori yo teaho mafhungo aya zwi tshi kwama ZWI RE NGOMU NA VHUPULANI. 2. Kha vha dovhe hafhu u vhala maanea vha nanguludze/livhanye hafhu na khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama LUAMBO,TSHITAILA NA U DZUDZANYA. 3. Kha vha dovhe hafhu u vhala maanea vha koneha u nanguludza/livhanya na mafhungo ayo zwi tshi kwama TSHIVHUMBEO. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI Kha vha sedze KHETHEKANYO YA B: Rubriki ya u ¹ola/Maka Zwibveledzwa zwa Vhudavhidzani i re kha sia¾ari ¼a 11. KHRITHERIA DZI SHUMISWAHO KHA U ¹OLA /MAKA KHRITHERIA MARAGA ZWI RE NGOMU, VHUPULANI NA TSHIVHUMBEO 15 LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA 10 ¹HANGANYELO 25 1. Kha vha vhale tshibveledzwa tsho¾he vha kone u livhanya na/nanguludza khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama ZWI RE NGOMU, VHUPULANI NA TSHIVHUMBEO. 2. Kha vha dovhe hafhu u vhala tshibveledzwa vha nanguludze/livhanye hafhu na khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA. KHA VHA PFESESE:  Zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa zwibveledzwa zwa vhudavhidzani zwi funzwa zwo livhiswa kha maitele a zwino a u linga.  Izwi zwi tea u dzhielwa n¾ha musi hu tshi ¾olwa tshivhumbeo.  Kha vha ½ee maraga kha tshivhumbeo tsho teaho/tshone.  Kha vha sedzese kuvhekanyelwe/kukumedzelwe kwone kwo teaho musi hu tshi ¿walwa tshibveledzwa tshi¿we na tshi¿we. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA A: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUSIKI (MAANEA)  Mbuno dzo ½ewaho fhasi ha ¾hoho i¿we na i¿we kha iyi adendamu dzi thuse fhedzi sa tsumban»ila/gaidi kha vhamaki/vha¾oli.  Hu tea u ½ewa tshikhala/thendelo ya u dzhiela n¾ha n»ila ine mulingiwa a ¾ha¾huvhisa zwone/ngayo ¾hoho, naho zwi tshi nga vha zwo fhambani na izwo zwo ½ewaho kha idzo mbuno kana na mihumbulo/kuvhonele kwa vhone mu¾oli/mumaki. 1.1 Ndo ro shaya tsha khanani.  Aya ndi maanea ane mu¿wali a anetshela tshi¾ori kana zwiitei zwo fhiraho kana fikishini.  Kha maanea haya, mu¿wali a nga shumisa thevhekano kana puloto ya tshi¾ori tshi tendiseaho.  Mu¿wali u tea u shumisa pharagirafu ya marangaphan»a i kungaho.  Mafhungo a hone a ¿walwa nga tshifhinga tsho fhelaho, fhedzi vha¿wali vhanzhi vha shumisa tshifhinga tsha zwino u »isa vhupfiwa ha tsini, na u bveledza ndivhanyo.  Magumo a nga vha a fushaho kana a kanganyisaho, a dovha a »isa n»a»o, fhedzi a songo vhuya a humbulelea.  Mu¿wali a nga shumisa maambaambiwa arali a tshi ¾o»a uri vhathu vha ¾avhanye u pfesesa kana u maan»afhadza muanewa, kana a shumisa maambaambelwa arali a tshi ¾o»a uri muvhali a vhe kule na muambi. [50]  Mu¿wali a nga shumisa zwipi»a zwa ¾haluso ho teaho, fhedzi mihumbulo yawe i tea u farana kana u kwakwana, nahone maipfi o¾he a si na ndivho a a khwathelwa. 1.2 Arali ndi mutumbuli, dwadzetshifu ¼a HIV/AIDS ndo vha ndi tshi µo ¼i kunda hani?  Mu¿wali a nga buletshedza tshumoitwa na ma¾ele¾ele nga vhuµalo.  Maanea aya a ¾o»a luambo lwo kunaho, lu sa kon»i.  Mu¿wali u tea u nanga maipfi nga vhuronwane u itela u swikelela kha zwine zwa khou ¾o»ea.  Mu¿wali u ¾alusa muthu kana tshi¿we tshithu u itela uri muvhali a vhe na tshenzhemo ya ¾hoho muhumbuloni.  Mu¿wali u tea u vhumba zwifanyiso nga maipfi.  Mu¿wali u tea u ¾alusa a tshi khou fha¾a zwifanyiso [50] zwa u vhona, mubvumo, u pfa, u thetshelesa na u kwama.  Mu¿wali u fanela u shumisa figara dza muambo. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu 1.3 Ndi vhuµifhinduleli ha mubebi u langa vhana vhavho kha kushumisele kwa zwa vhudavhidzani ha muyani. ¹a¾ani.  Mu¿wali u ¾a¾a o ima na, kana a tshi hanedza ¼ikumedzwa.  Mu¿wali u ¿wala a tshi tikedza vhuimo na kuvhonele kwawe hune u »itsireledza hawe a hu shanduki, nahone zwi tea u imelelwa zwavhu»i nga n»ila ya u dzhia sia.  Mu¿wali a nga imelela ¼ikumedzwa ¼o ½ewaho kana a ¼i hanedza.  Mu¿wali u fanela u shumisa luambo lu nyanyulaho. [50]  Mu¿wali u tikedza vhukuma fhungo ¼ine a khou ¾oµa ¼i tshi tendiwa.  Mu¿wali u sumbedza vhukhwi½e ha fhungo ḽine a khou ¼i imelela.  Magumo a tea u sumba sia ¼e mu¿wali a imela ¼one na tshiitisi. 1.4 Muthu na mupo zwi a ¾oµana, zwa µi dovha zwa swimana.  Afha mu¿wali u ¾a¾a u lingana nga ha mihumbulo mivhili yo ½ekedzwaho.  Mu¿wali u ¿wala a tshi tenda na u hanedza tshithu.  Mu¿wali u ¿wala a tshi sedzulusa masia o¾he a u ¾a¾isana.  Mu¿wali u ¿wala a sa dzhii sia, fhedzi a nga sumbedza vhu»ipfi hawe.  Mu¿wali a nga shumisa luambo lu nyanyulaho, fhedzi u [50] ¾a¾a havhu»i ndi hu re na mbuno dzo dziaho.  Mu¿wali u fanela u sumbedza magumo a siaho muvhali a tshi »ivha zwine a imela zwone. 1.5 Nga dzone ¾honi, ha mbo vha u ya makhokha.  Mu¿wali u vhuisa mihumbulo nga zwo bvelelaho murahu.  Mu¿wali u ½ekedza mahumbulwa na muhumbulo nga ha ¾hoho, hu si na u ¾a¾a kana u imelela tshithu lini.  Mu¿wali u vhekanya mihumbulo nga nµila ine ya kunga kana u ¾u¾ula dzangalelo ¼a muvhali.  Mu¿wali u tea u vhekanya mafhungo nga nµila i pfalaho.  Mu¿wali u ½ekedza kuvhonele, mihumbulo, ¾halukanyo na vhu»ipfi hawe nga ha ¾hoho ine a khou ¿wala ngayo; zwihulu ine a pfa e na vhukwamani nayo.  Mu¿wali u fanela u shumisa mihumbulo ine ya mu kwama hu si na u dzhia sia, i ¾o»aho vhuronwane kha tshivhumbeo.  Mu¿wali ha tei u ½ea magumo a re khagala. [50]  Mu¿wali a nga »i bveledza maanea a vhu¾ali, kana a u Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu dzhia muhumbulo wo khwa¾haho. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 7 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu 1.6 Ndi ¼one shango ¼ine nda swela u ¼i vhea lwayo.  Mu¿wali a nga buletshedza tshumoitwa na ma¾ele¾ele nga vhuµalo.  Maanea aya a ¾o»a luambo lwo kunaho, lu sa kon»i.  Mu¿wali u tea u nanga maipfi nga vhuronwane u itela u swikelela kha zwine zwa khou ¾o»ea.  Mu¿wali u ¾alusa muthu kana tshi¿we tshithu u itela uri muvhali a vhe na tshenzhemo ya ¾hoho muhumbuloni.  Mu¿wali u tea u vhumba zwifanyiso nga maipfi.  Mu¿wali u tea u ¾alusa a tshi khou fha¾a zwifanyiso [50] zwa u vhona, mubvumo, u pfa, u thetshelesa na u kwama.  Mu¿wali u fanela u shumisa figara dza muambo. 1.7 1.7.1 Tsenguluso ya zwifanyiso  Mu¿wali u tea u ¿wala hu na vhu¾umekani vhu re khagala vhukati ha maanea na tshifanyiso tshe a nanga tshone.  Mu¿wali u fanela u sumbedza u nyanyuwa hawe, u vhangulea ha zwipfi zwawe na kuvhonele kwawe.  Mu¿wali u »isendeka kha tshifanyiso tshe a »inangela tshone.  Mu¿wali u tea u »isikela ¾hoho nga tshifanyiso [50] tshe a nanga.  Afha hu nga µa mihumbulo minzhi yo fhambanaho nga ha tshifanyiso tshe a nanga. 1.7 1.7.2 Tsenguluso ya zwifanyiso  Mu¿wali u tea u ¿wala hu na vhu¾umekani vhu re khagala vhukati ha maanea na tshifanyiso tshe a nanga tshone.  Mu¿wali u fanela u sumbedza u nyanyuwa hawe, u vhangulea ha zwipfi zwawe na kuvhonele kwawe.  Mu¿wali u »isendeka kha tshifanyiso tshe a »inangela tshone.  Mu¿wali u tea u »isikela ¾hoho nga tshifanyiso [50] tshe a nanga.  Afha hu nga µa mihumbulo minzhi yo fhambanaho nga ha tshifanyiso tshe a nanga. ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 8 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO 2 2.1 VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A) Tshivhumbeo:  ¶iresi nthihi ya mu¿wali ine ya tevhelwa nga datumu.  ¶iresi i tewa u ¿walwa nga vhu»alo.  Zwiga zwa u vhala a zwi shumiswi mafheleloni a mitaladzi ya »iresi, theshano na magumo.  Theshano: Tsumbo: Khonani yanga.  Marangaphan»a kha ½ee muvhali ludungela lwa mafhungo ane a »o a wana kha mutumbu.  Mutumbu: Ndi hune ha wanala tshidziki tsha mafhungo.  Hu shumiswa luambo lwo teaho, lu si na miswaswo.  Nyonesano: Ndi hune mu¿wali a onesana na mu¿walelwa.  Magumo: Mu¿wali u ¿wala dzina ¼awe fhedzi. [25] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Tshivhumbeo:  Dzina na tshifani zwa mufu, »iresi, mi¿waha, ma»uvha a mabebo na a u lovha, fhethu he muthu a lovhela hone, tshivhangi tsha lufu, tshifhinga tsha u lwala na madzina a mashaka.  Zwe zwa swikelelwa/zwa ndeme zwo swikelwaho: pfunzo/u »idzhenisa kha mishumo ya zwitshavha, nz.  Nganeapfufhi nga ha mufu: u amba zwine mashaka na dzikhonani vha »o mu humbula ngazwo.  U dzheniswa ha milaedza ya ndiliso/zwikho»o u bva kha mu¾a, nz. [25] 2.3 RIVIYU Tshivhumbeo:  Marangaphan»a - Dzina ¼a bugu. - Mu¿wali na vhaga»isi - Lushaka lwa bugu  Mutumbu- Manweledzo - Puloto o Vhabvumbedzwa o Fhethuvhupo o Na zwi¿we zwi¾alusi zwa bugu  Mihumbulo ya½u nga ha bugu  Themendelo  Phendelo [25] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 9 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu 2.4 INTHAVIYU Tshivhumbeo:  I vha vhukati ha vhathu vhavhili/tshigwada na muthu muthihi.  Hu ¾okonywa muinthavuwiwa nga mbudziso.  Mu¿wali u ½ea/u ¿wala madzina a vhaambi kha tshan»a tsha monde.  U shumisa mutaladzi muswa u sumbedza muambi muswa. [25] 2.5 TSHIPITSHI Tshivhumbeo:  ¹hoho: Kha i vhe i kungaho.  Theshano: Ndi hune muambi a resha vhathetshelesi.  Mvulatswinga: Afha muvhali u ¾alutshedza ¾hoho ya mafhungo.  Mutumbu: Muambi u ¾asulula mbuno dzawe a dovha a dzi tikedza.  Magumo/Phendelo: Ndi hune a fhedza mafhungo awe. [25] 2.6 MUVHIGO WA FOMA·A Tshivhumbeo:  ¹hoho  Marangaphan»a (siangane, ndivho na tshikoupu)  Matshimbidzele (Nnyi?, Ngani?, Ngafhi?, Lini?, Mini? Hani?)  Magumo/mawanwa  Phendelo  Themendelo  Tsaino ya muvhigi  Tshiimo tsha muvhigi  Datumu. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu PFESESANI:  Tshifhinga tsho¾he vha tshi ¾ola maanea a vhusiki, vha tea u shumisa rubriki iyi (BAMMBIRI ·A VHURARU).  Maraga dza 0–50 dzo khethekanywa dza bva zwipi»a zwi¾anu (5) zwihulwane zwa ¾halusamaimo.  Kha khritheria dzi angaredzaho Zwi re Ngomu, Luambo na Tshitaila, tshi¿we na tshi¿we tsha izwo zwipi»a zwa ¾halusamaimo tsho khethekanywa tsha bva zwipi»a zwivhili: tshipi»a tsha nṱha na tsha fhasi, tshiṅwe na tshi¿we tshazwo tsho faredza maraganyangaredzi dzo tshi teaho u ya nga u tevhekana hazwo.  Tshivhumbeo tshone a tshi kwamei nga heyi khethekanyo ya maimo a n¾ha na a fhasi. KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA HAYANI [MARAGA 50] Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha Vhukoni ha fhasi U sa kona vhukati/vhu fushaho/ho linganelaho ZWI RE NGOMU NA 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 VHUPULANI -Mihumbulo i -Phindulo yo lundwa -Phindulo i fushaho -Phindulo i -Phindulo yo gobolaho/¾okonyaho i sa tshidele vhukuma -Mihumbulo yo shaedzaho polikaho tsho¾he (Zwo ¿waliwaho na vhambedzwi/lavhelelwiho -Zwi yelana tsho¾he lunzhedzana lwo ndunzhendunzhe -Mihumbulo yo mihumbulo) -Mihumbulo ya vhu¾ali, na ¾hoho nahone zwa linganelaho nahone -Mihumbulo yo ¾angananaho Maimo a n¾ha Nzudzanyo ya i ¾okonyaho nahone yo takadza zwi a tendisea vhilinganaho, nahone i si na mihumbulo na vhibvaho -Hu na vhu¾anzi ha -Zwo dzudzanywa nahone i si na sia vhupulani/ -Zwo dzudzanywa nahone mihumbulo yo vhibvaho nahone zwa dovha zwa vhusiki ha mu½e -Ndi U dzhiela nzhele zwa dovha zwa -Zwo dzudzanywa lunzhedzana lwo -Vhu¾anzi vhu si phambananadzo, ndivho, vha lunzhedzana tshidele nahone zwa dovha zwa linganelaho/lu gathi ha zwo sokou ¾anganedzaho lwa tsho¾he, hu tshi lunzhedzana tshidele fushaho, hu tshi nzudzanyo na u dovhololwa mafhungo na nyimele katelwa marangaphan»a, lwa tsho¾he, hu tshi katelwa lunzhedzana zwo -A zwo ngo mutumbu na katelwa marangaphanµa, teaho dzudzanywa nahone MARAGA 30 magumo/mupendelo marangaphanµa, mutumbu na a zwi na mutumbu na magumo/mupendelo ndunzhendunzhe magumo/mupendelo 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 M a i m o a f h a s i Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 11 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu -Ndi zwa n¾hesa, fhedzi -Zwo lundwa tshidele -Phindulo i a fusha -Phindulo yo -A hu na zwo ri shaedzinyana -Mihumbulo i fhedzi hu na anzaho u sa ndingedzo ya u musutshelo wa maanea o yelanaho, i takadzaho vhu¾udze¾udze hu¿we yelana ha fhindula lundwaho tshidele lwa -Zwo dzudzanywa vhu khakhisaho mu¾o»o mafhungo ¾hoho/mbudziso tsho¾hetsho¾he nahone zwa dovha zwa -Mihumbulo yo -Mihumbulo i vho -U polika tsho¾he -Mihumbulo yo vhibva ya lunzhedzana zwavhuµi, dzudzanywa lwa sumbedza u liana na u sa tsha tea lundwa lwa vhu¾ali hu tshi katelwa ndinganelo nahone i na u »a»isa lwa tsho¾he -Zwo dzudzanywa nahone marangaphan»a, a tendisea -U shaedza -A zwi na sia zwa dovha zwa mutumbu na -Hu na hu¿we u fusha vhu¾anzi ha nahone zwo lunzhedzana tshidele magumo/mupendelo ha nzudzanyo na nzudzanyo na vhilingana lwa tsho¾he, hu tshi ndunzhendunzhe, hu ndunzhendunzhe katelwa marangaphan»a, tshi katelwa zwo teaho mutumbu na marangaphan»a, magumo/mupendelo mutumbu na magumo/ mupendelo Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA HAYANI [MARAGA: 50] (i ya phan»a) LUAMBO, TSHITAILA & U 14–15 10–11 6–7 2–3 0 DZUDZANYA -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, -Luambo a lu Thouni, redzhis¾ara tshitaila na µivhaipfi redzhis¾ara, tshitaila µivhaipfi redzhis¾ara, pfali na µivhaipfi zwo zwo tea tsho¾he tshitaila µivhaipfi zwo tea ndivho, vha tshitaila -Thouni, teaho ndivho/zwiitei tsho¾he ndivho, vha zwo tea vhukuma ¾anganedzaho mafhungo µivhaipfio zwo redzhis¾ara, na nyimele. ¾anganedzaho mafhungo ndivho, vha na nyimele. tea zwi¾uku tshitaila Munanguludzo wa na nyimele. ¾anganedzaho -U shumiswa ho teaho ndivho, vha µivhaipfi a zwo Maimo a n¾ha maipfi. -Lulambo ndi lwa mafhungo na nyimele. ha luambo u bveledza ¾anganedzaho ngo tea ndivho, Kushumisele kwa vhuµifhulufheli ha -Luambo lu a ¾halutshedzo. mafhungo na vha ¾anganedzaho luambo na milayo, n¾hesa, lu nyanyulaho ¾okonya, nahone -Thouni yo tea nyimele. mafhungo na zwiga zwa u vhala, tsho¾he. thouni yo shumiswaho -U pfumiswa ha luambo -Ho shumiswa nyimele. girama, mupele¾o. -Lu a gobola, nahone ndi i nyanyulaho. ho shumiswa u luambo lwa -U ho¾efhala ha lwo pfuma u dzangelwa -Hunzhi a hu na khavhisa zwi re mutheo/fhasi µivhaipfi zwo ha thouni vhukhakhi ha girama ngomu. -Thouni na anzesa lune u -A hu na vhukhakhi ha na mupele¾o. kushumisele kwone pfala ha mafhungo girama na mupele¾o -Lwo lundwa tshidele kwa maipfi a zwo zwa si tsha -Lwo lundwa nga vhukuma . ngo tea konadzea na tshikili tsha -¶ivhaipfi ndi yo kathihi/ zwa vho ma¾hakheni¾hakheni. shayedzaho konµa vhukuma. vhukuma/tsho¾he. 12–13 8–9 4–5 0–1 -Lulambo ndi lwa n¾ha -Luambo lu a kunga -U shumiswa ha luambo -Luambo lwo vhukuma na u nyanyula ho linganelaho, shumiswa lwa u sa -Lu a gobola, nahone -Thouni ndi yo fhedzi hu tshi µi vha kona Maimo a fhasi lwo pfuma u dzangelwa teaho, i nyanyulaho na vhu¾udze¾udze -A hu na kana hu ha thouni. -Vhukhakhi vhu¾uku -Hu¿we u shumiswa ha tou vha na -A hu na vhukhakhi ha ha girama na luambo ho teaho nga u zwi¾uku¾uku zwi girama na mupele¾o. mupele¾o angaredza, fhedzi u sumbedzaho MARAGA: 15 -Lwo lundwa nga -Zwo lundwa tshidele dzangelwa ha luambo muvanganyo wa tshikili tsha vhukuma ndi ha fhasi. mafhungo/mitala. ma¾hakheni. -¶ivhaipfi yo ho¾efhala lwa tsho¾he. TSHIVHUMBEO 5 4 3 2 1 Zwi¾alusi zwa -Kubveledzele kwa - Kubveledzele kwa -Kubveledzele kwa -Dzi¿we mbuno ndi -Hu na u shaedza tshibveledzwa. ¾hoho kwa n¾hesa ¾hoho kwo ¾hoho na dzi pfadzaho ha mbuno dzo Kubveledzelwe kwa -Vhudodombedzi ha lunzhedzanaho vhudodombedzi zwo tea -Mafhungo/mitala teaho phara na tshivhumbeo ma¾hakheni¾hakheni -Vhudodombedzi ha -Mafhungo/mitala, na phara zwi µi -Mafhungo/mitala tsha mafhungo/mitala. -Mafhungo/mitala, ¾hoho hu pfadzaho phara zwo fha¾wa lu vha na vhukhakhi na phara zwo µala phara zwo fha¾wa na u -Mafhungo/mitala, fushaho -Fhedzi maanea a vhukhakhi lundwa lwa n¾hesa phara zwo vangwa lu -Maanea o µi faredza tsha µi pfala -Maanea ha na MARAGA: 5 tsho¾hetsho¾he. pfadzaho. zwi naho hu na mudzio/ha pfadzi. pfadzaho/tendiseaho. vhukhakhi. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 13 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu MARAGANYANGAREDZI 40–50 30–39 20–29 10–19 0–9 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 14 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu KHETHEKANYO YA B: RUBRIKI YA U ¹OLA ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI [MARAGA: 25] Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/ho Vhukoni ha fhasi U sa kona linganelaho/vhu fushaho ZWI RE NGOMU, VHUPULANI 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 NA TSHIVHUMBEO -Phindulo ndi ya -Phindulo ndi -Phindulo ndi i -Phindulo ndi ya -Phindulo i ma¾hakhe¾hakheni, i sa yavhu»i vhukuma, i fushaho/linganelaho mutheo/ fhasi, i sumbedza u shaya Zwo ¿waliwaho na vhambedzwi bvukululaho n»ivho vhukuma, i bvukululaho n»ivho ya mihumbulo -Mihumbulo ya vhu¾ali, yo dziaho ya bvukululaho n»ivho yo n»ivhonyana ya zwi¾alusi zwa Nzudzanyo ya mihumbulo yo vhibvaho zwi¾alusi zwa dziaho ya zwi¾alusi zwi¾alusi zwa lushaka lwa na vhupulani -N»ivho yo lushaka lwa zwa lushaka lwa lushaka lwa tshibveledzwa U dzhiela nzhele ¾an»avhuwaho tsho¾he tshibveledzwa tshibveledzwa tshibveledzwa -¹halutshedzo yo ndivho, vha ya zwi¾alusi zwa -O fara vhu¾ala/sia -Ho ngo tou fara -Hu na u polika dzumbama, u ¾anganedzaho mafhungo lushaka lwa ¼one -A hu na u vhu¾ala hone tsho¾he hu¿we hu vhonalaho polika ndi hu na nyimele tshibveledzwa polika lini – hu na u polika naho o fara vhu¾ala hulwane Phindulo na mihumbulo -Ku¿walele kwo tou -Zwi re ngomu na hu¿we hu vhonalaho -Zwi re ngomu na -A hu na u farana Nzudzanyo ya mihumbulo fombe kha sia ¼one mihumbulo zwo -Zwi re ngomu na mihumbulo a zwo ngo ha zwi re ngomu na vhupulani -Zwi re ngomu na lunzhedzana mihumbulo zwo »i tou farana tsho¾he na mihumbulo U dzhiela nzhele mihumbulo zwo -Zwo ¾an»avhudzwa lunzhedzana lini -Zwidodombedzwa ndivho, vha lunzhedzana lwa tsho¾he, -Zwi¿we -Zwidodombedzwa zwi¾uku¾uku zwi ¾anganedzaho mafhungo -Zwo ¾an»avhudzwa lwa zwidodombedzwa zwidodombedzwa zwi zwi¾uku zwi tikedza tikedza ¾hoho na tshivhumbeo/milayo tsho¾he, zwo¾he zwi tikedza tikedza ¾hoho ¾hoho -A ho ngo na nyimele zwidodombedzwa zwo¾he ¾hoho -Nga u angaredza, -Hu na u shaedza hu tevhedzwa milayo zwi tikedza ¾hoho -Tshivhumbeo ndi tshivhumbeo ndi vhonalaho ha yone ya MARAGA 15 -Tshivhumbeo ndi tsho teaho naho hu tshone, fhedzi hu na kushumisele kwa tshivhumbeo tsha tshonetshone tsho na vhukhakhi u polika hu¾uku milayo na tshibveledzwa teaho tshibveledzwa vhu¾uku tshivhumbeo -¹hahelelo/U shaedza ndi hu soliseaho LUAMBO, TSHITAILA NA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 U SEDZULUSA -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, -Thouni, tshitaila na redzhis¾ara, tshitaila na redzhis¾ara, redzhis¾ara, Thouni, redzhis¾ara, »ivhaipfi, ndi zwi tshitaila na »ivhaipfi, ndi zwi tshitaila na tshitaila na ndivho/u nyanyula, teaho lwa »ivhaipfi, ndi zwi teaho tsho¾he »ivhaipfi, ndi zwi »ivhaipfi, ndi tshitaila, vha ma¾hakhe¾hakheni teaho tsho¾he ndivho, vha teaho zwi¾uku zwi sa ananiho na ¾anganedzaho mafhungo ndivho, vha ndivho, vha ¾anganedzaho mafhungo ndivho, vha ndivho, vha na nyimele ¾anganedzaho mafhungo ¾anganedzaho na nyimele ¾anganedzaho ¾anganedzaho Munanguludzo wa maipfi na nyimele mafhungo na nyimele -Hu na hu¿we mafhungo na nyimele mafhungo na Zwiga zwa mu¿walo na -Girama ndi yoneyone -Nga u angaredza, vhukhakhi ha girama -Girama yo shaedza, nyimele mupele¾o nahone yo fha¾wa girama ndi yone -¶ivhaipfi i a fusha/ i na vhukhakhi ho -Zwo »ala tshidele nahone yo fha¾wa linganela vhalaho vhukhakhi nahone MARAGA 10 -A hu na vhukhakhi zwavhu»i -Fhedzi vhukhakhi vhu -¶ivhaipfi ndi yo zwo ¾anganana -¶ivhaipfi ndi re hone a vhu shaedzaho vhukuma -¶ivhaipfi a i yavhu»i vhukuma thithisi ¾halutshedzo -¹halutshedzo yo tei ndivho na Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 15 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2018 NSC – Memorandamu -Hunzhi a hu na thithisea khathihi vhukhakhi -¹halutshedzo yo ho¾efhala tsho¾he MARAGANYANGAREDZI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Study this subject

More from Grade 12 Tshivenda HL

View all