Skip to content

Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 November 2018 Memo

MemorandumTshivenda HLGrade 12201812 pages

Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 memorandum from the November 2018, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRADE 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LARA 2018 TSUMBAN¶ILA YA U MAKA MARAGA: 100 Tsumban»ila iyi ya u maka i na masia¾ari a 11. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka MAFHUNGOTHANGELI O LIVHISWAHO KHA MU¹OLI/MUMAKI Musi vha tshi ¾ola/maka mushumo wa mulingiwa, zwi tevhelaho ndi zwi¿we zwa zwine zwa tea u dzhielwa nzhele musi vha tshi shumisa rubriki:  Ndeme ya vhupulani, mvetamveto, u vhalulula na u dzudzanya zwo bveledzwaho kha tshibveledzwa tsha u fhedzisela tsho ½ekedzwaho.  U dzhiela nzhele u ¿wala hu re na ndivho, vha ¾anganedzaho mafhungo na nyimele hu tshi katelwa na redzhis¾ara, tshitaila na thouni – nga maan»a ho sedzeswa KHETHEKANYO YA B.  Girama, mupele¾o na zwiga zwa u vhala.  Zwivhumbeo zwa luambo, hu tshi katelwa na luambo lwa vhudzivha/kuambele.  Munanguludzo wa maipfi na luambo lwa maambele (mirero na maambele).  Kufha¾elwe kwa mafhungo.  Kuvhekanyelwe na kufha¾elwe kwa dziphara.  Ku¾ha¾huvhelwe kwa ¾hoho sa zwo ¾aniwaho nga zwi re ngomu/zwo faredzwaho nga u angaredza: mvulatswinga, kubveledzelwe kwa mihumbulo na magumo. MAHUMBULWA MALUGANA NA KUMAKELE/KU¹OLELWE KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO YA 1 KHETHEKANYO YA A: Rubriki ya u ¾ola/maka Maanea KHA VHA PFESESE: Kha vha shumise rubriki ya u ¾ola/maka maanea i wanalaho kha masia¾ari a 9–10 a iyi tsumbanµila ya u maka. KHRITHERIA DZI SHUMISWAHO KHA U ¹OLA/MAKA KHRITHERIA MARAGA ZWI RE NGOMU NA VHUPULANI (NV) 30 LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA (LTD) 15 TSHIVHUMBEO (T) 5 ¹HANGANYELO 50 Kha vha shumise rubriki ya u ¾ola/maka maka maanea. 1. Kha vha vhale maanea o¾he vha kone u livhanya na/nanguludza khathegori yo teaho mafhungo aya zwi tshi kwama ZWI RE NGOMU NA VHUPULANI. 2. Kha vha dovhe hafhu u vhala maanea vha nanguludze/livhanye hafhu na khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka 3. Kha vha dovhe hafhu u vhala maanea vha koneha u nanguludza/livhanya na mafhungo ayo zwi tshi kwama TSHIVHUMBEO. KHA VHA PFESESE  Mbuno dzo ½ewaho fhasi ha ¾hoho i¿we na i¿we kha iyi adendamu dzi thuse fhedzi sa tsumban»ila/gaidi kha vhamaki/vha¾oli.  Hu tea u ½ewa tshikhala/thendelo ya u dzhiela n¾ha n»ila ine mulingiwa a ¾ha¾huvhisa zwone/ngayo ¾hoho, naho zwi tshi nga vha zwo fhambani na izwo zwo ½ewaho kha idzo mbuno kana na mihumbulo/kuvhonele kwa vhone mu¾oli/mumaki. Vhalingiwa vha lavhelelwa u nanga ¾hoho NTHIHI ya maanea kha idzo dzo ½etshedzwaho nga u shumisa maipfi a u bva kha 400 u swika kha a 450. Vhalingiwa vha nga ¿wala nga lushaka lufhio kana lufhio lwa maanea: nganetshelo, mbuletshedzo, a u vhuisa mihumbulo, a u ¾a¾a khani, a disikhesivi kana thimbanywa/¾hanganyelo ya izwo. 1.1 Ndi yone tshenzhemo ye ya shandula kuvhonele kwanga. Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u ¿wala nga tshenzhemo ya zwithu zwe a ¾angana nazwo vhutshiloni.  A nga ¿wala nga zwithu zwivhuya zwe zwa bvelela.  A nga ¿wala nga zwithu zwi si zwavhu»i zwe zwa mu bvelela.  Zwi nga »i vha zwithu zwi mangadzaho a songo zwi lavhelelaho.  Maanea aya u tea u a ¿wala nga n»ila ya u tou anetshela.  Fhedzi arali mulingiwa a ¿wala maanea ane ra pfa a tshi fusha ¾hoho ye a ½ewa, ha ½ewi nda¾iso.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho. [50] 1.2 ¶umbumazwikule ¼e ¼a vha tshimangadzo kha shango. Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa a nga ¿wala nga »umbumazwikule ¼e ¼a vhanga tshinyalelo zwi songo lavhelelwa.  Ho vha na u kumbiwa ha dzibada na dziburoho.  Ho vha na u wa ha zwifha¾o.  Ho vha na u tshinyadzwa ha mupo.  Ho vha na u lozwea ha vhutshilo.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka 1.3 'Ndo fhedza ndo »itota nga n¾hani ha lunyadzo.' Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u ¿wala a tshi »isola nga zwe a ita.  U tea u sumbedza zwivhi zwine a khou »isola khazwo nga n¾hani ha lunyadzo.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] 1.4 'Ndi khwi½e u fela muhumbulo une wa tshila, u fhirisa u tshilela muhumbulo une wa »o fa.' (Steve Biko) Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u thoma nga u ¾alutshedza ¾hoho.  U tea u ¿wala nga zwivhuya zwine zwa »iswa nga u »inangela, sa u ima kha zwine a tenda khazwo zwine a vhona zwi tshi fha¾a lushaka  U dovha hafhu a ¿wala nga zwithu zwi si zwavhu»i zwine zwa nga »iswa nga muhumbulo wo khakheaho.  Mulingiwa u fanela u sumbedza magumo a siaho muvhali a tshi »ivha zwine ene mulingiwa a imela zwone.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] 1.5 Khamusi u khwiniswa ha milayo ya kuambarele zwikoloni zwashu zwi nga bveledza vhudziki. ¹a¾ani ni tshi ima na, kana ni tshi hanedzana na ¾hoho iyi. Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u thoma nga u sumbedza u ima na, kana u hanedzana na u ¾alutshedza ¾hoho iyi.  Kha sumbedze nga mbuno dzo dziaho vhu»i ha milayo ya kuambarele na khwi½ifhadzo ya themamveledziso.  A nga sumbedza u sa vha na ndeme kana u hanedza ¾hoho.  Zwi ¾u¾uwedza tshanduko ya matshilele zwikoloni/A zwi ¾u¾uwedzi ...  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka 1.6 KHA VHA PFESESE: Hu tea u vha na vhu¾umani vhukati ha maanea na tshifanyiso tsho nangwaho. 1.6.1 Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u ½ea ¾hoho yo teaho ya maanea awe. Tsumbo: Pfarisano vhutshiloni/Vhutshilo ndi mutingati, nz.  U ya nga ha itshi tshifanyiso, a nga anetshela/buletshedza zwine vhathu vha nga thusana ngazwo vhutshiloni.  Kha sumbedze zwe vha thusana khazwo na vhu»ipfi hawe.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] 1.6.2 Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u ½ea ¾hoho yo teaho ya maanea awe. Tsumbo: Ndondolo ya mupo/Nga nn»a ha mupo, a hu na vhutshilo, nz.  Mulingiwa u tea u sumbedza ndeme vhukati ha muthu na mupo.  Kha dovhe a sumbedze kulondolelwe kwa mupo.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] 1.6.3 Tsumbo ya zwine mulingiwa a nga dadamala khazwo musi a tshi ¿wala maanea awe:  Mulingiwa u tea u ½ea ¾hoho yo teaho ya maanea awe. Tsumbo: Thaidzo dza mushumoni, nz.  Mulingiwa u tea sumbedza thaidzo dze a ¾angana nadzo.  Kha sumbedze zwine zwa khou mu lemela.  Maanea awe kha vhe na mathomo, mutumbu na magumo zwi fushaho.  Arali mulingiwa a ¿wala nga lushaka lu¿we na lu¿we lwa maanea o livhanaho na iyi ¾hoho, u tea u avhelwa maraga dzi elanaho na zwe a ¿wala. [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO YA 2 KHETHEKANYO YA B: Rubriki ya u ¾ola/maka Zwibveledzwa zwa vhudavhidzani. KHA VHA PFESESE: Kha vha shumise rubriki ya u ¾ola/maka zwibveledzwa zwa vhudavhidzani i wanalaho kha sia¾ari ¼a 11 ¼a iyi tsumbanµila ya u maka. KHRITHERIA DZI SHUMISWAHO KHA U ¹OLA /MAKA KHRITHERIA MARAGA ZWI RE NGOMU, VHUPULANI NA TSHIVHUMBEO 15 (NVT) LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA (LTD) 10 ¹HANGANYELO 25 Kha vha shumise rubriki ya u ¾ola/maka zwibveledzwa zwa vhudavhidzani. 1. Kha vha vhale tshibveledzwa tsho¾he vha kone u livhanya na/nanguludza khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama ZWI RE NGOMU, VHUPULANI NA TSHIVHUMBEO. 2. Kha vha dovhe hafhu u vhala tshibveledzwa vha nanguludze/livhanye hafhu na khathegori yo teaho mafhungo ayo zwi tshi kwama LUAMBO, TSHITAILA NA U DZUDZANYA. KHA VHA PFESESE:  Zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa zwibveledzwa zwa vhudavhidzani zwi funzwa zwo livhiswa kha maitele a zwino a u linga.  Izwi zwi tea u dzhielwa n¾ha musi hu tshi ¾olwa tshivhumbeo.  Kha vha ½ee maraga kha tshivhumbeo tsho teaho/tshone.  Kha vha sedzese kuvhekanyelwe/kukumedzelwe kwone kwo teaho musi hu tshi ¿walwa tshibveledzwa tshi¿we na tshi¿we. Vhalingiwa vha tea u ¿wala nga ¾hoho MBILI kha dzo ½etshedzwaho. Mutumbu wa phindulo i¿we na i¿we i tea u vha na maipfi a u bva kha 180 u ya kha a 200. Luambo, redzhis¾ara, tshitaila na thouni zwi tea u livhanywa na nyimele. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 7 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka 2.1 VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A) Zwi re ngomu na tshivhumbeo:  Ri lavhelela mafhungo a pfarelo i bvaho kha mukomana wa murwi i tshi ya kha mubebi wa murwiwa.  ¶iresi nthihi ya mu¿wali ine ya tevhelwa nga datumu.  ¶iresi i tewa u ¿walwa nga vhu»alo.  Zwiga zwa u vhala a zwi shumiswi mafheleloni a mitaladzi ya »iresi, theshano na magumo.  Theshano: Tsumbo: Vho-Nyadzanga.  Marangaphanµa kha ½ee muvhali ludungela lwa mafhungo ane a »o a wana kha mutumbu.  Mutumbu: Ndi hune ha wanala tshidziki tsha mafhungo. Hu shumiswa luambo lwo teaho, lu si na miswaswo.  Nyonesano: Ndi hune mu¿wali a onesana na mu¿walelwa.  Magumo: Mu¿wali u ¿wala dzina ¼awe fhedzi. [25] 2.2 ·IºWALOVHU¸E (CV) NA VHURIFHI HA U FHELETSHEDZA Zwi re ngomu na tshivhumbeo.  Kha ¼i¿walovhu½e (CV), ri lavhelela zwidodombedzwa zwi tevhelaho zwa muhumbeli: Zwidodombedzwa zwa vhu½e, zwa pfunzo, zwa ndalukanyo, zwa tshenzhemo, madzangalelo na vha kwamiwaho. [25] 2.3 ADZHENDA NA MAAMBIWA A MU¹ANGANO Zwi re ngomu na tshivhumbeo.  Ri lavhelela maambiwa a mu¾angano ane a elana na vhu¾ambo ha mabebo a makhulu vho fhedzaho mi¿waha ya fu¾ahe (90). [25] 2.4 MUVHIGO WA FOMA·A Zwi re ngomu na tshivhumbeo.  Ri lavhelela muvhigo une wa khou ¾ahisa mbilahelo dza ha masipala.  ¹hoho  Marangaphan»a (siangane, ndivho na tshikoupu)  Matshimbidzele (Nnyi?, Ngani?, Ngafhi?, Lini?, Mini? Hani?)  Magumo/Mawanwa  Phendelo  Themendelo  Tsaino ya muvhigi  Tshiimo tsha muvhigi  Datumu [25] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 8 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka 2.5 TSHIPITSHI TSHA FOMA·A Zwi re ngomu na tshivhumbeo:  Tshipitshi itshi tshi tea u ¾o¾omodza na u bvisela khagala khombo dzine dza khou bvelela vhuponi na uri dzi nga thivhelwa hani.  ¹hoho: Kha i vhe i kungaho. Tsumbo: Ri »o vha elelwa misi yo¾he.  Theshano: Ndi hune muambi resha vhathetshelesi nga u bula zwiimo zwavho sa: Mutshimbidzamushumo,¹hohoyatshikolo nz.  Mvulatswinga: Afha muvhali u ¾alutshedza ¾hoho ya mafhungo.  Mutumbu: Muambi u ¾asulula mbuno dzawe a dovha a dzi tikedza nga n»ila i tendiseaho.  Magumo/Phendelo: Ndi hune a fhedza mafhungo awe. [25] 2.6 INTHAVIYU Zwi re ngomu na tshivhumbeo:  Ri lavhelela nyambedzano yo livhiswaho kha kuvhulungelwe na kushumisele kwa ma»i.  ¹hoho kha i vhe ye a randelwa yone.  Mvulatswinga: Kha hu ¾anwe nyambedzano vhukati ha vhathu vhavhili.  Mutumbu: Kha hu ½etshedzwe nyimele (sinario) hu sa athu thomiwa u ¿walwa. Hu ¿waliwe madzina a vhabvumbedzwa u ya kha tshamonde tsha sia¾ari. Hu shumiswe kho¼oni (zwithoma) u bva kha dzina ¼a muambi/mubvumbedzwa. Hu pfukwe mutaladzi u bva kha uno muambi u ya kha a tevhelaho. Hu rekhodiwe nyambedzano nga u sielisana u bva kha uno muambi u ya kha u¼a. Mafhungo a tea u thoma phan»a ha hune dzina ¼a guma hone, zwo khethekanywa nga kho¼oni/zwithoma. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka PFESESANI:  Tshifhinga tsho¾he vha tshi ¾ola maanea a vhusiki, vha tea u shumisa rubriki iyi (BAMMBIRI ·A VHURARU).  Maraga dza 0–50 dzo khethekanywa dza bva zwipi»a zwi¾anu (5) zwihulwane zwa ¾halusamaimo.  Kha khritheria dzi angaredzaho Zwi re Ngomu, Luambo na Tshitaila, tshi¿we na tshi¿we tsha izwo zwipi»a zwa ¾halusamaimo tsho khethekanywa tsha bva zwipi»a zwivhili: tshipi»a tsha nṱha na tsha fhasi, tshiṅwe na tshi¿we tshazwo tsho faredza maraganyangaredzi dzo tshi teaho u ya nga u tevhekana hazwo.  Tshivhumbeo tshone a tshi kwamei nga heyi khethekanyo ya maimo a n¾ha na a fhasi. KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA HAYANI [MARAGA 50] Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/vhu Vhukoni ha fhasi U sa kona fushaho/ho linganelaho ZWI RE NGOMU NA 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 VHUPULANI (NV) -Mihumbulo i -Phindulo yo lundwa -Phindulo i fushaho -Phindulo i shaedzaho -Phindulo yo polikaho gobolaho/¾okonyaho i sa tshidele vhukuma -Mihumbulo yo ndunzhendunzhe tsho¾he (Zwo ¿waliwaho na vhambedzwi/lavhelelwiho -Zwi yelana tsho¾he na lunzhedzana lwo -Mihumbulo yo -Mihumbulo yo mihumbulo) Maimo a n¾ha -Mihumbulo ya vhu¾ali, i ¾hoho nahone zwa takadza linganelaho nahone zwi a vhilinganaho, nahone i ¾angananaho nahone i Nzudzanyo ya mihumbulo ¾okonyaho nahone yo -Hu na vhu¾anzi ha tendisea si na vhusiki ha mu½e si na sia na vhupulani/ vhibvaho mihumbulo yo vhibvaho -Zwo dzudzanywa nahone -Vhu¾anzi vhu si gathi -Ndi phambananadzo, U dzhiela nzhele ndivho, -Zwo dzudzanywa nahone zwa -Zwo dzudzanywa nahone zwa dovha zwa lunzhedzana ha nzudzanyo na u zwo sokou dovhololwa vha ¾anganedzaho dovha zwa lunzhedzana zwa dovha zwa lwo linganelaho/lu fushaho, lunzhedzana zwo -A zwo ngo mafhungo na nyimele tshidele lwa tsho¾he, hu tshi lunzhedzana tshidele lwa hu tshi katelwa teaho dzudzanywa nahone a katelwa marangaphan»a, tsho¾he, hu tshi katelwa marangaphanµa, mutumbu zwi na MARAGA 30 mutumbu na marangaphanµa, mutumbu na magumo/mupendelo ndunzhendunzhe magumo/mupendelo na magumo/mupendelo 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Ndi zwa n¾hesa, fhedzi zwo ri -Zwo lundwa tshidele -Phindulo i a fusha fhedzi -Phindulo yo anzaho u -A hu na ndingedzo ya shaedzinyana musutshelo wa -Mihumbulo i yelanaho, i hu na vhu¾udze¾udze hu¿we sa yelana ha mafhungo u fhindula maanea o lundwaho tshidele takadzaho vhu khakhisaho mu¾o»o -Mihumbulo i vho ¾hoho/mbudziso Maimo a fhasi lwa tsho¾hetsho¾he -Zwo dzudzanywa nahone -Mihumbulo yo sumbedza u liana na u -U polika tsho¾he na u -Mihumbulo yo vhibva ya zwa dovha zwa dzudzanywa lwa ndinganelo »a»isa sa tsha tea lwa tsho¾he lundwa lwa vhu¾ali lunzhedzana zwavhuµi, hu nahone i a tendisea -U shaedza vhu¾anzi -A zwi na sia nahone -Zwo dzudzanywa nahone zwa tshi katelwa -Hu na hu¿we u fusha ha ha nzudzanyo na zwo vhilingana dovha zwa lunzhedzana marangaphan»a, mutumbu nzudzanyo na ndunzhendunzhe zwo tshidele lwa tsho¾he, hu tshi na magumo/mupendelo ndunzhendunzhe, hu tshi teaho katelwa marangaphan»a, katelwa marangaphan»a, mutumbu na mutumbu na magumo/ magumo/mupendelo mupendelo Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka KHETHEKANYO YA A: RUBRIKI YA U ¹OLA/MAKA MAANEA A LUAMBO LWA HAYANI [MARAGA: 50] (i ya phan»a) LUAMBO, TSHITAILA & 14–15 10–11 6–7 2–3 0 U DZUDZANYA (LTD) -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Luambo a lu pfali Thouni, redzhis¾ara na tshitaila na µivhaipfi zwo tea tshitaila µivhaipfi zwo tea tshitaila µivhaipfi zwo tea tshitaila µivhaipfio -Thouni, redzhis¾ara, µivhaipfi zwo teaho tsho¾he tsho¾he ndivho, vha vhukuma ndivho, vha ndivho, vha ¾anganedzaho zwo tea zwi¾uku tshitaila µivhaipfi a ndivho/zwiitei na nyimele. ¾anganedzaho mafhungo na ¾anganedzaho mafhungo mafhungo na nyimele. ndivho, vha zwo ngo tea ndivho, Munanguludzo wa maipfi. Maimo a n¾ha nyimele. na nyimele. -U shumiswa ho teaho ha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho Kushumisele kwa luambo na -Luambo ndi lwa -Luambo lu a ¾okonya, luambo u bveledza mafhungo na nyimele. mafhungo na nyimele. milayo, zwiga zwa u vhala, vhuµifhulufheli ha n¾hesa, lu nahone thouni yo ¾halutshedzo. -Ho shumiswa luambo -U ho¾efhala ha girama, mupele¾o. nyanyulaho tsho¾he. shumiswaho ndi i -Thouni yo tea lwa mutheo/fhasi µivhaipfi zwo anzesa -Lu a gobola, nahone lwo nyanyulaho. -U pfumiswa ha luambo ho -Thouni na lune u pfala ha pfuma u dzangelwa ha thouni -Hunzhi a hu na shumiswa u khavhisa zwi re kushumisele kwone mafhungo zwa si tsha -A hu na vhukhakhi ha vhukhakhi ha girama na ngomu. kwa maipfi a zwo ngo konadzea na kathihi/ girama na mupele¾o. mupele¾o. tea zwa vho konµa -Lwo lundwa nga tshikili tsha -Lwo lundwa tshidele -¶ivhaipfi ndi yo vhukuma/tsho¾he. ma¾hakheni¾hakheni. vhukuma . shayedzaho vhukuma. 12–13 8–9 4–5 0–1 -Luambo ndi lwa n¾ha -Luambo lu a kunga na u -U shumiswa ha luambo ho -Luambo lwo vhukuma nyanyula linganelaho, fhedzi hu tshi shumiswa lwa u sa Maimo a fhasi -Lu a gobola, nahone lwo -Thouni ndi yo teaho, i µi vha na vhu¾udze¾udze kona pfuma u dzangelwa ha nyanyulaho -Hu¿we u shumiswa ha -A hu na kana hu tou thouni. -Vhukhakhi vhu¾uku ha luambo ho teaho nga u vha na zwi¾uku¾uku -A hu na vhukhakhi ha girama na mupele¾o. angaredza, fhedzi u zwi sumbedzaho girama na mupele¾o. -Zwo lundwa tshidele dzangelwa ha luambo ndi muvanganyo wa -Lwo lundwa nga tshikili tsha vhukuma. ha fhasi. mafhungo/mitala. ma¾hakheni. -¶ivhaipfi yo ho¾efhala MARAGA: 15 lwa tsho¾he. TSHIVHUMBEO (T) 5 4 3 2 1 Zwi¾alusi zwa -Kubveledzele kwa ¾hoho - Kubveledzele kwa ¾hoho -Kubveledzele kwa ¾hoho na -Dzi¿we mbuno ndi -Hu na u shaedza ha tshibveledzwa. kwa n¾hesa. kwo lunzhedzanaho vhudodombedzi zwo tea dzi pfadzaho mbuno dzo teaho Kubveledzelwe kwa phara -Vhudodombedzi ha -Vhudodombedzi ha ¾hoho -Mafhungo/mitala, phara -Mafhungo/mitala na -Mafhungo/mitala na na tshivhumbeo tsha ma¾hakheni¾hakheni hu pfadzaho zwo fha¾wa lu fushaho phara zwi µi vha na phara zwo µala mafhungo/mitala. -Mafhungo/mitala, phara -Mafhungo/mitala, phara -Maanea o µi faredza zwi vhukhakhi vhukhakhi zwo fha¾wa na u lundwa lwa zwo vangwa lu pfadzaho. pfadzaho/tendiseaho. -Fhedzi maanea a tsha -Maanea ha na n¾hesa tsho¾hetsho¾he. µi pfala naho hu na mudzio/ha pfadzi. MARAGA: 5 vhukhakhi. MARAGANYANGAREDZI 40–50 30–39 20–29 10–19 0–9 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka KHETHEKANYO YA B: RUBRIKI YA U ¹OLA ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI [MARAGA: 25] Khritheria Zwa n¾hesa Tshikili tshone Vhukoni ha vhukati/ho Vhukoni ha fhasi U sa kona linganelaho/vhu fushaho ZWI RE NGOMU, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 VHUPULANI NA -Phindulo ndi ya -Phindulo ndi yavhu»i -Phindulo ndi i -Phindulo ndi ya mutheo -Phindulo i sumbedza TSHIVHUMBEO (NVT) ma¾hakhe¾hakheni, i sa vhukuma, i bvukululaho fushaho/linganelaho wa fhasi, i bvukululaho u shaya n»ivho ya vhambedzwi. n»ivho yo dziaho ya vhukuma, i bvukululaho n»ivhonyana ya zwi¾alusi zwi¾alusi zwa lushaka Zwo ¿waliwaho na -Mihumbulo ya vhu¾ali, yo zwi¾alusi zwa lushaka lwa n»ivho yo dziaho ya zwa lushaka lwa lwa tshibveledzwa. mihumbulo. vhibvaho. tshibveledzwa. zwi¾alusi zwa lushaka lwa tshibveledzwa. -¹halutshedzo yo Nzudzanyo ya mihumbulo na -N»ivho yo ¾an»avhuwaho -O fara vhu¾ala/sia ¼one -A tshibveledzwa. -Hu na u polika hu¿we hu dzumbama, u polika vhupulani. tsho¾he ya zwi¾alusi zwa hu na u polika. -Ho ngo tou fara vhu¾ala vhonalaho naho o fara ndi hu hulwane. U dzhiela nzhele ndivho, vha lushaka lwa tshibveledzwa. -Zwi re ngomu na hone tsho¾he lini – hu na u vhu¾ala. -A hu na u farana ha ¾anganedzaho mafhungo na -Ku¿walele kwo tou fombe mihumbulo zwo polika hu¿we hu vhonalaho -Zwi re ngomu na zwi re ngomu na nyimele. kha sia ¼one. lunzhedzana. -Zwi re ngomu na mihumbulo a zwo ngo tou mihumbulo. Phindulo na mihumbulo. -Zwi re ngomu na -Zwo ¾an»avhudzwa lwa mihumbulo zwo »i farana tsho¾he lini. -Zwidodombedzwa Nzudzanyo ya mihumbulo na mihumbulo zwo tsho¾he, zwidodombedzwa lunzhedzana. -Zwidodombedzwa zwi¾uku¾uku zwi vhupulani. lunzhedzana. zwo¾he zwi tikedza ¾hoho -Zwi¿we zwidodombedzwa zwi¾uku zwi tikedza tikedza ¾hoho. U dzhiela nzhele ndivho, vha -Zwo ¾an»avhudzwa lwa -Tshivhumbeo ndi tsho zwi tikedza ¾hoho. ¾hoho. -A ho ngo tevhedzwa ¾anganedzaho mafhungo na tsho¾he, zwidodombedzwa teaho naho hu na -Nga u angaredza, -Hu na u shaedza hu milayo yone ya tshivhumbeo/milayo na zwo¾he zwi tikedza ¾hoho. vhukhakhi vhu¾uku. tshivhumbeo ndi tshone, vhonalaho ha kushumisele tshivhumbeo tsha nyimele. -Tshivhumbeo ndi fhedzi hu na u polika kwa milayo na tshibveledzwa. tshonetshone tsho teaho hu¾uku. tshivhumbeo. MARAGA 15 tshibveledzwa. -¹hahelelo/U shaedza ndi hu soliseaho. LUAMBO, TSHITAILA NA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 U DZUDZANYA (LTD) -Thouni, redzhis¾ara, tshitaila -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, -Thouni, redzhis¾ara, na »ivhaipfi, ndi zwi teaho tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, ndi tshitaila na »ivhaipfi, Thouni, redzhis¾ara, ndivho/u lwa ma¾hakhe¾hakheni zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho tsho¾he ndivho, zwi teaho zwi¾uku ndi zwi sa ananiho na nyanyula, tshitaila, vha ndivho, vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho vha ¾anganedzaho ndivho, vha ¾anganedzaho ndivho, vha ¾anganedzaho mafhungo na mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele mafhungo na nyimele. mafhungo na nyimele. ¾anganedzaho nyimele. -Girama ndi yoneyone -Nga u angaredza, girama -Hu na hu¿we vhukhakhi -Girama yo shaedza, i na mafhungo na nyimele Munanguludzo wa maipfi nahone yo fha¾wa tshidele. ndi yone nahone yo ha girama vhukhakhi ho vhalaho. -Zwo »ala vhukhakhi Zwiga zwa mu¿walo na -A hu na vhukhakhi. fha¾wa zwavhu»i -¶ivhaipfi i a fusha/ -¶ivhaipfi ndi yo nahone zwo ¾anganana mupele¾o. -¶ivhaipfi ndi yavhu»i linganela. shaedzaho vhukuma. -¶ivhaipfi a i tei vhukuma. -Fhedzi vhukhakhi vhu re -¹halutshedzo yo ndivho na khathihi. MARAGA 10 -Hunzhi a hu na hone a vhu thithisi thithisea. -¹halutshedzo yo vhukhakhi. ¾halutshedzo. ho¾efhala tsho¾he. MARAGANYANGAREDZI 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa
Downloaded from hlayiso.com Tshiven»a Luambo lwa Hayani (HL)/P3 12 DBE/Lara 2018 NSC – Tsumbanµila ya u maka Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Study this subject

More from Grade 12 Tshivenda HL

View all