Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 May June 2016 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) 2016 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: Awara 2½ Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 2 DBE/2016 SCE NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO MBILI: KHETHEKANYO YA A: Maanea: (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa vhudavhidzani: (2 x 25) (50) PFESESANI: Vhalingiwa vha lavhelelwa u fhindula mbudziso MBILI kha khethekanyo iyi. 2. Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha KHETHEKANYO YA A, na MBILI kha KHETHEKANYO YA B. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo. 4. Thomani khethekanyo IºWE NA IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/maipfi a re khii, na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane i fanela u RANGELA maanea. 6. Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa u tala mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he. 7. Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho: KHETHEKANYO YA A: U ya kha minetse ya 80 KHETHEKANYO YA B: U ya kha minetse ya (2 x 35) 70 8. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¹hoho i songo dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi. 10. ºwalani zwi no vhalea, nahone nga vhuronwane. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 3 DBE/2016 SCE KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO YA 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga. 1.1 Ndi tshianeo ndi itsho? [50] 1.2 Nyaluwo ya ikonomi i nga vha yone thandululo ya vhushai kha ¼ino. [50] 1.3 Vha¿we vhe vhurangaphanḓa vhu tou bebelwa. ¹a¾ani ni tshi ima na, kana ni tshi hanedzana na ¾hoho iyi. [50] 1.4 Vhalindi, vhone vhathusi vhavhulahi vhashu. [50] 1.5 Pfunzo ya fhedzi – tshone tshivhangalelwa tsha matshudeni. [50] 1.6 Kha n½e u tou vha tshedza tsha vhumatshelo hanga. [50] 1.7 Zwifanyiso zwi wanalaho kha sia¾ari 4 zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u, kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso ni kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga 1.7.1 kana 1.7.2. PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga. 1.7.1 [Tshi bva kha www.google.co.za] [50] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 4 DBE/2016 SCE 1.7.2 [Tshi bva kha: New Agenda, Third Quarter 2015, Issue 59] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 5 DBE/2016 SCE KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO YA 2 Fhindulani mbudziso MBILI kha dza rathi dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 180 u swika kha a 200. ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga. 2.1 VHURIFHI HA TSHIOFISI (FOMA·A) Tshikolo tsha sekondari tshine tsha vha maḽedzani na tsha ha½u tsho welwa nga khombo ya u swelwa nga lufhera lwa u gudela Saintsi. Inwi ni mu¿waleli wa Khorombusi ya Vhagudi. Zwino no imela vhagudi vha tshikolo tsha ha½u, ¿walani vhurifhi no vhu livhisa kha vhurangaphanḓa ha tshikolo itsho ni tshi isa maipfi a u vha khuthadza kha tshiwo tsho vha welaho. [25] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Muswa we a vha e na bvumo kha u »isa mvelaphan»a muvhunduni wa ha½u o lovha zwi songo lavhelelwa. No humbelwa u ¿wala nganeavhutshilo yawe ine ya »o vhalwa »uvha ¼ine a »o londolwa/vhulungwa nga¼o. ºwalani nganeavhutshilo iyo. [25] 2.3 ATHIKILI YA GURANN¶A Muvhunduni wa ha½u ho vha na migwalabo ya u shaea ha n»isedzo ya tshumelo. Mapholisa vho mbo »i swika vha thoma u rwa vhagwalabi. Vha¿we vha vhagwalabi vho vho huvhadzwa, ngeno vha¿we vho fhelela thumbuni ya lukhohe. Sa ramafhungo wa gurann»a ya Luvhone, ¿walani athikili ya tshiwo itsho. [25] 2.4 MUVHIGO WA FOMA·A Nga ¶uvha ¼a Vhaswa muvhunduni/vhuponi ha haṋu hu khou dzudzanywa vhuṱambo ha u ¾u¾uwedza vhaswa, uri vha vhe na dzangalelo ¼a pfunzo. Inwi sa murangaphanḓa wa Khorombusi ya Vhaswa no tiwa u vha mu¿we wa mira»o ya komiti ya ndugiselo dza vhu¾ambo. ºwalelani vhurangaphan»a ha muvhundu/vhupo muvhigo wa zwe zwa dzudzanyiwa mu¾anganoni wa u fhedza. [25] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3 6 DBE/2016 SCE 2.5 INTHAVIYU Ano ma»uvha hu na zwiimiswa zwa masheleni zwo fhambanaho, zwine zwa thusa vhagudi vha bvaho mi¾ani i shayaho nga u vha lambedza nga masheleni a u vha thusa kha pfunzo dzavho dza n¾ha ha sekondari. Zwino inwi no ita khumbelo ya bazari kha tshi¿we tsha izwi zwiimiswa zwa masheleni. ºwalani inthaviyu ye ya vha hone vhukati ha½u na Mulanguli wa tshiimiswa itsho. [25] 2.6 MUFHINDULANO Tshigwada tsha vhaaluwa vhane na khou vha thusa kha zwa mitshino ya sialala tsho wana gundo kha mi¾a¾isano ye ya fariwa henefho mudavhini wa ha½u. Vha khasho ya Phalaphala FM vho »a vha fara nyambedzano na inwi vha tshi ¾o»a u »ivha uri no tou zwi itisa hani. ºwalani iyo nyambedzano ye na i fara na vha iyo khasho. [25] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 50 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa