Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2015 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 1220159 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2015, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2015

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2015 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 MEMORANDAM AMANQAKU: 70 Le memorandam inamaphepha asi-9.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2015) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:  Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo).  Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempeendulo yakhe.  Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo- EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani).  Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.  Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela.  Xa umvavanywa esebenzise IsiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo.  Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2015) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3 ISICATSHULWA A 1.1 NguNoziqhamo √ (1) 1.2 Kukucholachola iindaba elungiselela usasazo lweendaba kunomathotholo nakumabonakude√/kukucholachola iindaba elungiselela ubhalo lwamaphepha-ndaba neemagazini. √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.3 Wayemana ebhodla utywala √√ (2) 1.4 Wayeligqwetha √ (1) 1.5 Ngale mini kwakuza kuxhonywa uBantu √ / Kwakuza kubulawa uBantu ngokuxhonywa. √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.6 Luchasaniso √√ (2) 1.7 Bubuxoki √ ‘Balifumana njalo ixesha lokuya kukhe bahlangane namanzi ooNoziqhamo.’ √ (1) 1.8 Kukuba yayishushu √/yayinxilile √/yayisele utywala √/yayiqhuba amatakane. √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.9 Waphazanyiswa kukukhala kwefowuni √/ ukukhala komnxeba √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.10 B. Wacothoza √√/ B √√/ wacothoza √√ (2) 1.11 Ludaba lokukhululwa kukaBantu √/ Ludaba lokurhoxiswa kokuxhonywa kukaBantu. √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.12 Yintswahla/√ukulenyeza kweekhamera √ (nayiphi na kwezi) (1) 1.13 Umingi-mingi √√/ amarhe √√/ bahletyelwa √√ (nayiphi na kwezi) (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2015) 1.14 Zazingamlindelanga ukuba usaphila kuba zaziqinisekile ukuba ziwenze ngokukuko umsebenzi wazo ngoku sele exhonyiwe. √√ (Naluphi uluvo lomfundi olunomhluzi) (2) 1.15 Wazifaka wonke ngentloko esifubeni √ / Walala esifubeni sikaBantu. √ Indoda izibulele ngokuzintywilisela emlanjeni. √ (Nasiphi na isivakalisi esiza nomfundi esibonakalisa ukufaka/ ukutshonisa emanzini) (2) ISICATSHULWA B 1.16 1.16.1 Ewe sonwabile kuba sigonene. √ (1) 1.16.2 Yahlukile: Kumfanekiso A bakhangeleka bethandana bonwabile √ kanti kumfanekiso B sibona umntu olilayo. √ (2) 1.16.3 Umfanekiso A unxulumana nokwakusenzeka ngethuba uNoziqhamo adibana noBantu emva kokuphuma kwakhe entolongweni/emva kokusinda kwakhe ekuxhonyweni. √ Umfanekiso B unxulumana nokulila kukaNoziqhamo xa wayesemotweni eyayisiya kwaNgalo. √ (2) 1.16.4 Ewe, Ndandibethwe ngumama √√/ Ndandiswelekelwe √√ (Naluphi na uluvo lomfundi oluvakalayo.) (2) 1.16.5 Aba babini bayathandana √√/ Esi sibini sigonene. √√ (Nasiphi na isivakalisi esibonisa eso senzo) (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2015) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO  Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:  Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku)  Amanqaku ama-3 olwimi.  Amanqaku ewonke: 10  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi:  1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1  4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2  6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa:  6-7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi)  1-5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA  Imo Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.  Ubalo-magama  Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo.  Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga.  Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo.  Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2015) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1. Umbulelo lo ubaluleke ukususela 1. Ukubulela kwakubalulekile kudala emntwaneni, kumntu omdala de kuye ebantwini nakwizilwanyana ukubonisa kuqhina kwizilwanyana zembala. ukuvuyela into entle oyenzelweyo. √ Umbulelo yindlela ethi ibonakalise ukutyhila imvakalelo kulowo othe wamenzela isenzo esithi sibangele incamisa mxhelo. 2. Abantu abaye bakhweliswe 2. Abantu abancedwa ngokukhweliswa ezimotweni ngabantu beemoto, maxa emotweni ababuleli kuba besithi wambi kuye kube nzima kubo ukuthi babhatele. √ enkosi kuba umntu esithi akukho mfuneko yakuthi enkosi xa sele emhlawule nemali kakade. 3. Abanye bade bayenze isinyanzelo 3. Bade ngamanye amaxesha banyanzelise into yokukhweliswa emotweni yomntu ukukhweliswa ze baqumbe ingabi siso nesicelo, ukuba bathe bakungakhweliswa. √ bangakhweliswa bathethe iilwimi ngeelwimi. 4. Ekuhlaleni kwabantu abameleneyo 4. Ummelwane uyalibala ukubulela apho ummelwane esenza okuhle akuncedwa ngomnye ngokumenzela izinto ngokumjongela umzi, abantwana ngexesha angekhoyo. √ nemfuyo ingebiwa ngamasela ngelixa engekho kodwa abuye loo mmelwane athule athi tu. 5. Unzima u-enkosi kwinkedama 5. Inkedama encedwe ngulowo obeyisizela ehlangulwe entlungwini. Uye athi ithi yakuphumelela ibe lutshaba lwalowo umntu onemfobe akuyithatha uyincedileyo ilibale ukuba umncedi ayambese, ayifundise iphumelele, ubeyeke ezakhe iingxaki. √ isuke ibe lolona tshaba lwakhe lokuqala nolokugqibela endaweni yokubulela. Lo Msamariya uncame izinto zakhe ezinamagama elungiselela yona ukuze ingahleleleki ebantwini. 6. Inja le inikwa ukutya yonke imihla, 6. Nezilwanyana ezizizinja ziyalulibala inesitya sayo sokutyela oku kutya uncedo lokondliwa ngumniniyo suke ifune kuthengwayo kodwa iyakwazi ukuthi ukumluma akuyigxotha. √ yakukhululwa entanjeni ivungame igragrama akuyigxotha umniniyo. 7. Ingathi noko ngesithatha inyathelo 7. Abantu mababuyele kundalashe babonise elitsha lokuphuthuma isintu sethu umbulelo nobuntu ukuze nezinye izizwe sibonise nezinye iintlanga ukuba thina zikope kubo. √ sifudula singabantu ababesaziwa ngesintu esichubekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2015) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7 UKUBHALA NGOKOMHLATHI Ukubulela kwakubalulekile kudala ebantwini nakwizilwanyana ukubonisa ukuvuyela into entle oyenzelweyo. Abantu abancedwa ngokukhweliswa emotweni ababuleli kuba besithi babhatele. Ngamanye amaxesha banyanzelisa ukukhweliswa ze baqumbe bakungakhweliswa. Ummelwane uyalibala ukubulela akuncedwa ngomnye ngokumenzela izinto ngexesha angekhoyo. Inkedama encedwe ngulowo obeyisizela ithi yakuphumelela ibe lutshaba lwalowo uyincedileyo ilibale ukuba umncedi ubeyeke ezakhe iingxaki. Nezilwanyana ezizizinja ziyalulibala uncedo lokondliwa ngumniniyo suke ifune ukumluma akuyigxotha. Abantu mababuyele kundalashe babonise umbulelo nobuntu ukuze nezinye izizwe zikope. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2015) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C  Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.  UMBUZO 3: UKUCAZULULA ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 Yimveliso yakwaClere. √ (1) 3.2 Nevenkile yakwaBoxer. √ (1) 3.3 Yimagazini iBona √ (1) 3.4 Kubatshati √ ‘KUTHENI UFANELE UKUZUZA UMTSHATO WAMAPHUPHA AKHO.’ √ (1) 3.5 Yile yesibini √/ yile ibhalwe ‘for him’ √/yile ikwisandla sokunene √/yile ingenabuso benenekazi. √ (nayiphi na kwezi) (1) 3.6 Ewe, kuba ulusu lwabo lukhangeleka lugudile √/kuba ulusu lwabo luhle √/ kuba ulusu lwabo lumpuluswa √ (nayiphi na kwezi) (1) 3.7 A. Iindonga ziwelene. √√ (2) 3.8 Ewe, abo batshatayo kuzo zonke iindawo efumaneka kuzo le magazine nale venkile bangangenela kuba benethemba lokuphumelela. √√ Hayi, kuba kule mihla siphila kuyo sele inqabile imitshato emhlophe. √√ (Naluphi uluvo oluza nomfundi oluvakalayo) (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2015) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Ufumana iinkomo. √ (1) 4.2 Lilungelo lokuzikhethela umyeni √√/lilungelo lokuzikhethela undofanaye √√/lilungelo lokutshatela kulowo umthandayo. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 4.3 Lilungelo lokufumana imfundo esemgangathweni √/lelokukhuselwa √/ Lelokuthandwa √/lelokuhlala kakuhle kumakhaya akwimeko esemgangathweni √. (Naliphi elinye ilungelo lomntwana) (1) 4.4 Abanye basagcine amasiko ngenxa yala mazwi athi ‘Sikhule kunjalo nathi mabaye ekwendeni’, √ ngelixa abanye bebonakala ukuba ngabeli xesha kuba bathi ‘Sifuna abantwana bethu bafunde’ √ (2) 4.5 Umzabalazi uthi bakhule √ kunjalo nabo √ mabaye ekwendeni. √√ (2) 4.6 Sikhula √ kunjalo √ nathi, mabaye ekwendeni. (Naluphi uluvo olunomhluzi) (2) [10] UMBUZO 5: ISICATSHULWA 5.1 Igugu √/ iqhayiya √ (Nayiphi na kwezi) (1) 5.2 Sisimelabizo sokwalatha, √/ sisimelabizo sokukhomba √/sisikhombisi. √ (1) 5.3 B √/ B. Beza ngobuninzi babo √/ Beza ngobuninzi babo √ (1) 5.4 EyeSilimela. √ (1) 5.5 Lisetyenziswe landulela/lakhokhela/phambi kwesibizo. √ (1) 5.6 Libonisa ukuba ubeqhuba kanjani √/ ubunjani √ (1) 5.7 Umakhulu wenzela umzukulwana intsomi. √√ (Isenzela)/ Umakhulu wenzisa umzukulwana intsomi. √√ (Isenzisa) (Nayiphi na kwezi) (2) 5.8 Igatya eliyintloko Uyise kaNontando walila emzini wakhe Igatya elayamileyo Xa ebona loo ngingiya (2) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all