Afrikaans FAL Grade 12 P2 NSC November 2013 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V2 NOVEMBER 2013 PUNTE: 70 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 35 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 2 DBE/November 2013 NSS INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees AL die instruksies aandagtig deur voordat jy die vrae beantwoord. 1. Moenie die hele vraestel deurlees nie. 2. Die vraestel bestaan uit VIER afdelings: AFDELING A: Roman (35) AFDELING B: Drama (35) Kies EEN vraag uit die afdeling/ AFDELING C: Kortverhale (35) afdelings wat jy behandel het. AFDELING D: Gedigte (35) Kies TWEE vrae indien jy hierdie afdeling behandel het. 3. Dui die vraagnommers van die TWEE letterkundetekste wat julle behandel het op die inhoudsopgawe op bladsy 3 aan. 4. Lees dan die vrae oor hierdie TWEE letterkundetekste. 5. Kies die vraag wat jy wil doen, volg die instruksies en beantwoord die vrae. LET WEL: Indien jy AFDELING D (Gedigte) beantwoord, moet jy TWEE vrae uit hierdie afdeling kies. 6. Begin ELKE vraag op ŉ NUWE bladsy. 7. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik word. 8. Laat ŉ reël oop na elke antwoord. 9. Voorgestelde tydsindeling: Ongeveer 60 minute per afdeling 10. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 3 DBE/November 2013 NSS INHOUDSOPGAWE Kies TWEE afdelings. AFDELING A: ROMAN Beantwoord net EEN vraag. VRAAGNOMMER VRAAG PUNTE BLADSYNOMMER 1. Kringe in ŉ Bos Opstelvraag 35 punte 4 OF 2. Kringe in ŉ Bos Kontekstuele vraag 35 punte 4 OF 3. Die ongelooflike avonture van Opstelvraag 35 punte 8 Hanna Hoekom OF 4. Die ongelooflike avonture van Kontekstuele vraag 35 punte 8 Hanna Hoekom OF 5. Meeulanders Opstelvraag 35 punte 12 OF 6. Meeulanders Kontekstuele vraag 35 punte 12 OF AFDELING B: DRAMA Beantwoord net EEN vraag. 7. Poppie, die drama Opstelvraag 35 punte 16 OF 8. Poppie, die drama Kontekstuele vraag 35 punte 16 OF 9. Paljas Opstelvraag 35 punte 20 OF 10. Paljas Kontekstuele vraag 35 punte 20 OF AFDELING C: KORTVERHALE Beantwoord net EEN vraag. 11. Agter ŉ baard Opstelvraag 35 punte 24 OF 12. Die storie van Piet se oupa Kontekstuele vraag 35 punte 24 OF AFDELING D: GEDIGTE Beantwoord die vrae oor enige TWEE van die gedigte. 13. Brief Kontekstuele vraag 17½ punte 28 OF 14. Die hanswors Kontekstuele vraag 17½ punte 30 OF 15. things that go bump in the night Kontekstuele vraag 17½ punte 32 OF 16. Wie’s Hy? Kontekstuele vraag 17½ punte 34 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 4 DBE/November 2013 NSS AFDELING A: ROMAN BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. VRAAG 1: OPSTELVRAAG KRINGE IN ’N BOS – Dalene Matthee Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel van die rol wat die volgende mense in Saul se lewe gespeel het: • Maska as hart-broer • MacDonald as werkgewer • Abraham Steyn as leermeester Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG KRINGE IN ’N BOS – Dalene Matthee Lees die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 ʺOns moet net eers ŉ rukkie wag en kyk of dit nie opklaar nie,ʺ het hy 2 nogtans uitstel probeer soek. ʺGaan lê in die tent dat jou oë dit nie sien nie.ʺ 3 ʺNee! Help my, Barnard! Kry my hier uit!ʺ 4 Toe hy hom die beker tee in sy hand gee, het Saul vir die eerste keer 5 werklik geskrik. Patterson het die kokende tee uit sy hand laat val, oor sy 6 bene, en dit skynbaar nie gevoel nie. ŉ Bang man is een ding, ŉ man wat van 7 vrees aan die mal raak is, ŉ ander ding. En hy het deur die as en die tee 8 gekruip om Saul weer om die enkels beet te kry. 9 ʺStaan op, Patterson! Jy smeer jou vuil!ʺ 10 ʺHelp my! Help my! Help my!ʺ 11 Dit was aardig. En die plan het skielik in Saul opgekom. 12 Sonder skroom en skuldgevoel. ʺPatterson!ʺ Hy het afgebuk en hom op sy 13 voete gehelp. ʺKyk na my! Ons kan oppak en omdraai, ons gaan terug dorp 14 toe, Patterson! Hoor jy wat ek sê?ʺ 15 ʺHelp my, Barnard!ʺ 2.1 Waar is die ʺhierʺ waarna Patterson verwys? (Reël 3) (1) 2.2 Watter leuen oor hoekom Patterson Bos toe moes gaan, het MacDonald vir Saul vertel? (1) 2.3 Watter werk het Patterson gedoen voordat hy Bos toe gekom het? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 5 DBE/November 2013 NSS 2.4 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf net die vraagnommer en die letter (A–D) neer. MacDonald het Saul gevra om Patterson Bos toe te neem omdat ... A MacDonald vir Saul van Kate af wou weghou. B Saul die Bos goed geken het. C Saul geweet het waar die goud was. D MacDonald vir Saul in sy mag wou hou. (1) 2.5 Wat was MacDonald se planne indien Patterson goud sou vind? (1) 2.6 Gee EEN rede waarom Patterson, volgens die uittreksel, so bang was. (1) 2.7 Het jy simpatie met Patterson se optrede in reël 5–15? Motiveer jou antwoord. (1) 2.8 Wat, dink jy, is die rede vir die herhaling van die woorde ʺHelp my!ʺ in reël 10 en 15? (1) 2.9 Saul het besluit om Patterson te help om terug te gaan dorp toe. 2.9.1 Op watter voorwaarde het Saul besluit om Patterson te help? (1) 2.9.2 Dink jy dit was reg dat Saul ŉ voorwaarde gestel het om Patterson te help? Motiveer jou antwoord. (1) 2.10 Watter plan het Saul gemaak om Patterson veilig tot by oom Martiens-hulle te kry? (1) 2.11 Gee DRIE feite wat aanleiding tot Arend se dood gegee het. (3) 2.12 Saul en Joram se siening oor die delf van goud het verskil. 2.12.1 Wat was Saul se siening oor hierdie gouddelwery? (1) 2.12.2 Wat was Joram se siening oor hierdie gouddelwery? (1) 2.13 Watter keerpunt het Arend se dood in Saul se lewe gebring? (1) Lees die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 Die gebied waar die delwers was, het later te groot geword om elke 2 Sondag na te loop en te bespied. Hy het toe maar om die beurt in elke rigting 3 waar hy geweet het delwers is, geloop. As hy ŉ geweer had, het hy sekerlik ŉ 4 klompie van hulle geskiet! Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 6 DBE/November 2013 NSS 5 "Is dit nodig dat julle die hele Bos moet uitroei om by die goud te kom!?" 6 kon hy hom een Sondag nie bedwing nie. Duskant ŉ tent, teen ŉ jong 7 kalander was die bokskedels in rye vasgespyker, en asof hulle kleur aan die 8 uitstalling wou gee, is die oopgespreide loerievlerke tussenin vasgemaak. Op 9 die vuurhouthoop het net stinkhout opgestapel gelê. En toe wil die Ier hom 10 nog vererg ook. 11 ʺKyk hierso, Dutchman, jy het niks met ons te doen nie! Kry jou loop en 12 loop kap jou hout!ʺ 13 ʺHier is genoeg dooihout in die Bos om mee vuur te maak,ʺ het Saul hom 14 ingelig, ʺmaar julle maak met die skaarsste hout in die Bos vuur en kom sê vir 15 my ek het niks daarmee te doen nie?ʺ 16 Daar was drie van hulle by die tent. ʺOns het nie jou opinie gevra nie!ʺ 17 skree een van die ander twee. Saul het geweet hy gaan sy hande op daardie 18 Sabbatdag laat sonde doen. 2.14 Voltooi die volgende paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf net die vraagnommer (2.14.1–2.14.4) en die antwoord neer. houtkappers; olifantjagters; bosbewaarders; verraaiers; goudkopers; gouddelwers; houtkopers; spioene Dit was Harison, een van die (2.14.1) ... wat Saul vir die eerste keer bewus gemaak het van die belangrikheid van die bewaring van bome. Harison het met die (2.14.2) ... hieroor gepraat. Hulle kon hul houtlisensies verloor het as hulle die verkeerde bome afgekap het. Dit was egter die (2.14.3) ... van Knysna en die (2.14.4) ... wat van oral af ingestroom het, wat hulle nie aan Harison se uitsprake gesteur het nie. Hulle het nie omgegee dat die Bos uitgeroei word nie. (4) 2.15 Arend het heeltyd geglo dat Saul onskuldig was. 2.15.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 2.15.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 2.15.1. (1) 2.16 Al hoe meer delwers het die Bos binnegekom. Saul het die delwers probeer bangmaak om hulle uit die Bos weg te kry en die Bos te beskerm. 2.16.1 Op watter TWEE maniere het Saul die delwers op hierdie stadium probeer bangmaak? (2) 2.16.2 Het Saul reg teenoor die delwers opgetree? Motiveer jou antwoord. (1) 2.16.3 Op watter ander aanvaarbare manier, dink jy, kon Saul ook probeer het om die delwers uit die Bos te kry? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 7 DBE/November 2013 NSS 2.17 Saul en Peter Crompton het mekaar ontmoet toe Saul besig was om die delwers uitmekaar te jaag. 2.17.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 2.17.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 2.17.1. (1) 2.18 Kies elke keer die karakter uit KOLOM B wat by die stelling in KOLOM A pas. Skryf net die vraagnommer (2.18.1–2.18.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 2.18.1 ... het vir Saul baie oor die Bos geleer. A Stopforth 2.18.2 ... het Saul se eerste goud gekoop. B Steyn 2.18.3 ... was die bestuurder van ŉ C Joram mynmaatskappy. D Barkley 2.18.4 Saul het by ... geleer hoe om meubels te maak. E Terblans (4 x 1) (4) 2.19 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf net die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Saul is later in die hoë sosiale kringe van Knysna aanvaar, want hy ... A kon meubels maak. B het ryk geword. C was ŉ houtkapper. D was snobisties. (1) 2.20 Aan die einde van die verhaal het Saul besluit om in die Bos te bly. Watter waarde het hierdie besluit van Saul vir die Bos gehad? (1) [35] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 8 DBE/November 2013 NSS BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. VRAAG 3: OPSTELVRAAG DIE ONGELOOFLIKE AVONTURE VAN HANNA HOEKOM – Marita van der Vyver Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel van Mana as unieke karakter. Jy moet in jou opstel verwys na: • Mana se idees oor ŉ pa vir Hanna en Tibo • Mana wat anders as ander ma’s was • Mana se kleredrag Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG DIE ONGELOOFLIKE AVONTURE VAN HANNA HOEKOM – Marita van der Vyver Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 ... Ek is besig om aan die slaap te raak. Ek voer ŉ eensame stryd teen ŉ 2 bose koningin wat almal om haar betower. 3 Behalwe vir my. Wees verseker, liewe leser. Hanna Heks gaan 4 haar nie laat betower nie! 5 Dit voel soos ŉ droom. Vir die eerste keer in tien dae word ek nie 6 douvoordag deur Beyers uit die bed geboender nie. Ek word saggies wakker 7 van ŉ opgewonde fluister in my kamer. Toe ek my oë oopmaak, staan hulle 8 almal langs my bed, Sharon heel voor met haar Julia Roberts-glimlag en ŉ 9 volgelaaide skinkbord in haar hande, die ander om haar saamgedrom. En 10 hulle sing vir my! 11 ʺVeels geluk, liewe maatjie ...ʺ sing hulle almal saam, uit volle bors, party 12 taamlik vals. 13 Selfs Yann sing saam. Met ŉ spottende trek om sy mond, asof hy my wil 14 waarsku om dit asseblief tog net nie ernstig op te neem nie. Die blonde 15 koningin sing ook saam. Nie spottend nie. En ook nie vals nie. Om die 16 waarheid te sê, sy het ŉ fantastiese stem. Sy laat die afgesaagde verjaars- 17 dagliedjie soos ŉ kabaretnommer klink. Ek vee die slaap uit my oë en trek my 18 vingers deur my hare en ek hoop ek lyk nie té afskuwelik nie. Ek wil hulle nie 19 afskrik voor hulle kans gekry het om hulle presente te oorhandig nie. Hulle 20 hou omtrent almal geskenkpakkies vas. Nie Yann nie (natuurlik nie) maar al 21 die ander. Selfs Margot. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 9 DBE/November 2013 NSS 4.1 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. ... het vir Hanna "Hanna Heks" genoem. A Sharon B Mana C Yann D Beyers (1) 4.2 Yann en Hanna se verhouding het verbeter. Gee TWEE feite deur te verwys na die oggend van Hanna se verjaarsdag. (2) 4.3 Kies die KORREKTE antwoord tussen hakies. Skryf slegs die vraagnommer en die antwoord neer. Margot en Sharon wou Hanna grimeer, want Hanna het haarself altyd beskryf as ŉ (blonde pop met ŉ brein/gemiddelde vaal meisiekind). (1) 4.4 Gee DRIE redes waarom Hanna vir Margot die "bose koningin" genoem het. (Reël 1–4) (3) 4.5 Kies elke keer die persoon uit KOLOM B wat by die geskenk in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (4.5.1–4.5.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 4.5.1 Sjokolade A Gavin 4.5.2 Grimeerstelletjie B Beyers 4.5.3 ŉ Bundeltjie met sonnette C Margot 4.5.4 ŉ Grys oortrektrui D Amos E Sharon (4 x 1) (4) 4.6 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Hanna het gevoel dat haar pa haar nie geken het nie, want hy het die vorige keer vir haar ŉ ... as geskenk gegee waarvan sy nie gehou het nie. A cashmere trui B grys oortrektrui C stywe jeans D stywe slangvelbroek (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 10 DBE/November 2013 NSS 4.7 Vertel hoe Margot die volgende karakters beïndruk het: 4.7.1 Tibo (1) 4.7.2 Sharon (1) 4.8 Mana het vir Hanna op haar vyftiende verjaarsdag ŉ boek as geskenk gegee. 4.8.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 4.8.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 4.8.1. (1) 4.9 Gavin wou graag by Hanna se verjaarsdag wees. 4.9.1 Waarom was dit vir Gavin moontlik om Hanna se verjaarsdag by te woon? (1) 4.9.2 Wat het Gavin gedoen om Hanna se verjaarsdag vir die hele gesin spesiaal te maak? (1) 4.10 Hoe het Gavin se voorkoms verskil van toe hy by die berghuis opgedaag het en hoe hy gewoonlik gelyk het? (2) 4.11 Watter karaktereienskap van Gavin het Margot met Gavin se aankoms waardeer? (1) Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 ʺMaar dis nie ... dit kan tog nie ... dis mos heeltemal te vroeg?ʺ stotter 2 Beyers, sy gesig doodsbleek. 3 ʺHanna is ook ŉ paar weke vroeg gebore,ʺ sê Mana terwyl sy weer stadig 4 regop sit. 5 ʺAs ek dit geweet het,ʺ roep Beyers uit, ʺhet ek nóóit hier op die berg kom 6 vakansie hou nie!ʺ 7 ʺEk het nie geweet ons gaan vasgereën word nie, Bey. Ek het gedog as 8 iets gebeur, sal ek wel betyds by ŉ hospitaal kan uitkom ...ʺ 9 ʺEn nou?ʺ Beyers hap na lug soos een wat besig is om te verdrink. Ek het 10 hom nog nooit so paniekerig sien lyk nie. ʺWat nóú?ʺ 11 ʺWel, dit lyk nie of hierdie babatjie in ŉ hospitaal gebore gaan word nie,ʺ sê 12 my ma met ŉ dapper glimlag. 13 ʺMaar waar ... wat gaan ons ... wat gaan gebeur?" stotter Tibo, amper so 14 bleek soos Beyers. 15 ʺDis te vroeg!ʺ kerm Beyers. 16 ʺHanna was ŉ gesonde baba, Bey, al het sy te vroeg opgedaag. Ek weet 17 nie, miskien het ek my misgis met die datum. Jy weet hoe sleg is ek met 18 datums ...ʺ 4.12 Hoekom was Margot die ideale persoon om vir Mana met die baba se geboorte te help? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 11 DBE/November 2013 NSS 4.13 Wat het Gavin onthou van die eerste keer toe hy Hanna na haar geboorte gesien het? (1) 4.14 Watter naam sou Gavin vir Hanna gegee het as hy vir haar ŉ naam kon kies? (1) 4.15 Hanna het glad nie omgegee vir haar pasgebore babasussie nie. 4.15.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 4.15.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 4.15.1 deur spesifiek te verwys na Hanna se voorneme toe sy haar sussie gesien het. (1) 4.16 Hoekom wou Mana vir die babasussie ŉ naam gegee het wat iets met water te doen gehad het? (1) 4.17 Voltooi die volgende paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf slegs die vraagnommer (4.17.1–4.17.4) en die antwoord neer. begrafnis; konsert; viertrekvoertuig; rol; partytjie; onderhoud; helikopter; geboorte Aan die einde van die verhaal, na die baba se geboorte, was almal rustig. Sharon se pa het hulle met ŉ (4.17.1) ... kom haal. Margot sou betyds in Johannesburg wees vir haar (4.17.2) ... Gavin sou by die kinders agterbly en hulle aandag aflei met ŉ (4.17.3) ... Hanna het respek vir haar pa gekry, want sy het toe Mana se woorde verstaan dat hy selfs lewe in ŉ (4.17.4) ... kon blaas. (4) 4.18 Waarom hou die leser aan die einde van die verhaal meer van Margot as aan die begin? (2) 4.19 Hoe, dink jy, het hierdie roman gehelp om die idee oor stiefma’s of stiefpa’s te verander? (1) 4.20 Waarom, dink jy, was die wittebroodplan uiteindelik ŉ goeie idee? (1) [35] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 12 DBE/November 2013 NSS BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. VRAAG 5: OPSTELVRAAG MEEULANDERS – Esta Steyn Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel van die volgende rol(le) wat Fred en Schalk in Jacob Langhans se lewe gespeel het: • Schalk Blanckenberg se negatiewe rol • Fred Blanckenberg se negatiewe rol • Fred Blanckenberg se positiewe rol Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 6: KONTEKSTUELE VRAAG MEEULANDERS – Esta Steyn Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 Toe sy hoor hoe Jannerik buite in die tuintjie vroetel, gaan sy uit. Hy’s besig om 2 twee groot koolkoppe af te sny. 3 ʺHoe laat is dit, Mama-Meeu?ʺ 4 ʺVieruur.ʺ 5 ʺDie Meeuw sal darem seker teen halfvyf inkom.ʺ 6 ʺWil jy ŉ bietjie koffie drink, Jannerik?ʺ 7 ʺDankie, Mama-Meeu.ʺ 8 Hulle sit met hulle bekers koffie buitekant by die buitetafeltjie wat Attie aanme- 9 kaar getimmer het. Sy sien hoedat hy kort-kort met sy sakdoek oor sy oë vee en 10 see toe kyk. ʺMiskien sal Twilight nie weer vir Pikkewyntjie wil laat gaan nie.ʺ 11 ʺEk weet nie, Jannerik. Ek weet regtig nie.ʺ 12 Hy sug diep. "Mama-Meeu?ʺ 13 ʺJa, Jannerik?ʺ 14 ʺOns moet ŉ boom plant.ʺ 15 Sy kyk hom intens aan. 16 ʺOusanna het eenmaal gesê dat ŉ mens ŉ boom moet plant wanneer mens 17 pyn het. Dan groei die pyn in die takke in. En hoe groter lat hy word, hoe minder 18 word mens se pyn.ʺ 19 ʺGlo jy dit, Jannerik?ʺ 20 ʺDie Here gee ons wat ons norig het om te groei. As ons ŉ boom plant, sal 21 ons kan sien hoelat ons gegroei het, dwarsdeur ons swaar tye. En dan sal hy 22 hier staan ... vir eendag, wanneer ons nie meer hierso is nie.ʺ 23 ʺSal ŉ boom hier groei, Jannerik?ʺ 24 ʺKykie koolkoppe, Mama-Meeu. Kyk ons petunias ...ʺ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 13 DBE/November 2013 NSS 6.1 Vir wie het Jannerik en Ryna gewag om met Die Meeuw te kom? (Reël 5) (1) 6.2 Kies die KORREKTE antwoord. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Jannerik se diep sug (reël 12) het daarop gedui dat hy ... was. A geskok B hartseer C teleurgesteld D onbedagsaam (1) 6.3 Waarom het die karakters ook ander name soos Mama-Meeu, Twilight en Pikkewyntjie in die roman gehad? (1) 6.4 Jannerik was bang dat Elsabet vir Janka van die eiland af sou wegvat. Het Jannerik rede gehad vir hierdie vrees? Gee TWEE redes vir jou antwoord. (2) 6.5 Hoekom het Jannerik op hierdie stadium aan Ousanna se woorde gedink? (Reël 16–18) (1) 6.6 Gee TWEE voorbeelde uit Jannerik se lewe waar die volgende woorde van Ousanna waar geword het: ʺEn hoe groter lat hy word, hoe minder word mens se pyn.ʺ (Reël 17–18) (2) 6.7 Kies elke keer die karakter uit KOLOM B wat by die beskrywing in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (6.7.1–6.7.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 6.7.1 Jannerik se suster wat sy omstandighede A Miena geken het B Kinnie 6.7.2 Jannerik het hierdie karakter vertrou en hulle was sielsgenote. C Ousanna 6.7.3 Jannerik se kleinkind D Ryna 6.7.4 Jannerik se dogter wat ŉ getroude man se E Janka kind gekry het (4 x 1) (4) 6.8 Elsabet was ŉ ongelukkige mens op die eiland. Hoe het Elsabet die eiland beleef? (1) 6.9 Gee ŉ voorbeeld uit die verhaal wat aandui dat Elsabet vir Ryna as ŉ vriendin beskou het. (1) 6.10 Waarom was dit vir Ryna die regte besluit om uit Kaapstad na Meeuland toe te kom? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 14 DBE/November 2013 NSS 6.11 Hoe het Ryna die eiland ervaar toe sy daar gebly het? (1) 6.12 Hoe het Schalk bygedra tot die hartseer in Ryna se lewe voordat sy uit die Kaap weg is? (1) 6.13 Ryna was nog baie hartseer oor haar man en seun se dood. 6.13.1 Waarom het Ryna, toe sy vir Daniel ontmoet het, na hom gestaan en staar? (1) 6.13.2 Hoe het Ryna se lewe ten opsigte van hierdie hartseer aan die einde van die verhaal verander? (1) 6.14 Kies elke keer die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die feit dat ŉ boom ook op Meeuland groei, simboliseer dat Meeuland ... A ideaal was vir mense wat lief was vir tuinmaak. B se grond vrugbaar was as gevolg van die ghwano. C mense heel en gelukkig kon maak. D ŉ ideale wegkruipplek was. (1) Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 Hy kyk haar magteloos aan. ʺRyna ... ek dink nie ooit aan Janka as 2 enigiemand anders se kind nie.ʺ 3 ʺEk weet dit. Ek ook nie. Maar daar is feite ... wat ons in die gesig 4 moet kyk ... en jy weet ... so goed as ek wat dit is.ʺ 5 Sy stem breek en dit word ondraaglik om hom so te sien. ʺSy’s myne.ʺ 6 Die woorde wat niemand nog ooit wou uitspreek nie, kom stadig oor haar 7 lippe: ʺWat gaan ons maak as sy miskien later verander en ... nie blank lyk 8 nie? En haar maatjies spot haar. Wat dan?ʺ 9 ŉ Diep pynlike woede breek in hom los. ʺDan is sy nog altyd myne! Die 10 Here weet dat ek nie omgee watse kleur sy is nie! Hy het haar vir ons voor- 11 sien. Hy sal verder ook voorsien.ʺ Hy draai effens weg van haar, druk sy 12 vuis teen die muur en bly so staan met sy liggaam snaarstyf gespan. Sy kyk 13 hom ŉ lang, ontsettende oomblik aan en sy voel ŉ oneindige deernis in haar 14 opwel. Sy het behoefte om haar arms om hom te slaan en hom te troos. 15 ʺJacob ...ʺ Hy kyk haar gebroke aan. ʺNag,ʺ sê sy en loop uit. 6.15 Jacob en Ryna het ŉ geheim met mekaar gedeel. 6.15.1 Watter geheim het Jacob en Ryna van die aand met die baba se geboorte af gedeel? (1) 6.15.2 Wie het ook hierdie geheim met Jacob en Ryna gedeel? (1) 6.15.3 Hoe het Ousanna van hierdie geheim geweet? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 15 DBE/November 2013 NSS 6.16 Ryna wou Jacob met die feite oor Janka seermaak. (Reël 3) 6.16.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 6.16.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 6.16.1. (1) 6.17 Jacob ervaar " ŉ Diep pynlike woede". (Reël 9) Vertel van DRIE hartseer gebeurtenisse in Jacob se lewe wat hierdie diep woede by hom veroorsaak het. (3) 6.18 Hoe word Jacob as gelowige mens in die uittreksel uitgebeeld? (1) 6.19 Attie het besluit om vir altyd op die eiland te bly. 6.19.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 6.19.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 6.19.1. (1) 6.20 Voltooi die volgende paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf slegs die vraagnommer (6.20.1–6.20.4) en die antwoord neer. gastekamer; skilderlesse; navorsingstasie; onderwys; buitekamer; tronkstraf; opleidingstasie; kontrak Meeuland speel ŉ sentrale rol in baie karakters se lewens. Aan die einde van die verhaal het die Parkeraad besluit dat Meeuland as (6.20.1) ... gesluit moes word. Dit het ŉ effek op baie karakters se lewens gehad. Jacob moes eers sy (6.20.2) ... uitdien. Ryna het op Salamanderbaai gaan bly en (6.20.3) ... gegee. Jannerik sou by Ryna in die (6.20.4) ... gaan bly. (4) [35] TOTAAL AFDELING A: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 16 DBE/November 2013 NSS AFDELING B: DRAMA BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. VRAAG 7: OPSTELVRAAG POPPIE, DIE DRAMA – Elsa Joubert en Sandra Kotzé Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel hoe die volgende vroue Poppie se lewe beïnvloed het: • Ouma Hannie • Mama • Mrs Swanepoel Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 8: KONTEKSTUELE VRAAG POPPIE, DIE DRAMA – Elsa Joubert en Sandra Kotzé Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 POPPIE. Hulle het my ŉ extension van ses maande gegee, maar toe ek ná 2 ses maande weer daar kom, ek het toe nog nie werk gekry nie, want ek het 3 al drie kindertjies tuis gehad en met my man se siekte was dit moeilik – toe 4 kyk Mr Strydom my pas en hy sê: 5 MR STRYDOM. Jy kwalifiseer nie hier in die Kaap nie. Jy is getroud met ŉ 6 man uit die Ciskei, jy moet Ciskei toe. 7 POPPIE. Dit is die eerste keer dat ek dié woorde hoor. Ek het gedink: hulle 8 het my hier na die Kaap toe gebring – hulle sal mos nie nou so sê nie. (Draai 9 na Mama.) Mama ... 10 MAMA. Ja, Poppie? 11 POPPIE. ... Hulle wil my Kafferland toe stuur! 12 MAMA. Dan moet jy sorg dat jy werk kry. As jy werk het, kan hulle jou nie 13 wegstuur nie. Katie moet maar die skool los en jou kinders kom oppas. 14 POPPIE. Nee, Mama – Katie moet nie haar skool verloor nie. Ek sal maar 15 self klaarkom. 8.1 Poppie het gesê: ʺ... hulle het my hier na die Kaap toe gebring." (Reël 8) 8.1.1 Wie was die ʺhulleʺ van wie Poppie gepraat het? (1) 8.1.2 Waarom, dink jy, was dit reg dat Poppie Lambertsbaai verlaat het? (1) 8.1.3 Waar in die Kaap moes die swart mense gaan bly het? (1) 8.1.4 Van watter wet het Poppie vir die eerste keer in die Kaap gehoor? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 17 DBE/November 2013 NSS 8.2 Watter soort werk het Poppie se man in Lambertsbaai gedoen? (1) 8.3 By watter plek in Phillipi het Stone werk aanvaar? (1) 8.4 Poppie was baie bly oor die werk wat Stone in die Kaap gekry het. 8.4.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 8.4.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 8.4.1 deur te verwys na Poppie se reaksie toe sy van Stone se werk gehoor het. (1) 8.5 Mama het gesê: ʺKatie moet maar die skool los en jou kinders kom oppas.ʺ (Reël 13) 8.5.1 Watter ooreenkoms is daar tussen Mama se plan in reël 13 en Poppie se kinderjare? (1) 8.5.2 Watter plan het Poppie met haar kinders gemaak? (1) 8.6 Watter TWEE vereistes het Poppie aan Mr Stevens vir haar nuwe blyplek gestel? (2) 8.7 Hoekom het Stone nie saam met Poppie-hulle na die Ciskei toe getrek nie? (1) 8.8 Kies elke keer die plek in KOLOM B wat by die sin in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (8.8.1–8.8.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 8.8.1 Poppie het hier as kind met die A Mdantsane dorpslewe kennisgemaak. B Lambertsbaai 8.8.2 Poppie het vir Stone hier ontmoet. C Upington 8.8.3 Mr Stevens het gedink dit sou vir Poppie beter wees om daarnatoe te D Herschell trek. E Nyanga 8.8.4 Poppie se skoonouers het hier gewoon. (4 x 1) (4) 8.9 Daar was konflik tussen Poppie en Bonsile omdat Poppie vir Bonsile wou saamneem Ciskei toe en Bonsile by sy pa wou gebly het. 8.9.1 Met wie se standpunt (Poppie s’n of Bonsile s’n) stem jy saam? Gee ŉ rede vir jou antwoord. (1) 8.9.2 Was dit regverdig dat Stone nie deel van die besluit oor die kinders se verhuising na die Ciskei toe was nie? Gee ŉ rede vir jou antwoord. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 18 DBE/November 2013 NSS 8.10 Die verskuiwing na die Ciskei was nie goed vir Poppie en Stone se verhouding nie. Motiveer die stelling. (1) 8.11 Voltooi die volgende paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf slegs die vraagnommer (8.11.1–8.11.4) en die antwoord neer. hospitaal; kerk; inrigting; kwekery; melkery; regering; skool; universiteit Die enigste manier waarop Poppie ŉ pas kon kry, was deur te bewys dat sy ŉ werk het. Haar eerste werk in die Kaap was by ŉ (8.11.1) ... waar sy ’n inslaapwerk gekry het en lang ure vir min geld gewerk het. Toe Stone Kaap toe gekom het en ’n werk gekry het, kon Poppie ’n halfdagwerk vat en meer by haar kinders wees, maar Stone het siek geword en is in ŉ (8.11.2) ... opgeneem. Poppie was later moedeloos en het in die (8.11.3) ... gaan troos soek soos ouma Hannie haar geleer het. Na Stone se dood het sy deur Mrs Swanepoel, wie se man vir die (8.11.4) ... gewerk het, dit reggekry om ’n wettige pas te verkry. (4) 8.12 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Poppie het voorgestel dat Bonsile na Stone se dood moes teruggaan skool toe, want ... A sy kon nie vir hom ŉ werk by die garage-eienaar kry nie. B hy sou nog meisies swanger gemaak het. C Poppie was bang hy sou ook by die onrus betrokke raak. D Poppie was bang hy mors haar geld op vreemde dinge in die Kaap. (1) 8.13 By wie het Poppie se twee dogters na Stone se dood gaan woon? (1) Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 PLANK. Die kind was sieklik en verwaarloos, in die sorg van ŉ ou vrou wat 2 vir geld kinders oppas. Die kind is makwena, agterlik, hy kruip nie, hy speel 3 nie en hy ken nie mense nie, sê die ou vrou vir Poppie. Poppie het ŉ diep 4 skaamte gevoel dat bloed van haar bloed soos ŉ weggooikind moet groot- 5 word. 6 POPPIE. Ek kan hom nie hier laat staan nie. Hy sal van honger en ver- 7 waarlosing doodgaan. Hy kan by Mosie en Rhoda in die huis bly, en Katie 8 moet die skool los en hom oppas. En as ek dan vir Fezi nie kan terugneem 9 Kaap toe nie en hy hier by Bonsile moet agterbly, dan is dit soos die Here dit 10 beskik het. Die Here het my ŉ kindjie gegee, en Hy het een geneem. 8.14 Poppie het besluit dat Katie die skool moes los om Bonsile se kind op te pas. (Reël 7–8) Waarom kan ŉ mens sê dat Poppie dus van besluit verander het as jy die stelling hierbo lees? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 19 DBE/November 2013 NSS 8.15 Poppie het in reël 10 gesê: ʺDie Here het my ŉ kindjie gegee, en Hy het een geneem.ʺ 8.15.1 Wat vertel hierdie woorde oor Poppie se geloof? (1) 8.15.2 Wat het Poppie bedoel met die woorde "en Hy het een geneem"? (1) 8.16 Dit was vir Vukile veiliger in die Kaap as in Mdantsane. 8.16.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 8.16.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 8.16.1 deur na Tweede Kersdag se gebeure te verwys. (1) 8.17 Toe Bonsile gebore is, het Poppie geglo: ʺiets het reggekomʺ, maar sy het uiteindelik baie probleme met hom gehad. Noem enige TWEE probleme wat Bonsile vir Poppie in die Ciskei veroorsaak het. (2) 8.18 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf net die vraagnommer en die letter (A–D) neer. In hierdie drama verteenwoordig Poppie die vrou wat ... A haar kinders moes motiveer om vir hulle regte op te staan. B in die afwesigheid van ŉ pa-figuur alle besluite moes neem. C besef het dat sy nie haar kinders reg grootgemaak het nie. D moes sukkel om ŉ werk en ŉ huis te kry. (1) 8.19 Hoe, dink jy, sou dit die verloop van die drama verander het as Poppie nie na die Ciskei toe getrek het nie? (1) [35] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 20 DBE/November 2013 NSS BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. VRAAG 9: OPSTELVRAAG PALJAS – Chris Barnard Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel van die volgende verhoudings in die McDonald-gesin: • Hendrik en Katrien • Hendrik en Emma • Hendrik en Willem Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 10: KONTEKSTUELE VRAAG PALJAS – Chris Barnard Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 FRANS: Wat se stories? 2 THYS: Nee, allerhande goed. Hulle sê die kind toor glo. 3 PIETA: Daardie mannetjie is met die maan gepla. 4 FRANS: Wat? Net oor hy nie meer praat nie? 5 PIETA: Hoekom praat hy nie meer nie? Hulle sê Oudokter sê sy pa het sy 6 tong uitgesny. 7 JAN MOL: Seker vir een of ander offerande. 8 FRANS: Wat? 9 JAN MOL: Hoor hier, ek het dit met my eie oë gesien hoe hulle offer en als. 10 Ek sal julle nou die altaar gaan wys. Dis duiwelsgoed, man. 11 FRANS: Dis als bog. 12 THYS (laai nog heeltyd sakke meel): Nee, hulle sê hy loop heeltyd in die 13 nag rond en hy sien gesigte en hy roep geeste op en offer dik snye brood vir 14 die afgode. 15 SAKKIE: En hy maak die eienaardigste tekeninge van goed wat hy sien. 16 JAN MOL: Ek het dit met my eie oë gesien. Teen die mure van daardie ou 17 murasie. 18 SAKKIE: Maar dis nog niks – jy moet sien hoe mal raak hy as mens naby sy 19 plek kom. Dit kos ŉ paar mense om hom vas te hou. 10.1 Wie is die ʺhulleʺ van wie Thys praat? (Reël 2) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 21 DBE/November 2013 NSS 10.2 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die eerste persoon wat stories in die dorp vertel het oor wat in die skuur aan die gang was, was ... A ouderling Bothma. B Sakkie du Toit. C die dominee. D Jan Mol. (1) 10.3 Frans het die skinderstories oor die McDonalds geglo. 10.3.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 10.3.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 10.3.1. (1) 10.4 Jan Mol het vir Frans gesê Frans sou niks verkeerds op die McDonalds se werf sien nie. Wat het Jan Mol met hierdie woorde geïmpliseer? (1) 10.5 Waarom was die stories wat die mense oor die McDonalds vertel het, onregverdig? (1) 10.6 Waaroor het Frans en Jan Mol baklei? (1) 10.7 Watter ander karakter het ook al vir Hendrik van die stories op die dorp vertel? (1) 10.8 Nadat die stories oor die McDonald-gesin op die dorp vertel is, het Dominee by die McDonalds opgedaag. Hoekom was die dominee se besoek aan die McDonalds ironies? (2) 10.9 Pieta het Oudokter in reël 5–6 verkeerd aangehaal. Wat was volgens Oudokter moontlike oorsake van Willem se spraakprobleem? Gee TWEE oorsake. (2) 10.10 Waarom het Willem so mal geraak as mense naby sy plek gekom het? (Reël 18) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 22 DBE/November 2013 NSS 10.11 Voltooi die volgende paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf slegs die vraagnommer (10.11.1–10.11.4) en die antwoord neer. speletjies; draak; nar; toertjies; olifante; narrepak; hase; uniform Willem het op ŉ dag vreemde dinge begin doen. Die gesin was verstom oor die (10.11.1) ... wat Willem kon wys. Die tekening van die (10.11.2) ... wat Willem vir Katrien gewys het, het haar ook verbaas. Willem wou hê Katrien moes vir hom net so ŉ (10.11.3) ... maak soos in die tekening. Die kos wat Willem so geheimsinnig uit die huis gevat het, was glo altyd vir (10.11.4) ... (4) 10.12 Wat het Manuel met sy paljas in Willem se lewe reggekry? (1) Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 Drie, vier motors kom op die werf aan. Hulle ry stadig. Hulle hou langs mekaar 2 stil – hulle kopligte verblindend op die huis. Hendrik verskyn op die werf. Hy 3 staan vir die motorligte en kyk. Katrien kom tot langs hom, met Emma en Nollie 4 agter hulle op die stoep. 5 HENDRIK: Gaan in die huis in, Katrina. Julle almal. 6 Die motorligte word die een na die ander afgeskakel. Dis Sakkie du Toit wat 7 eerste uit sy motor klim. Nog twee motors kom aan en hou stil. Ouderling 8 Bothma klim uit ŉ tweede motor en Thys Briekman uit die derde motor. Ander 9 mense bly in die motors sit. Hendrik kom nader. Die drie mans stap na hom 10 toe. Nog ŉ motor hou stil. 11 HENDRIK: Naand ... 12 Katrien en Emma-hulle gee nie pad nie. Hulle staan en kyk. 10.13 Die Volstruisdans was vir die McDonalds ŉ antiklimaks. Verduidelik hierdie stelling deur te verwys na hulle voorbereidings en aankoms by die dans. Gee altesaam DRIE feite. (3) 10.14 Watter belofte het Emma ná die Volstruisdans van haar gesin gevra? (1) 10.15 Hoekom het Hendrik vir Katrien-hulle gevra om in die huis in te gaan toe die motors op die werf aangekom het? (1) 10.16 Wat was die rede vir die dorpsmense se besoek aan die McDonalds ná die Volstruisdans? (1) 10.17 Die kuiermense het vir Manuel by die McDonalds ontmoet. 10.17.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 10.17.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 10.17.1. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 23 DBE/November 2013 NSS 10.18 Kies die KORREKTE antwoord. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Willem het op die windpomp geklim, want dit het vir hom die simbool van ... geword. A gesag B opstand C vrede D waardering (1) 10.19 Hoekom het Willem vir Manuel aan die einde van die drama nie meer nodig gehad nie? (1) 10.20 Kies elke keer die karakter uit KOLOM B wat by die aanhaling in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (10.20.1–10.20.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 10.20.1 ʺJy’t gesê lag is beter as huil.ʺ A Hendrik 10.20.2 ʺDis Willem s’n. Hy moet leer om dit te B Willem speel.ʺ C Emma 10.20.3 ʺEk praat. Ek praat heeltyd. Ek is al een wat praat!ʺ D Manuel 10.20.4 ʺHulle jaag ons soos melaatses van die E Katrien Volstruisdans af weg, maar ons moet maak of niks gebeur het nie.ʺ (4 x 1) (4) 10.21 Watter aanduiding was daar aan die einde dat Manuel se paljas ook in Emma se lewe gewerk het? (1) 10.22 Hoe het die drama vir Hendrik en Katrien op Toorwater op ŉ positiewe manier geëindig? (1) 10.23 Wat het hierdie drama jou geleer oor kommunikasie in ’n gesin? (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 24 DBE/November 2013 NSS AFDELING C: KORTVERHALE BEANTWOORD ÓF DIE OPSTELVRAAG ÓF DIE KONTEKSTUELE VRAAG. STORIEJOERNAAL VRAAG 11: OPSTELVRAAG Agter ŉ baard – Hennie Aucamp Skryf ŉ OPSTEL (250–300 woorde) waarin jy vertel van die rol wat Deon se baard in die verhaal gespeel het. Jy moet in jou opstel verwys na: • Deon se aankoms op die stasie • Die gesin se reaksie op Deon se baard • Die gebeure nadat Deon die baard afgeskeer het Jou opstel moet ŉ inleiding en ŉ slot hê. [35] OF VRAAG 12: KONTEKSTUELE VRAAG Die storie van Piet se oupa – Abraham H de Vries Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 ʺHier by ons op die plaas wou Oupa mos nie bly nie. Hy lewe darem ook nog, 2 het hy gesê. Nou praat ek uit die huis uit en hy sal seker stry, maar dis die 3 reine waarheid. Pa het dié Sondag ná kerk van die dorp af uitgekom hier na 4 ons toe. Maar daardie middag toe pak die ongedurigheid hom en toe ek weer 5 sien, is hy uitgevat en blink gevryf vir gaan kuier. Die volgende oggend vroeg 6 toe ek op pad is veepos toe, halfvyf, toe dog ek wie kom kuier dan hierdie tyd 7 van die oggend? Want toe kom daar bo van die teerpad af darem ŉ bekende 8 motor met die deurpad in. En háástig! Dog seker hy kon inkom voor die 9 huismense opstaan ...ʺ 10 ʺDog g’n niks, Thys,ʺ sê Oupa bedaard. ʺDit was twee-uur. Ek is eenuur op 11 Calitzdorp weg. G’n mens kan slaap by daardie kerkklok nie. Hy lawaai elke 12 kwartier. Toe ry ek maar.ʺ Ja en toe bloos daardie weduwee met die netjiese 13 bolla wat langs hom sit bloedrooi, maar sy sê kliphard: ʺDis waar, ek het op 14 my horlosie gekyk toe ek hom hoor opstaan in die vrykamer!ʺ 15 Ramkat! dog die kuiermense, en jy kan aan hulle gesigte sien hulle dink: 16 Ramkat, daardie oumatjie is Oupa se toom. Sy gaan hom mak maak. 12.1 Hoe het Oupa die plaaslewe ervaar? (1) 12.2 Waarom het Oupa ŉ partytjie gehou? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 25 DBE/November 2013 NSS 12.3 Wie se huis was naby die kerkklok? (1) 12.4 Hoekom het die weduwee gebloos? (Reël 12) (1) 12.5 Was die humoristiese manier waarop Piet sy oupa beskryf het, vir jou effektief? Motiveer jou antwoord. (1) 12.6 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf net die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die woord ʺRamkatʺ druk ... uit. A geluk B bewondering C jaloesie D pyn (1) 12.7 Waarom het Oupa nie met die weduwee getrou nie? (1) 12.8 Die weduwee in VRAAG 12.7 was die laaste vrou in Oupa se lewe. 12.8.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 12.8.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 12.8.1. (1) 12.9 Dit het Oupa gepas dat die matrone een keer per week gaan kaart speel het. 12.9.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 12.9.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 12.9.1. (1) 12.10 In die verhaal word daar na Oupa en Doon as "karperde" verwys. 12.10.1 Wat beteken hierdie metafoor? (1) 12.10.2 Gee TWEE voorbeelde uit die verhaal wat die metafoor ondersteun. (2) Lees die volgende uittreksel deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. 1 ... Toe hy die eerste tjoppie sny, het hy nog gesê: "Aitsa, nogal nie min nie!" 2 Maar net toe hy die eerste happie in sy mond steek, toe skuif hy só saggies 3 van die stoel af dat Trudie, wat weggekyk het, vra: ʺWaar’s Oupa nou?ʺ Toe 4 lê Oupa al op die vloer. 5 ŉ Matrone skrik nie maklik vir ŉ floutetjie nie, maar dit moet die manier 6 gewees het waarop Oupa lê wat Trudie laat skrik het. Gelukkig maar, net toe 7 Doon die tafel wegskuif, toe staan ŉ ander verpleegster langs hom wat hulp in 8 sulke tye van nood geken het. Dis sy wat toe haastig alles wat sy weet, Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 26 DBE/November 2013 NSS 9 probeer: druk en voel en pomp sy bors en kyk op die horlosietjie wat voor 10 haar bors vasgegespe was. Tot sy later opkyk en vir Doon sê: ʺMiskien moet 11 jy die eienaar gaan roep. Ons het Oupa verloor.ʺ 12 Hulle is met Oupa daar uit na die kelners se ruskamertjie toe net langs die 13 kombuis. Om die ander restaurantmense nou nie te veel te ontstel nie. 14 ʺHart,ʺ het die verpleegster gesê en Trudie aan die skouer gevat. 12.11 Wat het Trudie vir hulle by die restaurant bestel? (1) 12.12 Waarom het Trudie gesê dat Oupa in die hoek moes sit? (1) 12.13 Die verpleegster het gesê: ʺOns het Oupa verloor.ʺ (Reël 11) 12.13.1 Wat het die verpleegster daarmee bedoel? (1) 12.13.2 Hoekom was dit effektief om hierdie woorde te gebruik? (1) 12.13.3 Watter beeldspraak het sy gebruik? (1) 12.14 Trudie was ŉ praktiese persoon. Gee ŉ voorbeeld ná Oupa se "dood" om dit te bewys. (1) 12.15 Voltooi die paragraaf. Gebruik die woorde in die lys hieronder. Skryf slegs die vraagnommer (12.15.1–12.15.4) en die antwoord neer. stopstrate; gate; padwerke; hart; pols; toetse; ongelukke; operasies Op die pad waarop die ambulans gery het, was daar (12.15.1) ... aan die gang en daar was baie (12.15.2) ... Die ambulansbestuurder het vinnig gery en dit het Oupa rondgeskud. Gelukkig het dit Oupa se (12.15.3) ... weer laat klop. Die dokters het allerhande (12.15.4) ... gedoen en kon niks fout met Oupa vind nie. (4) 12.16 Waaruit kan die leser aflei dat die ambulansman en die bestuurder geskrik het toe hulle die ambulansdeur by die hospitaal oopgemaak het? (2) 12.17 Kies die KORREKTE antwoord om die sin te voltooi. Skryf net die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Oupa het die snaakse gewoonte gehad om sy ... te draai as hy gelukkig was. A wenkbrou B snor C horlosie D ring (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 27 DBE/November 2013 NSS 12.18 Kies elke keer die karakter uit KOLOM B wat by die inligting in KOLOM A pas. Skryf net die vraagnommer (12.18.1–12.18.4) en die letter (A–E) neer. KOLOM A KOLOM B 12.18.1 ... was op pad met Oupa se kis na A Matthys Trudie-hulle toe. B Piet 12.18.2 ... het vir Trudie geskakel om Oupa te kom haal. C Die restauranteienaar 12.18.3 ... het nie geglo dat Oupa ŉ D Die dokter bejaarde was nie. E Doon 12.18.4 ... het met perde geboer. (4 x 1) (4) 12.19 Is Oupa se gedrag stereotiperend van alle tagtigjarige mans? Motiveer jou antwoord. (1) 12.20 Verwys na die slot van die verhaal. 12.20.1 Waarom kan ŉ mens die slot as verrassend beskryf? (1) 12.20.2 Waarom kan ŉ mens die slot as humorisities beskryf? (1) 12.21 Noem EEN les wat jongmense uit Oupa se lewe kan leer. (1) [35] TOTAAL AFDELING C: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 28 DBE/November 2013 NSS AFDELING D: GEDIGTE BEANTWOORD TWEE VAN DIE VOLGENDE VRAE. VERSJOERNAAL VRAAG 13: KONTEKSTUELE VRAAG Lees die volgende gedig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Brief – R Fernel Abrahams 1 Mammie, ek skryf ook vir Ma ŉ kaalvoet gedig 2 sommer so, nes Antjie 3 maar ek gebruik soms leestekens 4 en ek sal nie vir Mamma ʺjyʺ sê nie 5 want dit hoort vir my 6 nes plastiekblomme en wit skoene 7 nie by Ma nie. 8 Ek het grootgeword, weet Ma – 9 ek skrik soms vir myself 10 want my skoolbaadjie pas nie meer nie 11 my hare is lank 12 ek wil ŉ oorring dra 13 ek bid byna nooit nie 14 en ek glo nie sommer net in God nie 15 ek dink, praat, skryf selfs oor die dood 16 – ek wonder of Ma van my verse sal hou – 17 Ek weet Ma sou wou hê ek moes klein bly – 18 en ek het nie 19 kon nie 20 ’skuus Mammie 21 maar ek is nog Ma se kind 22 grootmenskind 23 anderster kind 13.1 Aan wie skryf die spreker die brief? (½) 13.2 Wat beteken ŉ ʺkaalvoet gedigʺ in hierdie konteks? (1) 13.3 Kies die KORREKTE antwoord tussen hakies. Skryf slegs die vraagnommer en die antwoord neer. Die woord ʺmaarʺ in versreël 3 dui aan dat hierdie gedig (dieselfde/anders) as Antjie se gedig is. (1) 13.4 Hoekom noem die spreker sy ma nie ʺjyʺ nie? (1) 13.5 Noem die eerste fisiese bewys in die gedig dat die spreker grootgeword het. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 29 DBE/November 2013 NSS 13.6 Waarom, dink jy, is dit reg dat die spreker sy gevoelens oor verskillende sake met sy ma deel? (1) 13.7 Kies elke keer die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die feit dat die spreker sy ma ʺmamma" en "mammieʺ genoem het, dui op die spreker se ... A irritasie. B vrees. C liefde. D verlange. (1) 13.8 Waaroor het hierdie spreker gedigte geskryf? (1) 13.9 Hoe het die spreker se idee oor godsdiens van kleintyd tot nou verander? (2) 13.10 Die spreker het geweet dat die ma van sy ʺverseʺ sou hou. 13.10.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 13.10.2 Haal EEN WOORD aan om jou antwoord op VRAAG 13.10.1 te motiveer. (1) 13.11 Wat is die funksie van die aandagstrepe aan die begin en einde van versreël 16? (1) 13.12 Waarom, dink jy, het die spreker die woord ʺkindʺ in die laaste strofe herhaal? (1) 13.13 Kies telkens die woord uit KOLOM B wat by die stelling in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (13.13.1–13.13.3) en die letter (A–D) neer. KOLOM A KOLOM B 13.13.1 Dit wys op die rebelsheid van die spreker. A bid 13.13.2 Die spreker assosieer nie sy ma daarmee B ‘skuus nie. C oorring 13.13.3 Dit dui daarop dat die spreker jammer is dat hy nie kan wees wie sy ma wou hê hy D plastiekblomme moes wees nie. (3 x 1) (3) 13.14 Watter les kan ouers uit hierdie gedig leer? (1) [17½] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 30 DBE/November 2013 NSS VRAAG 14: KONTEKSTUELE VRAAG Lees die volgende gedig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Die hanswors – SJ Pretorius 1 Oor sy afsigtelike boggel 2 en kromheid, het hul hom gekoggel, 3 en bitterder was hul venyn 4 as sy vergroeide ruggraatpyn. 5 Tussen die diere in ŉ hoek 6 het hy die eensaamheid gesoek: 7 ʺMet klere wat gedurig gaar is, 8 Wat doen die vent met sy salaris?ʺ 9 Hy’t maandeliks by die poskantoor 10 ŉ brief gepos of een gelees 11 by die dierkratte, oor en oor: 12 ʺSou daar tog êrens iemand wees?ʺ 13 En daardie ewige reuk en drank: 14 nie een sou huil as hy bedank, 15 maar waar hy in die sirkustent 16 aapagtig teen die firmament, 17 hoog teen die takelwerk, kon klouter, 18 die dood uittart, en, klein kabouter, 19 sy duiwelstreke uithaal onder 20 dat almal skater van die wonder, 21 is hy, hoeseer verag, verlate, 22 nog deur die baas beskou as bate. 23 Toe het ŉ brief gekom eendag ... 24 Hy’t oor die bed gebuk, verblind, 25 terwyl ŉ boggelvroutjie, sag, 26 sterwend fluister: ʺDankie my kind ... ʺ 14.1 Gee ŉ ander woord vir ʺhansworsʺ. (½) 14.2 Watter woord in strofe 1 dui aan dat die hanswors se krom rug lelik was om na te kyk? (1) 14.3 Die hanswors se pyn was fisies en emosioneel. (Strofe 1) 14.3.1 Wat was die rede vir sy fisiese pyn? (1) 14.3.2 Wat was die rede vir sy emosionele pyn? (1) 14.4 Haal EEN WOORD uit strofe 2 aan wat daarop dui dat die ander mense sonder respek van die hanswors gepraat het. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 31 DBE/November 2013 NSS 14.5 Mense het oor die hanswors geskinder. 14.5.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 14.5.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 14.5.1 in jou EIE woorde. (1) 14.6 Waarom, dink jy, het die hanswors begin drink? (1) 14.7 Kies elke keer die letterkundige begrip uit KOLOM B wat by die aanhaling in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (14.7.1–14.7.3) en die letter (A–D) neer. KOLOM A KOLOM B 14.7.1 ʺhy’tʺ A paarrym 14.7.2 ʺToe het ŉ brief gekom eendag ...ʺ B hiperbool 14.7.3 ʺhoog teen die takelwerk, kon klouter, C elisie die dood uittart, en, klein kabouterʺ D ellips (3 x 1) (3) 14.8 Hoe het mense gereageer toe die hanswors sy ʺduiwelstrekeʺ uitgehaal het? (1) 14.9 Wat het die hanswors ʺverblindʺ? (Versreël 24) (1) 14.10 Waarom is dit effektief dat die verkleiningsvorm ʺboggelvroutjieʺ (versreël 25) gebruik word? (1) 14.11 Watter TWEE OPEENVOLGENDE woorde dui op die familieband tussen die ʺboggelvroutjieʺ en die hanswors? (Strofe 5) (1) 14.12 Waarvoor, dink jy, het die sterwende vrou die hanswors bedank? (1) 14.13 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die stemming in hierdie gedig is ... A vrolik. B rustig. C hartseer. D nostalgies. (1) 14.14 Die hanswors het in sy werk aangebly terwyl die ander werkers hom sleg behandel het. Hoe sou jy opgetree het as jy in dieselfde posisie as die hanswors was? (1) [17½] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 32 DBE/November 2013 NSS VRAAG 15: KONTEKSTUELE VRAAG Lees die volgende gedig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. things that go bump in the night – Rosa Keet 1 jy los my alleen 2 in ŉ huis vol geluide 3 en hoe minder ek probeer luister 4 hoe harder klink die klank 5 van ŉ onbekende voetstap 6 op die donker trap 7 bang vaak verdwaal ek laat 8 in die gange op soek 9 na slaap 10 wat om elke naghoek verdwyn 11 ek skrik 12 vir die naaldekokerstraatlig 13 deur skaars bewegende blare 14 jou jas aan die kapstok 15 is ŉ man sonder bene 16 ek is bang 17 vir die stofsuierslang 18 op die vloer van die spens 19 en tot jy terugkom 20 sleep ek my vlees 21 soos ŉ kis agter my aan 15.1 Kies die KORREKTE antwoord tussen hakies. Skryf slegs die vraagnommer en die antwoord neer. Die titel van hierdie gedig verwys na (dinge wat jy jou verbeel/dinge wat werklik gebeur). (½) 15.2 Waarom was die spreker ongelukkig om alleen in die huis te wees? (Versreël 1) (1) 15.3 Waar kom die geluid van die voetstap, volgens die spreker, vandaan? (1) 15.4 Waarom is die gebruik van die gehoorsintuig effektief in hierdie gedig? (1) 15.5 Watter ironie is daar in versreël 7–9? (2) 15.6 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die sterkste emosie wat die spreker ervaar, is ... A woede. B vrees. C bitterheid. D magteloosheid. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 33 DBE/November 2013 NSS 15.7 Verwys na versreël 11. 15.7.1 Waarom word versreël 11 alleen geplaas? (1) 15.7.2 Haal ŉ ander versreël aan wat ongeveer dieselfde as versreël 11 beteken. (1) 15.8 Die spreker sal uiteindelik nie meer bang wees nie. 15.8.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 15.8.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 15.8.1 in jou EIE woorde. (1) 15.9 Kies elke keer die letterkundige begrip uit KOLOM B wat by die aanhaling in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (15.9.1–15.9.3) en die letter (A–D) neer. KOLOM A KOLOM B 15.9.1 ʺbewegende blareʺ A assonansie 15.9.2 ʺbang vaak verdwaal ek laatʺ B alliterasie 15.9.3 ʺsleep ek my vlees C personifikasie soos ŉ kis agter my aanʺ D vergelyking (3 x 1) (3) 15.10 In watter vertrek is die stofsuier gebêre? (1) 15.11 Verwys na versreël 17. 15.11.1 Waarmee word die pyp van die stofsuier vergelyk? (1) 15.11.2 Waarom is die herhaling van die ʺsʺ-klank in die woord ʺstofsuier- slangʺ effektief? (1) 15.12 Waarmee word die woord ʺkisʺ (versreël 21) geassosieer? (1) [17½] OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 34 DBE/November 2013 NSS VRAAG 16: KONTEKSTUELE VRAAG Lees die volgende gedig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Wie’s Hy? – Adam Small 1 Die poet, 2 wie’s hy? 3 Djulle het so baie bek oorie poet, 4 ma wie’s hy? 5 Is hy rêrag soes djulle dink 6 die ou moerie pen ennie ink 7 wat in sy study sit en poems dink? 8 Nai, 9 djulle’s mistaken, 10 nie hy nie 11 ma djúlle is die poets, 12 djulle wat innie straat in loep 13 ennie gladde bek verkoep 14 ma die dinge sien 15 en soema net daa God tien hulle roep! 16.1 Kies die KORREKTE woord tussen hakies. Skryf slegs die vraagnommer en die antwoord neer. Hierdie gedig is in (vrye vers/gebroke rym) geskryf. (½) 16.2 Gee die Standaardafrikaans vir die woord ʺmaʺ. (Versreël 4) (1) 16.3 Waarom is die herhaling van die vraag ʺwie’s hy?ʺ effektief? (1) 16.4 Wat beteken die woorde ʺhet so baie bekʺ (versreël 3) in die konteks van hierdie gedig? (1) 16.5 Watter TWEE verkeerde idees het mense oor die tradisionele digter? (Strofe 1) (2) 16.6 Waarom praat die spreker van "die ou"? (Versreël 6) (1) 16.7 Waarom is die alleenplasing van die woord ʺnaiʺ (versreël 8) so effektief? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 35 DBE/November 2013 NSS 16.8 Kies elke keer die aanhaling uit KOLOM B wat by die inligting in KOLOM A pas. Skryf slegs die vraagnommer (16.8.1–16.8.3) en die letter (A–D) neer. KOLOM A KOLOM B 16.8.1 Die man op straat A "straat" 16.8.2 Die tradisionele digter B "djulle" 16.8.3 Die plek waar die tradisionele digter C "die ou" werk D "study" (3 x 1) (3) 16.9 Die boodskap in hierdie gedig is dat net tradisionele digters gedigte kan skryf. 16.9.1 Dui aan of hierdie stelling WAAR of ONWAAR is. (1) 16.9.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 16.9.1. (1) 16.10 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die vraagnommer en die letter (A–D) neer. Die woorde ʺgladde bek verkoepʺ (versreël 13) beteken om ... A snaakse sêgoed te hê. B onverstaanbare goed te sê. C vreemde idees te hê. D bekende gedigte op te sê. (1) 16.11 Waarna verwys ʺdie dingeʺ in versreël 14? (1) 16.12 Wat bedoel die spreker as hy sê: "... God tien hulle roep"? (Versreël 15) (1) 16.13 Hoekom, dink jy, is die taalgebruik in hierdie gedig Kaapse Afrikaans? (1) 16.14 Stem jy saam met die algemene idee oor digters wat in strofe 1 genoem word? Gee ŉ rede vir jou antwoord. (1) [17½] TOTAAL AFDELING D: 35 GROOTTOTAAL: 70 Kopiereg voorbehou