Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR
CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2021
IZIFUNDO ZOLIMO P2
AMANQAKU: 150
IXESHA: 2½ iiyure
*ASXHO2*
Eli phepha lemibuzo linamaphepha ali 14.
Skip to contentAll 2021 papers 





View all




%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5353c8e3-1139-4cf7-86d0-63682cc7012e/v1-b11ff282ad65746dcb8d/card.webp)
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2021, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021. Question paper, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2021
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 480.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
Questions in this paper
- Question 1.1Agricultural marketing20 marks
- Question 1.2Agricultural production factors20 marks
- Question 1.3Basic agricultural genetics20 marks
- Question 1.4Agricultural production factors5 marks
- Question 2.1Agricultural marketing11 marks
- Question 2.2Agricultural marketing19 marks
Show all 14 questions
- Question 2.5Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 3.1Agricultural production factors8 marks
- Question 3.2Agricultural production factors7 marks
- Question 3.3Agricultural production factors9 marks
- Question 3.4Agricultural production factors6 marks
- Question 3.5Agricultural production factors5 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics12 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics23 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
IMIYALELO NENKCUKACHA
1. Eli phepha lemibuzo liqulethe amacandelo AMABINI, angala i CANDELO A ne
CANDELO B.
2. Phendula yonke imibuzo KWINCWADI YOKUPHENDULA.
3. Qala impendulo nganye kwiphepha ELITSHA.
4. Nombola iimpendulo ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha lemibuzo.
5. Unokusebenzisa isixhobo sokubala esingacwangciswanga.
6. Bonakalisa ZONKE izibalo, kuquka nee fomyula apho zisetyenziswe khona.
7. Bhala ngocoselelo nokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 3
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 Indlela ezahlukeneyo zinikwe njengempendulo kule mibuzo. Khetha impendulo
echanekileyo wandule ukubhala unobumba omkhulu (A–D) ecaleni kwe
nombolo yemibuzo (1.1.1–1.1.10) kwi NCWADI YOKUPHENDULA, umzekelo
1.1.11 D.
1.1.1 Umthetho wase palamente olawula ikhontrakthi zengqesho.
A Labour Relations Act
B Employment Equity Act
C Basic Conditions of Employment Act
D Occupational Health and Safety Act
1.1.2 Iprinsipli ye maneyijimenti esetyenziswa yimaneyija ukujonga ukuba
iziphumo nenjongo ziphumelele.
A Control
B Planning
C Organising
D Directing
1.1.3 Istratheji seriski maneyijimenti esilungele iindastri etshintsha
ngokukhawuleza.
A Insurance
B Flexibility
C Specialisation
D Hedging
1.1.4 Imveliso (product) e price inelastic ngokwe demandi:
(i) Zii lakzari ayithemzi
(ii) Azina sabstityhuthi
(iii) Zithatha ibhajethi enkulu yomthengi
(iv) Zimpahla eziyimfuneko
Khetha indibanisela ECHANEKILEYO:
A (i), (ii) no (iii)
B (i), (iii) no (iv)
C (i), (ii) no (iv)
D (ii), (iii) no (iv)
1.1.5 Yeyiphi eNYE kwezi zilandelayo engelolungu le makethingi mix?
A Processing
B Product
C Price
D Place
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
4 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.1.6 Ezi nkcazelo zilandelayo zi applaya kwi eco-labelling:
(i) Ivumela abathengi babone ukuba abavelisi basebenzisa iindlela
zolim ezilungilleyo
(ii) Isetyenziswa nga mafama e organic
(iii) Inenjongo zokonyusa ingeniso
(iv) Luhlobo lwe sustainable marketing
Khetha indibanisela eCHANEKILEYO:
A (i), (ii) and (iii)
B (i), (iii) and (iv)
C (i), (ii) and (iv)
D (ii), (iii) and (iv)
1.1.7 … ayingomzekelo we agricultural co-operative.
A Purchasing co- operative
B Production co-operative
C Marketing co-operative
D Supply co-operative
1.1.8 Uluvo lokuba kwitrait nganye, iperi (pair) ye alleles yomzali ngamnye
iyohlukana, ize ibenye qha iallele kumzali ngamnye egqithiselwa kwi
offspring yaziwa ngokuba yi Mendel’s principle ye:
A Hybridisation
B Independent assortment
C Segregation
D Dominance
1.1.9 Ii sex-linked trait zixhaphake kakhulu kwi nkunzi kunakwi mazi, ngenxa
yokuba …
A zonke ii-allele ku X chromosome zidominant.
B zonke ii-allele ku Y chromosome zirecessive.
C i recessive allele ku X chromosome iyakusoloko ivelisa itreyithi
kwi nkunzi.
D nayiphi i allele ku Y chromosome izakuba co-dominant ne allele
ehamba nayo ku X chromosome.
1.1.10 Indlela yokhetho (selection method) efuna olona lawulo lokugcina
irekhodi ukuze lusebenze ngempumelelo
A Progeny
B Pedigree
C Mass
D Family (10 x 2) (20)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 5
1.2 Khetha igama ku KHOLAM B elihambelana nengcaciso eku KHOLAM A. Bhala
kuphela unobumba (A–H) ecaleni kwenombolo yombuzo (1.2.1–1.2.5) kwi
NCWADI YOKUPHENDULA, umzekelo 1.2.6 H.
KHOLAM A KHOLAM B
1.2.1 Enoxanduva lwe quantitative A Multi segment marketing
kharaktheristiks
1.2.2 Ifumaneka kwi populeyishin apho kukho B Market segmentation
intlobo ezininzi zee genes
1.2.3 Imakethingi stratheji apho inkampani C Cooperative marketing
izama ukufumana iintlobo ezininzi
zabathengi ngokusebenzisa imveliso
enye
1.2.4 Ushishino lwemveliso luxhomekeke kwi D Poly genes
pool system
1.2.5 Ukuqokelela nokuhlanganisa E Multiple alleles
ngempumelelo zonke izixhobo ukwenzela
ukonyusa ingeniso
F Management
G Organising
H Prepotency
(5 x 2) (10)
1.3 Nika igama libe LINYE kwinkcazelo nganye kwezi zibhalwe ngezantsi. Bhala
kuphela igama elo ecaleni kwenombolo yombuzo (1.3.1–1.3.5) kwi NCWADI
YOKUPHENDULA.
1.3.1 Imekhanizim ye inherithensi apho iidominant allele ezimbini zibonakala
ngokugcweleyo nangokulinganayo kwi phenotype
1.3.2 Ukubonakala kophawu lwakudala kwisilwanyana emva kwexesha elide
uphawu lungasabonakali kwizizukulwana
1.3.3 Isambakanya nomyinge wemali ephuma ingena kwishishini
1.3.4 Isivumelwano phakathi kwabathathi-nxaxheba becala elinye kwishishini
ngokonyusa, bathobe okanye bazinzise amaxabiso
1.3.5 Idocument enika uqikelelo lwengeniso nenkcitho elindelekileyo ngexesha
(5 x 2) (10)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
6 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.4 Tshintsha AMA/(I)GAMA ANOMGCA NGAPHANTSI kwezi zivakalisi
zilandelayo ukuzenza zibe YINYANI. Bhala kuphela impendulo ecaleni
kwenombolo yombuzo (1.4.1–1.4.5) kwi NCWADI YOKUPHENDULA.
1.4.1 Imutation ibonakalisa umahluko owenzeka kwizidalwa zohlobo
olunye.
1.4.2 Imarketing kukutshintshisa kwempahla ngemali.
1.4.3 Abasebenzi aba casual baqashelwe ukwenza imisebenzi enako
ukuphinda yenziwe efama.
1.4.4 Icash flow statement sisishwankathelo sempahla ezinexabiso onazo
namatyala kushishino.
1.4.5 Inet worth yimali okanye impahla eqoqoshwa okanye eyenziwa
ngumfama ngenjongo zokuyisebenzisa kwimveliso. (5 x 1) (5)
AMANQAKU EWONKE ECANDELO A: 45
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 7
ICANDELO B
UMBUZO 2: ULAWULO LWEZOLIMO NO SHISHINO
Qala ukuphendula lo mbuzo kwi phepha ELITSHA.
2.1 Le theybhile ingezantsi ibonakalisa i demand ne supply ye pesika.
Ixabiso (Price) (R) Ubungakanani be Supply Ubungakanani be
(kg) Demand (kg)
7 80 30
6 70 45
5 60 60
4 50 75
3 40 90
2 30 105
1 20 120
2.1.1 Xela imeko yoshishino kwi R5. (1)
2.1.2 Ngoku sekelezele kule theybhile ingentla nika umthetho we supply. (2)
2.1.3 Nika ifekthazi zibe MBINI ezinokuchaphazela idemand ye pesika kule
theybhile ingentla. (2)
2.1.4 Zoba ilayini grafu ebonakalisa ubungakanani be demand yepesika kule
theybhile ingentla. (6)
2.2
Inputs Production Transport Storage Processing Transport Marketing End
and user
Logistics
A B
2.2.1 Nika isihloko salo mzobo ungasentla. (1)
2.2.2 Yohlula umzobo ongasentla kabini ngokunika igama lika A ne lika B. (2)
2.2.3 Chonga imisebenzi yoshishino (marketing) ibe MITHATHU kulo mzobo
ungasentla. (3)
2.2.4 Cebisa indlela ezi MBINI ezingenza impumelelo kwinkqubo engentla. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
8 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
2.3 Ngezantsi zintlobo ezahlukeneyo zaba thengi kushishino lwezolimo e Mzantsi
Afrika (South Africa).
Retailers; Consumers; Food processing companies;
Exporters and importers; Brokers
Chonga uhlobo lwabathengi oluchazwa luluvo ngalunye kula alandelayo:
2.3.1 Iinkampani ezithenga imveliso yezolimo ukuze ziyithengise
kumashishini angaphandle. (1)
2.3.2 Ezi agents zisebenzela abanye ukuze zifumane ikhomishini. (1)
2.3.3 Abantu okanye iinkampani ezithenga ukutya okutsha nokusukiweyo
ukuze zikusebenzise. (1)
2.3.4 I enterprise esebenzisa imveliso yolimo engasukwanga. (1)
2.3.5 Abangeneleli (intermediaries) abaquka iivenkile ezinkulu
(supermarkets), abohlulelana ngemveliso esuka kwamanye amazwe ze
bayithengise kubathengi. (1)
2.4 Lo mzobo ungezantsi ubonakalisa ichannel edumileyo ku mafama.
2.4.1 Thiya imarketing channel ebonakaliswe ngentla. (1)
2.4.2 Thiya imarketing system enxulunyaniswa nale marketing channel. (1)
2.4.3 Ngqina ngokunika izizathu EZIMBINI zokusetyenziswa kwemarketing
channel ngamafama. (2)
2.4.4 Dwelisa iichannel ZIBEMBINI ngaphandle kwezinikwe ku MBUZO 2.4.1
ezinokusetyenziswa ngamafama kushishino lwemveliso. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 9
2.5 Ii entrepreneur ngabantu abazimiseleyo nabanako ukuguqulela imbono entsha
ngempumelelo kushishino. Ukuqala ishishini elitsha ii entrepreneur kufuneka
zidale ibusiness plan.
2.5.1 Chaza igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kulo mhlathi. (2)
2.5.2 Nika izizathu EZIBINI ezingunobangela wokubaluleka kwe ncwadana
enikwe ngasentla. (2)
2.5.3 Nika IBENYE impumelelo ye entrepreneurial factor. (1)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
10 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
UMBUZO 3: IFEKTHAZI ZEMVELISO
Qala umbuzo kwiphepha ELITSHA.
3.1
B
3.1.1 Chaza igama umhlaba (land). (2)
3.1.2 Chonga i-ekhonomik fankshinzi zomhlaba (land) zibe MBINI
ezibonakaliswe ngasentla. (2)
3.1.3 Nika i economic characteristics zomhlaba njenge factor ye mveliso zibe
MBINI. (2)
3.1.4 Cebisa indlela ezi MBINI umfama anokuzisebenzisa ukuphucula
imveliso yomhlaba (land) ebonakaliswe ku B. (2)
3.2 Ukusuka ngo 1985 ukuyokutsho ku 2009, i 11 million yabasebenzi bezolimo
yabulawa zizifo ezinxulunyaniswa ne HIV/Aids. Amaxhoba amaninzi ayesaze
ngobuso elizweni, ekwiminyaka engamashumi amabini ubudala. Uluntu
olukuleminyaka lufanele ukuba luphambili kwezo qoqosho kwaye luvelisa
ngendlela ephumeleleyo.
3.2.1 Chonga ingxaki enxulunyaniswa nabasebenzi ngokuchazwe
kulomhlathi ungasentla. (1)
3.2.2 Cebisa indlela zibe MBINI amafama anokuzisebenzisa ukuthomalalisa
ingxaki echazwe kumhlathi ongasentla. (2)
3.2.3 Xela ezinye iingxaki zibe MBINI ezinxulunyaniswa nabasebenzi kwe
zolimo ezinikwe kulomhlathi ungasentla. (2)
3.2.4 Nika iinzame zibe MBINI ezinokusetyenziswa ngama fama ukuphucula
imveliso yabasebenzi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 11
3.3 Umfama ufuna imveliso yetumato. Umfama uthathe isigqibo sokwenza uqikelelo
mali olubonisa impumelelo yemveliso ye tumato.
Ingeniso Ixabiso (Price) (R)
300 kg at R7,00/kg 2 100,00
Expenses
Seed 100
Fertiliser and lime 700
Machinery fuel 600
Irrigation 450
Harvesting 100
Labour 300
Miscellaneous 200
Insurance 100
Profit/Loss ……….
3.3.1 Xela ibhajethi ebonakaliswe ngasentla. (1)
3.3.2 Xela ivariable khosti ibe NYE kwi bhajethi ebonakaliswe ngasentla. (1)
3.3.3 Ngqina impendulo enikwe ku MBUZO 3.3.2 ngasentla. (2)
3.3.4 Bala ingeniso/ilahleko. (3)
3.3.5 Chaza ngokunika isizathu ukuba le enterpise inganempumelelo na. (2)
3.4 Itafile engezantsi ibonakalisa isiqingathana se rekhodi yase fama.
Asset Number Make Model Year
Apple sorters and graders
Brooder stoves
Combines and threshers
Corn pickers
Cultivators
Fertiliser and lime spreader
Harrows – Disc
Harrows – Spike tooth
Harrows – Spring tooth
Irrigation pump
Incubators
Tractors
3.4.1 Xela irekhodi lefama elingentla. (1)
3.4.2 Khuthaza ukubaluleka kolu hlobo lwerekhodi efama. (1)
3.4.3 Nika uhlobo lwe khapitali olukule rekhodi yefama. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
12 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
3.4.4 Xela ingxaki enomahluko enxulunyaniswa nohlobo lwecapital
engasentla. (1)
3.4.5 Nika iindlela zibe MBINI ezinokusetyenziswa ukudala ikhapitali. (2)
3.5 Inkampani yomzimveliso we orange juice ikushishino kangangeminyaka
engamashumi amathathu, ngenxa yoko inabasebenzi abanesakhono sodidi
oluphezulu. Ijongene nengxaki yokuguga kwezixhobo zokusebenza
nokonyuka kwezinga lokhuphiswano neenkampani ezisandula ukuqala
3.5.1 Xela NGANYE-NGANYE i-internal force ne-external force
ezichaphazela inkampani kumhlathi ongasentla (2)
3.5.2 Xela uhlobo lwe riski ejongene nalo le nkampani ngenxa yemiceli-
mngeni echatshazelwe ngasentla. (1)
3.5.3 Chaza indlela i-internal force ne-external force ezikhokhelele ngayo
kule riski ixelwe ku MBUZO 3.5.2. (2)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) IZIFUNDO ZOLIMO P2 13
UMBUZO 4: IGENETICS EZISISISEKO KWEZOLIMO
Qala umbuzo kwiphepha ELITSHA.
4.1 Kwizityalo ze pea, imbewu engqukuva (spherical) (R) i dominant ngaphezu
kwembewu enezibotho (dented) (r). Kwi genetic cross umnombo wesisityalo esi
heterozygous ngokobume bembewu siyazipolineyitha ngokwaso.
4.1.1 Sebenzisa ipunnet square ukubonakalisa icross echazwe ngasentla. (4)
4.1.2 Qikelela igenotype ratio. (1)
4.1.3 Bala uqikelelo lwe mbewu engqukuva (spherical) enokuvela kule cross. (3)
4.1.4 Chaza ngokunika isizathu uhlobo lwe dominance olukwi cross. (2)
4.1.5 Chaza ubume bembewu ukuba yiquantitative okanye yiqualitative
ngokwesimo. (1)
4.1.6 Xhasa impendulo yakho ku MBUZO 4.1.5 ngasentla. (1)
4.2 A
B
C
D
4.2.1 Xela ukuba imutation ngasentla yichromosomonal okanye yigene
mutation. (1)
4.2.2 Chonga imutation B, C no D. (3)
4.2.3 Inkqubo engentla ibonisa ivariation. Nika izizathu zibe ZIBINI
ezibonakalisa ukubaluleka kwe variation kwezolimo (2)
4.2.4 Nika umzekelo ube MNYE we physical agent onokubangela utshintsho
olubonakaliswe ngasentla. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
14 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
4.3
x
A B
C
4.3.1 Chaza isilwanyana esiku C kulomzobo ungasentla. (1)
4.3.2 Xela ibreeding system ebonakaliswe ngasentla. (1)
4.3.3 Xhasa impendulo oyinike ku MBUZO 4.3.2 ngasentla. (2)
4.3.4 Chaza amaqithi-qithi/inzuzo (benefits) abe MABINI esilwanyana C kuno (2)
A.
4.3.5 Nika idisadvantages zibe MBINI ze breeding system. (2)
4.4 Kwimnyaka elishumi elinesihlanu egqithileyo, amazwe avelisa izityalo zohlobo
lwe GM azuza lukhulu ngoku thabatha oluhlobo lutsha lobuchwephesha
(technology) ngendlela yokuphucula imveliso yezityalo noqinisekiso lokutya.
Ukonyusa ingeniso ngenjongo yokubonelela amafama ahlelelekileyo yeyona
njongo ibanzi, ingakumbi uninzi lwabasebenzisa obu buchwephesha likumazwe
asakhulayo, aquka amazwe amathathu ase Afrika (Mzantsi Afrika, Burkina
Faso ne Jiphutha (Egypt). Ngaphandle kwenzuzo ecacileyo kumazwe
namafama alima i GMO uninzi lwabantu luxhalabile kukukrokreleka kwemiceli
mngeni eyoyanyaniswa ne GMO.
4.4.1 Xela indlela yokuphucula izityalo ecaciswe kulomhlathi ungasentla. (1)
4.4.2 Nika i-advanteyiji IBENYE yobubuchwephesha exelwa kulomhlathi
ungasentla. (1)
4.4.3 Nika idisadvantages zibe MBINI zendlela yokuphucula izityalo enikwe
ku MBUZO 4.4.1 kunendlela zesintu (traditional methods). (2)
4.4.4 Chaza intlobo EZIMBINI zalemihla obenziwa ngayo obu
buchwephesha. (2)
4.4.5 Xela imiceli-mngeni EMIBINI ye GMO kwimpilo yoluntu. (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 105
AMANQAKU EWONKE: 150
Akuvumelekanga ukufotokopa Nceda tyhila
Downloaded from hlayiso.com
Downloaded from hlayiso.com
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (isiXhosa)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2021 QP (Eng)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2025 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2025 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2024 Memo (Eng)
%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5353c8e3-1139-4cf7-86d0-63682cc7012e/v1-b11ff282ad65746dcb8d/card.webp)
Memorandum