Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2021
IZIFUNDO ZOLIMO P2
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 150
Esi sikhokelo sinamaphepha ali10.
Skip to contentAll 2021 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (isiXhosa)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2021 (isiXhosa), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021 · isixhosa. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2021
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 342.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
Questions in this paper
- Question 1.1Agricultural marketing20 marks
- Question 1.2Agricultural production factors20 marks
- Question 1.3Basic agricultural genetics20 marks
- Question 1.4Agricultural production factors5 marks
- Question 2.1Agricultural marketing11 marks
- Question 2.2Agricultural marketing19 marks
Show all 14 questions
- Question 2.5Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 3.1Agricultural production factors8 marks
- Question 3.2Agricultural production factors7 marks
- Question 3.3Agricultural production factors9 marks
- Question 3.4Agricultural production factors6 marks
- Question 3.5Agricultural production factors5 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics12 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics23 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 A
1.1.3 B
1.1.4 D
1.1.5 A
1.1.6 C
1.1.7 D
1.1.8 C
1.1.9 C
1.1.10 B (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 D
1.2.2 E
1.2.3 A
1.2.4 C
1.2.5 F (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Codominance
1.3.2 Atavism
1.3.3 Imali ekhoyo
1.3.4 Ukuzinziswa kwamaxabiso
1.3.5 Uhlahlo-lwabiwo mali (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Variation
1.4.2 Ukuthengisa
1.4.3 Amaxesha athile onyaka (Seasonal)
1.4.4 Balance sheet
1.4.5 Capital (5 x 1) (5)
AMANQAKU EWONKE ECANDELO A: 45
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) AGRICULTURAL SCIENCES P2 3
ICANDELO B
UMBUZO 2: ULAWULO LWEZOLIMO NO SHISHINO
2.1 2.1.1 Xela imeko yoshishino kwi R5
Uzinzo loshishino (1)
2.1.2 Umthetho we supply
Okukhona ixabiso lisonyuka, okukhona nomyinge onikwayo (the
higher the quantity supplied) (2)
2.1.3 Ifekthazi zibe MBINI ezinokuchaphazela imfuno yeepesika
Utshintsho kwiimfuno (ukukhetha) zabathengi
Inani labathengi kwimalike
Ixesha leziyolo
Iimveliso ezixhasanayo (complementary products
Availability of substitutes (Any 2 x 1) (2)
2.1.4 Line grafu ebonisa iimfuno zeepesika
8
7
6
5
Price (R)
4
3
2
1
0
30 45 60 75 90 105 120
Quantity demanded (kg)
Checklist
Correct heading
x-axis correctly calibrated with label (Quantity demanded)
y-axis correctly calibrated with label (Price)
Graph type (Line graph)
Correct units (Kg and R)
Accuracy (6)
2.2 2.2.1 Isihloko somzobo
Marketing chain / Agri-business chain (1)
2.2.2 Iileybhile zika A no B
A – Supply chain
B – Demand chain (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
4 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
2.2.3 Imisebenzi emiTHATHU yoshishino kumzobo
Uthutho
Ugcino
Uluhlalutywa (Processing) (3)
2.2.4 TWO ways of streamlining the agri-business chain
Ukuphucula iindlela
Ukuphucula ukufikelela kulwazi lwezeemalike
Marketing collectively
Ukucolwa/ukuhlalutywa kwemveliso kufuphi nalapho ziveliswa
khona
Ukusetyenziswa kwezakhiwo zezikhenkcezisi kunye neenqwelo
ezinezikhenkcezisi
Ukwahlulwa nokulinganiswa kweemveliso (Any 2 x 1) (2)
2.3 2.3.1 Exporters and importers (1)
2.3.2 Brokers (1)
2.3.3 Abathengi (1)
2.3.4 Iinkampani ezicola/zihlalutye ukutya (1)
2.3.5 Abathengisi (1)
2.4 2.4.1 Inkalo yentengiso ebonisiweyo
Ukuthengiswa kwemfuyo (1)
2.4.2 Indlela yokuthengisa eyayanyaniswa nalenkalo yentengiso
Ukuthengisa ngokukhululekileyo (1)
2.4.3 Inkxaso yokusetyenziswa kwalenkalo ingentla ngamafama
Ukuhlawulwa kuqinisekisiwe
Umthengisi uyakwazi ukufikelela kubathengi abaninzi kunabo
basekuhlaleni (2)
2.4.4 Iinkalo eziMBINI ezizezinye ezivuleleke kumafama
Ukuthengisa kwi Intanethi
Ukuthengisa ngqo
Ukuthengisa kumasango efama
Ukuthengisa iimveliso zemifuno neziqhamo (Any 2 x 1) (2)
2.5 2.5.1 Ingcaciso yebusiness plan
Luxwebhu oluchaza ishishini ofuna ukuluqala luchaze neenjongo
zalo. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) AGRICULTURAL SCIENCES P2 5
2.5.2 Izizathu eziMBINI zokubaluleka kwebusiness plan
Inkxaso-mali ekhuselekileyo
Ukunqwanqwada imisetyenzana yemihla ngemihla
Ukufumanisa iimfuno zezimali
Ukuhlola impumelelo yengcamango yeshishini (feasibility of a
business idea)
Ukuvumela usomashishini osakhasayo ukuba abone iingxaki
ezinokumvelela
Ukucwangisa nokubeka ngokutsha ishishini
Ukufumana ulwazi ngcono ngamathuba entengiso kunye
nokhuphisana nabo
Ukuqinisekisa impatho eyiyo yeshishini
Mapping out the objectives/goals of the enterprise
Ukunika ulwazi malunga nommandla
ongaphandle/ongaphakathi weshishini
Ukunikezela ngamaxesha alindelekileyo (time frames)
(Any 2 x 1) (2)
2.5.3 Umzekelo oMNYE wempumelelo kasomashishini osakhasayo
Ubunkokheli
Risk-taking
Ukunyamezela
Ukukhuthaza
Market driven (Any 1 x 1) (1)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
6 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
UMBUZO 3: IFEKTHAZI ZEMVELISO
3.1 3.1.1 Inkcazelo yegama umhlaba
Indawo esetyenziselwa ukufuya nokulima. (2)
3.1.2 Ukusetyenziselwa ingeniso komhlaba njengoko kuboniswe ku
diagram A kunye no B.
A – umhlaba unikezela ngendawo enokusetyenziselwa iprocesses
zokuvelisa
B – umhlaba unikezela ngendawo apho umfama anokuvelisa
iimveliso khona products. (2)
3.1.3 Economic characteristics zomhlaba njenge factor ye mveliso
zibe MBINI.
Land is limited.
Ukukhula kweedolophu kunciphisa umhlaba onokusetyenziswa.
Ixabiso lomhlaba liyonyuka emva kwethuba.
Umhlaba u-indestructible.
The production capacity of land varies widely.
Land is subject to the law of diminishing returns. (Any 2 x 1) (2)
3.1.4 Iindlela ezi MBINI umfama anokuzisebenzisa ukuphucula
imveliso yomhlaba (land) ebonakaliswe ku B.
Ukuhlanganiswa kweefaa ezingenangeniso
Ukusetyenziswa kweendlela zenzululwazi zokufama
Ulawulo lwamanzi
Ukusetyenziswa kweendlela zokufama ezilungele ummandla
othile (Any 2 x 1) (2)
3.2 3.2.1 Ingxaki enxulunyaniswa nabasebenzi ngokuchazwe kulomhlathi
ungasentla.
HIV/AIDS (1)
3.2.2 Iindlela zibe MBINI amafama anokuzisebenzisa ukuthomalalisa
ingxaki echazwe ku MBUZO 3.2.1.
Amaphulo okuzisa ulwazi
Ukunikezela ngeecondoms
Ukuqinisekisa ukufikeleleka konyango lwee (STI’s) namachiza i
anti-retroviral ezikhutshwa ngurhulumente.
Amaqumrhu/iindawo ezibonelela ngesondlo
Musa ukuba namaqabane amaninzi
Amaqela enkxaso (Any 2 x 1) (2)
3.2.3 Iingxaki ezi MBINI ezinxulunyaniswa nabasebenzi kwezolimo
Ukubiza ngokugqithisileyo kwengqesho
Ukungabi namfundo ngokwaneleyo
Ukufumaneka kwengqesho
Ukuqhankqalaza
Ukusetyenziswa gwenxa kotywala neziyobiso (Any 2 x 1) (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) AGRICULTURAL SCIENCES P2 7
3.2.4 Iinzame ezi MBINI ezinokusetyenziswa ngamafama ukuphucula
imveliso yabasebenzi
Ukukhuthaza abasebenzi
Ukuba nabasebenzi abawulungeleyo umsebenzi nenani elililo
Ukuphucula/ukuqeqesha abasebenzi
Ukubonelela ngeendawo ezaneleyo zokuhlala (Any 2 x 1) (2)
3.3 3.3.1 Identification of budget
Enterprise budget (1)
3.3.2 Umzekelo wenkcitho etshintsha-tshintshayo
Imbewu
Umgquba ne lime
Amafutha eenqwelo noomatshini
Iindleko zengqesho
Ukuvuna (Any 1 x 1) (1)
3.3.3 Ubungqina bempendulo ekuMBUZO 3.3.2
Iindleko eziboniswe ngentla zonyuka nesigaba soveliso. (2)
3.3.4 Ukubala ingeniso / ilahleko
inzuzo = ingeniso – inkcitho
OKANYE
= R2 100 – (R100+R700+R100+ R600+R450+R100+
R300+R200+R100)
= R2 100 – R2 650
= - R550 OKANYE Ilahleko ye R550 (3)
3.3.5 Ingcaciso yokuba le-enterprise inganempumelelo na
Le enterprise ayinampumelelo ngenxa yelahleko (2)
3.4 3.4.1 Uhlobo lwerekhodi lasefama
Luludwe lwezixhobo ezisefama (1)
3.4.2 Ukubaluleka kolu ludwe
Inceda umfama azazi izinto anazo ukwenzela i inshorensi okanye
ukwazi ukuba zeziphi izixhobo ezifuna ukulungiswa
Ukugcina ulwazi malunga nezixhobo ezilahleke ngenxa yenatural
disaster okanye ubusela. (Any 1 x 1) (1)
3.4.3 Uhlobo lwe khapitali olukweli xwebhu
Movable capital (1)
3.4.4 Ingxaki enomahluko enxulunyaniswa nolu hlobo lwecapital
Ukwehla kwexabiso (depreciation) (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
8 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
3.4.5 Iindlela ezi MBINI ezinokusetyenziswa ukudala ikhapital
Savings
Imveliso
Credit/grants (Any 2 x 1) (2)
3.5 3.5.1 I-internal force ne-external force ezichaphazela inkampani
kumhlathi ongasentla.
Internal force – abasebenzi abanezakhono / ukuguga
kwezixhobo
External force – ukhuphiswano olongezelelekileyo (2)
3.5.2 Uhlobo lwe riski ejongene nalo le nkampani
Market and price risk (1)
3.5.3 Inkcaza ngendlela i-internal force ne-external force
ezikhokhelele ngayo kule riski ixelwe ku MBUZO 3.5.2.
Ukhuphiswano olongezelelekilyo nezixhobo ezigugayo zingadala
ukuba iimveliso zenkampani zibize kakhulu kunezo nkampani
bakhuphisana nazo oku kungakhokelela kwintengiso asezantsi. (2)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021) AGRICULTURAL SCIENCES P2 9
UMBUZO 4: IGENETICS EZISISISEKO KWEZOLIMO
4.1 4.1.1 Punnet square
R r
R Rr Rr
r Rr rr
Rubric
Punnet square with gametes and offspring genotypes
Correct male gametes
Correct female gametes
Correct offspring genotype (4)
4.1.2 Genotypic ratio
3 Rr : 1 rr (1)
4.1.3 Uqikelelo lwembewu engqukuva evelisiweyo.
¾ x 100
75 % (3)
4.1.4 Uhlobo lwedominance nesizathu
Complete dominance Only one characteristic was expressed in
heterozygote offspring (2)
4.1.5 Deduction whether seed shape is qualitative or quantitative
Qualitative (1)
4.1.6 Motivation for answer to QUESTION 4.1.5.
Uphawu lulawulwa yigene pair. (1)
4.2 4.2.1 Identification of mutation type
Chromosomal mutation (1)
4.2.2 Identification of mutation types
B – uphindaphindo
C – ukuphendululeka
D – Translocation (3)
4.2.3 Ukubaluleka kwe variation
Kulapho ukukhetha kususela khona
Isetyenziselwa ukuphucula izityalo ezahlukeneyo nempahla
(livestock breeds) (2)
4.2.4 An example of a physical mutation agent
Radiation/Gamma rays/X-rays/alpha particles (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Downloaded from hlayiso.com
10 IZIFUNDO ZOLIMO P2 (EC/SEPTEMBA 2021)
4.3 4.3.1 Inkcaza yeilwanyana esikuC
Meyile (1)
4.3.2 Identification of breeding system
Species crossing (1)
4.3.3 Inkxaso yempendulo ku MBUZO 4.3.2 ngasentla
Involves mating of animals of different species (2)
4.3.4 Chaza amaqithi-qithi/inzuzo (benefits) abe MABINI esilwanyana
C kuno A.
Isilwanyana C asifane sigule somelele kunesilwanyana A
Isilwanyana C siyakwazi ukunyamezela/simelane nemo yentlalo
kunesilwanyana A (2)
4.3.5 Nika idisadvantages zibe MBINI ze breeding system
Ayibalulekanga kuba zibalwa izilwanyana ezikwaziyo ukwenziwa
i-interbreeding
Iziphumo zolu xubo aziqhamanga (2)
4.4 4.4.1 Indlela yokuphucula izityalo
Genetic engineering/Genetic modification (1)
4.4.2 I-advanteyiji IBENYE yobubuchwephesha exelwa kulomhlathi
ungasentla
Incedisa ukwandisa imveliso yezityalo/food security (1)
4.4.3 Idisadvantages zibe MBINI zendlela yokuphucula izityalo
kunendlela zesintu (traditional methods).
Ziyakhawuleza
Zichanekile
Azipheleli kuhlobo lwazo kuphela (Any 2 x 1) (2)
4.4.4 Intlobo EZIMBINI zalemihla obenziwa ngayo obu
buchwephesha.
Izityalo ezingafane zihlaselwe zizifo
Izityalo ezingaminxiselwayo lukhula
Zihlala ixesha elide
Zinesondlo (Any 2 x 1) (2)
4.4.5 Imiceli-mngeni EMIBINI ye GMO kwimpilo yoluntu
Allergies
Uchaphazeleko olungaziwayo kubomi babantu
Ukukhuseleka kokutya (Any 2 x 1) (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 105
EWONKE: 150
Akuvumelekanga ukufotokopa eliphepha Tyhila
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2016 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2016 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2015 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2015 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2013 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2012 Memo (Eng)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2023 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (Afr)

Question paper