Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
LANDBOUWETENSKAPPE V1
NOVEMBER 2018
NASIENRIGLYNE
TOTAAL: 150
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 9 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2018 Memo
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2018 (Afrikaans), 9 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC November Exam · 2018. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 382.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC November Exam 2018
Questions in this paper
- Question 1.1Animal nutrition20 marks
- Question 1.2Animal nutrition10 marks
- Question 1.3Animal reproduction20 marks
- Question 1.4Animal nutrition5 marks
- Question 2.1Animal nutrition5 marks
- Question 2.2Animal nutrition7 marks
Show all 22 questions
- Question 2.3Animal nutrition6 marks
- Question 2.4Animal nutrition5 marks
- Question 2.5Animal nutrition8 marks
- Question 2.6Animal nutrition4 marks
- Question 3.1Animal production and housing4 marks
- Question 3.2Animal production and housing5 marks
- Question 3.3Animal production and housing4 marks
- Question 3.4Animal production and housing5 marks
- Question 3.5Animal production and housing5 marks
- Question 3.6Animal health and protection6 marks
- Question 3.7Animal health and protection6 marks
- Question 4.1Animal reproduction7 marks
- Question 4.2Animal reproduction7 marks
- Question 4.3Animal reproduction7 marks
- Question 4.4Animal reproduction7 marks
- Question 4.5Animal reproduction7 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 2 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
AFDELING A
VRAAG 1:
1.1 1.1.1 B
1.1.2 B
1.1.3 C
1.1.4 B
1.1.5 C
1.1.6 D
1.1.7 D
1.1.8 A
1.1.9 A
1.1.10 D (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Slegs A
1.2.2 Geeneen
1.2.3 Slegs A
1.2.4 Beide A en B
1.2.5 Slegs B (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Parakeratose
1.3.2 Nippeldrinker/nippel
1.3.3 Ejakulasie
1.3.4 Meiose
1.3.5 Spermatosoön/spermsel (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Pearson
1.4.2 Vryloop/agterplaas/semi intensief
1.4.3 Aansteeklike/oordraagbare/patogenies
1.4.4 Distokia/gekompliseerde
1.4.5 Mesoderm (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 3 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
AFDELING B
VRAAG 2: DIEREVOEDING
2.1 Die interne dele van die spysverteringskanaal van herkouers
2.1.1 Identifikasie van deel
B Omasum (1)
C Retikulum (1)
2.1.2 Die funksie van DEEL B
• Terughou van harde en onverteerde bestanddele/
growwe en fyn voedselpartikels word geskei
• Fynmaal van voedselbestanddele
• Absorpsie van water
• Groter partikels beweeg terug na die rumen
• Absorbeer somige vlugtige vetsure (Enige 1) (1)
2.1.3 Strukture in DEEL A verantwoordelik vir hitte produksie
Hitte stafies/papille (1)
2.1.4 EEN vereiste van rumen mikrobes in herkouers
• Maklik verteerbare koolhidrate/reguleer voedselinname
• Voldoende mineraal voedingstowwe
• Voldoende stikstof
• Anaerobiese/suurstof vrye toestande
• Neutrale omgewing/geskikte pH/effe suur/pH 5,5 – 6,5
• Teenwoordigheid van koolstofdioksied/CO 2
• Temperatuur van 38 - 42 0C/warm toestande
• Voortdurende verwydering van afvalstowwe
• Teenwoordigheid van vlugtige vetsure
• Genoegsame/voldoende water/vogtige toestande (Enige 1) (1)
2.2 Voedingsproef van herkouers
2.2.1 Die verteerbaarheidskoëffisiënt
Droё materiaal inname (kg) – Droë materiaal in mis (kg) x 100
Droë materiaal inname (kg)
DM = 10 x 12kg = 1,2kg (voginhoud)
100
OF
DM = 90 x 12kg = 10,8kg (droë materiaal)
100
= (12kg – 1,2kg) – 7kg x 100
10,8kg
OF
= 10,8 – 7kg x 100
10,8kg
= 35,19/35,2 % (5)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 4 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
2.2.2 Gevolg van die berekende verteerbaarheidskoëffisiënt
• Meer (64,8%) van die voer was uitgeskei
• Minder (35,2%) van die voer was verteer en geabsorbeer
• Hoë ruvesel inhoud (Enige 1) (1)
2.2.3 Klassifikasie van voer
Ruvoer (1)
2.3 Dierevoere
2.3.1 Voer geskik vir jong groeiende diere
Voer A (1)
2.3.2 Rede vir die antwoord in VRAAG 2.3.1
• Het 'n noue voedingsverhouding/VV van 1:3,4
• Hoë proteїen inhoud/VP van 18% (Enige 1) (1)
2.3.3 VOER B kan nie aanbeveel word as hoofbron vir nie-herkouers
Dit het 'n hoë ruveselinhoud/RV van 17% en 'n lae TVV/55% wat
laer as 60% is (2)
2.3.4 Verwantskap tussen die TVV en die RV in VOER A
Hoe laer die ruveselinhoud hoe hoër die TVV (2)
2.4 Energie waarde en die energie verlies (per kg)
2.4.1 Energieverlies in mis indien plaasdier 5kg voer benut
42,5J (1)
2.4.2 Identifikasie van die gas met die hoogste energie verlies
Metaan (1)
2.4.3 Berekening van die energie beskikbaar vir groei en produksie
NE = BE – (energie verliese in mis + in urine + as hitte + as metaan)
= 18,5J – 14 J/(8,5J + 1,2J + 1,8J + 2,5J)
NE = 4,5 J (3)
2.5 Voervloeiprogram
2.5.1 Berekening van die tekort in September
• (66 – 55) ton
• = 11ton (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 5 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
2.5.2 Staafgrafiek van die totale hoeveelheid voer beskikbaar en
benodig deur plaasdiere vir een jaar
Die totale hoeveelheid voer beskikbaar en benodig vir een jaar
Totale hoeveelheid voer beskikbaar en
90
Voer beskikbaar Voer benodig
80
70
60
50
benodig (ton)
40
30
20
10
0
Julie Aug. Sep. Okt Nov. Des Jan. Feb. Maart April Mei Junie
Maande van die jaar
KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYNE
• Korrekte opskrif
• X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Maande van die jaar)
• Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif
(Totale hoeveelheid voer beskikbaar en benodig)
• Korrekte eenheid (ton)
• Staafgrafiek (6)
• Akkuraatheid
2.6 Maniere van voeraanvulling
2.6.1 Grondsooie (1)
2.6.2 Ureum (1)
2.6.3 Implantings (1)
2.6.4 Waterbakke (1)
[35]
VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER
3.1 Diereproduksiestelsels
3.1.1 Identifikasie van produksiestelsel
A Ekstensiewe produksiestelsel (1)
B Intensiewe produksiestelsel (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 6 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
3.1.2 Vergelyking van die twee stelsels t.o.v kapitaal besteding
A Minder kapitaal word geïnvesteer (1)
B Meer kapitaal word geïnvesteer (1)
3.2 Voerprogram vir braaikuikenproduksie
3.2.1 Vergelyking van die voedingsbehoeftes van braaikuikens in
groeifase
A Braaikuikens benodig ‘n hoё proteїenryke dieet (1)
B Braaikuikens benodig ‘n hoё energieryke dieet (1)
3.2.2 Rede vir die voedingsbehoefte in groeifase A
Vir groei (1)
3.2.3 TWEE ander faktore om produksie in braaikuikens te verhoog
• Beheerde omgewing/geskikte behuising
• Teling
• Goeie gesondheids/higiëniese toestande
• Algemene bestuur van die onderneming
• Tegniese vaardighede/vaardige werkers (Enige 2) (2)
3.3 Behuisingsfasiliteite vir reproduserende varke
3.3.1 Identifikasie van die fasiliteit
Jonghok/krat (1)
3.3.2 Ontwerp kenmerke van die fasiliteit vir klein varkies
Afskorting/struktuur tussen die sog en die kleintjies sodat sy op haar
sy kan lê met die varkies appart/afskorting/struktuur tussen die sog en
die klein varkies (1)
3.3.3 Toerusting/materiaal in die fasiliteit om temperatuur te reguleer
(a) Lugversorgers/verwarmers/infrarooi verhitters/ligte/verhitte (1)
vloere
(b) Beddegoed/materiaal (1)
3.4 Plaasdiereproduktiwiteit
3.4.1 Die belangrikste toestand wat negatief op produksie inwerk
Ongunstige weerstoestande/oormatige warm/koue toestande (1)
3.4.2 TWEE ekonomiese gevolge van die toestand vir die boer
• Spandeer meer geld aan voer tydens koue weerstoestande
• Inkomste/produksie verliese a.g.v. onbeheerde toestande (2)
3.4.3 Maatstawwe deur boere om die gevolge van veranderende
temperature te verminder
(a) Voorsien skaduwee/afkoeling/voldoende water (1)
(b) Voorsien beskutting/verskuif diere nader aan die huis (1)
3.5 Hanteringsfasiliteite in 'n intensiewe produksiestelsel
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 7 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
3.5.1 Identifikasie van die fasiliteit
A Houkrale/opvangkrale/krale (1)
C Drukgang (1)
3.5.2 Hoofdoel van die nekklamp
Beperk/beheer diere/sodat diere kan stilstaan (1)
3.5.3 TWEE ontwerpkenmerke van 'n drukgang
• Moet sterk/stewig/duursaam wees
• Hoog/wyd genoeg vir die spesifieke tipe dier
• Geen skerp draaie nie
• Moet veilig vir diere/hanteerders wees
• Skoon (Enige 2) (2)
3.6 Siektes in plaasdiere
Ontbrekende inligting
A Hondsdolheid (1)
B Word deur geïnfekteerde dier gebyt/speeksel/liggaamsvloeistof (1)
C Bakterie (1)
D Rooiwater (1)
E Bloubosluisbyt (1)
F Haar verlies/skubagtige/jeukerige ringvormige letsels/korsagtige grys/wit
rowe (1)
3.7 Lewenssiklus van 'n parasiet in plaasdiere
3.7.1 Die parasiet
Lintwurm (1)
3.7.2 Aanduiding van gashere
Twee gashere (1)
3.7.3 TWEE ekonomiese implikasies van die parasiet vir die boer
• Produksie verliese
• Besmette karkasse word by die slagpale afgegradeer
• Verlies aan inkomste/wins
• Hoё kostes van behandeling (Enige 2) (2)
3.7.4 TWEE rolle van die staat in die beheer van die verspreiding van
interne parasiete
• Vleis inspeksies/toetsing/higiëne
• Navorsing/uitryk na boere
• Wetgewing t.o.v. die pligte/rolle/verantwoordelikhede van die
plaaseienaars
• Opskort van invoere (Enige 2) (2)
[35]
VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE
4.1 Die manlike reproduksiestelsel
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 8 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
4.1.1 Identifikasie van deel
A Vas deferens/ampulla (1)
B Uretra (1)
4.1.2 TWEE funksies van die afskeiding van die vesikulêre klier
• Verskaf voeding/energie aan spermselle
• Vervoer van die spermselle
• Beskerm spermselle teen 'n verandering in pH/buffer (Enige 2) (2)
4.1.3 Aangebore defekte in deel D
• Onderontwikkeling/hipoplasie
• Pennis te kort/te lank
• Abnormale openinge
• Kort retraktor penis spier (Enige 1) (1)
4.1.4 Die effek van vrugbaarheid op die bul indien deel E
(a) Affekteer spermatogenese/lae spermsel telling/denaturasie van
die sperme/onvrugbaarheid (1)
(b) Geen spermselle word geproduseer nie/bul is steriel (1)
4.2 Hormonale beheer tydens die estrussiklus
4.2.1 Identifikasie van die hormoon
A Estrogeen (1)
C Progesteroon (1)
4.2.2 Verduideliking van die proses in B
Vrystelling van ovum vanaf die volwasse Graafse follikel (2)
4.2.3 TWEE sigbare tekens wat vertoon word wanneer estrus op sy
piek is
• Spring op ander koeie
• Rusteloos
• Vulva is geswel
• Oormatige slym afskeiding vanuit die vulva
• Slymvliese/membrane van die vagina is rooi en vogtig
• Krapmerke/mis/modder agter op kruis van koeie
• Koeie laat dekking toe
• Die stert is opgelig
• Hare aan die kop van die stert en romp is opgepof (Enige 2) (2)
4.2.4 Funksie van FSH
• Stimuleer die formasie van die follikels
• Fasiliteer/stimuleer groei/ontwikkeling/funksionering van die
Graafse follikel (Enige 1) (1)
4.3 Reproduksieprosesse in skape
4.3.1 Korrekte chronologiese volgorde
C (1)
A (1)
D (1)
E (1)
B (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 9 DBE/November 2018
NSS – Nasienriglyne
4.3.2 Definisie van sinchronisering van estrus
Verander die estrussiklus in 'n groep ooie/vroulike diere sodat al die
ooie/vroulike diere op ongeveer dieselfde tyd in estrus sal kom (2)
4.4 Die reproduksiesiklus van melkkoeie
4.4.1 Die maand waarin kunsmatige inseminasie moet plaasvind
Mei (1)
4.4.2 TWEE moontlike oorsake waarom die koei nie dragtig is nie
• Onbehoorlike hantering van semen/swak semen gehalte
• Onbevoegde operateur met geen ondervinding
• Siektes/infeksies
• Wanvoeding
• Aangebore defekte/faktore
• Tydsberekening is verkeerd (Enige 2) (2)
4.4.3 DRIE oorsake van aborsies in melkkoeie
• Besmettings/infeksies/siektes
• Wanvoeding
• Beserings
• Swak/slegte hantering van diere/stress
• Omgewingsfaktore
• Genetiese/aangebore faktore
• Sterk lakseermiddels
• Toksiese elemente in voer
• Enting/immunisasie
• Tweelinge (Enige 3) (3)
4.4.4 Die laaste reproduksie proses voor melkproduksie begin
Kalwing/geboorte/parturisie (1)
4.5 Die grafiek van melkproduksie, bottervet en ruveselinhoud van
melkkoeie vir 10 maande
4.5.1 Maand 6 (1)
4.5.2 45liter (1)
4.5.3 DRIE redes vir die afname in melkproduksie
• Ongesteldheid/siektes
• Wanvoeding/verkeerde voeding
• Ongunstige weerstoestande (3)
4.5.4 Verwantskap tussen ruvesel en bottervet vir maande 6 - 10
Soos die ruveselinhoud toeneem sal die bottervetinhoud ook
toeneem (2)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2018 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2018 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2017 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC November 2017 Memo
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2025 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Sesotho)

Question paper