Downloaded from hlayiso.com
GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
PROVINSIALE EKSAMEN
JUNIE 2018
GRAAD 11
EKONOMIE
VRAESTEL 1
NASIENRIGLYNE
18 bladsye
Skip to contentAll 2018 papers %20June%202018%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--6b67e6d2-13b6-4ae0-82b3-20b6593e609b/v1-e2da5fe07f9ef2387faa/card.webp)

%20November%202018%20Question%20Paper_hlayiso.com_--eed8879a-a090-451a-a129-f2906009b3e7/v1-246dcbadc0627dabf2f5/card.webp)
%20June%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--ceda42d1-302e-4a52-a36d-f6471f344c67/v1-8bc5a498f0fbc7f36cda/card.webp)

%20June%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--8406f1d8-0d8f-4ab3-bbc9-7734cfbc83f0/v1-7a13339c7fb662ad1c2d/card.webp)
View all


%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)


Economics Grade 11 P1 Gauteng June 2018 Memo (Afrikaans)
Grade 11 Economics Paper 1 memorandum from the Gauteng June 2018 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF.
Economics · Grade 11 · Gauteng June · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Economics
- Grade
- Grade 11
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- Gauteng June
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 17
- File size
- 855.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 17
This exam
Gauteng June 2018
- Paper 1Question paperQuestion paper (2)MemoMemo (2)
- Paper 2MemoMemo (2)
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
PROVINSIALE EKSAMEN
EKONOMIE
(Vraestel 1)
AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1
1.1 MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
1.1.1 A – bedrag geld wat ʼn arbeider ontvang
1.1.2 C – die produksie van die land
1.1.3 B – entrepreneur
1.1.4 C – BBP teen konstante pryse
1.1.5 D – nasionale
1.1.6 B – Sasol
1.1.7 D – ʼn openbare en ʼn private sektor
1.1.8 A – steenkool (8x2) (16) (16)
1.2 PASITEMS
1.2.1 F – Ouderdomspensioen is ʼn voorbeeld hiervan
1.2.2 A – Uitgedruk deur reële BBP per kapita, lewensverwagting en
vlakke van geletterdheid
1.2.3 G – Die vloei van goedere en dienste
1.2.4 E – Sekondêre ekonomiese aktiwiteit
1.2.5 H – Produkte wat binne SA gekoop word
1.2.6 D – Belasting en staatsbesteding
1.2.7 C – Motors, geboue en paaie
1.2.8 B – Ouderdomme tussen 15 en 64 jaar (8x1) (8)
1.3 GEE EEN TERM
1.3.1 Produksiefaktore
1.3.2 Makro-ekonomie
1.3.3 Infrastruktuur
1.3.4 Produktiwiteit
1.3.5 Bestedingsmetode
1.3.6 Per kapita inkome (6x1) (6)
TOTAAL AFDELING A: 30
2
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
AFDELING B
Beantwoord TWEE van die drie vrae van hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK.
VRAAG 2: MAKRO-EKONOMIE
2.1 2.1.1 Noem enige TWEE kategorieë van finale verbruiksbesteding
deur huishoudings.
duursame goedere
semi-duursame goedere
nie-duursame goedere
dienste (2x1) (2)
2.1.2 Waarom is kapitaalvorming belangrik vir die ekonomie van
Suid-Afrika?
Dit verhoog produksie van goedere en dienste
Ekonomiese groei hang af van die koers waarteen
kapitaalvorming plaasvind.
Hoe hoër die koers waarteen kapitaalvorming plaasvind, hoe
hoër die ekonomiese groei.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (1x2) (2)
2.2 DATARESPONS
2.2.1 Identifiseer die tersiêre aktiwiteit wat die meeste bydra tot die
Suid-Afrikaanse ekonomie in Gauteng?
Konstruksie (1)
2.2.2 Gee ʼn rede vir die ekonomiese aktiwiteit wat die hoogste
persentasie bydra tot die tersiêre sektor.
Ontwikkeling van infrastruktuur, bv. paaie, brûe, damme,
geboue en stadions.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord) (1)
2.2.3 Verduidelik kortliks die term tersiêre ekonomiese aktiwiteite.
Die tersiêre sektor behels die dienste wat die ekonomie
ondersteun, soos verkope en verspreiding van die artikels wat
deur die sekondêre nywerhede geproduseer word.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (2)
3
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
2.2.4 Hoekom is dit verkieslik vir ʼn land om ʼn sterker tersiêre sektor
as ʼn primêre sektor te hê?
Die tersiêre sektor is die grootste werkverskaffings sektor /
die tersiêre sektor het meer mense in diens geneem as die
primêre sektor.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord) (2)
2.2.5 Wat is die rol wat vervoer speel in die versterking van die
tersiêre sektor in Gauteng.
Werkers word op ʼn daaglikse wyse vervoer vanaf hul huise na
hul werke
Goedere word vervoer vanaf die vervaardiger na die verbruiker
(markte)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord) (2x2) (4)
2.3 DATARESPONS
2.3.1 Identifiseer ʼn moontlike rede vir die daling van
entrepreneurskap in SA?
ʼn Tekort aan fondse / befondsing (1)
2.3.2 Noem EEN hoofrede waarom deelnemers hulle eie besighede
begin het.
Hulle het ʼn geleentheid geïdentifiseer
Hulle wou hulle eie baas wees (1)
2.3.3 Beskryf kortliks die konsep entrepreneurskap.
Entrepreneurskap is ʼn agent wat al die produksiefaktore
verbind in waardevolle goedere en dienste.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (2)
2.3.4 Verduidelik enige faktor wat die wins van ʼn entrepreneur
beïnvloed.
Die vaardighede van die entrepreneur
- Entrepreneurs moet intensiewe marknavorsing doen en
mededingers analiseer.
Die vraag vir die produk
- Indien die vraag vir die produk hoog is, sal die verkope
moontlik ook hoog wees.
Die produksieproses en tegnieke
- Produseerders moet besluit op aspekte soos
massaproduksie. (2)
4
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
2.3.5 Wat is die belangrikheid van entrepreneurskap in die Suid-
Afrikaanse ekonomie?
Entrepreneurs speel ʼn baie belangrike rol deur by te dra tot:
Ekonomiese groei en vooruitgang van ʼn land se ekonomie
Kombineer die produksiefaktore om goedere en dienste te
produseer en om in die behoeftes en begeertes van
verbruikers te voorsien
Toon ondernemingsgees om ʼn sakeonderneming te begin en
met ʼn sake-idee vorendag te kom om ʼn wins te maak.
Aanvaar risiko’s en al die verliese indien die onderneming
bankrot speel
Neem besluite oor wat om te produseer, waar om die
onderneming te begin en vir wie geproduseer moet word.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (2x2) (4)
2.4 Onderskei tussen hernubare en nie-hernubare hulpbronne.
Hernubare hulpbronne
Is daardie hulpbronne wat vervang kan word deur natuurlike prosesse
Hierdie hulpbronne word herproduseer sonder imenging oor ʼn redelike
tydperk
bv. sonskyn, reën, plante en diere (MAKS. 4 PUNTE)
Nie-hernubare hulpbronne
Hierdie hulpbronne soos neem miljoene jare om te vorm
Hierdie hulpbronne kan nie herproduseer word nie
bv. steenkool, olie, minerale en gas, land (MAKS. 4 PUNTE) (2x4) (8)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord)
(ʼn Maksimum van 4 punte kan toegeken word vir opskrifte / sub-
opskrifte / voorbeelde)
2.5 Hoe kan die ontwikkeling van kleinsakeondernemings die
gemarginaliseerdes groepe in Suid Afrika bevoordeel?
Kleinsakeondernemings kan die gemarginaliseerdes help deur:
Opleiding kan verskaf word om werksgeleenthede te skep vir die
strukturele werklose mense om ʼn meer inklusiewe ekonomie te bou
Entrepreneurskap veral by vroue en die jeug kan ontwikkel word in
plattelandse gebiede waar werkloosheid baie hoog is
Om diversifisering in die ekonomie aan te moedig deur ʼn verskeidenheid
van vaardighede te ontwikkel
Om kompetisie aan te moedig wat die verbruiker bevoordeel op bv. laer
pryse
Armoede word verminder in plattelandse gebiede deur inkomste
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord)
(ʼn Maksimum van 2 punte kan toegeken word vir opskrifte / sub-
opskrifte / voorbeelde) (8)
[40]
s
5
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
VRAAG 3: MAKROEKONOMIE
3.1 3.1.1 Noem enige TWEE voorbeelde van primêre energiebronne wat
in Suid-Afrika gebruik word.
Steenkool
Uraan
Kernkragsentrales
Hidroëlektrisiteit
Wind
Hout (2x1) (2)
3.1.2 Waarom is hulpbronne so belangrik in die produksieproses?
Hulpbronne word as insette in die produksieproses gebruik om
goedere en dienste te vervaardig (1x2) (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
3.2 DATARESPONS
3.2.1 Identifiseer die metode wat gebruik word om die BBP in die
tabel hierbo te bereken.
Inkomste metode / BBP (I) (2)
3.2.2 Beskryf kortliks die term bruto binnelandse produk.
Totale waarde van alle finale goedere en dienste geproduseer
binne die grense van ʼn land vir ʼn bepaalde periode (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
3.2.3 Wat is die vernaamste doelwit van subsidies op produksie?
Om produksiekoste te verminder / om meer te produseer
vir uitvoere / die verbruiker word bevoordeel deur laer
pryse / die produsering van meer goedere en dienste (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
3.2.4 Bereken vastekapitaalverbruik as ʼn persentasie van die BBP
teen faktorkoste. Toon ALLE berekeninge.
(Vastekapitaalverbruik / Bruto waarde toegevoeg teen
faktorkoste X 100)
R560 397 / R3518 318 x 100
= 15,9 % van 16 % (4)
(Slegs 2 punte moet toegeken word indien net die antwoord
gegee word)
6
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
3.3 DATARESPONS
3.3.1 Identifiseer die ekonomiese konsep wat deur die uittreksel
uiteengesit word.
Werkloosheid (1)
3.3.2 Verskaf ʼn rede hoekom die ekonomiese konsep op bykans
elke straathoek vertoon word?
Werkloosheid vermeerder elke jaar (1)
3.3.3 Verduidelik kortliks TWEE sosiale redes vir die hoë
werkloosheidskoers in Suid-Afrika.
Tekort aan onderwys / hoë volwasse ongeletterdheidkoers
in SA
Tekort aan vaardigheid / hoë aanbod van onopgeleide
werkers (2x2) (4)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
3.3.4. Hoe kan die informele sektor ʼn impak hê op die vermindering
van die werkloosheidskoers?
Mense kan hul eie besighede begin
Groot aanvangskapitaal is nie ʼn vereiste nie
Vaardighede en geletterdheid is nie ʼn vereiste nie
Mense kan ʼn inkomste verdien om die mees basiese
behoeftes te bevredig (2x2) (4)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
3.4 Onderskei tussen reële belegging en finansiële belegging.
Reële belegging is die toerusting en masjinerie wat met geldkapitaal
gekoop is
Word gebruik in die produksieproses waartydens nuttige goedere en
dienste vervaardig word
Die doel is om winste in die toekoms te maak (Maks. 4 punte)
Finansiële belegging is die geld wat gebruik word om kapitaalgoedere
te koop
Geldkapitaal word gebruik om verdere produksie moontlik te maak
(Maks. 4 punte) (2x4) (8)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord)
(ʼn Maksimum van 4 punte kan toegeken word vir opskrifte / sub-opskrifte /
voorbeelde)
7
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
3.5 Hoe kan die regering die probleem rondom die grondverdeling in Suid-
Afrika oplos?
Grondhervormings / Grondrestitusieprogram
Die doel van hierdie program is om die geldigheid van eise te ondersoek,
grond terug te gee of finansiële vergoeding aan eisers uit te betaal
Mense wat van hulle grond onteien is as gevolg van rasse-
diskriminerende wette en praktyke
Grondherverdelingsprogram
Die doel is om voorheen benadeelde Suid-Afrika toegang tot
landbougrond te gee
Die regering het oorspronklik gemik om 30 % van Suid-Afrikaners se
landbougrond teen 2014 te herverdeel
Hulle het in 2010 toegegee dat die doelwit nie teen 2014 bereik sou word
nie en 2015 as ʼn meer realistiese datum aangedui
Die klem het verskuif van vinnige herverdeling van grond na meer
ondersteuning aan gevestigde begunstigdes (8)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(ʼn Maksimum van 2 punte kan toegeken vir opskrifte / sub-opskrifte /
voorbeelde)
[40]
8
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
VRAAG 4: MAKROEKONOMIE
4.1 Beantwoord die volgende vrae.
4.1 4.1.1 Noem enige TWEE soorte kommunikasie infrastruktuur wat in
Suid-Afrika gebruik word.
Posdienste
Telekommunikasie
Internet en e-pos
Radio
Televisie
Gedrukte media / koerante en tydskrifte (2x1) (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
4.1.2 Hoe kan belasting gebruik word om die afwaartse tendens in
die ekonomie te herstel?
Belasting moet daal / gesny word
ʼn Afname in belasting sal verbruikersinkomste verhoog
Dit sal lei tot ʼn toename in vraag na goedere en dienste en dit
kan lei tot ʼn toename in aanbod (produksie) van goedere en
dienste
Ekonomiese aktiwiteite sal toeneem en die ekonomie sal
groei
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (1x2) (2)
4.2 DATARESPONS
4.2.1 Identifiseer ʼn rede hoekom Eskom beurtkrag ingestel het?
Vraag na elektrisiteit is groter as aanbod van elektrisiteit (1)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
4.2.2 Noem die persentasie elektrisiteit wat deur die primêre sektor
in Suid-Afrika gebruik word?
(Landbou + mynbou persentasies)(1,4% + 0,03%)
1.43 % (1)
4.2.3 Verduidelik kortliks die term beurtkrag in terme van
elektrisiteit.
Kragonderbreking vind plaas om grootskaalse
elektrisiteitsgebruik te verminder (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
9
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
4.2.4 Hoekom gebruik plaaslike verbruikers die meeste hoeveelheid
krag?
Die plaaslike verbruikers se getalle groei / bevolkingsgroei
Vermeerdering in behuisingsontwikkelings, bv. HOP /
kompleksontwikkeling (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
4.2.5 Hoe sal beurtkrag die Suid-Afrikaanse ekonomie beïnvloed?
Uitvoere gaan afneem en minder buitelandse valuta inbring
Werkers gaan minder inkomste ontvang en minder goedere en
dienste koop
Pryse gaan toeneem omdat produksie afneem
Invoere gaan toeneem as gevolg van die daling in aanbod
Dienslewering gaan afneem (2x2) (4)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
4.3 DATARESPONS
4.3.1 Identifiseer ʼn land wat die genoemde ekonomiese stelsel
gebruik.
* VSA / Amerika (1)
4.3.2 Noem EEN voordeel van ʼn vryemarkekonomie.
Indiwidue maak hulle eie besluite
Die vryheid van keuse
Geen staatsinmenging nie
Die produksiefaktore word beheer en is in privaatbesit (1)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
4.3.3 Verduidelik kortliks die term vrye-mark ekonomiese stelsel.
Die markekonomie (vryemark) los die basiese probleem
rondom “wat”, “hoe” en vir “wie” op om dan deur die
markmeganisme produseer te word.
Die interaksie van die verbruikers en ondernemings bepaal die
pryse van goedere en dienste vryelik en met beperkte
staatsinmenging. (2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
10
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
4.3.4 Hoe is die markekonomie “self-regulerend”? Motiveer.
Die prysmeganisme koördineer die ekonomiese aktiwiteite.
Verbruikers en produseerders kom bymekaar om op elkeen se
behoeftes te reageer.
Die verbruikers se vryheid van keuse gee rigting aan die tipes
en hoeveelheid goedere. (2)
4.3.5 Hoekom is kapitalisme nie tot voordeel van alle lande en sy
inwoners nie?
Hulpbronne is onderbenut of word nie doeltreffend aangewend
nie
- ʼn Duplikasie van ekonomiese ektiwiteite vind dikwels
plaas, wat tot markmislukkings kan lei.
Ongelyke verdeling van inkomste
- Die proses van welvaartskepping behels diegene met
kapitaal, terwyl die siekes en haweloses swaar kry.
Ekonomiese onstabiliteit
- Die fluktuasies in sakesiklusse skep inflasie en
werkloosheid
Uitsluiting van die armes vanaf die markte
- Die vryheid van keuse is dikwels nie geskik vir die armes
nie, soos die voordele verkry vanaf reklame
Die skep van belangegroepe (drukgroepe)
- Die vryheid van ondernemings kan monopolieë en kartelle
tot stand bring, wat die ekonomie nadelig beïnvloed
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (2x2) (4)
4.4 Bespreek die rol van die faktormark in die ekonomiese kringloop.
Die huishouding is die eienaars van die produksiefaktore en verkoop dit
aan produseerders op die faktormark
In ruil daarvoor ontvang die huishouding faktorinkome bv. (salarisse en
lone, huur, rente, winste)
Die produseerders koop die produksiefaktore vanaf die verbruikers op die
faktormark
Die produseerders gebruik die produksiefaktore om goedere en dienste
te vervaardig
Hierdie goedere en dienste word weer verkoop aan die verbruikers
(4x2) (8)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(ʼn Maksimum van 4 punte kan toegeken word vir opskrifte / sub-
opskrifte / voorbeelde)
11
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
4.5 Hoe dra Swart Ekonomiese Bemagtiging by tot gemeenskapsdeelname
in Suid-Afrika?
Breedgebasseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging (BGSEB) is ʼn vorm
van ekonomiese bemagtiging, wat die SA regering ingestel het met die
doel om welvaart so wyd moontlik deur die gemeenskap te versprei
Volgens die Breedgebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtingswet, is
vorige benadeelde groepe swart mense, kleurlinge, en vroue.
Breedgebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtingswet bied aan klein en
medium ondernemings toegang tot die mark
Behels swart eienaars van besighede en staatsdienste, asook groot
besighede, sodat hulle deel is van alle besluitnemings-prosesse
Ondersteuning aan swart besighede, sodat swartes ʼn groter rol kan speel
in die ekonomie
Toetrede tot die aandelemark vir swart eienaars / mense. (8)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(ʼn Maksimum van 2 punte kan toegeken word vir opskrifte / sub-
opskrifte / voorbeelde)
TOTAAL AFDELING B: 80
12
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
AFDELING C
Beantwoord enige EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die ANTWOORD-
BOEK.
Jou antwoord sal soos volg geassesseer word:
STRUKTUUR VAN OPSTEL PUNTE-
TOEKENNING
Inleiding Maks.2
Liggaam
Hoofgedeelte: Bespreek in besonderhede / Diepgaande bespreking /
Ondersoek / Bespreek krities / Ontleed (Analiseer) / Vergelyk /
Evalueer / Onderskei / Verduidelik / Assesseer / Debatteer Maks. 26
Addisionele gedeelte: Gee eie mening / Bespreek krities /
Evalueer / Evalueer krities / Teken ʼn grafiek en verduidelik / Gebruik
die gegewe grafiek en verduidelik / Voltooi die gegewe grafiek /
Bereken / Lei af / Vergelyk / Verduidelik / Onderskei / Interpreteer /
Debatteer kortliks / Hoe? / Stel voor Maks. 10
Slot
Enige hoërorde-slot behoort die volgende in te sluit:
ʼn Kort samevatting van dit wat bespreek is, sonder die herhaling
van enige feite wat reeds genoem is
Enige opinie of waardeoordeel oor die feite wat bespreek is
Addisionele ondersteunende inligting wat die bespreking /
ontleding versterk
ʼn Teenstrydige sienswyse met motivering, indien gevra
Aanbevelings Maks. 2
Totaal 40
13
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
VRAAG 5: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE
Bespreek die lewering van sosiale dienste in Suid-Afrika. (26 punte)
Wat kan die Suid-Afrikaanse Regering doen om die lewering van sosiale dienste
aan Suid-Afrikaners te verbeter? (10 punte)
INLEIDING
Die regering se sosio-ekonomiese programme naamlik behuising, onderwys,
ekonomiese groei om werkloosheid te verminder, mediese sorg en die lewering van
basiese dienste soos water en elektrisiteit, word jaarliks in oënskou geneem in ʼn
poging om die situasie te verbeter.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante inleiding) (Maks. 2)
HOOFGEDEELTE
SOSIALE DIENSTE IN SUID-AFRIKA
Onderwys en opleiding
Onderwys is die enkele grootste uitgawe-item in die begroting√√
sluit in basiese onderwys in skole, VOO kolleges en universiteite, om
geletterheid te verhoog
Die regering sien onderwys as ʼn belangrike bemagtingsmetode.
Die hooffokus is op Vroeër Kinderontwikkeling.
Die persentasie van mense met formele skoolopleiding, asook die
geletterdheidsvlak het toegeneem.
ʼn Groot bron tot kommer is die geweldige mislukkings op tersiêre vlak en
diegene wat skool voortydig verlaat.
Gesondheidsorg
Om basiese gesondheidsdienste aan die hele gemeenskap te verskaf
Vraag na gesondheidsorg gaan waarskynlik toeneem namate meer
pasiënte behandeling moet ontvang vir MIV / Vigs en TB
Die gesondheid van ʼn bevolking is baie belangrik, aangesien dit
produktiweit in die werksplek verseker.
Gesonde mense het ʼn aansporing om in die onderwys te belê, aangesien
hulle verlengde lewens vir hulle groter opbrengste sal lewer.
Die openbare gesondheidsorg fokus dan op die verskaffing van primêre
gesondheidsorg by klinieke en mobiele besoekpunte.
Behuisingsfunksie
Sluit die voorsiening van behuising aan armes in.
Die Nasionale Behuisings Finansies Korporasie is die openbare
onderneming verantwoordelik vir die veskaffing van dienste aan die lae-
inkomste behuisingsektor.
Die regering verskaf ook ʼn behuising subsidieskema, wat fondse verskaf
aan kwalifiserende indiwidue met lae inkomste.
14
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
Sosiale sekuriteit
Probeer die basiese behoeftes van sommige individue bevredig.
Dit beskerm ook en bevorder die regte van weerlose groepe soos kinders, ouer
persone, vroue en mense met gebreke
Die Departement van Sosiale Ontwikkeling in Suid-Afrika bestuur ook ʼn armoede-
verligtingsprogram (voedsel) in all nege provinsies.
Openbare orde en veiligheid
Fisiese beskerming sluit die weermag, polisie, kriminele regsstelsel en korrektiewe
dienste in
Dit is kollektiewe dienste
Die kwaliteit en doeltreffendheid van hierdie dienste maak dat gemeenskappe en
individue veilig en beskerm voel, of nie.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(Ken ʼn maksimum van 8 punte toe vir opskrifte / sub-opskrifte / voorbeelde)
(Maks. 26)
ADDISIONELE GEDEELTE
Wat kan die Suid-Afrikaanse Regering doen om die lewering van sosiale dienste
aan Suid-Afrikaners te verbeter?
Die Suid-Afrikaanse regering kan:
Kwaliteit gesondheidsorg beskikbaar maak teen geen betaling omdat ʼn groot
aantal Suid-Afrikaners in armoede leef en dit nie kan bekostig nie
Padinfrastruktuur moet ontwikkel word om vervoer na vervaardigingsindustrieë
maklik te maak sonder vervoeropeenhopings
Skool sopkombuise moet uitgebrei word na meer primêre skole en gemeenskappe
waar werkloosheid ʼn groot probleem is
Om skoon water te voorsien aan gebiede en gemeenskappe waar droogte ervaar
word
Om meer maatskaplike toelaes te voorsien aan die minderbevoorregtes en meer
behuising te bied aan die armes
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) (Maks. 10)
Slot
Ten spyte van ʼn toename in staatsbesteding, is die lewering van sosiale dienste in
Suid-Afika in ʼn krisis en baie demonstrasies en sosiale onruste is ʼn direkte gevolg van
swak dienslewering. (Maks. 2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons) [40]
15
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
VRAAG 6: MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE: 40 MINUTE
Bespreek die ekonomiese belangrikheid van die Primêre Sektor in die ekonomie.
(26)
Hoe kan die ontwikkeling van ʼn meer arbeidsintensiewe industrie Suid-Afrika
bevoordeel? (10) [40]
INLEIDING
Die primêre sektor bestaan uit alle ekonomiese aktiwiteite wat in die eerste stap van
die produksieproses van primêre produkte is, byvoorbeeld mynwese, landbou, bosbou
en visserye.
(Aanvaar enige ander korrek relevante inleiding) (Maks. 2)
HOOFGEDEELTE
Belangrikheid van die primêre sektor
Verskaf voedsel en minerale
Sommige landbouprodukte word ingevoer
Suid-Afrika is amper selfvoorsienend in alle minerale behalwe ru-olie en ander
olieprodukte wat ingevoer moet word
Verdien buitelandse valuta deur uitvoere, wat in ruil weer vir invoere van ander
produkte betaal
Lei werkers op en skep werksgeleenthede
Werkers moet in die gebruik van masjinerie opgelei word
Werksgeleenthede word in die mynbou industrie geskep
Landbou is ʼn belangrike werkverskaffer vir plattelandse mense, alhoewel die
getalle in die laaste jare afgeneem het
Voorsiening van grondstowwe vir die sekondêre nywerhede in Suid-Afrika
Visserye, mynbou en bosbou speel ʼn belangrike rol in die uitbreiding en vestiging
van die sekondêre nywerhede in Suid-Afrika
Bydrae tot BBP
As gevolg van die daling in die bydrae van die primêre sektor tot die BBP, is dit
belangrik dat die primêre sektor se rol in werkskepping steeds bestaan
Suid-Afrika is steeds een van die grootste produseerders van bykans alle minerale
in die wêreld.
Bron van kapitaalvorming
Die primêre sektor benodig groot bedrae kapitaal om goedere te produseer
Buitelandse investering speel ʼn belangrike rol in die uitbreiding van hierdie
nywerhede
16
Downloaded from hlayiso.com
EKONOMIE
MEMORANDUM (Vraestel 1) GRAAD 11
Stimulasie van navorsing en ontwikkeling
In die primêre sektor is daar navorsingsinstitute wat navorsing doen oor metodes
om produktiwiteit en kwaliteit ʼn hupstoot te gee
Bron van staatsinkome
In hierdie sektor ontvang die SAID belasting van alle nywerhede
Goudmynmaatskappye betaal ekstra belasting, wat deel van ʼn belangrike bron vir
staatsinkome uitmaak
Positiewe invloed op infrastruktuur
Die ontwikkeling van landboustreke en die ontdekking van minerale speel ʼn
belangrike rol in die land.
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(Allokeer ʼn maksimum van 8 punte vir opskrifte / sub-opskrifte / voorbeelde)
(Maks. 26)
ADDISIONELE GEDEELTE
Hoe kan die ontwikkeling van ʼn meer arbeidsintensiewe industrie Suid-Afrika
bevoordeel?
Die ontwikkeling van meer arbeidsintensiewe industrieë sal die Suid-Afrikaanse
ekonomie bevoordeel deur:
effektiewe benutting van beskikbare hulpbronne
bv. mynbou, landbou en vervaardiging (sekondêre sektor)
opleiding van ingenieurs en vakmanne bring ʼn verskeidenheid vaardighede wat
kan lei tot ekonomiese groei
Verbetering van lewenstandaarde vir die inwoners van Suid-Afrika
Die staat sal meer belastinginkome ontvang
Die staat sal meer bestee en meer infrastruktuur bou en meer werke kan daardeur
verskaf
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
(Allokeer ʼn maksimum van 2 punte vir opskrifte / sub-opskrifte / voorbeelde)
(Maks. 10)
SLOT
Ten spyte van die afname in die landbousektor se bydrae tot die BBP is dit steeds ʼn
belangrike bron van werkverskaffing. (Maks. 2)
(Aanvaar enige ander korrekte relevante respons)
TOTAAL AFDELING C: 40
TOTAAL: 150
17
Study this subject
Recommended for this subject
%20June%202018%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--6b67e6d2-13b6-4ae0-82b3-20b6593e609b/v1-e2da5fe07f9ef2387faa/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Economics Grade 11 Paper 1 Gauteng June 2018 Memo
%20November%202018%20Question%20Paper_hlayiso.com_--eed8879a-a090-451a-a129-f2906009b3e7/v1-246dcbadc0627dabf2f5/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P1 Gauteng November 2018 QP (Afr)
%20June%202019%20Question%20Paper_hlayiso.com_--ceda42d1-302e-4a52-a36d-f6471f344c67/v1-8bc5a498f0fbc7f36cda/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P1 Gauteng June 2019 Question Paper (Afr)

Memorandum
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2018 Memo (Afr)
%20June%202019%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--8406f1d8-0d8f-4ab3-bbc9-7734cfbc83f0/v1-7a13339c7fb662ad1c2d/card.webp)
Memorandum
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2019 Memo (Afrikaans)
More from Grade 11 Economics

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 QP (Afr)

Question paper and memo
Economics Grade 11 Limpopo March Test 2025 Paper & Memo

Question paper
Economics Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 QP (Afr)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--286fd14c-e55e-40fd-bc7c-063349f9423e/v1-d5ff446b5035b70da9db/card.webp)
Question paper
Economics Grade 11 P2 Gauteng June 2024 Question Paper (Afr)

Question paper
Economics Grade 11 P2 North West November 2024 QP (Afr)

Question paper