NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NKANGA 2025
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 80
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2025 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2025, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · isixhosa. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 354.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC November Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Ukumakisha uvavanyo lokuqonda
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene
zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo
olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo
isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye
ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku
kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase,
akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI,
noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/
nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi-
sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa
igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu,
aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela
isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa
kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Enye indlela yokuzigcina usempilweni kukuzilolonga.√ (1)
1.1.2 Sesokuba sibenobuvila obugqithisileyo.√ (1)
1.1.3 Kukuba nempilo ngokwasenyameni.√
Kukuba nempilo ngokwasengqondweni.√
Kukuba nempilo ngokwasemphefumlweni.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.1.4 Kukuba sikwenze ukuzilolonga kube yinxalenye yempilo bethu.√ (1)
1.1.5 Kukuhamba imiganyana emifutshane.√
Kukuzibandakanya neziko lokuzilolonga elifana nejim.√
Kukuzibandakanya namaqela ezemidlalo.√
Kukwenza iyoga.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.1.6 Eyokuba zikho nezinye iindlela zokuzilolonga ezingakhanka-
nywanga√√/eyokuba iindlela zokuzilolonga aziphelelanga kwezi
sele zixeliwe.√√ (2)
1.1.7 Kungokuba kukhulisa amandla okuphefumla ngokulula√/
kungokuba kwehlisa uxinzelelo ngokwasengqondweni√/kungokuba
kwehlisa ukuxhalaba okugqithisileyo√/kwenza ukuba izihlunu
zithambe√/kwehlisa uxinzelelo lwegazi.√ (1)
1.1.8 Kukonke oku kwenza ngcono impilo yomntu ngandlela zonke√√/
Kukonke oku kuyenza ibe bhetele impilo yomntu ngandlela zonke.√√ (2)
1.1.9 B√/B kuthatha ixesha elincinane√/kuthatha ixesha elincinane.√ (1)
1.1.10 Kunjalo, kuba ukuzilolonga kwenza umzimba uvelise iikhemikhali
ezizi-endofini ezibulala iintlungu.√ (1)
1.1.11 Kukuzilolonga ngokuphakamisa iintsimbi.√
Kukuzilolonga ngokusebenzisa oomatshini abathile bokuzilolonga.√ (2)
1.1.12 Kucetyiswa ukuba bangenza izivumelwano zokuqeshiselwa
oomatshini neentsimbi zokuzilolonga.√√ (2)
1.1.13 Yeyokuba xa izixhobo zokuzilolonga zingakhuselekanga
zingayingozi√√/yeyokuba izixhobo zokuzilolonga zikhe
zingakhuseleki.√√ (2)
1.1.14 Kunjalo, kuba umzimba awufuni kuxheshwa ufuna umntu azilolonge
ngokwezinga lokulolongeka okulo umzimba wakhe ukuze angabi
nakwenzakala√√/kuba akufuneki umntu azixheshe kwasekuqaleni
xa esaqala ukuzilolonga.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
1.1.15 Iphumelele, kuba ibonisa ukubaluleka kweendlela zokuzilolonga
neziphumo zako ezifana nokucutheka koxinzelelo emzimbeni
nasengqondweni kwakunye nolwazi lokhuseleko xa umntu
ezilolonga.√√
OKANYE
Ayiphumelelanga, kuba ayizibonisi iintlobo zokuzilolonga eziyingozi
neziphumo ezibi ezingaguqula ubomi bomntu ngendlela embi xa
athe akakulumkela ukwenzakala xa asebenzisa zona.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 Kukuphakamisa kwabo izixhobo zokuzilolonga.√
Yindlela abemi ngayo ngokwemizimba yabo.√
Ziimpahla abazinxibileyo.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.2.2 Yeyokukhuthaza ukuba abantu bafune ukuhlala besempilweni
ngokuzilolonga√√/yeyokukhuthaza ukuba abantu bagcine imizimba
ihlale yomelele ngokuzilolonga√√/yeyokubonisa ukuba ukuzilolonga
kuyonwabeleka.√√ (2)
1.2.3 Bonwabile√/bayavuya√kuba bancumile.√ (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha ushwankathelo
Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaleni iingongoma ezingundoqo.
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
• Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 4–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
o 2–3 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe amanqaku olwimi ABE MABINI.
QAPHELA
• Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-60 inani
lamagama asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani
lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo
sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA
EZISHWANKATHELWEYO
1. 'Sela amanzi utye nokutya 1. Sela amanzi utye nokutya okunesondlo
okunezakhamzimba ngokomlinganiselo ngokomlinganiselo onguwo.
ofanelekileyo.'
2. 'Ziphathele ukutya okuphekwe ekhaya xa 2. Phatha ukutya okuphekwe ekhaya utye
usiya emsebenzini okanye esikolweni.' kona emsebenzini okanye esikolweni.
3. 'Zinike ixesha elaneleyo lokuphumza 3. Ziphumze ngokwaneleyo
ingqondo nomoya wakho.' ngokwasengqondweni
nangokwasemoyeni.
4. 'Hlaziya ingqondo yakho nomzimba 4. Vuselela ingqondo nomzimba ngokuvuka
ngokuvuka ekuseni ufumane impepho.' ekuseni ubethwe yimpepho.
5. 'Qiniseka ukuba uthatha ikhefu 5. Qiniseka ngokuthatha ithutyana lokolula
elifutshane wolule umzimba rhoqo xa umzimba qho xa umsebenzi ukuhlalisa
usebenza ixesha elide uhleli phantsi.' phantsi ixesha elide.
6. 'Yenza iyoga ukwehlisa ixhala, ukupholisa 6. Yenza iyoga ukuthoba ixhala noxinzelelo
ingqondo, noxinzelelo lwezihlunu.' lwengqondo nolwezihlunu.
7. 'Yomeleza ingqondo yakho ngokusoloko 7. Yomeleza ingqondo ngokuhlala
unethemba lokuhle.' unethemba.
[59 amagama] [50 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha iCANDELO C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3: ISIBHENGEZO-NTENGISO
3.1 Kumthengi.√ (1)
3.2 Kukugqamisa ulwazi olubalulekileyo ukuze luqapheleke lula kumthengi√/
kukutsala iliso lomthengi.√ (1)
3.3 A√/A oluqhathayo√/oluqhathayo.√ (1)
3.4 ... uzuze okuninzi!√ (1)
3.5 Yeyokuba abathengi bayibone le mveliso ithengiswayo√√/yeyokuba abathengi
babone ukuba le mveliso ifumaneka kwinkonkxa enjani.√√ (2)
3.6 Yindawo efumaneka kuyo le mveliso√√/lolwexabiso lale mveliso
kwisibhengezo-ntengiso√√/iinkcukacha ngeendlela zokunxibelelana kulowo
ufuna ukuyithenga le mveliso okanye ofuna iinkcukacha ezithe vetshe
ezimalunga nayo√√/lulwazi malunga nodidi lwabantu ebalungeleyo√√/lulwazi
malunga nomyinge wobungakanani efumaneka ngawo le mveliso√√/lulwazi
malunga nokuba yenziwe ngantoni.√√ (2)
3.7 Kuluncedo, kuba uyabona ukuba baninzi abantu abasebenzisa le mveliso nto
leyo enokumenza ayithembe kwaye afune ukuyithenga.√√
OKANYE
Akuloncedo, kuba akuveliswanga ukuba zizirivyu ezincomayo okanye
ezigxekayo na.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 4: IKHATHUNI
4.1 Babini.√ (1)
4.2 Usityhilela ukuba uSkip kuyamothusa oku kuthethwa nguNkqayi√/ukuba
akakukholelwa oku kuthethwa nguNkqayi.√ (1)
4.3 ...ndicuthe...√ (1)
4.4 Kukuqaqambisa iingcinga zakhe.√√/kukuqaphelisa ofundayo iingcinga
zikaNkqayi.√√ (2)
4.5 Kwisakhelo soku-1 umlomo kaSkip uvuleke kancinci kanti kwisakhelo sesi-3
uvuleke kakhulu√√/kwisakhelo soku-1 umlomo kaSkip uvuleke kancinci
amazinyo awavelanga kanti kwesesi-3 uvuleke kakhulu kwavela amazinyo.√√ (2)
4.6 D√/D efihlakeleyo√/efihlakeleyo.√ (1)
4.7 Kulungile, kuba bukho ubungqina bokuba ukuzilolonga kunceda ukuba umntu
angakhawulezi aguge, nanjengoko kusomeleza umzimba.√√
OKANYE
Akulunganga, kuba ukuzilolonga akuyithinteli inkqubo yendalo yokuguga√√/
kuba ukuzilolonga akwenzi ukuba umntu aphele engagugi.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Nkanga 2025
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 5: IPROZI
5.1 5.1.1 xa√ (1)
5.1.2 ... kule mihla√ (1)
5.1.3 izitepusi√
iilifti√ (2)
5.1.4 Ngokunjalo√ kukwabalulekile ukulumkele√ ukwenzakala. (2)
5.1.5 C√/C esimbaxa√/esimbaxa√ (1)
5.1.6 Sisimeli nobumba.√ (1)
5.1.7 Iingcali zathi mabazilolonge kangangemizuzu eli-150 ngeveki√√/
Iingcali zathi masizilolonge kangangemizuzu eli-150 ngeveki.√√ (2)
5.1.8 ... imisetyenzana.√ (1)
5.1.9 Sandulela isibizo esiyinjongosenzi√√/siphambi kwesibizo
esiyinjongosenzi.√√ (2)
5.1.10 Ukuqubha kwenza wonwabe nosapho lwakho.√ (1)
5.2 5.2.1 Siza kunceda umhlobo wethu√√/ Siza kunceda mhlobo wethu.√√ (2)
5.2.2 Izandla ziyahlambana√√/Izandla ziyosulana.√√ (2)
5.2.3 Aba baza kuhamba nomhlobo wabo ngomso.√√ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha NP ZF
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2020 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper