Skip to content

History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 Addendum

AddendumHistoryGrade 12202314 pages

Grade 12 History Paper 2 addendum from the Eastern Cape Mock Exam 2023 (Sesotho), 14 pages. Read online or get the free PDF download.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR SERTIFICATE KEREITI YA 12 LOETSE 2023 HISTORI P2 ATENTAMO Atentamo ena e na le maqephe a 14.
2 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) POTSO YA 1: MOKGATLO WA BASEBETSI AFRIKA BORWA (COSATU) O HANYETSANE LE MMUSO WA APARTEITI JWANG DILEMONG TSA BO 1980? MOHLODI WA 1A Mohlodi ona o ka tlase o hlalosa diketsahalo tse betlileng tsela ho bopeheng ha COSATU ka 1985. Labour Relations Act (LRA) ya 1979 e entse kopano tsa basebetsi ba batsho di be molaong. Ka ho phoqa, ho ba molaong ha kopano ena ya basebetsi ba batsho e bile le kgahlamelo e fapaneng le ntho eo mmuso o neng o e lebeletse. Ho thehweng ha COSATU ho kopantse hong dikopano tse 33 tse ikamahantseng le tse sa ikamahanyang. Ho thakgolwa hona ho ne ho emetse tsoseletso ya mokgatlo ho ya ka ntshetsopele ya mekgatlo ya basebetsi le difeterasi tseo tse bileng teng pele ho ho thehwa ha COSATU. Tsa bohlokwa hara tsena e ne e le Industrial and Commercial Workers’ Union (ICU), Federation of South African Trade Union (FOSATU), General and Allied Workers Union (GAWU), African Mineworkers Union, National Union of Mineworkers (NUM), GNETU and South African Congress Trade Unions (SACTU). COSATU e ne e emetse tsitsipano yohle ya setso sa histori ya rona e ruileng. E ne e nke dilemo ntwa ya bongata, ba ICU ka bo 1920, ntwa e mpe ya basebetsi ba mokoting ka bo 1940 le militant esistance ya SACTU ka bo 1950. E bile mokgatlo o hlahileng ka dinako tsa maemo a tsitsipano le diphephetso kgahlono le aparteiti. E tswetse pele ntwa e neng e lwanela ditokekelo tsa mantlha tsa basebetsi hore ba nkuwe jwalo ka batho difemeng ha mmoho le lefatsheng la tswalo. Teko e nngwe le e nngwe ya ho kgaohanya maqhama pakeng tsa ntwa ya ditokelo tsa mantlha tsa basebetsi ba difeme ho tloha ntweng e batsi ya ditokelo tsa botho tsa baahi e ne e se ntho feela e neng e sa hlokahale empa e sa tlo etsahalala ho ya ka maemo a Afrika Borwa. Dilemo tsa 1980 di tla ngolwa historing jwalo ka phetoho ya bohlokwa ba ntwa kgahlano le aparteiti. Ntlha e bontshang ho ba mohale wa ho lwana o sa kgathale ha batho ba sebetsang lefatsheng la rona. [E tswa https://omalley .nelsonmandela.org>index. php> site. Accessed on 22 January 2023.] Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 3 MOHLODI 1B Seratswana se ka tlase se hlalosa matsholo a fapaneng a ileng a thakgolwa ke COSATU ka dilemo tsa bo1980. Ka selemo sa 1988 COSATU e bile le maqhama le Africana National Congress (ANC) le United Democratic Front (UDF). Matla a basebebetsi a entse hore ho kgonahale ka kgoheletso e tswetseng pele ya COSATU ya “rolling mass action”. Ka seteraeke, boykhotho le stay-away, COSATU e hlakisitse hore e matla e tlameha ho tsheptjwa. COSATU e tshwenyehile ka maemo a moruo le boiketlo ba setjhaba ba ditho tsohle tsa yona. Mekgwa e mengata ya boipelaetso kgahlano le maemo a tsistsipano, dikgetho le matsatsi a setjhaba a sehopotso ho a mang a ona, a ne a thakgolwe ke COSATU e kopane le UDF. COSATU e boetse ya tshehetsa dikotloqobello le letsholo le kgahlano le ho se tsetele Afrika Borwa. Matsholo a mabedi a bohlokwa a ne a qalwe ke COSATU. Ho ile ha thakgolwa “Living Wage Campaign”. Ka 1987, ditho tsa COSATU e ne e le basebetsi feela ho hlola keketso ya meputso ka hodimo ha tekanyo ya ditheko. Ntho ena e ne e sa lebiswa ka takatso tse ntle tsa bahiri, empa e lebisitswe ntweng ya ditho tsa rona. Letsholo lena le dutse le tshwanelehile jwale ka ha re leka ho kwala sekgeo pakeng tsa batshwari le basebetsi, banna le basadi, le pakeng tsa basebetsi ba nang le bokgoni le ba se nang bona – bongata ba bona ke ba batsho kapa basadi. May Day ke ya rona – Ka la 1 Mosheanong 1986, basebetsi ba Amerika ba ile ba hlophiswa ke Basebetsi ba Matjhaba Lefatsheng (international Workers of the World) ba hwanta ho tshehetsa dihora tse robedi ka letsatsi. Ntho ena e qadile ka setso sa matjhaba ho keteka letsatsi la phomolo la basebetsi le ileng la tswela pele ho fihlela tsatsing lena. Ka bo 1986, setso sena se ketekilwe ho ya dilemong tse 100. Ka nako eo COSATU e ne e sa le boholo ba dikgwedi tse tsheletseng, mekete ya May Day selemong seo Afrika Borwa e ile ya ba e kgolo ka ho fetisa, ka mehwanto e meholo naha kaofela. Basebetsi ba Afrika Borwa ba ile ba amohela letsatsi leo jwalo ka la bona. Ho ya ka ntlha eo, le kajeno e ntse e le karolo ya letsatsi la setjhaba la phomolo, ho ya ka ditho tsa COSATU. Basebetsi ba 1.5. miliyone ba keteka kgoeletso, le ho ba karolo ya diketekete tse kenyeditseng bana ba sekolo, baithuti, bakganni ba ditekesi, barekisi ba mebileng, beng ba mabenkele, basebetsi ba malapeng, ba itshebetsang le batho ba sa sebetseng. [E tswa https://mediadon.co.za>formationof COSATU. Accessed on 22 January 2023.] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
4 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) MOHLODI WA 1C Phousta ena e etseditswe ‘Living Wage Campaign’ ke basebetsi ba COSATU, Eve Hedrew ka 1987. [E tswa saha.org.za/workers/cosatu unite and fight for a living wage.htm. Accessed on 22 January 2023.] • Hora tse 40 ka beke ntle ho patala • May Day, Phupjane 16 le letsatsi la Sharpeville jwalo ka letsatsi la phomolo la setjhaba • Kanetso ya mosebetsi • Ho sa hulwe ha lekgetho • Bonnyane o patalwa o le kgefutsong ya botswetse • Pheletso ya bodulo ba hostele le maemong a matle haufi le dibaka tsa mesebetsi Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 5 MOHLODI WA 1D Mohlodi ona o ka tlase o hlalosa karabelo ya mmuso wa National Party ho COSATU ka 1980s. Mmuso, karolong ya ena, o ile wa etsa maemo a tsitsipano la bobedi, a ba a nyolohela letsholong le kgopo la dikotlo le ho qhetsoha tlase. Bongata ba ditho tsa mokgatlo di ile tsa tshwarwa, kapa tsa hlokofatswa, ho kenyeleditswe Jay Naidoo, eo ntlo ya hae e ileng ya setjhwa ke balebedi ba sepolesa ba apere diaparo tseo e seng tsa mosebetsi bosiung ba pele ba tsitsipano, ditho tsa mokgatlo tse 2700 di ile tsa kwallwa, bongata ba bona bo tswa ntlokgolo ya COSATU Johannesburg, e ileng ya dikadikwa ke South African Defence Force (SADF) ba neng ba lekola metsamao yohle kantle le ka hare meahong. Empa basebetsi ba boela ba itwanela. Makgolokgolo a ya mohwantong ho ya boipelaetsong kgahlano le ho kwallwa ntle ho ho bewa molato. Ha bohlano ba baetapele ba National Union of Mineworkers (NUM) ba lebatowa ba tshwarwa Kimberley, basebetsi ba 2000 dimaeneng tse nne ba ya seteraekeng, e le e nngwe ya diketsahalo tse ngata. Mopresidente wa COSATU Elijah Barayi e neng e le motlatsi wa mopresidente wa NUM le yena, o ile a kwallwa ntle le ho behwa molato, le mokgatlo o ile wa qala boykhoto ya setjhaba ya bareki mabenkeleng a rekisang jwala, dibareng le dikgwebo. COSATU e ile ya thibelwa ho kopana ka ntle le tse ding di thibella di ile tsa senya ditsamaiso tsa mokgatlo tse tlwalehileng – ditholwana tsa tseo ebile le dikgwebo di ile tsa qala ho tletleba ka mmuso jwale baetapele ba mekgatla ka diteronkong ba hatella hore ho buisanwe le’lequlwana’. [E tswa sahistory.org.za/article/congress-south Africa-trade-unions-cosatu. Accessed on 22 January 2023.] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
6 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) POTSO YA 2: KOMESHENE YA NNETE LE POELANO (TRC) E ATLEHILE JWANG HO TLISENG POELANO LE HO FOLA HO MAAFIKA BORWA? MOHLODI WA 2A Mohlodi ona o ka tlase ka Sandy Shaw, mongodi wa South Africa’s Transition to Demcracy o hlalosa mabaka a ho thehwa ha Komeshene ya Nnete le Poelano (TRC) ka 1996. Kamora ho hapa dikgetho tsa 1994, ANC e ile ya ba le mosebetsi o moholo wa ho aha ka nnete temokrasi ya Afrika Borwa ho sa natswa morabe, ntle le ho lebala tse fetileng. Jwale ka ha Mandela a ile a bolela hore ha ho bobe bo ka nyatsuwang ke lefatshe jwale ka aparteiti le ha ho le jwalo ho fumana tsela ya ho tshwarela baetsi ba bobe leanong la aparteiti ntle le ho lebala botlokotsebe kgahlano le botho. Tharollo ya ANC ya ‘tshwarelo ntle le ho lebala’ ebile ho thehwa ha Komesehene ya Nnete le Poelano (TRC) ka 1996. Sepheo sa TRC e ne le ho theha setshwantsho se feletseng ka kgonahalo ya mabaka, mokgwa le bokakang ba maemo a ditlhokofatso tsa ditokelo tsa botho. O bile hape a hlophisa ho fana ka tshwarelo bathong ba phatlaladitseng dintlha tsohle tse nepahetsng tse amanang le diketso tsa dikgoka. TRC e bile ya makallwa ka ho phatlalatsa maemo a mahlatsipa ka ho busetsa botho le seriti sa bona, ka ho ba fa monyetla ho bolela dipale tsa bona, ka ho eletsa ka mokgwa wa ho patala le ho ba fa ditlhapiso. TRC hape e entse diphahamiso tsa hore ntlafatso ya setso sa dipolotiki Afrika Borwa hore e tla hlomphuwa ka ditokelo tsa botho tsa baahi bohle. [E tswa South Africa’s Transition to Democracy by S. Shaw] Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 7 MOHLODI WA 2B Mohlodi ona o ka tlase o tsepamisitse maikutlo bopaking ba Riefaat Hattas, motshehetsi wa ANC le UDF bo neilweng ho mamelweng ha TRC ka di 22 Motsheanong Athlone, Cape Town. MODULASETULO: Riefaat, ke tla botsa mofumahadi Burton ho tsamaisa kano, empa ke batla hore ke lebohe haholo ho tla ha hao, e seng feela ho bua ka wena, empa ho bua ka batho bao o ba bitsang Metswalle e lebalehileng. Ho bohlokwa haholo hore motho e mong a bue bakeng sa batho bao hape re a o leboha ka ho lokisetsa nehelo bakeng sa rona. Mofumahadi Burton o tla etsa hore o ikane ha Glenda a tla tsamaisa bopaki ba hao. MONGHADI HATTAS: Mokomishenara ya hlomphehileng, ke a o kopa hore o se mpehe tlasa kgatello ya dipotso. MOFUMAHATSANA WILDSCHUT (Mokomishenara wa TRC ): Riefaat, nka nako ya hao. Ha o utlwa o thatafallwa, nka nako yohle eo o e hlokang, le Viola o pela hao, hape o tla be a o kgothatsa. MONGHADI HATTAS: Ke na le kgatello e mpe ya maikutlo, ke kgenne, ke tshwenyehile. Ha ke na boitshepo ho nna. Ka nako tse ding e ka nka ipololaya. Ha ke tsebe le haeba nka itjara ke le mong. Ke ferekane ka tsela eo ho etsahetseng ka yona ka dilemo tsa sekolo se phahameng. Ha ke rate ho tsepamisa mahlo ho nna empa ke tla rata ho tsepamisa mahlo ho pale ya Metswalle ya ka e lebalehileng. Baithuti bao matsatsi a bona a tloheletsweng dikopano, mehwanto ya boipelaetso, ba shebana le dikulo tsa rabara le dikulo tsa mannite empa tsena e ne e le karolo ya ntwa ya tsatsi le leng kgahlano le sera se sa lokang. Sepheo sa rona sa mantlha e ne e le ho etsa lefatshe la rona le se ke la laoleha hotle baetapele ba rona ba boele ba etelle pele temokrasing ya rona ya nnete. Tsena ke tse ding dikeletso tseo nna le Metswalle ya rona re di lotomantseng ka pela TRC. Ke tla rata ka ho qala ka hore bongata ba Metswalle ya rona e sa ntsane e ferekantswe ke tlhokeho ya mesebetsi le kajeno. Re tlamehile ho buseletswa ka tlhelete bakeng sa temalo moyeng le kelellong eo re e tiiseleditseng. Diemahale di tlameha ho ahwa diprofenseng tsohle ho bontsha bohlokwa tema eo baithuti le bana, batjha ha mmoho le ba bang ba e bapetseng. Mmuso o tlameha ho nka boikarabelo ho re amohela ho ya ka dipehelo tsa tshehetso e nepahetseng e re tlang ho e hloka. TRC e tlamehile ho etsa bonnete ba hore National Party ha e phonyohe kotlo ya botllokotsebe eo e bo entseng kgahlano le batho ba Afrika Borwa. National Party e tlameha ho nka boikarabelo ka ho senya bophelo ba rona. Ke phetho. MOFUMAHATSANA BURTON: O bile sebete ho nka bohato ho tla. Ke a tshepa hape, e tla ba pholo ya hao le ho itshwarela. [E tswa https:www.justice.gov.za/trc/special/children/hattas/htm. Accessed on 24 January 2023.] MOHLODI WA 2C Seratswana sena se ka tlase se hlalosa tsela eo mmuso wa Afrika Borwa ka 2000 o ileng wa nyefolwa ka ho se patalwe ha puseletso ya mahlatsipa. Mmuso wa Afrika Borwa o bile ka tlasa tlhaselo ka Laboraro bakeng sa ‘ho tshwela ka mathe sefahlehong’ ha batho ba neng ba hateletswe, ba fumanehile ba bile ba Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
8 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) hlokofatswa ke mmuso wa aparteiti ka ho hana ho ba patala ditlhapiso tseo ba di tshepisitsweng. Kotlo e ne e etswe sebokeng sa matsatsi a mabedi Cape Town sehloohong sena “mosebetsi o sa feleng” mabapi le Komesehene ya Nnete le Poelano e ile ya etsa dipatlisiso tsa tlhekefetso ya ditokelo tsa botho tlasa aparteiti e ileng ya eletsa ka ditlhapiso tsa mahlatsipa. Moahlodi Dumisa Ntsebeza, mokomishinara wa TRC wa mehleng, o itse mmuso o iphapanyetsa mehlala ya matjhabeng e neng e nehwe tjhelete hore ho patalwe mahlatsipa a Holocaust. “Re na le dibillion tsa diranta bakeng sa sekepe le dihlomo, lebotho la metsing le hlometseng “Re tlamehile ho ba le dibiliyone tsa mahlatsipa” mabapi le diqeto tsa hona jwale tsa mmuso tsa ho reka dibetsa tse bitsang R30 biliyone ($4 billion). Kamora dilemo tse tharo tsa ho mamelwa ha bopaki ba tlhokofatso ba mahlatsipa, komisi ya 1988 e ile ya eletsa hore batho ba 17 000 motho ka mong a patalwe R17 000 and R22 000 ka selemo dilemo tse tsheletseng tsa tlhapiso. E nngwe ya tjhelete e ne e le teng, empa mmuso wa mopresidente Thabo Mbeki dilemong tsa morao tjena o ile wa botsa ka tokelo ya ho patala tjhelete mothong ka mong ya hlokofaditsweng, a re baitseki ha ba ka ba lwana kgahlano le aparteiti bakeng sa tjjhelete. Hona ho tlisitse karabo e bosula ho benghadi ba TRC le mahlatsipa. Moitseki wa mehleng Riefaat Hattas o boleletse ha ba bang ba baromuwa ba100 sebokeng bongata e le bakatemi le baitseki ba ditokelo tsa botho. “Re ne re sa lwanele tjhelete, empa tjhelete e beile boleng bophelong ba ka.” “Ke ile ka hlokofatswa, ke ena le ditoro tse mpe, ne nka patala ho thojwa maikutlo, o ile a rialo. Hattas ke e mong wa ba bang ba mahlatsipa a 3 000 ka pele ditlhapisong tsa dikete tse mmalwa tsa diranta. [E tswa https://www.news 24.com/govt-slammed-for-not-paying-apartheid-victims-20001004. Accessed on 24 January 2023.] MOHLODI WA 2D Setshwantsho sena ka Zapiro se bontsha menahano ya mmuso malebana le ho patalwa ha ditlhapiso ho mahlatsipa a aparteiti. *Zapiro – motaki wa ditshwantsho ya tsebisahalang Afrika Borwa. Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 9 [E tswa https://www.iol.co.za/news/politics/apartheid-victims-angry- about-reparation- wait-. Accessed on 22 January 2023.] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
10 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) POTSO YA 3: KE TSHUSUMETSO EFE EO MULTI-NATIONAL CORPARATION (MNC) E BILENG LE YONA MMARAKENG WA LEFATSHE? MOHLODI WA 3A Seratswana se tsepamisisitse maikutlo ho kgahlamelo ya globalisation mmarakeng wa lefatshe. Jwale re ka bua re arolelane ka setso sa e mong le e mong ka leeto le kgwebisano, tsamaisong ya dihlahiswa ho potoloha le lefatshe ka dihora kapa matsatsi. Re na le moruo o moholo wa lefatshe moo ntho e etsahalang sebakeng se seng e be le kgahlamelo lefatshe kaofela. Ntshetsopele ena e bitswa ka ho re ke globalisation. Globalisation e phahamisitse momahano ya lefatshe e be sephetho sa ho eketseha ka matla a kgwebisano le moetlo wa phapanyetsano. Globalisation e ekeditse tlhahiso ya dithoto le disebediswa. Dikhampani tse kgolo ha di a hlola di eba difeme tsa naha, multi- national corporations ha mmoho le dikampaneng tsa dinaha tse ngata. Globalisation e nkile sebaka dibakeng tse makgolokgolo empa ya potlakiswa haholo ka mora halofo ya ho qetela ya mongwahakgolo. Globalisation e bile le ditholwana tsa keketso ya kgwebisano le matjhaba dikhampaneng tse sebetsang dinaheng tse fetang bonngwe tse itshetlehileng haholo moruong wa lefatshe, tokoloho motsamaong wa tjhelete, dithoto le disebediswa. Mehlala ya multi- national corporations ke Mc Donalds, Starbucks le Nike. Le ha globalisation e ne e ka thusa ho bopa moruo ho ntshetsopele dinaheng ha e thuse ho kwala sekgeo pakeng tsa dinaha tsa dinaha tse ruileng. [E tswa http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/globalisation. Accessed on 1 February 2023.] Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 11 MOHLODI WA 3B Mohlodi o ka tlase ka Harris, mmuelli wa Amerika le radipolotiki, o hlalosa matla a mekgatlo ya multi-national a nang le ona dinaheng ho potoloha le lefatshe . Mebuso yohle e fumane ho le thata ho laola mokgatlo le makala a mangata ka nqane ho meedi ba bile ba sa ikamahanye le melao. Ha multi-national e le motsetedi e moholo le mohiri, ho na le kgonahalo ya ho ikgula ditshebetsong tsa ona le ho ho ya dinaheng tse fapaneng hona ho ka tshosa mmuso o mong le o mong. Ka lebaka lena, mebuso e ka tlameha ho theola maemo a lekgetho ha bobebe hodima phaello ya multi-national kapa ho nyehliswa ha melao ya mosebetsi ntho eo e tla etsa ho be bobebe ho multi-national ho laola matla a mosebetsi. E nngwe tsela ya ho fetola boemo ke ho bona mebuso ya Bophirimela le multi-national jwalo ka dilekane, tse sebeletsang morero o le mong wa porojeke ya globalisation. Ho tseo tsohle ba nahana hore ho hloka boahi, ke bongata ba multi-national ba tla ba le ntlokgolo haholo moruong dinaheng tse matla (haholo Dinaha tse Kopaneng tsa Amerika, Jeremane le Japane). Ho hong ho leka ho nyatsa ditholwana tsa globalisation ke hore mebuso e hloleha ho laola phihlelo tsa bona. Tjhelete ya sehloho, dithoto le disebediswa le teknoloji jwale e e kola esa thibehele ka bongata ho ya ka nqane ho meedi, e dula e boela e falla ho ya dikarolong tse fapaneng tsa lefatshe. Tsena di bolela ho kgutsufatsa ho laola tshebediso ya moruo ke mmuso meeding ya yona le ho e thibela ho beha boleng ba tjhelete ya bona. [E tswa Globalisation: Ethical Debates by N. Harris] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
12 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) MOHLODI WA 3C Setshwantsho se bontsha maemo ao basebetsi ba hlahisang dithoto ba multi-national companies ba leng tlasa ona jwalo ka NIKE. [E tswa www.google.co.za/search?q=cartoons +on+protest +against+globalisation&sa. Accessed on 1 February 2023.] Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla
(EC/LOETSE 2023) HISTORY P2 (ATENTAMO) 13 MOHLODI 3D Seratswana se ka tlase se hlalosa tsela eo boipelaetso ba baahi kgahlano le multi-national company, Nike ka selemo sa 1998 dinaheng tse fapaneng lefatshe ho pota. Nike , mohlahisi ya ka pele diaparong tsa dipapadi, ke e nngwe ya dikgwebo tsa lefatshe le mohlala o phatsimang wa hore o hlwekisa jwang setshwantsho. Ha ba ntse ba tlisa se hlokwang ke matsete a baditjhaba ho dinaha tse tswetseng pele, dikampane tsena di beha diphaello pele ho ditokelo tsa basebetsi kapa dinaha tseo di leng ho tsona. Ka dilemo tsa 1990, kampane e ile ya eba mathateng a diraporoto ya hore e sebedisitse sweatshops (sebaka moo batho ba leng ba ngata ka ho fetisisa) le tshebediso ya bana. Kgatello e ile ya nna ya hola ho fihlela 1998, ha e mong wa bahlahisi Phil Knight ya ileng a itlama phatlalatsa ho fetoleng ditlwaelo tsa kampane le Nike ya qeta dilemo tse ding tse latelang e etsa hona hoo. Jwale, bothata ba sweatshop ya Nike ke tshoso ya ho kgutla hape. Ka la 29 Phupu, baithuti le baitseki lefatshe ho pota lefatshe ba kenella boipelaetsong ba letsatsi kgahlano le Nike, bo neng bo hlophisitswe ke United Students Against Sweatshops (USAS). Dipontsho, metsemeholo e jwalo ka Bosto, Washington DC, Bangalore le Pedro Sula Honduras, e emetse ho hola ha lenyatso kgahlano le Nike hore e be monyebe ho beleng. Hara tsona ho na le ditseko tsa basebetsi femeng ya Nike e Hansae, Vietnam, ba ileng ba hlokofatswa ke ho utsuwa ha moputso le tlhoriso ka mantswe le ho sebetsa dihora tse ngata maemong a lehodimo a ka hodimo ho tekanyo ya molao ka digrata tse 90, ho fihlela ntlheng ba ka nnang ba akgeha metjhining ya ho roka. Nike e boetse e belaellwa ka ho fokotsa mesebetsi femeng ya Hansae le ho hula tlhahiso e Honduras ka boteng ba kopano e matla, sephetho sa yona e bile makgolo a basebetsi a lahlehelwang ke mesebetsi ya sehlooho. Kampane e ile ya boela ya qoswa ka ho hanela boikemelo tlhahlobong ka mekga Workers’ Rights Consortium (WRC) ho fihlela ho ho hlahloba difeme. [E tswa https;//qz.com/1042298/nike-is-facing-a-new-wave-of-ant-sweatshop-protests. Accessed on 1 February 2023.] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebedidiswe ntle le tumello Phetla
14 HISTORY P2 (ATENTAMO) (EC/LOETSE 2023) KANANELO Visual sources and other historical evidence were taken from the following: Harris, N. 2007.Globalisation:Ethical Debates (Wayland Publishers) https;//qz.com/1042298/nike-is-facing-a-new-wave-of-ant-sweatshop-protests http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/globalisation https://omalley .nelsonmandela.org>index. php> site. https://www.iol.co.za/news/politics/apartheid-victims-angry- about-reparation-wait- https://mediadon.co.za>formationof COSATU https://www.news 24.com/govt-slammed-for-not-paying-apartheid-victims-20001004 https:www.justice.gov.za/trc/special/children/hattas/htm saha.org.za/workers/cosatu -unite-and-figh-for-a-living-wage.htm sahistory.org.za/article/congress-south Africa-trade-unions-cosatu Shaw, S. 2001. South Africa’s Transition to Democracy: An African Success Story (Design Press) www.google.co.za/search?q=cartoons +on+protest +against+globalisation&sa. Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello Phetla

Study this subject

More from Grade 12 History

View all